Իջևան (Ձորոփոր)

Culture

Ուսումնասիրությունը նվիրված է խորհրդանշանային մտածողության դրսևորումներին հայկական ճարտարապետության մեջ՝ բացահայտելով ճարտարապետական ձևերի, հորինվածքային լուծումների, զարդաքանդակների և տարածական կազմակերպման գաղափարական ու մշակութային նշանակությունը։ Աշխատության հիմքում այն գաղափարն է, որ հայկական ճարտարապետական ժառանգությունը պետք է դիտարկել ոչ միայն որպես շինարարական և գեղագիտական արժեք, այլև որպես ժողովրդի աշխարհընկալումը, հոգևոր պատկերացումները, մշակութային հիշողությունն ու ինքնությունը արտահայտող համակարգ։ Հետազոտության ընթացքում քննարկվում են տարբեր ժամանակաշրջանների ճարտարապետական հուշարձաններում հանդիպող խորհրդանշական ձևերն ու մոտիվները, դրանց ծագումը, զարգացումը և փոխակերպումները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում խաչի, շրջանաձև և երկրաչափական ձևերի, թվային հարաբերությունների, բուսական ու կենդանական զարդանախշերի, ինչպես նաև լույսի, տարածության և ծավալի խորհրդանշական կիրառություններին։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես են ճարտարապետական տարրերը հաճախ հանդես գալիս ոչ միայն որպես կառուցվածքային կամ դեկորատիվ բաղադրիչներ, այլև որպես որոշակի գաղափարներ ու արժեքներ փոխանցող նշաններ։ Կարևորվում է նաև քրիստոնեական աշխարհայացքի և հայկական նախաքրիստոնեական մշակութային պատկերացումների ազդեցությունը ճարտարապետական խորհրդանշանների ձևավորման ու պահպանման վրա։ Աշխատության մեջ ավանդական ձևերը դիտարկվում են պատմական զարգացման մեջ՝ ընդգծելով դրանց շարունակականությունը և տարբեր դարաշրջաններում նոր իմաստներով վերաիմաստավորվելու հնարավորությունը։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հայկական ճարտարապետությունը ուսումնասիրել որպես մշակութային հաղորդակցության յուրահատուկ լեզու, որի միջոցով սերունդներին փոխանցվել են հավատալիքներ, պատմական հիշողություն և ազգային ինքնության գաղափարներ։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել ճարտարապետներին, արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, պատմաբաններին, հնագետներին և խորհրդանշանագիտությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև հայկական ճարտարապետական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին ու ընթերցողներին։

Other Subjects

Հրատարակությունը 1951 թվականի համար կազմված հիշարժան տարեթվերի թեմատիկ օրացույց է, որի նպատակն է մեկտեղել տվյալ տարվա ընթացքում նշվող կամ տվյալ տարվա հետ առնչվող կարևոր պատմական, մշակութային, գիտական և հասարակական իրադարձությունների ու նշանավոր անձանց ծննդյան կամ մահվան տարելիցների վերաբերյալ տեղեկությունները։ Նման օրացույցը նախատեսված է որպես արագ կողմնորոշման և տեղեկատու-մատենագիտական աշխատանքային միջոց, որը կարող է օգտագործվել գրադարաններում, մշակութային և կրթական հաստատություններում, ինչպես նաև դասախոսությունների, ցուցահանդեսների, գրական-մշակութային միջոցառումների և այլ թեմատիկ նախաձեռնությունների կազմակերպման ժամանակ։ Բովանդակության մեջ կարող են ընդգրկվել տարբեր ժամանակաշրջանների պատմական իրադարձությունների տարեդարձեր, հայ և համաշխարհային մշակույթի գործիչների հոբելյանական տարեթվեր, գրողների, արվեստագետների, գիտնականների, հասարակական ու քաղաքական գործիչների նշանակալի տարելիցներ։ Հրատարակության արժեքը պայմանավորված է ոչ միայն տարեթվերի պարզ թվարկմամբ, այլև դրանց համակարգմամբ, որը հնարավորություն է տալիս տարվա ընթացքում հետևողականորեն անդրադառնալ տարբեր պատմական և մշակութային թեմաների։ Այն կարող է ծառայել նաև որպես թեմատիկ միջոցառումների նախապատրաստման սկզբնական աղբյուր՝ օգնելով ընտրել տվյալ ամսվա կամ օրվա համար համապատասխան հոբելյաններ և դրանց հիման վրա կազմակերպել տեղեկատվական կամ կրթական աշխատանք։ 1951 թվականի նման հրատարակությունը հատկապես հետաքրքիր է նաև պատմական աղբյուրի տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է իր կազմման ժամանակաշրջանում հիշարժան համարված անձանց, իրադարձությունների և մշակութային արժեքների ընտրության ու ներկայացման սկզբունքները։ Այդ պատճառով այն կարող է օգտագործվել ոչ միայն որպես տարեթվերի տեղեկատու, այլև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային-տեղեկատվական քաղաքականության և հիշողության համակարգի ուսումնասիրման օժանդակ աղբյուր։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանագետներին, մատենագետներին, ուսուցիչներին, մշակութային միջոցառումների կազմակերպիչներին, պատմաբաններին, մշակութաբաններին, հետազոտողներին և այն ընթերցողներին, ովքեր հետաքրքրված են պատմական տարելիցներով ու հիշարժան ամսաթվերով։

Literature

Գրականագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ նշանավոր գրող Կոստան Զարյանի գեղարվեստական արձակի ուսումնասիրությանը՝ «Անցորդը և իր ճամփան», «Բանկոոպը և մամութի ոսկորները» և «Նավը լեռան վրա» վեպերի համեմատական վերլուծության հիման վրա։ Քննության են առնվում գրողի ստեղծագործական աշխարհայացքի ձևավորման առանձնահատկությունները, նրա արձակի գաղափարագեղարվեստական ուղղվածությունը և տեղը XX դարի հայ գրականության զարգացման համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վեպերի թեմատիկ կառուցվածքին, փիլիսոփայական ենթաշերտերին, մարդու և հասարակության փոխհարաբերությունների արտացոլմանը, ինչպես նաև ազգային ինքնության, պատմական հիշողության և անհատական ազատության խնդիրներին։ Վերլուծվում են ստեղծագործությունների սյուժետային և կառուցվածքային առանձնահատկությունները, կերպարների հոգեբանական նկարագրերը, խորհրդանշական պատկերները և գեղարվեստական ժամանակի ու տարածության կազմակերպման սկզբունքները։ Քննարկվում են Կոստան Զարյանի արձակին բնորոշ լեզվաոճական միջոցները, պատկերավոր մտածողությունը, պատմողական եղանակները և եվրոպական գրական ու փիլիսոփայական ավանդույթների հետ հնարավոր առնչությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են երեք վեպերի գաղափարական և գեղարվեստական ընդհանրություններն ու տարբերությունները, հեղինակի աշխարհընկալման դրսևորումները և ստեղծագործական զարգացման առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում գրողի արձակի արդիականության, հայ գրականության մեջ նրա ինքնատիպության և ազգային ու համաշխարհային գրական գործընթացների հետ ունեցած կապերի գնահատմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմության, գրականության տեսության, համեմատական գրականագիտության և Կոստան Զարյանի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է մաթեմատիկական անալիզում Շաուֆլերյան տիպի թեորեմների ուսումնասիրությանը, դրանց ընդհանրացումներին և ֆունկցիաների ու համապատասխան անալիտիկ կառուցվածքների հատկությունների բացահայտման գործում ունեցած նշանակությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն պայմանների վերլուծությունն է, որոնց դեպքում որոշակի դասերի պատկանող ֆունկցիաների կամ դրանց հետ կապված մաթեմատիկական օբյեկտների համար հնարավոր է հաստատել կառուցվածքային և սահմանային բնույթի օրինաչափություններ։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում դասական արդյունքների նախադրյալների ճշգրտումը, դրանց կիրառելիության սահմանների որոշումը և ավելի ընդհանուր պայմաններում համանման պնդումների ստացման հնարավորությունների քննությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ֆունկցիաների վարքի, զրոների բաշխման, աճի բնութագրերի, սահմանային հատկությունների և տարբեր անալիտիկ պայմանների միջև գոյություն ունեցող կապերի ուսումնասիրությանը։ Նման թեորեմների նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ դրանք հնարավորություն են տալիս առանձին տեղային կամ քանակական բնութագրերից անցնելու ուսումնասիրվող մաթեմատիկական օբյեկտի ավելի ընդհանուր հատկությունների նկարագրմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տարբեր ձևակերպումներ, ուսումնասիրվել անհրաժեշտ և բավարար պայմանների հարաբերակցությունը, ինչպես նաև պարզաբանվել այն դեպքերը, երբ դասական արդյունքների ուղղակի կիրառումը սահմանափակ է և անհրաժեշտ են լրացուցիչ գնահատումներ կամ ընդհանրացված մոտեցումներ։ Կարևոր բաղադրիչ է ապացուցման մեթոդների ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանց կառուցվածքը հաճախ հնարավորություն է տալիս նույն գաղափարները տարածել ֆունկցիաների ավելի լայն դասերի կամ հարակից մաթեմատիկական խնդիրների վրա։ Ուշադրություն կարող է հատկացվել նաև Շաուֆլերյան տիպի արդյունքների փոխկապակցվածությանը մաթեմատիկական անալիզի այլ թեորեմների հետ՝ բացահայտելով դրանց տեղը համապատասխան տեսական համակարգում։ Աշխատանքի տեսական ուղղվածությունը հնարավորություն է տալիս համակարգելու տվյալ ոլորտում հայտնի մոտեցումները, համեմատելու տարբեր պայմաններով ստացված արդյունքները և ձևակերպելու հետագա ընդհանրացումների հնարավոր ուղղություններ։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է մաթեմատիկական անալիզի, ֆունկցիաների տեսության և տեսական ապացուցման մեթոդների մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով խորացնել Շաուֆլերյան տիպի թեորեմների կառուցվածքի, կիրառելիության պայմանների և դրանց մաթեմատիկական նշանակության վերաբերյալ պատկերացումները։

Economics

Տնտեսագիտական և սոցիալ-տնտեսական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ժամանակակից պայմաններում մարդկային կապիտալի ձևավորման, զարգացման և արդյունավետ օգտագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Քննության են առնվում մարդկային կապիտալի տնտեսական բովանդակությունը, դրա զարգացման հիմնական գործոնները և նշանակությունը երկրի մրցունակության, արտադրողականության ու կայուն տնտեսական աճի ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթության, մասնագիտական պատրաստվածության, առողջապահության, գիտության և նորարարության դերին մարդկային ներուժի որակական հատկանիշների բարելավման գործընթացում։ Վերլուծվում են Հայաստանի Հանրապետությունում մարդկային կապիտալի զարգացման միտումները, աշխատաշուկայի կառուցվածքային փոփոխությունները, զբաղվածության առանձնահատկությունները և մասնագիտական հմտությունների համապատասխանությունը տնտեսության ժամանակակից պահանջներին։ Քննարկվում են նաև ժողովրդագրական զարգացումների, աշխատանքային միգրացիայի, տեխնոլոգիական առաջընթացի և թվայնացման ազդեցությունները մարդկային կապիտալի ձևավորման ու օգտագործման վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են պետական սոցիալ-տնտեսական քաղաքականության, կրթական բարեփոխումների և մասնագիտական կարողությունների զարգացման ծրագրերի նշանակությունը մարդկային կապիտալի արդյունավետ կառավարման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է նպաստել մարդկային կապիտալի զարգացման առաջնահերթությունների բացահայտմանը և օգտակար լինել տնտեսագիտության, աշխատանքի տնտեսագիտության, սոցիալական քաղաքականության ու մարդկային ռեսուրսների կառավարման ոլորտների մասնագետների և հետազոտողների համար։

History

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է 1948 թվականի հիշարժան տարեթվերի օրացույց, որը ներառում է պատմական իրադարձությունների, նշանավոր գործիչների ծննդյան և մահվան տարեթվերի, մշակութային, գիտական և հասարակական նշանակություն ունեցող դեպքերի վերաբերյալ տեղեկություններ։ Այն կազմված է որպես տեղեկատու-մատենագիտական նյութ՝ նպատակ ունենալով ընթերցողին ներկայացնել տարվա ընթացքում նշվող կարևոր տարեթվերը և դրանց հետ կապված համառոտ պատմական տեղեկությունները։ Հրատարակությունը կարող է օգտագործվել կրթական, մշակութային և գրադարանային աշխատանքներում՝ դասախոսությունների, միջոցառումների, ցուցահանդեսների և տեղեկատվական նյութերի պատրաստման համար։ Այն արժեքավոր աղբյուր է պատմությամբ, հայ մշակույթով, հասարակական կյանքով և օրացուցային մատենագիտությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսուցիչների, ուսանողների և գրադարանային մասնագետների համար։