Ինքնասպանությունների ռիսկի գործոնները, և վերջիններիս միջոցով ինքնասպանությունների կանխարգելմանն ուղղված մոտեցումները Հայաստանի Հանրապետությունում

Religion

Ժողովածուն ընդգրկում է վաղ քրիստոնեական շրջանի նշանավոր եկեղեցական հեղինակներից Սեբերիանոս Եմեսացու տասնհինգ ճառերը։ Սեբերիանոսը հայտնի է որպես եկեղեցական քարոզիչ և աստվածաբանական մտածող, որի երկերը տարածում են գտել քրիստոնեական արևելյան ավանդության մեջ։ Նրա ճառախոսությանը բնորոշ են Սուրբ Գրքի մեկնությունը, քրիստոնեական վարդապետության պարզաբանումը և հավատացյալների բարոյական ու հոգևոր դաստիարակության խնդիրների քննարկումը։ Ժողովածուի նյութերը հնարավորություն են տալիս ծանոթանալու վաղ եկեղեցու քարոզչական խոսքի ձևերին, աստվածաշնչյան պատմությունների մեկնաբանման եղանակներին և հավատքի հիմնարար գաղափարների ներկայացման հռետորական միջոցներին։ Նման ճառերում կարևոր տեղ են զբաղեցնում Աստծո և մարդու հարաբերությունները, հավատարմությունը, ապաշխարությունը, խոնարհությունը, բարեպաշտությունը, արդարությունը և քրիստոնեական կյանքի պարտականությունները։ Հեղինակը կրոնական գաղափարները ներկայացնում է ոչ միայն տեսական դատողությունների, այլև բարոյական խրատների ու պատկերավոր մեկնաբանությունների միջոցով՝ ձգտելով դրանք կապել ունկնդրի առօրյա վարքի և հոգևոր պատասխանատվության հետ։ Ճառերը արժեքավոր են վաղ քրիստոնեական գրականության ժանրային առանձնահատկությունների, եկեղեցական ճարտասանության և հայրաբանական մտածողության ուսումնասիրության համար։ Հայերեն ժողովածուն կարևոր նշանակություն ունի նաև թարգմանական մատենագրության պատմության տեսանկյունից՝ նպաստելով հունական քրիստոնեական հայրերի ժառանգության հասանելիությանը հայ ընթերցողին։ Այն կարող է հետաքրքրել աստվածաբանությամբ, եկեղեցու պատմությամբ և քրիստոնեական քարոզչության ավանդույթներով զբաղվողներին։

Religion

Աշխատանքը նվիրված է քրիստոնեական սրբազան վայրերին և դրանց հետ կապված աղոթական ավանդույթին։ Վերնագիրը հուշում է, որ այն նախատեսված է որպես աղոթական ուղեցույց՝ ընթերցողին ներկայացնելով սրբավայրերում կամ դրանց հիշատակին կատարվող հոգևոր դիմումներ, աղոթքներ և քրիստոնեական խորհրդածություններ։ «Սրբազան տեղեր» հասկացությունը քրիստոնեական ավանդույթում ներառում է այն վայրերը, որոնք կապված են Հիսուս Քրիստոսի երկրային կյանքի, աստվածաշնչյան իրադարձությունների, սրբերի գործունեության կամ եկեղեցական պատմության կարևոր դրվագների հետ։ Այդ վայրերը հավատացյալների համար ոչ միայն պատմական հիշողության տարածքներ են, այլև աղոթքի, ուխտագնացության, հոգևոր վերապրման և հավատքի ամրապնդման խորհրդանիշներ։ Նման աղոթամատույցներում կարող են ընդգրկվել սրբավայրերի հետ կապված աղոթքներ, հոգևոր ընթերցումներ, սրբազան վայրերի նշանակության բացատրություններ և ուխտավորների համար նախատեսված աղոթական խոսքեր։ Դրանք նպաստում են քրիստոնեական սրբավայրերի հանդեպ հարգանքի ձևավորմանը, հավատացյալի հոգևոր կենտրոնացմանը և եկեղեցական ավանդույթի ընկալմանը։ Հրատարակության նշանակությունը կարելի է դիտարկել նաև հայ հոգևոր գրականության տարածման համատեքստում․ այն վկայում է հավատացյալների առօրյա հոգևոր կարիքներին ծառայող փոքրածավալ աղոթագրքերի կարևորության մասին։ Այսպիսի ձեռնարկները հնարավորություն են տվել աղոթական նյութը դարձնել հասանելի, կիրառելի և փոխանցելի՝ պահպանելով քրիստոնեական պաշտամունքի ու սրբավայրերի հետ կապված հոգևոր ժառանգությունը։

Other Subjects

Էներգետիկայի, տնտեսական քաղաքականության և ենթակառուցվածքային կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի էլեկտրաէներգետիկական համակարգի ճգնաժամային վիճակից դեպի կայուն գործունեություն անցման գործընթացների, դրանց տնտեսական և կազմակերպական նախադրյալների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում Հայաստանի էներգետիկ համակարգի զարգացման պատմական առանձնահատկությունները, էներգամատակարարման ճգնաժամի առաջացման պատճառները և էլեկտրաէներգիայի արտադրության ու բաշխման ոլորտներում ի հայտ եկած կառուցվածքային հիմնախնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հետխորհրդային տնտեսական վերափոխումների, վառելիքաէներգետիկ ռեսուրսների մատակարարման սահմանափակումների և էներգետիկ ենթակառուցվածքների տեխնիկական վիճակի ազդեցությանը ոլորտի գործունեության վրա։ Վերլուծվում են էլեկտրաէներգիայի արտադրության, հաղորդման և բաշխման համակարգերի վերականգնման, կառավարման բարեփոխումների և ֆինանսական կայունության ապահովման հնարավոր մեխանիզմները։ Քննարկվում են էներգետիկ ընկերությունների կազմակերպական վերակառուցման, սակագնային քաղաքականության, վճարումների հավաքագրման և ներդրումային ծրագրերի իրականացման հետ կապված հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել պետական կարգավորման, մասնավոր հատվածի մասնակցության և միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների աջակցության դերերը էներգետիկ համակարգի կայունացման գործընթացում։ Անդրադարձ է կատարվում էլեկտրամատակարարման հուսալիության բարձրացմանը, տեխնիկական ու առևտրային կորուստների նվազեցմանը և էներգետիկ ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետության ապահովմանը։ Կարևորվում է էներգետիկ անվտանգության, տնտեսական կայունության և սոցիալական հետևանքների փոխկապակցվածությունը՝ ոլորտային բարեփոխումների արդյունքների գնահատման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է նպաստել Հայաստանի էներգետիկ համակարգի ճգնաժամի հաղթահարման պատմական փորձի համակարգմանը և ենթակառուցվածքային բարեփոխումների արդյունավետության գնահատմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել էներգետիկ տնտեսագիտության, էլեկտրաէներգետիկական համակարգերի կառավարման, պետական կարգավորման, տնտեսական բարեփոխումների և Հայաստանի տնտեսական պատմության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Technology

Այս աշխատությունը կենտրոնանում է ժամանակակից միկրոէլեկտրոնիկայի կարևոր բաղադրիչներից մեկի՝ միկրոչիպերում կիրառվող ինդուկտիվ տարրերի նախագծման, մոդելավորման և օպտիմալացման վրա։ Նյութը բացատրում է, թե ինչպես են փոքր չափերի վրա հնարավոր ստեղծել բարձր արդյունավետությամբ ինդուկտիվ կառուցվածքներ, որոնք օգտագործվում են ռադիոհաճախականության սխեմաներում, կապի սարքավորումներում և ինտեգրալ համակարգերում։ Քննարկվում են կիսահաղորդչային տեխնոլոգիաների սահմանափակումները, մակաբույծ պարամետրերի ազդեցությունը, նյութերի ընտրության առանձնահատկությունները և արտադրական գործընթացների դերը էլեկտրամագնիսական հատկությունների ձևավորման մեջ։ Բացի տեսական հիմքերից, ներկայացվում են նաև հաշվարկային մոդելավորման մոտեցումներ, որոնք թույլ են տալիս կանխատեսել ինդուկտիվության վարքը տարբեր հաճախականությունների դեպքում և նվազեցնել կորուստները։ Շեշտադրվում է նաև ինտեգրման խնդիրների լուծումը, երբ ինդուկտիվ տարրերը պետք է համատեղվեն այլ ակտիվ և պասիվ բաղադրիչների հետ մեկ չիպի վրա՝ պահպանելով արդյունավետությունն ու կայունությունը։

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է Թուրքիայի և Վրաստանի միջև ձևավորված հարաբերությունների զարգացմանն ու առանձնահատկություններին 1991–2008 թվականների ընթացքում՝ դրանք դիտարկելով Հարավային Կովկասի տարածաշրջանային քաղաքականության ավելի լայն համատեքստում։ Ուսումնասիրության ժամանակագրական շրջանակը ներառում է Խորհրդային Միության փլուզումից հետո Վրաստանի անկախ պետականության ձևավորման փուլը և տարածաշրջանում նոր քաղաքական, տնտեսական ու անվտանգային իրողությունների առաջացումը։ Այս պայմաններում երկու երկրների հարաբերությունները զարգացել են ոչ միայն երկկողմ շահերի հիման վրա, այլև Հարավային Կովկասում ազդեցության, անվտանգության, տրանսպորտային և էներգետիկ հաղորդակցությունների, ինչպես նաև տարածաշրջանային համագործակցության ու մրցակցության գործընթացների ազդեցությամբ։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել Թուրքիայի կողմից անկախ Վրաստանի նկատմամբ իրականացվող քաղաքականության ուսումնասիրությունը, դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատումը և հետագա զարգացումը, ինչպես նաև Վրաստանի արտաքին քաղաքականության մեջ Թուրքիայի ունեցած դերի փոփոխությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի տնտեսական հարաբերությունները, առևտրաշրջանառության ընդլայնումը, ներդրումային համագործակցությունը և տրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացումը։ Երկու երկրների փոխգործակցության կարևոր ուղղություններից են նաև էներգետիկ նախագծերը և Կասպից ծովի նավթագազային պաշարները միջազգային շուկաներ հասցնող հաղորդակցության ուղիները, որոնց միջոցով Թուրքիան և Վրաստանը ներգրավվել են տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքական նշանակություն ունեցող գործընթացներում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև Սև ծովի և Հարավային Կովկասի անվտանգության խնդիրներին, ՆԱՏՕ-ի և արևմտյան պետությունների տարածաշրջանային քաղաքականությանը, ինչպես նաև Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների ազդեցությանը թուրք-վրացական փոխգործակցության վրա։ 2008 թվականի ռուս-վրացական պատերազմը ուսումնասիրության ժամանակագրական սահմանագիծն է և հնարավորություն է տալիս գնահատելու մինչ այդ ձևավորված տարածաշրջանային քաղաքականության արդյունքները, երկու երկրների շահերի համընկնման ու հակասության դրսևորումները և հետագա քաղաքական զարգացումների նախադրյալները։ Թեմայի կարևոր կողմերից է նաև տարածաշրջանային հաղորդակցությունների հարցը, քանի որ Թուրքիայի և Վրաստանի համագործակցությունը կապված էր Եվրոպան և Ասիան միմյանց կապող ցամաքային ու էներգետիկ միջանցքների ձևավորման հետ։ Այդ գործընթացները Հարավային Կովկասը վերածում էին ոչ միայն անվտանգության, այլև տնտեսական և աշխարհաքաղաքական շահերի բախման ու համագործակցության տարածքի։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, տարածաշրջանային հետազոտություններով զբաղվող գիտնականներին և ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են Թուրքիայի և Վրաստանի երկկողմ հարաբերությունները ձևավորվել հետխորհրդային նոր աշխարհաքաղաքական պայմաններում և ինչ նշանակություն են ունեցել Հարավային Կովկասի քաղաքական, տնտեսական և անվտանգային համակարգի ձևավորման համար։

History

«Հնություններ Ակնա» աշխատությունը վերաբերում է Ակն քաղաքի պատմական անցյալին և նրա պատմամշակութային ժառանգությանը։ Ակնը՝ պատմական Հայաստանի արևմտյան հատվածում՝ Արևմտյան Եփրատի ավազանի շրջանում գտնվող քաղաքը, հայտնի էր իր հայ բնակչությամբ, մշակութային կյանքով, կրթական ավանդույթներով և հարուստ բանավոր ստեղծագործությամբ։ Ակնի պատմության ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ ժողովրդի տեղային պատմության, բնակավայրերի զարգացման, համայնքային կյանքի և պատմական հիշողության պահպանման տեսանկյունից։ «Հնություններ» հասկացությունը վերնագրում կարող է ընդգրկել քաղաքի և շրջակա բնակավայրերի պատմական հիշատակություններ, հին կառույցների ու հուշարձանների վերաբերյալ տեղեկություններ, տեղական ավանդություններ, եկեղեցական և կրթական հաստատությունների պատմություն, ինչպես նաև բնակչության սովորույթների ու կենցաղի նկարագրություններ։ Այնուամենայնիվ, առանց գրքի բովանդակության մանրամասն ուսումնասիրության հնարավոր չէ հաստատել, թե այս թեմաներից որոնք են ներկայացված աշխատության մեջ։ Ակնը կարևոր տեղ է զբաղեցրել արևմտահայ մշակութային կյանքում։ Քաղաքի և նրա շրջակայքի հայ բնակչությունը հայտնի էր իր լեզվական առանձնահատկություններով, ժողովրդական երգերով, ավանդություններով և համայնքային սովորույթներով։ Ակնից պահպանված բանահյուսական նյութերը, մասնավորապես ժողովրդական երգերն ու պատմությունները, նշանակալի աղբյուր են հայ ժողովրդական մշակույթի և տեղական ինքնության ուսումնասիրության համար։ Ակնի պատմության մասին աշխատությունները կարող են տեղեկություններ հաղորդել նաև բնակչության զբաղմունքների, տնտեսական հարաբերությունների, հասարակական կյանքի և հարևան բնակավայրերի հետ ունեցած կապերի մասին՝ օգնելով վերակազմելու տարածաշրջանի պատմական պատկերը։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են հատկապես այն պատճառով, որ պատմական իրադարձությունների, բնակչության տեղաշարժերի և համայնքների կորստի հետևանքով բազմաթիվ տեղական ավանդույթներ ու պատմական հիշողություններ վտանգվել կամ մասնատվել են։ Թիֆլիսը 19-րդ դարում հայ հրատարակչության, կրթության և ազգային մշակութային կյանքի գլխավոր կենտրոններից էր։ Այստեղ լույս տեսած պատմական և ազգագրական աշխատությունները նպաստում էին հայ տարբեր բնակավայրերի անցյալի ուսումնասիրությանը և տեղական մշակութային ժառանգության մասին տեղեկությունների պահպանմանը։ Մարկիանոս Դ. Ռոտինյանցի տպարանում հրատարակված այս գիրքը կարևոր է Ակնի պատմության և հայ պատմագրական ավանդույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, ազգագրագետներին, բանահավաքներին և Արևմտյան Հայաստանի հայ բնակավայրերի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Աշխատության կոնկրետ աղբյուրները, ընդգրկած ժամանակաշրջանները և թեմատիկ բաժինները հնարավոր կլինի հստակեցնել գրքի բնագրի ուսումնասիրությամբ։