Ինտերակտիվ մեթոդների կիրառումը ֆիզիկամաթեմատիկական առարկաների դասավանդման գործընթացում (մասնագիտական ուսումնական հաստատություններում)

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում վարկային համակարգի զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով ֆինանսական միջնորդության դերի կարևորությունը տնտեսական ակտիվության խթանման և ներդրումային միջավայրի ձևավորման գործընթացում։ Հեղինակը վերլուծում է վարկային համակարգի կառուցվածքը, բանկային և ոչ բանկային ֆինանսական կազմակերպությունների գործունեությունը, ինչպես նաև վարկավորման հիմնական մեխանիզմները և դրանց արդյունավետությունը։ Գրքում դիտարկվում են վարկային ռեսուրսների սահմանափակ հասանելիության, տոկոսադրույքների բարձր մակարդակի, վարկային ռիսկերի կառավարման և ապահովման համակարգերի թերությունների խնդիրները, որոնք ազդում են տնտեսության իրական հատվածի ֆինանսավորման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փոքր և միջին ձեռնարկությունների վարկավորման հնարավորություններին, պետական աջակցության գործիքներին և ֆինանսական շուկայի զարգացման ինստիտուցիոնալ խոչընդոտներին։ Հեղինակը համեմատական վերլուծությամբ ներկայացնում է տարբեր երկրների վարկային համակարգերի փորձը՝ բացահայտելով կիրառելի մոդելներ և կարգավորման մոտեցումներ։ Աշխատությունը ընդգծում է արդյունավետ վարկային համակարգի զարգացման անհրաժեշտությունը որպես տնտեսական աճի, ֆինանսական կայունության և ձեռնարկատիրական միջավայրի բարելավման հիմնական գործոն։

Literature

Հրատարակությունը նվիրված է գրադարանների գործունեությանն աջակցող նյութերի ներկայացմանը՝ շեշտադրելով ընթերցանության, գրքի տարածման և գրադարանային սպասարկման նշանակությունը հասարակության մշակութային ու կրթական կյանքում։ Այն կարող է դիտարկվել որպես գործնական և տեղեկատվական բնույթի օգնություն գրադարանների համար՝ հատկապես գրքային ֆոնդերի համալրման, ընթերցողների հետ աշխատանքի, գրականության ընտրության և գրքի նկատմամբ հետաքրքրության խթանման գործընթացներում։ Նյութի հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ արժեքավոր գրականությունը պետք է հասանելի լինի հնարավորինս լայն շրջանակի ընթերցողների, իսկ գրադարանը պետք է հանդես գա ոչ միայն որպես գրքերի պահպանման վայր, այլև որպես կրթական, մշակութային և հասարակական հաղորդակցության կենտրոն։ Հրատարակության մեջ կարող են ներկայացվել ընթերցողների տարբեր խմբերի համար նախատեսված գրքեր, դրանց թեմատիկ ուղղությունները, բովանդակային առանձնահատկությունները և հնարավոր կիրառությունը գրադարանային աշխատանքում։ Առանձնահատուկ նշանակություն կարող է ունենալ այն գրականությունը, որն անդրադառնում է պատմական իրադարձություններին, նշանավոր անձանց, մարդկային սխրանքներին, բարոյական արժեքներին և հասարակական նշանակություն ունեցող թեմաներին՝ նպաստելով ընթերցողների ճանաչողական ու արժեքային զարգացմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նաև գրադարանավարների համար՝ ընթերցանության խթանման միջոցառումներ, գրքի ցուցադրություններ, թեմատիկ անկյուններ և ընթերցողական քննարկումներ կազմակերպելիս։ Հրատարակության ընդհանուր ուղղվածությունը կարևորում է գրքի հանրայնացումը և գրադարանների միջոցով գիտելիքի ու մշակութային արժեքների հասանելիության ընդլայնումը։ Այն կարող է դիտարկվել նաև տվյալ ժամանակաշրջանի գրադարանային քաղաքականության և ընթերցանության մշակույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ ցույց տալով, թե ինչպիսի գրականություն էր առաջարկվում հանրային գրադարաններին և ինչ դեր էր վերագրվում գրքին հասարակության կրթական ու մշակութային զարգացման գործում։ Նյութը կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մատենագետներին, մանկավարժներին, մշակույթի ոլորտի մասնագետներին, գրադարանների աշխատակիցներին և ընթերցանության մշակույթի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Medicine

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ինտենսիվ թերապիայի պայմաններում ներհիվանդանոցային վարակների առաջացման, տարածման, ախտորոշման և կանխարգելման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության շրջանակում քննարկվում են այն վարակային բարդությունները, որոնք կարող են զարգանալ ծանր վիճակում գտնվող հիվանդների մոտ հիվանդանոցային բուժման ընթացքում՝ հատկապես ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքներում, որտեղ հաճախ կիրառվում են ինվազիվ բժշկական միջամտություններ և երկարատև հսկողություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռիսկի գործոններին, այդ թվում՝ մեխանիկական օդափոխությանը, կենտրոնական անոթային և միզային կաթետերների կիրառմանը, երկարատև հոսպիտալացմանը, ծանր ուղեկցող վիճակներին և իմունային համակարգի թուլացմանը։ Ուսումնասիրության մեջ անդրադարձ է կատարվում առավել տարածված վարակների կլինիկական առանձնահատկություններին, հնարավոր հարուցիչներին, վարակի փոխանցման մեխանիզմներին և հիվանդների վիճակի վրա դրանց ազդեցությանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հակամանրէային կայունության խնդրին, քանի որ ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքներում հակաբիոտիկների լայն կիրառումը կարող է նպաստել կայուն միկրոօրգանիզմների տարածմանը և բուժման բարդացմանը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել մանրէաբանական ախտորոշման, վարակների վաղ հայտնաբերման, հիվանդի վիճակի գնահատման և համապատասխան բուժական ռազմավարության ընտրության մոտեցումները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում վարակի կանխարգելման միջոցառումներին՝ ձեռքերի հիգիենային, ասեպտիկ և հակասեպտիկ կանոնների պահպանմանը, բժշկական սարքերի ճիշտ կիրառմանը, բաժանմունքի սանիտարահիգիենիկ վերահսկողությանը և վարակի հսկողության համակարգերի արդյունավետ կազմակերպմանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ներհիվանդանոցային վարակների ազդեցությունը հիվանդների բուժման արդյունքների, հիվանդանոցում գտնվելու տևողության և առողջապահական ռեսուրսների օգտագործման վրա։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի ինտենսիվ թերապիայի որակի և հիվանդների անվտանգության բարձրացման տեսանկյունից, քանի որ վարակների կանխարգելումը պահանջում է բուժանձնակազմի համակարգված աշխատանք և հաստատված կլինիկական ու համաճարակաբանական մոտեցումների հետևողական կիրառում։ Այն կարող է օգտակար լինել ինտենսիվ թերապիայի բժիշկների, վարակաբանների, անեսթեզիոլոգների, համաճարակաբանների, բուժքույրերի, կլինիկական մանրէաբանների, բժշկական ուսանողների և հիվանդանոցային վարակների կանխարգելմամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի քերականության կարևոր բաժիններից մեկին՝ բառագիտությանը, և կենտրոնանում է խոսքի ութ մասերի ուսումնասիրության վրա։ Այն ներկայացնում է բառերի դասակարգման և լեզվական կառուցվածքի ըմբռնման այն սկզբունքները, որոնք անհրաժեշտ են հայերենի քերականական համակարգը ճանաչելու համար։ Խոսքի մասերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու բառերի իմաստային, քերականական և գործառական առանձնահատկությունները, հասկանալու դրանց դերը նախադասության կառուցման մեջ և ճիշտ կիրառելու լեզվական կանոնները։ Քերականական այս բաժինը կարևոր հիմք է ընթերցանության, գրավոր խոսքի, շարադրության և լեզվական վերլուծության հմտությունների զարգացման համար։ Ձեռնարկը կարող էր ծառայել որպես ուսումնական նյութ հայերեն սովորողների, աշակերտների և լեզվի դասավանդմամբ զբաղվողների համար՝ համակարգված ձևով ներկայացնելով բառերի տեսակները և դրանց տարբերակման հիմքերը։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու XIX դարի հայ քերականագիտական մտքի և հայերենի ուսուցման մեթոդների առանձնահատկություններին։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հայ լեզվաբանական գրականության պատմության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է մայրենի լեզվի կանոնների ուսումնասիրման, դասակարգման և կրթական նպատակներով մատուցման ավանդույթը։ Այն կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, հայերենի ուսուցիչներին, ուսանողներին և պատմական քերականական աշխատություններ ուսումնասիրողներին։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի երկրորդ կեսի և XX դարի առաջին տասնամյակի հայ երգիծանկարչության ձևավորման, զարգացման և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են հայկական երգիծական գրաֆիկայի առաջացման պատմամշակութային նախադրյալները, հասարակական-քաղաքական իրադարձությունների ազդեցությունը արվեստի այս ճյուղի զարգացման վրա և երգիծանկարչության տեղը հայ կերպարվեստի պատմության մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակաշրջանի հայ երգիծանկարիչների ստեղծագործական գործունեությանը, նրանց կիրառած պատկերային արտահայտչամիջոցներին, կերպարների կառուցման սկզբունքներին և հասարակական երևույթների քննադատական ներկայացման եղանակներին։ Քննարկվում են քաղաքական ծաղրանկարի, կենցաղային երգիծանքի, սոցիալական անհավասարության, հասարակական բարքերի և ազգային կյանքի տարբեր դրսևորումների արտացոլման առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում հայկական պարբերական մամուլի դերին երգիծանկարչության տարածման գործում, նկարազարդ ամսագրերի և թերթերի գեղարվեստական ձևավորմանը, ինչպես նաև պատկերային երգիծանքի և հրապարակախոսության փոխազդեցությանը։ Կարևորվում են եվրոպական և ռուսական երգիծանկարչական ավանդույթների հնարավոր ազդեցությունները, ազգային գեղարվեստական ինքնատիպության ձևավորումը և հայ երգիծանկարչության հետագա զարգացման համար տվյալ ժամանակաշրջանի նշանակությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել արվեստաբանների, մշակութաբանների, պատմաբանների, գրաֆիկական արվեստի հետազոտողների, լրագրության պատմության մասնագետների և հայ կերպարվեստով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է սրտանոթային հիվանդություններ ունեցող կանանց նորածինների վաղ հետծննդյան հարմարվողականության առանձնահատկությունների կլինիկական և ֆիզիոլոգիական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում նորածնի օրգանիզմի անցումն է ներարգանդային միջավայրից ինքնուրույն կենսագործունեության պայմաններին և այն գործոնների գնահատումը, որոնք կարող են ազդել այդ գործընթացի ընթացքի վրա մայրական սրտանոթային հիվանդությունների առկայության դեպքում։ Նորածնային շրջանի սկզբնական փուլը բնութագրվում է շնչառական, սրտանոթային, նյութափոխանակային և ջերմակարգավորման համակարգերի արագ վերակազմավորմամբ, ուստի հարմարվողականության ընթացքի գնահատումը կարևոր նշանակություն ունի երեխայի ընդհանուր վիճակի և հետագա զարգացման հնարավոր առանձնահատկությունների հասկացման համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել մայրական առողջական վիճակի վերաբերյալ կլինիկական տվյալները և նորածինների ընդհանուր ֆիզիոլոգիական ցուցանիշները՝ բացահայտելու հնարավոր փոխկապակցվածությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել հղիության ընթացքում մոր արյան շրջանառության առանձնահատկությունների, պտղի զարգացման պայմանների, հղիության ընթացքի և նորածնի վաղ հարմարվողականության միջև գոյություն ունեցող կապերին։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև նորածինների հասունության աստիճանը, մարմնի հիմնական չափանիշները, սրտանոթային և շնչառական համակարգերի ֆունկցիոնալ վիճակը, ինչպես նաև կյանքի առաջին ժամանակահատվածում օրգանիզմի ընդհանուր հարմարվողական արձագանքները։ Կարևոր խնդիր է տարբերակել մայրական հիմնական հիվանդության հնարավոր ազդեցությունը այլ գործոններից, որոնք նույնպես կարող են պայմանավորել նորածնային շրջանի ընթացքը։ Այդպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու մայր–պտուղ–նորածին համակարգում ձևավորվող ֆիզիոլոգիական փոխկապակցվածությունների մասին։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել տարբեր խմբերի կլինիկական տվյալների համեմատական գնահատում՝ առանձնացնելու այն օրինաչափությունները, որոնք բնորոշ են սրտանոթային խնդիրներ ունեցող մայրերի երեխաների վաղ հարմարվողականությանը։ Ստացված գիտական պատկերացումները կարևոր են մանկաբարձության և նեոնատոլոգիայի համար, քանի որ նպաստում են նորածինների վիճակի գնահատման և բժշկական հսկողության գիտական հիմքերի խորացմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մանկաբարձության, նեոնատոլոգիայի, պերինատալ բժշկության և սրտաբանության մոտեցումները՝ ուսումնասիրելով մայրական սրտանոթային վիճակի և նորածնի վաղ ֆիզիոլոգիական հարմարվողականության միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունները։