Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionMathematics
Нелинейные уравнения, связанные с оптимальным управлением мерами
Այս գիրքը նվիրված է ժամանակակից մաթեմատիկական վերլուծության և օպտիմալ կառավարման տեսության սահմանային հատվածներին, որտեղ ուսումնասիրվում են ոչ գծային դիֆերենցիալ և ինտեգրալ հավասարումներ, որոնք առաջանում են այնպիսի խնդիրներում, երբ կառավարման փոփոխականները դիտարկվում են որպես չափերի տեսքով բաշխված մեծություններ։ Աշխատությունը կենտրոնանում է այն մոդելների վրա, որտեղ համակարգի դինամիկան կախված է ոչ միայն դասական ֆունկցիոնալ ազդակներից, այլ նաև ավելի ընդհանուր՝ չափերով նկարագրվող ազդեցություններից, ինչը թույլ է տալիս նկարագրել բարդ համակարգեր, օրինակ՝ բաշխված կառավարմամբ ֆիզիկական, տնտեսական կամ տեխնիկական գործընթացներ։ Նյութը ընդգրկում է գոյության և միակության հարցեր, կայունության հատկություններ, ինչպես նաև օպտիմալության անհրաժեշտ պայմանների ստացում՝ օգտագործելով վարիացիոն մեթոդներ և ֆունկցիոնալ անալիզի գործիքներ։
Updated: 2026-08-30
History
Արտասահմանյան երկրների հետ Հայաստանի Հանրապետության առևտրատնտեսական հարաբերությունները 1918-1920 թթ.
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է 1918–1920 թվականներին Հայաստանի Հանրապետության արտաքին առևտրատնտեսական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են Առաջին Հանրապետության տնտեսական քաղաքականության ձևավորման պայմանները, միջազգային տնտեսական կապերի հաստատման փորձերը և արտաքին առևտրի կազմակերպման հիմնական ուղղությունները։ Հեղինակը վերլուծում է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական հարաբերությունները հարևան և հեռավոր պետությունների հետ՝ ընդգծելով պատերազմի, շրջափակման և քաղաքական անկայունության պայմաններում տնտեսական համագործակցության սահմանափակումները։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև արտահանման և ներմուծման կառուցվածքը, ֆինանսական համակարգի կայացման դժվարությունները, տրանսպորտային ուղիների խնդիրները և դիվանագիտական ջանքերը՝ տնտեսական կապերի ընդլայնման ուղղությամբ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում միջազգային օգնության և հումանիտար մատակարարումների դերին, ինչպես նաև տնտեսական անկախության ձևավորման փորձերին։ Գիրքը նախատեսված է պատմաբանների, տնտեսագիտական պատմության հետազոտողների, քաղաքագետների, հայագետների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով համակողմանի վերլուծություն Հայաստանի Հանրապետության 1918–1920 թթ. առևտրատնտեսական հարաբերությունների վերաբերյալ։
Updated: 2026-09-20
Other Subjects
Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1981, Մայիս, թիվ 5)
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։
Updated: 2026-09-17
Mathematics
Оптимизация характеристик пленок CdTe, CdS и солнечных элементов CdTe, CdS полученных методами вакуумного испарения и магнетронного распыления
CdTe և CdS բարակ թաղանթների և դրանց հիման վրա արևային տարրերի բնութագրերի օպտիմալացումը, որոնք ստացվել են վակուումային գոլորշիացման և մագնետրոնային փոշիացման մեթոդներով, ուղղված է նյութերի կառուցվածքային, օպտիկական և էլեկտրական հատկությունների վերահսկմանը՝ առավելագույն ֆոտոէլեկտրական արդյունավետություն ապահովելու նպատակով։ CdTe/CdS համակարգը լայնորեն կիրառվում է բարակ թաղանթային արևային տարրերում, որտեղ CdS-ը հանդես է գալիս որպես լայն գոտիականությամբ n-տիպ կիսահաղորդիչ բուֆերային շերտ, իսկ CdTe-ն՝ հիմնական p-տիպ կլանող շերտ, և դրանց միջև ձևավորվող p-n հոդումը որոշիչ դեր ունի սարքի արդյունավետության մեջ։ Վակուումային գոլորշիացման մեթոդը թույլ է տալիս ստանալ համեմատաբար մաքուր և վերահսկելի հաստությամբ շերտեր, մինչդեռ մագնետրոնային փոշիացումը ապահովում է բարձր միատարրություն, լավ ադհեզիա և ստոիխիոմետրիկ ճշգրտություն, ինչը կարևոր է բյուրեղային կառուցվածքի որակի և արատների նվազեցման համար։ Օպտիմալացման հիմնական ուղղությունները ներառում են նստեցման ջերմաստիճանի, ճնշման, գազային միջավայրի կազմի, նստեցման արագության և հետագա ջերմային մշակման (annealing) պայմանների կարգավորումը, որոնք ազդում են բյուրեղային չափերի, մակերեսային ռելիեֆի, կրիչների կոնցենտրացիայի և շարժունակության վրա։ CdTe շերտերի դեպքում կարևոր է մեծացնել կլանման գործակիցը և նվազեցնել վերամիավորման կենտրոնների քանակը, իսկ CdS շերտերում՝ ապահովել օպտիկական թափանցիկություն և համապատասխան էներգետիկ շեղում, որպեսզի նվազագույնի հասցվի կորուստները միջերեսում։ Արևային տարրերի արդյունավետության բարձրացումը կապված է նաև միջերեսային դեֆեկտների նվազեցման, դոպինգի վերահսկման և շերտերի հաստությունների օպտիմալ հարաբերակցության հետ։ Ընդհանուր առմամբ, վակուումային գոլորշիացման և մագնետրոնային փոշիացման համեմատական ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս ընտրել տեխնոլոգիական ռեժիմներ, որոնք ապահովում են CdTe/CdS արևային տարրերի բարձր ֆոտոէլեկտրական փոխակերպման արդյունավետություն և երկարաժամկետ կայունություն։
Updated: 2026-08-21
Economics
Ավանդների ապահովագրման համակարգի հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ավանդների ապահովագրման համակարգի հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով բանկային համակարգի կայունության, ավանդատուների պաշտպանության և ֆինանսական վստահության ապահովման փոխկապակցված հարցերը։ Հեղինակը վերլուծում է ավանդների ապահովագրման ինստիտուտի էությունը և դրա դերը ֆինանսական համակարգի ճգնաժամերի կանխարգելման և բանկային պանիկայի նվազեցման գործընթացներում։ Գրքում դիտարկվում է ՀՀ-ում գործող ավանդների հատուցման համակարգի կառուցվածքը, ապահովագրական հիմնադրամի ձևավորման աղբյուրները և փոխհատուցման մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգի արդյունավետության վրա ազդող գործոններին՝ ապահովագրական ծածկույթի չափ, բանկերի մասնակցության շրջանակ, ռիսկերի գնահատման մեխանիզմներ և կարգավորող մարմինների վերահսկողություն։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև միջազգային փորձը՝ տարբեր երկրների ավանդների ապահովագրման մոդելների համեմատական վերլուծությամբ՝ բացահայտելով դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի պայմաններում։ Աշխատությունը ընդգծում է, որ արդյունավետ ապահովագրական համակարգը կարևոր դեր ունի ֆինանսական կայունության ամրապնդման, խնայողությունների խթանման և բանկային համակարգի նկատմամբ հանրային վստահության բարձրացման գործում։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, բանկային ոլորտի մասնագետների և ֆինանսական քաղաքականություն մշակողների համար։
Updated: 2026-09-15
Other Subjects
Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1987, Հուլիս, թիվ 7)
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։
Updated: 2026-08-30