More in Political Science

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Literature

    Կայսր Փոնցիանոսի, նրա կնոջ՝ թագուհու, որդու՝ Դիոկղետիանոսի և յոթ իմաստունների պատմությունը

    Ստեղծագործությունը միջնադարյան պատմողական գրականության ավանդույթներին պատկանող երկ է, որի կենտրոնում կայսերական ընտանիքի, իշխանության, մարդկային հարաբերությունների և իմաստության թեմաներն են։ Պատմության վերնագրում հիշատակված կայսր Փոնցիանոսի, նրա կնոջ՝ թագուհու, որդու՝ Դիոկղետիանոսի և յոթ իմաստունների կերպարները ստեղծում են արքունական միջավայր, որտեղ անձնական ճակատագրերը, ընտանեկան կապերը, իշխանական դիրքն ու բարոյական ընտրությունները միահյուսվում են։ Յոթ իմաստունների ներկայությունը կարևոր տեղ է հատկացնում խոհեմությանը, բանականությանը, փորձառությանը և խոսքի ուժին՝ ընդգծելով, որ մարդու արժանիքը չի սահմանափակվում միայն նրա ծագմամբ կամ հասարակական դիրքով։ Նմանատիպ պատմողական երկերին բնորոշ են փորձությունների, խորհրդի, դատողության, մարդկային վարքի գնահատման և բարոյական եզրահանգումների թեմաները, որոնց միջոցով ընթերցողին ներկայացվում են կյանքի տարբեր իրավիճակներում ճիշտ կողմնորոշվելու, հապճեպ որոշումներից խուսափելու և իմաստուն խոսքի արժեքը ճանաչելու գաղափարները։ Ստեղծագործությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև իր գրական կառուցվածքով, քանի որ արքունական պատմության և իմաստունների հետ կապված պատմությունների համադրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու միջնադարյան պատմողական մտածողության առանձնահատկությունները, որտեղ զվարճալի կամ հետաքրքրաշարժ դեպքերը հաճախ զուգակցվում են խրատական նպատակների հետ։ Այն արժեքավոր նյութ է հայերեն հին գրականության, թարգմանական և պատմողական արձակի, միջնադարյան բարոյախոսական պատկերացումների ու ընթերցողական մշակույթի ուսումնասիրության համար՝ միաժամանակ պահպանելով իր նշանակությունը որպես անցյալի գրական ճաշակի, աշխարհայացքի և իմաստության մասին պատկերացումների արտահայտություն։

    Updated: 2026-11-14
    Կայսր Փոնցիանոսի, նրա կնոջ՝ թագուհու, որդու՝ Դիոկղետիանոսի և յոթ իմաստունների պատմությունը
    Online

    Literature

    Եպիմենիդեսը Բոսֆորում

    Խ. Պ. Միսաքյանի այս ստեղծագործության վերնագիրը համադրում է հին հունական ավանդությունից հայտնի Եպիմենիդեսի կերպարը և Բոսֆորի աշխարհագրական ու մշակութային միջավայրը։ Եպիմենիդեսը հին հունական ավանդության մեջ հիշատակվող իմաստուն և մարգարեական կերպար է, որի շուրջ ձևավորվել են տարբեր պատմություններ ու առասպելական պատկերացումներ։ Նրա անվան հիշատակումը ստեղծագործության վերնագրում հուշում է դասական մշակույթի նյութի օգտագործման մասին, մինչդեռ Բոսֆորի հիշատակումը երկը կապում է Կոստանդնուպոլսի և շրջակա տարածաշրջանի պատմամշակութային միջավայրի հետ։ Վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ վստահորեն որոշել ստեղծագործության սյուժեն կամ ժանրը, սակայն այն հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի հայ գրականության մեջ հին աշխարհի կերպարների և մշակութային հղումների կիրառության տեսանկյունից։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմությամբ, դասական ավանդությունների հայերեն ընկալմամբ և Կոստանդնուպոլսի հայ մտավոր միջավայրի գրական կյանքով զբաղվող հետազոտողների համար։ Այն նաև կարևոր է որպես պատմական տպագիր աղբյուր՝ Խ. Պ. Միսաքյանի գրական ժառանգության և տվյալ ժամանակաշրջանի հայալեզու գրական հրատարակությունների ուսումնասիրության շրջանակում։

    Updated: 2026-10-28
    Եպիմենիդեսը Բոսֆորում
    Online

    Biology

    Աշխարհի կենդանիները

    Աշխատությունը նվիրված է կենդանական աշխարհի բազմազանությանը և նպատակ ունի ընթերցողին մատչելի ձևով ներկայացնելու տարբեր կենդանիների առանձնահատկությունները, կենսակերպն ու բնության մեջ ունեցած նշանակությունը։ Կենդանիների մասին գիտելիքները հնարավորություն են տալիս ճանաչելու կենդանի բնության կառուցվածքը, հասկանալու տեսակների միջև եղած տարբերություններն ու ընդհանրությունները և պատկերացում կազմելու նրանց հարմարվողականության մասին։ Կենդանաբանական ուսումնասիրության կարևոր կողմերից են կենդանիների արտաքին և ներքին կառուցվածքը, սնվելու եղանակները, շարժումը, բազմացումը, բնակության միջավայրերն ու վարքագիծը։ Այս թեմաների միջոցով ընթերցողը կարող է ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել կենդանական օրգանիզմների և շրջակա միջավայրի փոխազդեցության մասին։ Գիտելիքների նման համակարգված մատուցումը խթանում է դիտողականությունը, բնության նկատմամբ հետաքրքրությունը և կենդանի աշխարհի հանդեպ հոգատար վերաբերմունքը։ Գիրքը կարևոր է նաև հայերեն բնագիտական գրականության պատմության տեսանկյունից՝ որպես կենդանաբանության վերաբերյալ գիտելիքները հայ ընթերցողին հասանելի դարձնելու փորձ։ Այն արտացոլում է կրթական միջավայրում բնական գիտությունների տարածման և բնության ճանաչողությունը զարգացնելու ձգտումը։

    Updated: 2026-11-05
    Աշխարհի կենդանիները
    Online

    Literature

    Արդի հայ կենսագրական վեպը 1990-2015 թթ.

    Աշխատությունը նվիրված է 1990–2015 թվականների հայ գրականության մեջ կենսագրական վեպի զարգացման առանձնահատկությունների, ժանրային կառուցվածքի և գեղարվեստական միտումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում իրական պատմական, մշակութային կամ հասարակական անհատների կյանքի նյութի գեղարվեստական վերակերտման սկզբունքներն են, փաստագրական հիմքի և հեղինակային երևակայության փոխհարաբերությունը, ինչպես նաև կենսագրական փաստի՝ գրական պատումի վերածվելու մեխանիզմները։ Քննվում է, թե ինչպես է գրողը պատմական աղբյուրներից, հուշագրություններից, նամակներից, վկայություններից և այլ փաստագրական նյութերից ստացված տեղեկությունները ներառում վիպական կառուցվածքի մեջ՝ ստեղծելով հերոսի ամբողջական գեղարվեստական կերպար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կենսագրական վեպի և հարակից ժանրերի՝ պատմավեպի, հուշագրության, վավերագրական արձակի ու գեղարվեստական կենսագրության սահմանների և փոխազդեցությունների խնդրին։ Ուսումնասիրվում են ժամանակի կազմակերպման, պատմողական տեսանկյան, հեղինակային ներկայության, հոգեբանական կերպավորման, փաստի և հորինվածքի հարաբերակցության առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում գլխավոր կերպարի ներաշխարհի վերակազմությունը, քանի որ կենսագրական արձակը ձգտում է ոչ միայն ներկայացնել անձի կյանքի իրադարձությունները, այլև գեղարվեստական միջոցներով մեկնաբանել նրա ընտրությունները, գաղափարական աշխարհը, ստեղծագործական գործունեությունն ու հարաբերությունները ժամանակաշրջանի հետ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև հետխորհրդային շրջանի մշակութային փոփոխությունների ազդեցությանը ժանրի զարգացման վրա, պատմական հիշողության վերարժևորմանը և ազգային անցյալի նշանավոր դեմքերի նկատմամբ նոր հետաքրքրության ձևավորմանը։ Վերլուծվում է անհատի կենսագրության և պատմական ժամանակի փոխկապակցվածությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող է մեկ անձի կյանքի պատմությունը դառնալ ավելի լայն հասարակական, քաղաքական և մշակութային գործընթացների գեղարվեստական արտացոլման միջոց։ Ժամանակաշրջանի ստեղծագործությունների համադրական քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ժանրի ներսում ձևավորված տարբեր պատմողական ռազմավարությունները և գեղագիտական միտումները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը նպաստում է ժամանակակից հայ արձակի ժանրային համակարգի ուսումնասիրությանը՝ կենսագրական վեպը դիտարկելով որպես փաստագրական հիշողությունը, պատմական փորձը և գեղարվեստական երևակայությունը միավորող գրական ձև։

    Updated: 2026-09-22
    Արդի հայ կենսագրական վեպը 1990-2015 թթ.
    Online

    History

    Միջարաբական համագործակցության առանցքային հիմնախնդիրները մերձավոր արեվելքում 1991-2011 թվականներին

    Աշխատությունը նվիրված է 1991-2011 թվականներին Մերձավոր Արևելքում միջարաբական համագործակցության ձևավորման, զարգացման և հիմնական հակասությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են արաբական պետությունների միջև քաղաքական, տնտեսական, անվտանգային և դիվանագիտական համագործակցության գործընթացները՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանի բարդ աշխարհաքաղաքական միջավայրը։ Այս ժամանակահատվածը բնորոշվում է մի շարք նշանակալի իրադարձություններով, որոնք էապես ազդել են արաբական երկրների փոխհարաբերությունների և ընդհանուր դիրքորոշումների ձևավորման վրա, այդ թվում՝ Ծոցի պատերազմը, Իրաքի նկատմամբ միջազգային պատժամիջոցները, իսրայելա-արաբական հակամարտության զարգացումները, պաղեստինյան հիմնախնդրի շուրջ գործընթացները և տարածաշրջանում արտաքին ուժերի ազդեցության փոփոխությունները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում է նաև Արաբական պետությունների լիգայի դերը՝ որպես միջարաբական համագործակցության հիմնական ինստիտուցիոնալ հարթակ, և գնահատվում են կազմակերպության հնարավորություններն ու սահմանափակումները տարածաշրջանային խնդիրների կարգավորման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ արաբական երկրների ընդհանուր մշակութային և պատմական հիմքերը միշտ չէ, որ հանգեցնում էին միասնական քաղաքական դիրքորոշումների։ Տարբեր պետությունների ազգային շահերը, արտաքին քաղաքական կողմնորոշումները, տնտեսական հնարավորությունների անհավասարությունը և տարածաշրջանային մրցակցությունները հաճախ խոչընդոտում էին համատեղ քաղաքականության ձևավորմանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև Իրաքի, Պաղեստինի, Լիբանանի և տարածաշրջանային անվտանգության հետ կապված խնդիրների ազդեցությունը միջարաբական հարաբերությունների վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին տարածաշրջանային ճգնաժամերը և միջազգային քաղաքականության փոփոխությունները վերափոխում արաբական պետությունների համագործակցության մեխանիզմները և առաջնահերթությունները։ 2000-ականների ընթացքում համագործակցությանն ու միասնական դիրքորոշումների ձևավորմանը զուգահեռ պահպանվում էին նաև խորքային տարաձայնություններ, որոնք հատկապես նկատելի դարձան տարածաշրջանում քաղաքական վերափոխումների նախաշեմին և 2011 թվականի իրադարձությունների ընթացքում։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել Մերձավոր Արևելքի ժամանակակից քաղաքական գործընթացների, արաբական աշխարհի ներքին հարաբերությունների և տարածաշրջանային անվտանգության խնդիրների ավելի խորքային ընկալմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել միջազգային հարաբերությունների, քաղաքագիտության, արաբագիտության և տարածաշրջանային ուսումնասիրությունների մասնագետներին, հետազոտողներին ու ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-16
    Միջարաբական համագործակցության առանցքային հիմնախնդիրները մերձավոր արեվելքում 1991-2011 թվականներին
    Online

    Economics

    ՀՀ տնտեսության տեղեկատվական ենթակառուցվածքների մոդելավորման և զարգացման հիմնախնդիրները

    Տնտեսագիտական և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության տեղեկատվական ենթակառուցվածքների ձևավորման, մոդելավորման և զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տեղեկատվական ենթակառուցվածքների տնտեսական նշանակությունը, դրանց կառուցվածքային բաղադրիչները, զարգացման հիմնական գործոնները և դերը տնտեսության թվայնացման ու մրցունակության բարձրացման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հեռահաղորդակցական ցանցերի, տվյալների մշակման և պահպանման համակարգերի, տեղեկատվական ծառայությունների, թվային հարթակների և կազմակերպությունների տեղեկատվական փոխգործակցության մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են տեղեկատվական ենթակառուցվածքների զարգացման մակարդակի գնահատման, դրանց արդյունավետության չափման, տարածքային անհամաչափությունների և տեխնոլոգիական հասանելիության հետ կապված հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են նաև տնտեսական և մաթեմատիկական մոդելավորման, համակարգային վերլուծության, կանխատեսման և տեղեկատվական հոսքերի կառավարման մեթոդների կիրառման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են տեղեկատվական ենթակառուցվածքների զարգացման վրա պետական քաղաքականության, մասնավոր ներդրումների, նորարարական գործունեության և միջազգային տեխնոլոգիական համագործակցության ազդեցությունները։ Անդրադարձ է կատարվում թվային տնտեսության զարգացման, էլեկտրոնային կառավարման, տեղեկատվական անվտանգության, տնտեսական գործընթացների ավտոմատացման և տեղեկատվական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տեղեկատվական տնտեսագիտության, տնտեսական մոդելավորման, թվային փոխակերպման, տեղեկատվական համակարգերի կառավարման և Հայաստանի տնտեսական զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-08
    ՀՀ տնտեսության տեղեկատվական ենթակառուցվածքների մոդելավորման և զարգացման հիմնախնդիրները