Իրանի Իսլամական Հանրապետության տնտեսաաշխարհագրական համալիր հետազոտություն

History

Ժողովածուն նվիրված է Վան քաղաքի պատմությանը, պատմամշակութային նշանակությանը և հայկական քաղաքակրթական ժառանգության մեջ նրա ունեցած դերին։ Վանը Հայկական լեռնաշխարհի պատմական կարևոր կենտրոններից է, որի անցյալը կապված է տարածաշրջանի քաղաքական, տնտեսական, կրոնական և մշակութային կյանքի տարբեր փուլերի հետ։ Քաղաքի և նրա շրջակայքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու հին ժամանակներից մինչև նորագույն շրջանն ընկած պատմական գործընթացներին, բնակչության կյանքին, քաղաքային միջավայրի ձևավորմանը, ճարտարապետական հուշարձաններին և մշակութային ավանդույթներին։ Գիտաժողովի նյութերը համախմբում են Վանի պատմությանն ու ժառանգությանը վերաբերող գիտական քննարկումներ՝ ընդգծելով քաղաքի հիշատակությունների, պատմական աղբյուրների, հնագիտական տվյալների և մշակութային արժեքների ուսումնասիրության կարևորությունը։ Հատուկ նշանակություն ունի Վանի դերի դիտարկումը հայկական պատմական հիշողության և ինքնության ձևավորման համատեքստում, ինչպես նաև քաղաքի պատմության ուսումնասիրությունը Հայկական լեռնաշխարհի և հարակից տարածաշրջանների ընդհանուր պատմության շրջանակում։ Ժողովածուն կարող է նպաստել պատմական իրադարձությունների, բնակավայրերի զարգացման, մշակութային փոխազդեցությունների և պատմական ժառանգության պահպանման խնդիրների ավելի խորքային ընկալմանը։ Այն արժեքավոր նյութ է հայագետների, պատմաբանների, հնագետների, մշակութաբանների, պատմական աշխարհագրությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների և Վանի ու Արևմտյան Հայաստանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Law

Իրավագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կտակի հիման վրա ժառանգման իրավական կարգավորման, դրա իրականացման պայմանների և ժառանգական իրավահարաբերությունների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կտակի հասկացությունը, իրավական բնույթը, կազմման և վավերացման պահանջները, ինչպես նաև կտակարարի կամքի ազատ արտահայտման և ժառանգության տնօրինման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կտակի ձևին ու բովանդակությանը, կտակարարի գործունակությանը, ժառանգների նշանակման հնարավորություններին և ժառանգական գույքի բաշխման իրավական մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են կտակի փոփոխման, վերացման, անվավեր ճանաչման և մեկնաբանման հետ կապված հիմնախնդիրները, ինչպես նաև ժառանգության ընդունման և ժառանգական իրավունքների պաշտպանության ընթացակարգերը։ Քննարկվում են նաև պարտադիր բաժնի իրավունքը, ժառանգների միջև հնարավոր վեճերը, կտակով և օրենքով ժառանգման փոխհարաբերությունները և նոտարական գործունեության նշանակությունը ժառանգական իրավահարաբերությունների կարգավորման գործընթացում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են քաղաքացիական օրենսդրության համապատասխան դրույթները, դրանց կիրառման առանձնահատկությունները և ժառանգական իրավունքների պաշտպանության իրավական երաշխիքները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քաղաքացիական իրավունքի, ժառանգական իրավունքի, նոտարական գործունեության և դատական պրակտիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է Բայազետի բարբառի համակողմանի ուսումնասիրությանը և նրա լեզվական առնչությունների բացահայտմանը շրջակա բարբառային համակարգերի հետ։ Հեղինակը վերլուծում է բարբառի ձևավորման պատմական նախադրյալները, հնչյունական, բառապաշարային և քերականական առանձնահատկությունները՝ ներկայացնելով դրա տեղն ու դերը հայերենի բարբառային բազմազանության մեջ։ Քննարկվում են Բայազետի բարբառի փոխազդեցությունները հարակից բարբառների հետ, լեզվական ընդհանրություններն ու տարբերությունները, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք պայմանավորել են տվյալ բարբառի զարգացման ընթացքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարբառային բառապաշարի, արտահայտչական միջոցների, խոսվածքային առանձնահատկությունների և լեզվական հնագույն տարրերի պահպանման խնդիրներին։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարածաշրջանային լեզվական կապերը, պատմական տեղաշարժերի ազդեցությունը և հայոց լեզվի տարածքային տարբերակների զարգացման օրինաչափությունները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ բարբառագիտության, լեզվի պատմության և ազգագրական ուսումնասիրությունների համար՝ ներկայացնելով արժեքավոր նյութ ինչպես տեսական, այնպես էլ գործնական հետազոտությունների տեսանկյունից։ Այն նախատեսված է լեզվաբանների, հայագետների, բարբառագետների, պատմաբանների, դասախոսների, ուսանողների և հայոց լեզվի տարածքային առանձնահատկություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

History

Գրքում հիշատակվում է Խորեն վարդապետ Ստեփանեն և նրա գործունեությունը Բաքվում։ Հոգևորականի անվան և բնակավայրի հիշատակումը թույլ է տալիս ենթադրել, որ աշխատությունը կամ հրատարակությունը վերաբերում է տվյալ հոգևորականի կյանքին, ծառայությանը կամ Բաքվում ծավալած գործունեությանը։ XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին Բաքուն Կովկասի հայաբնակ կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ գործում էին հայկական եկեղեցական համայնքներ, կրթական հաստատություններ, մշակութային կազմակերպություններ և տպագրական օջախներ։ Քաղաքի հայ համայնքի հոգևոր ու հասարակական կյանքում եկեղեցական գործիչները կարող էին կարևոր դեր ունենալ կրոնական ծառայության, կրթության, համայնքային կազմակերպման և ազգային մշակույթի պահպանման գործում։ Վերնագրի «Բաքվի մեջ» ձևակերպումը մատնանշում է տվյալ վայրի հետ անմիջական կապը, սակայն ինքնին չի պարզում՝ գիրքը կենսագրակա՞ն ակնարկ է, պատմական տեղեկությո՞ւն, հրապարակախոսակա՞ն նյութ, թե՞ որևէ այլ բնույթի աշխատություն։ Առանց հրատարակության տարեթվի, էջաքանակի, տպարանի կամ բովանդակության մասին լրացուցիչ տվյալների հնարավոր չէ հաստատել նաև հեղինակի ինքնությունը, նյութի ստեղծման հանգամանքները կամ Խորեն վարդապետ Ստեփանեի գործունեության կոնկրետ դրվագները։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել Բաքվի հայ համայնքի պատմության, հոգևորականության գործունեության և կովկասահայ հասարակական կյանքի ուսումնասիրության համար։

History

Այս աշխատությունը պատմագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Կիլիկիայի հայկական պետականության վերջին փուլին՝ 14–15-րդ դարերին։ Այն ընդգրկում է այն ժամանակաշրջանը, երբ Կիլիկիո հայոց թագավորությունը արդեն թուլացած էր և կանգնած էր արտաքին ուժերի ճնշման տակ, սակայն դեռ շարունակում էր պահպանել որոշ ինքնիշխան կառույցներ։ Գրքում հեղինակը վերլուծում է քաղաքական, ռազմական և դիվանագիտական իրավիճակը, որը ձևավորվել էր տարածաշրջանում մամլուքյան, մոնղոլական և եվրոպական ազդեցությունների պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն ինքնիշխան հայկական կազմավորումներին, որոնք շարունակել են գոյություն ունենալ թագավորության անկումից հետո։ Աշխատության հիմնական թեմաներից են․ Կիլիկիայի հայկական թագավորության թուլացման պատճառները արտաքին ուժերի՝ հատկապես մամլուքների ազդեցությունը հայկական իշխանական տների և տեղական կառույցների գործունեությունը ինքնիշխանության պահպանման փորձերը 14–15-րդ դարերում Կիլիկիայի հայկական քաղաքական համակարգի վերջնական անկումը 1424 թվականին Հեղինակը օգտագործում է պատմական աղբյուրներ, տարեգրություններ և դիվանագիտական տվյալներ՝ ներկայացնելով Կիլիկիայի պատմության վերջին փուլը որպես բարդ քաղաքական գործընթացների արդյունք։

Literature

Աշխատանքը նվիրված է Վլադիմիր Մայակովսկու դրամատուրգիայում առասպելաբանական մոտիվների, կերպարների և սյուժետային կառուցվածքների վերարտադրության ու ստեղծագործական վերաիմաստավորման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն հարցն է, թե ինչպես է հեղինակը ավանդական առասպելական և կրոնական պատկերաշարը վերափոխում ժամանակակից հասարակական, քաղաքական և գեղարվեստական խնդիրների արտահայտման միջոցի։ Մայակովսկու դրամատուրգիայում առասպելաբանական նյութը սովորաբար չի պահպանվում իր սկզբնական իմաստով․ այն ենթարկվում է պարոդիկ, գրոտեսկային և երգիծական վերամշակման՝ ձեռք բերելով նոր գաղափարական նշանակություն։ Այդ առանձնահատկությունը հատկապես ակնհայտ է «Միստերիա-բուֆֆ» ստեղծագործության մեջ, որտեղ համաշխարհային ջրհեղեղի, տապանի, դրախտի, դժոխքի և ավետյաց երկրի մասին աստվածաշնչյան պատկերները վերածվում են հեղափոխական իրականության գեղարվեստական արտահայտման ձևերի։ Գրականագիտական աղբյուրները նշում են, որ այդ առասպելական շրջանակը Մայակովսկու մոտ ծառայում է ոչ թե ժամանակակից իրադարձությունները հնագույն կերպարներով պարզապես «զարդարելուն», այլ դրանց սուր քաղաքական և երգիծական վերաիմաստավորմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել առասպելաբանական սյուժեների կառուցվածքային փոխակերպումները, հնագույն կերպարների նոր գործառույթները, սրբազան և առօրյա պատկերների բախումը, ինչպես նաև առասպելի ու ժամանակակից իրականության միջև ստեղծվող հակադրությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հեղինակի կողմից առասպելական բարձր ոճի և ժողովրդական, խոսակցական ու երգիծական լեզվի միավորմանը, որի շնորհիվ ավանդական սյուժեները ստանում են նոր, հաճախ ծայրահեղ հեգնական նշանակություն։ Մայակովսկու դրամատուրգիական մեթոդի կարևոր առանձնահատկություններից է նաև ժողովրդական թատրոնի, ֆարսի, բալագանի և կատակերգական ներկայացման տարրերի օգտագործումը, որոնք նպաստում են առասպելական նյութի ապամոնումենտալացմանն ու դրա հասանելիությանը լայն հանդիսատեսի համար։ Այս համատեքստում առասպելը հանդես է գալիս որպես մշակութային հիշողության նյութ, որը կարող է վերակազմավորվել՝ նոր գաղափարների, պատմական իրադարձությունների և հասարակական հակասությունների մեկնաբանման նպատակով։ Ուսումնասիրությունը կարող է ընդգրկել նաև հեղինակի դրամատուրգիայի բեմական բնույթը՝ հաշվի առնելով տեսողական գրոտեսկը, պայմանական տարածությունները, կերպարների ընդհանրացված բնույթը և հանդիսատեսի հետ անմիջական հաղորդակցության ձգտումը։ Մայակովսկին ինքն է «Միստերիա-բուֆֆ»-ը բնութագրել որպես իր ժամանակաշրջանի հերոսական, էպիկական և երգիծական պատկերում, ինչը կարևոր է նրա առասպելաբանական կառուցումների ըմբռնման համար։ Արդյունքում աշխատանքը ցույց է տալիս, որ առասպելաբանական նյութի կիրառումը Մայակովսկու դրամատուրգիայում ոչ թե անցյալի պարզ կրկնություն է, այլ ստեղծագործական վերակառուցման գործընթաց, որի միջոցով հնագույն սյուժեներն ու պատկերները ներառվում են նոր պատմական և գեղագիտական համատեքստում։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հեղինակի դրամատուրգիայի գաղափարական բազմաշերտությունը, նրա երգիծական մտածողության առանձնահատկությունները և ավանդույթի ու նորարարության փոխհարաբերությունը։