More in Political Science

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    History

    Խորհրդահայ մշակույթը 1956-1990 թթ.

    Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն-ում 1956–1990 թվականներին մշակույթը զարգանում էր ուշ ստալինյան շրջանից հետո սկսված հարաբերական ազատականացման, ապա հետագա գաղափարական վերահսկողության պահպանման պայմաններում՝ ձևավորելով բարդ ու բազմաշերտ մշակութային պատկեր։ Այս շրջանում առանձնապես ակտիվ էր գրականությունը, կերպարվեստը, երաժշտությունը, թատրոնը և կինոն, որտեղ մի կողմից շարունակվում էին սոցիալիստական ռեալիզմի պահանջները, իսկ մյուս կողմից աստիճանաբար աճում էր ազգային թեմաների, պատմական հիշողության և ինքնության արտահայտման ձգտումը։ Գրականության մեջ զարգանում էին ինչպես դասական ավանդույթներին հարող ստեղծագործություններ, այնպես էլ նոր սերնդի հեղինակների փորձերը՝ ավելի խորքային հոգեբանական և ազգային հարցադրումներ ներկայացնելու համար։ Կերպարվեստում և երաժշտությունում նկատվում էր ավանդական հայկական մոտիվների համադրություն ժամանակակից ձևերի հետ, իսկ թատրոնն ու կինոն դարձան հասարակական մտածողության վրա ազդեցություն ունեցող կարևոր հարթակներ։ 1960–80-ականներին կրթության և մշակութային հաստատությունների ընդլայնումը, թանգարանների և հրատարակչությունների ակտիվությունը նպաստեցին մշակութային կյանքի աշխուժացմանը, սակայն այդ ամենը շարունակվում էր խիստ գաղափարական վերահսկողության պայմաններում, ինչը սահմանափակում էր լիարժեք ստեղծագործական ազատությունը։ 1980-ականների վերջում՝ վերակառուցման շրջանում, սկսվեց ավելի բաց քննարկումների և ազգային թեմաների ակտիվ վերաիմաստավորման փուլ, որը նախապատրաստեց անկախության շրջանի մշակութային անցումները։

    Updated: 2026-09-19
    Խորհրդահայ մշակույթը 1956-1990 թթ.
    Online

    Economics

    Հայաստանի Հանրապետության բնական մենաշնորհի ոլորտների պետական կարգավորման կատարելագործման հիմնախնդիրները

    Այս թեման վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետության բնական մենաշնորհի ոլորտների պետական կարգավորման համակարգի արդյունավետության գնահատմանը և դրա կատարելագործման հիմնախնդիրներին, որտեղ ուսումնասիրվում են այն տնտեսական ոլորտները, որոնք ունեն բնական մենաշնորհի բնույթ՝ օրինակ՝ էլեկտրաէներգիայի փոխանցման ցանցերը, ջրամատակարարման համակարգերը, գազամատակարարումը, երկաթուղային ենթակառուցվածքները և որոշ հանրային կոմունալ ծառայություններ, որոնցում բարձր սկզբնական ներդրումային ծախսերի և ենթակառուցվածքային առանձնահատկությունների պատճառով մրցակցային շուկայի ձևավորումը տնտեսապես անարդյունավետ է։ Հետազոտության հիմնական խնդիրներից է պետական կարգավորման մեխանիզմների գնահատումը՝ ներառյալ սակագնային քաղաքականությունը, կարգավորող հանձնաժողովների դերակատարությունը, ծառայությունների որակի վերահսկումը և սպառողների շահերի պաշտպանությունը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ոլորտների արդյունավետության և ներդրումային գրավչության վրա։ Միաժամանակ առանձնացվում են կարգավորման համակարգի խնդիրները՝ մասնավորապես տեղեկատվական ասիմետրիան, կարգավորող մարմինների անկախության սահմանափակումները, սակագների հաշվարկման մեթոդաբանության բարդությունը և ենթակառուցվածքների արդիականացման ֆինանսավորման դժվարությունները, որոնք հաճախ հանգեցնում են ծառայությունների որակի և մատչելիության միջև հակասությունների։ Հետազոտությունը ընդգծում է նաև միջազգային փորձի ուսումնասիրության կարևորությունը՝ մասնավորապես կարգավորման մոդելների, մասնավոր-պետական համագործակցության ձևերի և կարգավորող անկախ մարմինների արդյունավետ աշխատանքի օրինակների կիրառման հնարավորությունները Հայաստանի պայմաններում, ինչը կարող է նպաստել համակարգի թափանցիկության բարձրացմանը, մրցակցային տարրերի աստիճանական ներմուծմանը և ընդհանուր տնտեսական արդյունավետության բարելավմանը։

    Updated: 2026-08-22
    Հայաստանի Հանրապետության բնական մենաշնորհի ոլորտների պետական կարգավորման կատարելագործման հիմնախնդիրները
    Online

    Law

    «EX OFFICIO» (գործի ի պաշտոնե քննության) սկզբունքի իրացումը վարչական դատավարությունում

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է վարչական դատավարությունում «ex officio» սկզբունքի՝ այսինքն գործի ի պաշտոնե քննության դերի և իրականացման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում է, թե ինչպես է դատարանը վարչական գործերով գործում նախաձեռնողական սկզբունքով՝ սեփական նախաձեռնությամբ պարզելով գործի համար էական հանգամանքները, հավաքելով և գնահատելով ապացույցները և ապահովելով արդար դատաքննության իրականացումը։ Հեղինակը ներկայացնում է վարչական դատավարության առանձնահատկությունները՝ համեմատելով այն քաղաքացիական և քրեական դատավարական մոդելների հետ, ինչպես նաև քննարկում է դատական ակտիվության և կողմերի մրցակցային սկզբունքի միջև հավասարակշռության հարցերը։ Աշխատությունում հատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդու իրավունքների պաշտպանության երաշխիքներին, պետական մարմինների գործողությունների իրավաչափության վերահսկմանը և դատական վերահսկողության արդյունավետության բարձրացմանը։ Վերլուծվում են նաև եվրոպական դատավարական փորձը և միջազգային իրավական չափանիշները՝ կապված վարչական արդարադատության կազմակերպման հետ։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, դատավորների, փաստաբանների, պետական ծառայողների, իրավաբանական ֆակուլտետների ուսանողների և վարչական իրավունքի հետազոտողների համար՝ առաջարկելով թե՛ տեսական հիմքեր, թե՛ գործնական մոտեցումներ սկզբունքի կիրառման վերաբերյալ։

    Updated: 2026-09-10
    «EX OFFICIO» (գործի ի պաշտոնե քննության) սկզբունքի իրացումը վարչական դատավարությունում
    Online

    Geography

    Применение природных и модифицированных цеолитов Армении для обезвреживания жидких радиоактивных отходов

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի բնական և ձևափոխված ցեոլիտների հատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանց կիրառման հնարավորություններին հեղուկ ռադիոակտիվ թափոնների վնասազերծման ու մաքրման գործընթացներում։ Քննարկվում են ցեոլիտների հանքաբանական կազմը, բյուրեղային կառուցվածքը, ֆիզիկաքիմիական առանձնահատկությունները և իոնափոխանակային ու կլանողական հատկությունները, որոնք պայմանավորում են դրանց կիրառական նշանակությունը շրջակա միջավայրի պաշտպանության ոլորտում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնական ցեոլիտային հումքի կառուցվածքային բնութագրերին, դրա մշակման և ձևափոխման հնարավորություններին, ինչպես նաև տարբեր ազդեցությունների արդյունքում նյութերի կլանողական արդյունավետության փոփոխություններին։ Ուսումնասիրվում են ջրային միջավայրում ռադիոակտիվ իոնների փոխազդեցությունները ցեոլիտային նյութերի հետ, իոնափոխանակության և սորբցիայի հիմնական մեխանիզմները, ինչպես նաև նյութերի ընտրողականության ու կլանողական տարողության գնահատման սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում բնական և ձևափոխված ցեոլիտների հատկությունների համեմատական վերլուծությանը, ջրային լուծույթների բաղադրության ազդեցությանը և մաքրման գործընթացների արդյունավետության գնահատման մեթոդներին։ Կարևորվում են ռադիոակտիվ աղտոտման նվազեցման, հեղուկ թափոնների մշակման, երկրորդային թափոնների կառավարման և շրջակա միջավայրի ճառագայթային անվտանգության ապահովման հիմնախնդիրները։ Դիտարկվում են նաև Հայաստանի հանքային հումքային ռեսուրսների կիրառական հնարավորությունները, բնական սորբենտների օգտագործման տնտեսական և բնապահպանական առավելությունները, ինչպես նաև ստացված նյութերի կայունության ու հետագա անվտանգ կառավարման հարցերը։ Հետազոտության թեման կարևոր նշանակություն ունի բնապահպանական քիմիայի, ռադիոքիմիայի, անօրգանական նյութագիտության և ռադիոակտիվ թափոնների կառավարման տեխնոլոգիաների զարգացման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քիմիկոսների, նյութագետների, երկրաբանների, ռադիոքիմիայի մասնագետների, բնապահպանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-14
    Применение природных и модифицированных цеолитов Армении для обезвреживания жидких радиоактивных отходов
    Online

    Psychology

    Դպրոցի կառավարման յուրահատկությունը պայմանավորող հոգեբանական գործոնները

    Այս աշխատանքը նվիրված է դպրոցի կառավարման առանձնահատկությունների ձևավորմանը նպաստող հոգեբանական գործոնների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով կրթական հաստատության արդյունավետ ղեկավարման գործընթացը ոչ միայն կազմակերպչական, այլև մարդկային վարքագծի, մոտիվացիայի և միջանձնային հարաբերությունների համատեքստում։ Հեղինակը վերլուծում է դպրոցի կառավարման համակարգում ներգրավված հիմնական դերակատարների՝ տնօրենների, ուսուցիչների, աշակերտների և ծնողների հոգեբանական առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը կառավարման որակի վրա։ Աշխատության մեջ ընդգծվում է առաջնորդության ոճի կարևորությունը՝ առանձնացնելով ավտորիտար, ժողովրդավարական և լիբերալ մոտեցումները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը դպրոցական կոլեկտիվի հոգեբանական մթնոլորտի և աշխատանքի արդյունավետության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կազմակերպչական մշակույթին, խմբային դինամիկային և հաղորդակցության հոգեբանական մեխանիզմներին, որոնք ձևավորում են վստահության, համագործակցության և պատասխանատվության մակարդակը ուսումնական հաստատությունում։ Վերլուծվում են նաև ուսուցիչների մոտիվացիայի գործոնները՝ մասնագիտական բավարարվածությունը, ինքնաիրացման հնարավորությունները և սոցիալական ճանաչումը, որոնք անմիջական ազդեցություն ունեն կրթական գործընթացի որակի վրա։ Աշխատության մեջ քննարկվում է նաև կոնֆլիկտների կառավարման հոգեբանությունը՝ ընդգծելով, որ արդյունավետ ղեկավարը պետք է կարողանա կանխել և կարգավորել միջանձնային և խմբային լարվածությունները՝ ստեղծելով կայուն և համագործակցային միջավայր։ Միաժամանակ ընդգծվում է աշակերտակենտրոն մոտեցման կարևորությունը, որտեղ կրթական գործընթացի հաջողությունը պայմանավորված է ոչ միայն վարչական վերահսկողությամբ, այլ նաև հոգեբանական աջակցությամբ և զարգացման խթանմամբ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է դպրոցի կառավարման համակարգը որպես բարդ սոցիալ-հոգեբանական կառուցվածք, որտեղ արդյունավետությունը կախված է մարդկային հարաբերությունների որակից և կազմակերպչական միջավայրի հոգեբանական առողջությունից։

    Updated: 2026-09-23
    Դպրոցի կառավարման յուրահատկությունը պայմանավորող հոգեբանական գործոնները
    Online

    Religion

    Հայ առաքելական Սուրբ եկեղեցու ժամագիրք

    Գիրքը նախատեսված է Հայ առաքելական եկեղեցու ամենօրյա ժամերգությունների և կանոնական աղոթքի կարգը պահպանելու ու իրականացնելու համար։ Այն ընդգրկում է եկեղեցական ժամասացությունների ընթացքում օգտագործվող աղոթքներ, սաղմոսներ, հոգևոր երգեր և ծիսական բնագրեր, որոնք դասավորված են եկեղեցական ավանդույթով սահմանված կարգով։ Ժամագրքում ամփոփված նյութերն առնչվում են օրվա տարբեր ժամերին կատարվող պաշտամունքին, եկեղեցական օրացույցին և տարվա ընթացքում նշվող տոների ու հիշատակությունների ծիսական առանձնահատկություններին։ Այն ծառայում է որպես գործնական ձեռնարկ հոգևորականների և եկեղեցական արարողություններին մասնակցող անձանց համար՝ օգնելով պահպանել աղոթքների հաջորդականությունը, ծիսական ընթերցումների կարգը և հոգևոր երգեցողության ավանդույթները։ Ժամագրքերը կարևոր դեր ունեն Հայ եկեղեցու պաշտամունքային ժառանգության փոխանցման, եկեղեցական կյանքի կազմակերպման և հայերեն հոգևոր լեզվի պահպանման գործում։ Այս հրատարակությունը նաև արժեքավոր աղբյուր է հայ եկեղեցական ծիսագիտության, ժամերգությունների պատմության և XIX դարի հայերեն կրոնական գրքի մշակույթի ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-11-02
    Հայ առաքելական Սուրբ եկեղեցու ժամագիրք