Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Political Science

    Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական քաղաքականությունն անցումային փուլում (քաղաքագիտական վերլուծություն)

    Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական քաղաքականության ձևավորման և իրականացման ուսումնասիրությանը անցումային փուլի պայմաններում՝ տնտեսական գործընթացները դիտարկելով նաև քաղաքական և ինստիտուցիոնալ փոխակերպումների համատեքստում։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են կենտրոնացված տնտեսական համակարգից շուկայական հարաբերությունների անցման ընթացքում պետության առջև ծառացած հիմնական խնդիրները, տնտեսական քաղաքականության առաջնահերթությունների փոփոխությունը և նոր քաղաքական ու տնտեսական ինստիտուտների ձևավորման գործընթացը։ Քաղաքագիտական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս տնտեսական քաղաքականությունը դիտարկել ոչ միայն որպես տնտեսական միջոցառումների ամբողջություն, այլև որպես իշխանության, պետական կառավարման, հասարակական շահերի և տարբեր սոցիալական խմբերի փոխազդեցության արդյունք։ Ուսումնասիրության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տնտեսական բարեփոխումների քաղաքական նախադրյալներին, պետական կառավարման համակարգի վերափոխմանը, սեփականաշնորհման գործընթացներին, շուկայական ինստիտուտների ձևավորմանը և տնտեսական որոշումների ընդունման վրա քաղաքական գործոնների ազդեցությանը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև անցումային շրջանում սոցիալ-տնտեսական լարվածության, գործազրկության, աղքատության, եկամուտների անհավասարության և բնակչության սոցիալական պաշտպանության խնդիրներին՝ դիտարկելով դրանց ազդեցությունը հասարակական կայունության և պետական քաղաքականության նկատմամբ վստահության վրա։ Կարևորվում է տնտեսական քաղաքականության և քաղաքական կայունության փոխկապակցվածությունը, քանի որ տնտեսական բարեփոխումների հաջողությունը մեծապես կախված է կառավարման ինստիտուտների արդյունավետությունից, քաղաքական կամքից, հասարակական աջակցության մակարդակից և իրականացվող փոփոխությունների նկատմամբ վստահությունից։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև Հայաստանի արտաքին տնտեսական հարաբերությունների վերափոխումը, միջազգային ֆինանսական և տնտեսական կառույցների հետ համագործակցությունը, արտաքին աջակցության նշանակությունը և գլոբալ տնտեսական միջավայրի ազդեցությունը երկրի ներքին քաղաքականության վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում պետության տնտեսական դերակատարության փոփոխությանը՝ պետական սեփականության և ուղղակի կառավարման գերակշռող համակարգից դեպի կարգավորող և շուկայական մեխանիզմների վրա հիմնված քաղաքականություն։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու անցումային ժամանակաշրջանում տնտեսական քաղաքականության իրականացման հիմնական հակասությունները, ձեռքբերումներն ու սահմանափակումները և գնահատելու դրանց ազդեցությունը Հայաստանի պետականության ու հասարակության զարգացման վրա։ Նյութը կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, պատմաբանների, սոցիալական քաղաքականության հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-18
    Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական քաղաքականությունն անցումային փուլում (քաղաքագիտական վերլուծություն)
    Online

    Informatics

    Разработка, оптимизация моделей управления многостадийными технологическими процессами автоматизация вычислительных процедур (на примере химико-технологии процессов)

    Работа посвящена разработке и оптимизации моделей управления многостадийными технологическими процессами, а также автоматизации вычислительных процедур на примере химико-технологических процессов. В центре исследования находится задача повышения эффективности управления сложными производственными системами, состоящими из нескольких взаимосвязанных стадий, каждая из которых характеризуется собственными параметрами, ограничениями и динамикой. Рассматриваются математические модели технологических процессов, позволяющие описывать изменения основных физических, химических и технологических характеристик во времени и использовать полученные зависимости для прогнозирования поведения производственной системы. Особое внимание уделяется взаимному влиянию отдельных стадий, поскольку изменение параметров одного технологического этапа может непосредственно отражаться на состоянии последующих этапов и на конечном качестве продукции. Исследуются методы построения моделей управления, выбора управляющих воздействий и определения оптимальных режимов функционирования технологического оборудования. Важным направлением является оптимизация вычислительных процедур, необходимая для сокращения времени расчетов, повышения точности моделирования и автоматизации получения решений при изменении исходных условий. Работа может включать разработку алгоритмов численного решения задач, автоматизированную обработку технологической информации, формирование расчетных схем и использование компьютерных средств для моделирования и управления производственными процессами. Существенное значение имеет исследование критериев оптимальности, которые могут учитывать производительность, качество готового продукта, расход сырья и энергии, экономические показатели, устойчивость технологического режима и ограничения оборудования. В химико-технологических процессах подобные задачи особенно сложны из-за нелинейности протекающих реакций, взаимосвязи материальных и энергетических балансов, наличия задержек и зависимости параметров процесса от температуры, давления, концентрации и других факторов. Автоматизация вычислений позволяет оперативно проводить многовариантные расчеты, оценивать различные режимы и выбирать наиболее рациональные параметры управления без необходимости выполнения большого объема повторяющихся расчетов вручную. Исследование также может рассматривать вопросы устойчивости и надежности разработанных моделей, их адаптации к изменяющимся условиям производства и возможности интеграции с автоматизированными системами управления. Полученные результаты могут использоваться для повышения производительности и экономичности химико-технологических установок, снижения расхода ресурсов, стабилизации качества продукции и повышения безопасности производства. Работа представляет интерес для специалистов в области автоматизации, систем управления, химической технологии, прикладной математики, вычислительной техники и промышленной информатики, а также для инженеров, исследователей и студентов технических специальностей.

    Updated: 2026-09-21
    Разработка, оптимизация моделей управления многостадийными технологическими процессами автоматизация вычислительных процедур (на примере химико-технологии процессов)
    Online

    Technology

    Автоматизированная система решения полевых задач

    Այս թեման վերաբերում է դաշտային (պոլային) խնդիրների լուծման ավտոմատացված համակարգերի նախագծմանը, որոնք նախատեսված են իրական ֆիզիկական միջավայրերում տվյալների հավաքագրման, մշակման և որոշումների ընդունման գործընթացների ավտոմատացման համար։ Նման համակարգերը սովորաբար համատեղում են սենսորային ցանցեր, բջջային կամ ռոբոտացված հարթակներ, կապի միջոցներ և հաշվարկային մոդուլներ՝ ապահովելով բարդ տարածական խնդիրների օպերատիվ լուծում առանց մարդու մշտական միջամտության։ Դաշտային խնդիրները կարող են ներառել գյուղատնտեսական մոնիթորինգ, երկրաբանական հետազոտություններ, շրջակա միջավայրի վերահսկում, արտակարգ իրավիճակների գնահատում կամ ինժեներական օբյեկտների ստուգում, որտեղ տվյալների հավաքագրումը տեղի է ունենում ոչ կառուցվածքային և հաճախ փոփոխվող պայմաններում։ Համակարգի հիմնական բաղադրիչներից են տվյալների ընդունման սենսորները, կապի ինտեգրված ենթահամակարգերը և կենտրոնացված կամ բաշխված հաշվարկային միջուկը, որը իրականացնում է վերլուծություն և որոշումների ձևավորում՝ հաճախ կիրառելով մեքենայական ուսուցման և օպտիմալացման ալգորիթմներ։ Կարևոր է նաև համակարգի ադապտիվությունը՝ փոփոխվող միջավայրին արագ հարմարվելու, սխալների հանդուրժողականության և իրական ժամանակում աշխատելու ունակությունը։ Նման մոտեցումները լայնորեն կիրառվում են խելացի գյուղատնտեսության, անօդաչու համակարգերի, բնապահպանական մոնիթորինգի և ճարտարագիտական ախտորոշման ոլորտներում՝ ապահովելով դաշտային գործընթացների ավելի բարձր ճշգրտություն և արդյունավետություն։

    Updated: 2026-09-09
    Автоматизированная система решения полевых задач
    Online

    Mathematics

    Գործնական թվաբանություն

    Աշխատությունը նախատեսված է թվաբանական գիտելիքների գործնական ուսուցման և առօրյա հաշվարկներում դրանց կիրառության համար։ Այն ներկայացնում է թվերի, թվային գործողությունների և հաշվարկման սկզբունքների ուսումնասիրությանն ուղղված ուսումնական նյութ՝ նպատակ ունենալով զարգացնել ճշգրիտ հաշվելու, թվային տվյալները մշակելու և մաթեմատիկական խնդիրներ լուծելու կարողությունները։ Գործնական թվաբանությունը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն ընդհանուր կրթության, այլև առևտրի, հաշվապահության, չափումների և տնտեսական գործունեության տարբեր ոլորտների համար, որտեղ անհրաժեշտ են թվային հաշվարկների ճիշտ և արագ կատարում։ Նման ձեռնարկները նպաստել են մաթեմատիկական գիտելիքների տարածմանը՝ տեսական կանոնները կապելով իրական կյանքի պահանջների հետ։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի հայերեն մաթեմատիկական և ուսումնական գրականության պատմության տեսանկյունից։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ժամանակաշրջանի կրթական համակարգում թվաբանական գիտելիքների դասավանդման նշանակությունը, հայերեն մաթեմատիկական տերմինաբանության կիրառությունը և գիտելիքների գործնական փոխանցման մեթոդները։ Հրատարակությունը արժեքավոր է նաև Մխիթարյանների կրթական ու հրատարակչական գործունեության և հայերեն գիտակրթական գրականության զարգացման պատմության ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-10-30
    Գործնական թվաբանություն
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1987, Январь, №1)

    Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1987, Январь, №1)
    Online

    History

    Устав Армянскаго Общества Вспомоществования на случай бедствий "Нпастаматуйц"

    Հրատարակությունը ներկայացնում է «Նպաստամատույց» անունով գործող հայ հասարակական-բարեգործական կազմակերպության կանոնադրությունը՝ արտակարգ կամ ծանր կենսական հանգամանքներում հայտնված անձանց աջակցություն ցուցաբերելու նպատակով։ Փաստաթուղթը կարևոր սկզբնաղբյուր է կազմակերպության իրավական և վարչական կառուցվածքը, գործունեության նպատակները, անդամակցության պայմանները, կառավարման մարմինները և ֆինանսական կազմակերպման սկզբունքները ուսումնասիրելու համար։ Կանոնադրության միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել այն ժամանակաշրջանի հայկական հասարակական կյանքի այն մեխանիզմների մասին, որոնց միջոցով համայնքային կազմակերպությունները փորձում էին համակարգված օգնություն տրամադրել կարիքավոր մարդկանց և սոցիալական դժվարությունների հետևանքով տուժած ընտանիքներին։ Փաստաթուղթը սահմանում է կազմակերպության գործունեության շրջանակը, անդամների իրավունքներն ու պարտականությունները, կազմակերպության կառավարման և որոշումների ընդունման ընթացակարգերը, ինչպես նաև ժողովների և ղեկավար մարմինների գործառույթները։ Կարևոր նշանակություն ունեն նաև նյութական միջոցների ձևավորման, անդամավճարների, նվիրատվությունների և այլ ֆինանսական աղբյուրների օգտագործման հետ կապված դրույթները, որոնք թույլ են տալիս ուսումնասիրել բարեգործական կառույցների տնտեսական հիմքերը։ Հրատարակության պատմագիտական արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի հայ հասարակության ինքնակազմակերպման, փոխօգնության և սոցիալական պատասխանատվության մշակույթը։ Կազմակերպության կանոնակարգված գործունեությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես էր բարեգործությունը աստիճանաբար ստանում ինստիտուցիոնալ և իրավական ձև՝ միավորելով անհատական նախաձեռնությունները ընդհանուր հասարակական նպատակի շուրջ։

    Updated: 2026-09-17
    Устав Армянскаго Общества Вспомоществования на случай бедствий "Нпастаматуйц"