Исследования в области химии насыщенных и ɑ,ꞵ-дегидроаминакислот

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է նախալեռնային գոտու պայմաններում բազմամյա տնկարկների հողաշինարարական կազմակերպման մեթոդների կատարելագործման խնդիրներին։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և հիմնավորել այնպիսի հողաշինարարական մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն կտան առավել արդյունավետ կազմակերպել այգիների, խաղողի այգիների և այլ բազմամյա տնկարկների համար նախատեսված հողատարածքների օգտագործումը՝ հաշվի առնելով տեղանքի բնական, հողային և գյուղատնտեսական առանձնահատկությունները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են նախալեռնային տարածքների ռելիեֆը, հողային ծածկույթը, ջրային ռեժիմը, էրոզիոն գործընթացները և այլ գործոններ, որոնք կարող են ազդել բազմամյա տնկարկների տեղադրման, զարգացման և արտադրողականության վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հողամասերի տարածական կազմակերպմանը, տնկարկների տեղադրման սխեմաների ընտրությանը, հողերի արդյունավետ օգտագործմանը և գյուղատնտեսական աշխատանքների ռացիոնալ կազմակերպմանը։ Կարևոր ուղղություն է հողերի պահպանության խնդիրը, քանի որ նախալեռնային գոտիներում թեքությունների և տեղումների առանձնահատկությունները կարող են մեծացնել ջրային էրոզիայի և հողի բերրի շերտի կորստի վտանգը։ Այդ պատճառով հողաշինարարական լուծումները կարող են ներառել ռելիեֆին համապատասխան տնկման ուղղությունների ընտրություն, հակաէրոզիոն միջոցառումներ, հողերի պահպանական կազմակերպում և ջրային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել բազմամյա տնկարկների կազմակերպման տարբեր մեթոդներ՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը հողի պահպանության, բերքատվության, արտադրական ծախսերի և տարածքի ընդհանուր արդյունավետ օգտագործման վրա։ Մեթոդների կատարելագործումը ենթադրում է նաև բնական և տնտեսական գործոնների համատեղ հաշվառում, որպեսզի հողաշինարարական նախագծերը համապատասխանեն ինչպես տվյալ տարածքի էկոլոգիական պայմաններին, այնպես էլ գյուղատնտեսական արտադրության պահանջներին։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ նախալեռնային գոտիներում այգեգործության և խաղողագործության զարգացման, հողերի ռացիոնալ օգտագործման, էրոզիոն գործընթացների կանխարգելման և գյուղատնտեսական տարածքների կայուն կառավարման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հողաշինարարների, ագրոնոմների, հողագետների, գյուղատնտեսական նախագծող մասնագետների, տեղական կառավարման և հողային ռեսուրսների կառավարման ոլորտի աշխատակիցների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների և հետազոտողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է զարգացող երկրներում սոցիալ-տնտեսական վերափոխումների գնահատման համար կիրառվող համաթվերի մեթոդաբանության ուսումնասիրությանը և դրա կատարելագործման հիմնախնդիրների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են սոցիալ-տնտեսական զարգացման տարբեր բաղադրիչների չափման և համադրման մեթոդները, դրանց հիման վրա կազմվող համաթվերի կառուցվածքը, հաշվարկման սկզբունքները և կիրառման արդյունավետությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի ցուցանիշների ներառմանը, որոնք բնութագրում են բնակչության կենսամակարդակը, եկամուտները, զբաղվածությունը, կրթությունը, առողջապահությունը, աղքատությունը, տնտեսական ակտիվությունը և սոցիալական անհավասարությունը։ Ուսումնասիրության մեջ վերլուծվում են համաթվերի ձևավորման ժամանակ տվյալների համադրելիության, չափման ճշգրտության, կշռման մեթոդների ընտրության, տարբեր երկրների առանձնահատկությունների հաշվառման և ժամանակային փոփոխությունների գնահատման խնդիրները։ Զարգացող երկրների պայմաններում սոցիալ-տնտեսական գործընթացների բազմազանությունն ու տվյալների սահմանափակ հասանելիությունը պահանջում են գնահատման առավել ճկուն և հիմնավորված մեթոդներ, որոնք հնարավորություն կտան ավելի ամբողջական ներկայացնել վերափոխումների իրական ազդեցությունը հասարակության և տնտեսության վրա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, վիճակագիրների, սոցիալական քաղաքականության մասնագետների, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցների, հետազոտողների և սոցիալ-տնտեսական զարգացման գնահատմամբ զբաղվող ուսանողների համար։

Pedagogy

Աշխատանքը նվիրված է կենսաբանության դպրոցական դասընթացի համակարգված ուսուցման տեսական և գործնական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում կենսաբանական գիտելիքների այնպիսի կազմակերպման և մատուցման խնդիրն է, որը հնարավորություն է տալիս աշակերտներին առանձին փաստերի ու հասկացությունների փոխարեն ձևավորել փոխկապակցված, ամբողջական և տրամաբանորեն կառուցված գիտելիքների համակարգ։ Համակարգված ուսուցման մոտեցումը ենթադրում է, որ կենսաբանության տարբեր բաժինները, թեմաները և հասկացությունները պետք է ներկայացվեն ոչ թե մեկուսացված, այլ դրանց միջև առկա պատճառահետևանքային, կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ կապերի բացահայտմամբ։ Այս սկզբունքը հատկապես կարևոր է կենսաբանության համար, քանի որ առարկան ներառում է կենդանի համակարգերի կազմակերպման տարբեր մակարդակներ՝ բջջից և օրգանիզմից մինչև պոպուլյացիա, էկոհամակարգ և կենսոլորտ։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել կենսաբանական գիտելիքների համակարգման սկզբունքները, ուսումնական նյութի ընտրության և հաջորդականության հարցերը, ինչպես նաև տարրական հասկացություններից ավելի բարդ գիտական ընդհանրացումների անցման մեթոդական առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կենսաբանական հիմնական հասկացությունների ձևավորմանը և դրանց միջև կապերի հաստատմանը։ Աշակերտի համար կարևոր է ոչ միայն իմանալ առանձին օրգանների, գործընթացների կամ օրգանիզմների առանձնահատկությունները, այլև հասկանալ դրանց փոխկապակցվածությունը, օրինակ՝ կառուցվածքի և գործառույթի, ժառանգականության և փոփոխականության, օրգանիզմի և միջավայրի, էվոլյուցիայի և բնական ընտրության միջև։ Հետազոտության գործնական բաղադրիչը կարող է ներառել դասի կազմակերպման տարբեր ձևերի, ուսուցման մեթոդների և միջոցների վերլուծություն։ Համակարգված ուսուցմանը կարող են նպաստել թեմատիկ և ընդհանրացնող դասերը, համեմատական աղյուսակները, սխեմաները, հասկացությունների քարտեզները, դիտարկումները, լաբորատոր և գործնական աշխատանքները, փորձարարական առաջադրանքները և խնդրային ուսուցման մեթոդները։ Նման միջոցները հնարավորություն են տալիս աշակերտներին ոչ միայն յուրացնել տեղեկատվությունը, այլև ինքնուրույն բացահայտել գիտելիքների միջև կապերը և կիրառել դրանք նոր իրավիճակներում։ Աշխատանքում կարող է ուսումնասիրվել նաև միջառարկայական կապերի դերը։ Կենսաբանության ուսուցումը սերտորեն կապված է քիմիայի, ֆիզիկայի, աշխարհագրության, մաթեմատիկայի և էկոլոգիայի հետ, ուստի այդ կապերի նպատակային օգտագործումը կարող է նպաստել կենսաբանական երևույթների ավելի խոր ընկալմանը։ Օրինակ՝ նյութափոխանակության, էներգիայի փոխակերպումների, գենետիկական օրինաչափությունների կամ էկոհամակարգերի ուսումնասիրությունը կարող է պահանջել այլ առարկաներից ստացած գիտելիքների կիրառություն։ Համակարգված ուսուցման կարևոր խնդիր է նաև գիտելիքների հաջորդականությունն ու շարունակականությունը տարբեր դասարանների միջև։ Նոր նյութը պետք է հիմնվի նախկինում ձևավորված գիտելիքների և կարողությունների վրա՝ միաժամանակ ընդլայնելով ու խորացնելով դրանք։ Այս մոտեցումը կարող է կանխել գիտելիքների մասնատված յուրացումը և նպաստել երկարաժամկետ հիշողության մեջ ավելի կայուն գիտելիքային կառուցվածքների ձևավորմանը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև սովորողների տարիքային և անհատական առանձնահատկություններին։ Կենսաբանական հասկացությունների բարդությունը պահանջում է ուսուցման մեթոդների համապատասխանեցում աշակերտների ճանաչողական զարգացման մակարդակին։ Դպրոցական տարբեր փուլերում նույն կենսաբանական երևույթները կարող են ներկայացվել տարբեր խորությամբ՝ աստիճանաբար անցնելով նկարագրական պատկերացումներից դեպի պատճառահետևանքային և տեսական բացատրություններ։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև սովորողների ճանաչողական ակտիվության զարգացումը։ Համակարգված ուսուցումը արդյունավետ է այն դեպքում, երբ աշակերտը ոչ միայն ստանում է պատրաստի գիտելիք, այլև մասնակցում է դրա կառուցմանը՝ հարցադրումների, դիտարկումների, վարկածների առաջադրման, փորձերի և արդյունքների վերլուծության միջոցով։ Այդպիսի մոտեցումը նպաստում է գիտական մտածողության, տրամաբանական դատողության, խնդիրների լուծման և ինքնուրույն աշխատանքի կարողությունների զարգացմանը։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են մշակվել նաև սովորողների գիտելիքների գնահատման չափանիշներ և մեթոդներ։ Համակարգված գիտելիքը պետք է գնահատվի ոչ միայն փաստերի վերարտադրման, այլև հասկացությունների միջև կապերի բացահայտման, գիտելիքների կիրառման, վերլուծության, համեմատության և ընդհանրացման կարողությունների հիման վրա։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս գնահատել ուսուցման իրական արդյունքը և բացահայտել այն թեմաները, որտեղ սովորողների գիտելիքները դեռևս մասնատված են։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կապված է կենսաբանության ուսուցիչների համար ուսուցման արդյունավետ մեթոդական մոտեցումների մշակման և դասընթացի կառուցվածքի կատարելագործման հետ։ Համակարգված ուսուցման սկզբունքների կիրառումը կարող է նպաստել կենսաբանական գիտելիքների ավելի խոր և գիտակցված յուրացմանը, սովորողների հետաքրքրության բարձրացմանը և բնագիտական աշխարհայացքի ձևավորմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կենսաբանության դպրոցական ուսուցումը դիտարկում է որպես փոխկապակցված գիտելիքների, կարողությունների և գիտական մտածողության ձևավորման գործընթաց՝ տեսական դրույթները կապելով դասավանդման իրական պրակտիկայի հետ և ընդգծելով ուսումնական նյութի համակարգվածության, հաջորդականության, միջառարկայական կապերի ու սովորողների ակտիվ ներգրավվածության նշանակությունը։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է ատամի էմալի հետ կապված հակածինային գործոնների դերի ուսումնասիրությանը պարոդոնտի բնականոն ֆունկցիոնալ վիճակի և ախտաբանական գործընթացների պայմաններում։ Քննության են առնվում էմալային հակածնի կենսաբանական և իմունաբանական առանձնահատկությունները, դրա փոխազդեցությունը բերանի խոռոչի հյուսվածքների հետ և հնարավոր մասնակցությունը տեղային պաշտպանական ու իմունային մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են պարոդոնտի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն փոփոխությունները, որոնք կարող են զարգանալ բորբոքային և այլ ախտաբանական գործընթացների ժամանակ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հակածին-հակամարմին փոխազդեցություններին, իմունային պատասխանի ձևավորմանը և հյուսվածքային ռեակցիաներին՝ գնահատելով դրանց հնարավոր նշանակությունը պարոդոնտի վիճակի պահպանման կամ հիվանդությունների զարգացման տեսանկյունից։ Քննարկվում են տեղային իմունաբանական գործընթացների, բերանի խոռոչի միջավայրի, մանրէային գործոնների և օրգանիզմի ընդհանուր պաշտպանական համակարգի փոխկապակցվածությունները։ Դիտարկվում է նաև էմալի բաղադրիչների նկատմամբ օրգանիզմի իմունային արձագանքի հնարավոր ազդեցությունը պարոդոնտի հյուսվածքների վրա։ Կարևորվում է պարոդոնտի հիվանդությունների առաջացման և զարգացման մեխանիզմների համալիր ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով ինչպես տեղային, այնպես էլ ընդհանուր կենսաբանական գործոնները։ Անդրադարձ է կատարվում համապատասխան լաբորատոր և իմունաբանական հետազոտությունների կիրառմանը, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել ուսումնասիրվող ցուցանիշների փոփոխությունները տարբեր ֆիզիոլոգիական և ախտաբանական վիճակներում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել պարոդոնտի հիվանդությունների առաջացման մեխանիզմների վերաբերյալ պատկերացումների խորացմանը, ինչպես նաև դրանց ախտորոշման, կանխարգելման և բուժական մոտեցումների գիտական հիմնավորման զարգացմանը։

Law

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային օրենսդրության խախտումների համար նախատեսված ֆինանսական պատասխանատվության իրավական հիմքերի, կիրառման մեխանիզմների և զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են հարկային իրավահարաբերությունների էությունը, հարկ վճարողների պարտականությունները, հարկային կարգապահության ապահովման նշանակությունը և օրենսդրական պահանջների չկատարման դեպքում առաջացող իրավական հետևանքները։ Աշխատությունում վերլուծվում են ֆինանսական պատասխանատվության տեսակները, դրանց կիրառման պայմանները, հարկային իրավախախտումների դասակարգումը, պատասխանատվության չափորոշիչները և հարկային մարմինների լիազորությունները վերահսկողական գործընթացներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկային խախտումների կանխարգելման, իրավական պաշտպանության միջոցների, պատասխանատվության արդարացի կիրառման սկզբունքների և հարկային համակարգի կատարելագործման հիմնախնդիրներին։ Ուսումնասիրությունը ներկայացնում է նաև հարկային օրենսդրության զարգացման միտումները, միջազգային փորձի ազդեցությունը և ֆինանսական պատասխանատվության դերը պետական բյուջեի ձևավորման ու հարկային կարգապահության ամրապնդման գործում։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, հարկային ոլորտի մասնագետների, տնտեսագետների, պետական կառավարման համակարգի աշխատակիցների, գիտաշխատողների, ուսանողների, ինչպես նաև հարկային իրավունքի հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է Հակոբ Օշականի փոքր արձակի ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով նրա գեղարվեստական աշխարհի առանցքային խնդիրներից մեկի՝ հոգևորի և բնազդայինի փոխհարաբերության վրա։ Գրքում քննության են առնվում Օշականի պատմվածքների և փոքրածավալ արձակ ստեղծագործությունների թեմատիկ, գաղափարական, հոգեբանական և ոճական առանձնահատկությունները՝ բացահայտելով այն հակասություններն ու ներքին բախումները, որոնք ձևավորում են նրա կերպարների վարքագիծն ու հոգեբանական աշխարհը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդու բնազդների, ցանկությունների, կրքերի և զգացմունքների հարաբերությանը բարոյական, հոգևոր և հասարակական արժեքների հետ։ Հեղինակը ուսումնասիրում է այն իրավիճակները, որոնցում մարդկային ներաշխարհում բախվում են մարմնական ձգտումները և հոգևոր իդեալները՝ բացահայտելով դրանց ազդեցությունը կերպարների որոշումների, հարաբերությունների և կյանքի ընթացքի վրա։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են Օշականի կերպարակերտման սկզբունքները, հոգեբանական խորությունը, ներքին մենախոսության և նկարագրության կիրառությունը, ինչպես նաև հեղինակի պատմողական և լեզվական առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մարդկային բնավորության հակասականության, ենթագիտակցական մղումների, մեղքի, ցանկության, բարոյական ընտրության և ինքնաճանաչման թեմաներին։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Օշականի փոքր արձակում անհատի ներաշխարհը հաճախ ներկայացվում է որպես բարդ և հակասական տարածք, որտեղ սոցիալական միջավայրը, ավանդական բարոյական պատկերացումները, հոգևոր ձգտումները և բնազդային մղումները փոխադարձաբար ազդում են միմյանց վրա։ Գրքում դիտարկվում է նաև գրողի վերաբերմունքը մարդու և հասարակության հարաբերությանը՝ ընդգծելով այն սոցիալական ու մշակութային պայմանները, որոնք ձևավորում կամ սահմանափակում են անհատի վարքագիծը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Օշականի փոքր արձակի գեղարվեստական առանձնահատկությունները ոչ միայն սյուժետային և թեմատիկ, այլև հոգեբանական ու փիլիսոփայական մակարդակներում։ Ներկայացված վերլուծությունը նպաստում է գրողի ստեղծագործական ժառանգության ավելի ամբողջական ընկալմանը և նրա տեղը հայ արձակի զարգացման պատմության մեջ գնահատելուն։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, հայագետների, հոգեբանական գրականության հետազոտողների, մշակութաբանների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Հակոբ Օշականի ստեղծագործությամբ և մարդու ներաշխարհի գեղարվեստական մեկնաբանությամբ։