Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionTechnology
Исследование структуры и свойств макрокомпозитных сталей при наследственном высокотемпературном термомеханическом упрочнении
Գիրքը նվիրված է մակրոկոմպոզիտային պողպատների կառուցվածքային առանձնահատկությունների և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ժառանգական բարձրաստիճան ջերմամեխանիկական ամրացման գործընթացների կիրառման պայմաններում։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են պողպատների կառուցվածքի ձևավորման մեխանիզմները, ջերմային և մեխանիկական ազդեցությունների փոխազդեցությունը, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք որոշում են նյութերի ամրությունը, կայունությունը և շահագործման հատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է մակրոկոմպոզիտային կառուցվածքների ստացման սկզբունքները, բաղադրիչների փոխազդեցության առանձնահատկությունները և բարձր ջերմաստիճանային մշակման ազդեցությունը մետաղների ներքին կառուցվածքի փոփոխությունների վրա։ Գրքում ներկայացվում են փորձարարական հետազոտությունների արդյունքներ, նյութերի միկրոկառուցվածքային վերլուծության մեթոդներ, մեխանիկական հատկությունների գնահատման մոտեցումներ և ջերմամեխանիկական մշակման արդյունավետության որոշման չափանիշներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժառանգական ազդեցությունների դերին, երբ նախորդ մշակման փուլերում ձևավորված կառուցվածքային առանձնահատկությունները հետագայում ազդում են պողպատի հատկությունների վրա։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի բարձր ամրությամբ և հատուկ շահագործական հատկություններով մետաղական նյութերի ստեղծման ու կատարելագործման խնդիրների ուսումնասիրության համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել մետալուրգների, նյութագետների, մեքենաշինության ոլորտի մասնագետների, ինժեներների, հետազոտողների և տեխնիկական բուհերի ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են պողպատների կառուցվածքի ձևավորմամբ, ջերմամեխանիկական մշակմամբ և նոր սերնդի կոմպոզիտային նյութերի մշակմամբ։
Updated: 2026-09-23
Literature
На Арарат
Աշխատությունը նվիրված է Արարատ լեռան գեղարվեստական և խորհրդանշական ընկալմանը՝ որպես հայ մշակութային հիշողության, ազգային ինքնության և հոգևոր աշխարհի կենտրոնական կերպարներից մեկի։ Վերլուծվում են Արարատի կերպարի արտահայտությունները քնարական ստեղծագործություններում՝ ընդգծելով նրա դերը որպես պատմական կորուստի, հայրենիքի իդեալի և հավերժության խորհրդանիշ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լեռան պատկերավորման գեղարվեստական միջոցներին՝ բնապատկերային նկարագրությունների, մետաֆորների և սիմվոլիկ կառուցվածքների միջոցով ստեղծվող հուզական ազդեցությանը։ Ուսումնասիրությունը նաև դիտարկում է Արարատի թեմայի զարգացումը տարբեր ժամանակաշրջանների հայ և արտասահմանյան հեղինակների ստեղծագործություններում՝ բացահայտելով դրա համամարդկային և ազգային ընկալումների փոխհարաբերությունները։ Աշխատությունը ներկայացնում է Արարատի կերպարի մշակութաբանական վերլուծություն՝ որպես ազգային ինքնության և գեղարվեստական մտածողության կարևոր բաղադրիչ։
Updated: 2026-09-19
Linguistics
Ժամանակի քերականական կարգի տիպաբանական առանձնահատկությունները ժամանակակից գերմաներենում
Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից գերմաներենում ժամանակի քերականական կարգի կառուցվածքային, իմաստային և գործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ լեզվաբանական տիպաբանության տեսանկյունից։ Քննարկվում են ժամանակի քերականական կարգի տեսական հիմունքները, բայական ժամանակաձևերի ձևավորման սկզբունքները և դրանց դերը գործողությունների ու իրադարձությունների ժամանակային հարաբերությունների արտահայտման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գերմաներենի բայական ժամանակաձևերի համակարգին, դրանց ձևաբանական կառուցվածքին, կիրառության պայմաններին և հաղորդակցական նշանակությանը։ Ուսումնասիրվում են Präsens, Präteritum, Perfekt, Plusquamperfekt, Futur I և Futur II ժամանակաձևերի քերականական առանձնահատկությունները, դրանց իմաստային տարբերությունները և խոսքում փոխարինելիության հնարավորությունները։ Դիտարկվում են ժամանակի քերականական կարգի փոխհարաբերությունները բայական կերպի, եղանակի, գործողության ավարտվածության և ժամանակային հաջորդականության արտահայտման միջոցների հետ։ Կարևորվում են ժամանակաձևերի բացարձակ և հարաբերական կիրառությունները, ժամանակային նշանակությունների համատեքստային փոփոխությունները և քերականական ձևերի բազմիմաստության դրսևորումները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել նկարագրական, համեմատական, տիպաբանական և գործառական վերլուծության մեթոդներ՝ գերմաներենի ժամանակային համակարգի օրինաչափությունները բացահայտելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում ժամանակային հարաբերությունների արտահայտման շարահյուսական և բառային միջոցներին, ժամանակի մակբայների, ժամանակային կապակցությունների և համատեքստի ազդեցությանը բայական ձևերի մեկնաբանության վրա։ Առանձնացվում են խոսակցական և գրավոր լեզվում ժամանակաձևերի գործածության տարբերությունները, պատմողական խոսքի ժամանակային կազմակերպումը և հաղորդակցական իրավիճակների ազդեցությունը քերականական ձևերի ընտրության վրա։ Կարևորվում են նաև գերմաներենի ժամանակային համակարգի համեմատությունը այլ լեզուների համապատասխան համակարգերի հետ, ընդհանուր տիպաբանական հատկանիշների բացահայտումը և լեզվին բնորոշ առանձնահատկությունների նկարագրությունը։ Աշխատությունը նշանակություն ունի գերմաներենի քերականության, ընդհանուր և համեմատական լեզվաբանության, լեզվաբանական տիպաբանության և օտար լեզուների դասավանդման մեթոդիկայի զարգացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գերմանագետների, լեզվաբանների, թարգմանիչների, գերմաներենի դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-15
History
Հայկական ԽՍՀ-ում 1977–1978 թվականների դաշտային հնագիտական աշխատանքների արդյունքներին նվիրված զեկուցումների թեզիսներ
Ժողովածուն ներկայացնում է Հայկական ԽՍՀ տարածքում 1977–1978 թվականներին իրականացված դաշտային հնագիտական աշխատանքների արդյունքներին նվիրված գիտական զեկուցումների թեզիսները։ Այն ամփոփում է հնագիտական հետազոտությունների հիմնական ուղղությունները՝ անդրադառնալով Հայաստանի տարբեր տարածքներում ուսումնասիրված հնավայրերին, պեղումների ընթացքին և հայտնաբերված նյութական մշակույթի նմուշների գիտական նշանակությանը։ Դաշտային հնագիտական աշխատանքները հնարավորություն են տալիս բացահայտելու հին բնակավայրերի ու բնակեցման կենտրոնների պատմությունը, ուսումնասիրելու դրանց կառուցվածքը, շինարարական առանձնահատկությունները, բնակչության կենցաղը, տնտեսական գործունեությունը և մշակութային կապերը։ Պեղումների ընթացքում հայտնաբերված խեցեղենը, գործիքները, զարդերը, զենքերը, թաղման կառույցներն ու այլ գտածոներ կարևոր տեղեկություններ են հաղորդում տարբեր ժամանակաշրջանների հասարակական կյանքի և մշակութային զարգացման մասին։ Զեկուցումների թեզիսների ձևաչափը ներկայացնում է հետազոտությունների հիմնական դիտարկումներն ու եզրակացությունները՝ միաժամանակ արտացոլելով տվյալ տարիներին Հայաստանի հնագիտության մեջ իրականացված գիտական աշխատանքների շրջանակը։ Հրատարակությունը արժեքավոր է Հայաստանի հնագիտական հուշարձանների ուսումնասիրության, դաշտային հետազոտությունների պատմության և նյութական մշակույթի գիտական մեկնաբանության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել հնագետներին, պատմաբաններին, հայագետներին, ուսանողներին և Հայաստանի հնագույն անցյալով հետաքրքրվող ընթերցողներին։
Updated: 2026-11-03
Culture
Воспоминание о незабвенном армянском артисте Петре Иеронимовиче Адамяне : (с портретом)
Այս գիրքը ներկայացնում է Պետր Իերոնիմի Ադամյանի կյանքն ու ստեղծագործական ուղին՝ դիզայներական և լուսանկարչական տարրերով հագեցած՝ ընդգրկելով նրա մանկությունը, ուսումը, առաջին ստեղծագործական փորձերը և բեմական հաջողությունները, ինչպես նաև անձնական կյանքի ու հասարակական գործունեության կարևոր պահերը: Այն ցույց է տալիս Ադամյանի արվեստի յուրահատուկ ոճը, դերակատարությունը հայ թատրոնում և կինոյում, նրա ազդեցությունը ժամանակակից արվեստի ու մշակույթի վրա, ինչպես նաև մտերմությունը և հարազատների, գործընկերների հիշողությունները նրա մասին: Գրքում օգտագործված լուսանկարները և թատերական դրվագների նկարագրությունները կենդանի կերպով բացահայտում են հերոսի անհատականությունը և ստեղծագործական էներգիան, ստեղծելով ամբողջական պատկեր նրա արվեստի և մարդու մասին՝ հետաքրքիր և գրավիչ ձևով ընթերցողին ներգրավելով անձնական ու ստեղծագործական կյանքի մանրամասներին: Գիրքը հուզիչ, տեղեկամատույց և պատմողական ոճով է, ինչը թույլ է տալիս ընթերցողին ամբողջությամբ զգալ Ադամյանի ներդրումը հայ մշակույթում և այն ժառանգությունը, որը նա թողել է։
Updated: 2026-09-18
History
Սյունիքի վանական կալվածատիրությունը IX–XIII դարերում
Աշխատությունը նվիրված է Սյունիքի վանական կալվածատիրության ձևավորմանն ու զարգացմանը IX–XIII դարերում՝ միջնադարյան Հայաստանի տնտեսական, հասարակական և եկեղեցական պատմության կարևոր ժամանակաշրջանում։ Վանական կալվածատիրությունը միջնադարյան հասարակության հողատիրական հարաբերությունների նշանակալի բաղադրիչներից էր, որի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզաբանելու եկեղեցական հաստատությունների տնտեսական հիմքերը, հողային սեփականության ձևերը և վանքերի տեղն ու դերը հասարակական կյանքում։ Հետազոտության թեման առնչվում է Սյունիքի վանքերի նյութական ապահովվածությանը, նրանց տնօրինության տակ գտնվող հողային և այլ ունեցվածքին, կալվածքների կառավարման առանձնահատկություններին, ինչպես նաև վանական հաստատությունների ու տեղական իշխանական կառույցների միջև ձևավորված հարաբերություններին։ IX–XIII դարերի ժամանակահատվածի ուսումնասիրությունը կարևոր է տարածաշրջանում հողատիրական համակարգի զարգացման, տնտեսական ռեսուրսների բաշխման և միջնադարյան հասարակական հարաբերությունների փոփոխությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Սյունիքի վանքերը կարևոր դեր են ունեցել ոչ միայն հոգևոր և կրոնական կյանքում, այլև կրթության, ձեռագրական մշակույթի, շինարարության և մշակութային արժեքների պահպանման գործում, իսկ նրանց տնտեսական հնարավորությունները նպաստել են այդ գործունեության իրականացմանը։ Վանական կալվածատիրության պատմության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու միջնադարյան Սյունիքի սոցիալ-տնտեսական կառուցվածքի, եկեղեցական հաստատությունների ազդեցության և հայկական պատմական ժառանգության ձևավորման պայմանների մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայ պատմաբաններին, միջնադարյան Հայաստանի և Սյունիքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, եկեղեցու պատմության մասնագետներին, տնտեսական պատմությամբ հետաքրքրվողներին, ինչպես նաև պատմության և հայագիտության ուսանողներին։
Updated: 2026-10-28