Խորասանի քրդերը պատմաազգագրական ուսումնասիրություն

Political Science

Գիրքը՝ «Քաղաքական ուսմունքների պատմություն», հեղինակը Միրումյան Կ., հանդիսանում է ուսումնական ձեռնարկ, որը ներկայացնում է քաղաքական մտքի զարգացման պատմական ընթացքը՝ հնագույն ժամանակներից մինչև ժամանակակից քաղաքական տեսությունների ձևավորումը։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գաղափարների էվոլյուցիան տարբեր քաղաքակրթություններում՝ հին արևելյան, հին հունական, միջնադարյան, վերածննդի և նոր ժամանակների փուլերում, ինչպես նաև լուսաբանում է հիմնական քաղաքական մտածողների գաղափարները և նրանց ազդեցությունը պետականության և հասարակական կառավարման ձևավորման վրա։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են ազատականության, պահպանողականության, սոցիալիզմի, լիբերալիզմի և այլ քաղաքական ուսմունքների ձևավորման նախադրյալները, զարգացման փուլերը և գաղափարական առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված քաղաքական տեսությունների պատմական համատեքստին, գաղափարական պայքարներին և դրանց ազդեցությանը պետական կառավարման համակարգերի վրա։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, դասախոսների և քաղաքական գիտություններով հետաքրքրված ընթերցողների համար՝ նպաստելով քաղաքական մտքի պատմության համակարգված և խորացված ընկալմանը։

Literature

«Գոմալա» վերնագրով հրատարակությունը պատկանում է 19-րդ դարի հայալեզու գրքի պատմությանը և կարող է հետաքրքրել այդ ժամանակաշրջանի գեղարվեստական գրականության, ընթերցողական մշակույթի ու գրական երկերի տարածման ուղիների ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին։ Վերնագրի ձևը կարող է արտացոլել անձնանուն կամ օտարալեզու ստեղծագործության անվան հայերեն փոխանցում, սակայն միայն այդ տվյալով հնարավոր չէ վստահորեն որոշել երկի սկզբնաղբյուրը, հեղինակը կամ ժանրային պատկանելությունը։ Հրատարակության ծավալը ենթադրում է առանձին, համեմատաբար ամբողջական գրական երկ կամ բովանդակային առումով միավորված նյութերի ժողովածու։ Այդ շրջանի հայերեն գրահրատարակչական միջավայրում տարածված էին ինչպես ինքնուրույն ստեղծագործությունները, այնպես էլ այլ լեզուներից թարգմանված կամ հարմարեցված երկերը, որոնց միջոցով հայ ընթերցողը ծանոթանում էր տարբեր ժողովուրդների գրական ավանդույթներին, պատմություններին և կերպարներին։ Նման գրքերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայերեն գրական լեզվի զարգացման ընթացքը, վերնագրերի փոխանցման ձևերը, հրատարակչական ընտրությունները և ընթերցողական հետաքրքրությունների շրջանակը։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես նյութ պատմական գրագիտության, հայ գրքի տարածման և արևմտահայ գրական միջավայրի ուսումնասիրության համար՝ հատկապես 19-րդ դարի գրական երկերի շրջանառության համատեքստում։

Culture

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է Հայաստանի ազգային գրադարանի 2023 թվականի գործունեության հիմնական ծրագիրը՝ անդրադառնալով տարվա ընթացքում նախատեսված առաջնահերթություններին, աշխատանքային ուղղություններին և գրադարանի առաքելության իրականացմանն ուղղված միջոցառումներին։ Ծրագիրը մշակված է գրադարանի՝ որպես ազգային գրավոր և մշակութային ժառանգության պահպանման, տեղեկատվության տարածման, գիտակրթական և մշակութային գործունեության կարևորագույն հաստատության դերի համատեքստում։ Փաստաթղթում առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում գրադարանային հավաքածուների պահպանությանը, ստուգմանը, համալրմանն ու համակարգմանը, այդ թվում՝ առկա ֆոնդերի վերահաշվառման, պահպանության վիճակի գնահատման և գրադարանային նյութերի պատշաճ հաշվառման աշխատանքներին։ Կարևոր ուղղություններից է նաև ազգային մատենագիտական տեղեկատվության ձևավորումն ու տարածումը, Հայաստանի գրավոր ժառանգության հանրահռչակումը և տեղեկատվական ռեսուրսների հասանելիության ընդլայնումը։ Ծրագիրը ներառում է ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման, թվայնացման և էլեկտրոնային շտեմարանների զարգացման հետ կապված խնդիրներ, որոնք նպատակ ունեն ազգային գրադարանային հավաքածուները դարձնել առավել հասանելի և օգտագործելի հետազոտողների, մասնագետների, ուսանողների և հասարակության տարբեր խմբերի համար։ Առանձին նշանակություն է տրվում հայագիտական և ազգային մշակութային արժեքների պահպանությանը, հնատիպ ու հազվագյուտ հրատարակությունների նկատմամբ հոգածությանը, ինչպես նաև գրադարանի ֆոնդերում առկա արժեքավոր նյութերի ուսումնասիրմանն ու գիտական շրջանառության մեջ ներգրավմանը։ Ծրագրում արտացոլվում է նաև գրադարանի գիտամեթոդական և հրատարակչական գործունեության շարունակականությունը, մասնագիտական տեղեկատվության տարածումը, գրադարանային ոլորտի զարգացմանը նպաստող աշխատանքների իրականացումը և մասնագիտական համագործակցության ընդլայնումը։ Կարևորվում է ընթերցողների և օգտվողների սպասարկման որակի բարձրացումը, տեղեկատվական ծառայությունների կատարելագործումը և գրադարանի՝ որպես բաց, հանրամատչելի գիտելիքի ու մշակույթի կենտրոնի դերի ամրապնդումը։ Ընդհանուր առմամբ, ծրագիրը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել 2023 թվականին գրադարանի գործունեության ռազմավարական առաջնահերթությունների մասին՝ միավորելով ազգային ժառանգության պահպանման ավանդական գործառույթները թվայնացման, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման և ժամանակակից գրադարանային ծառայությունների զարգացման ուղղությունների հետ։ Փաստաթուղթը կարող է օգտակար լինել գրադարանագիտության, մատենագիտության, արխիվագիտության և մշակութային ժառանգության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների, ինչպես նաև Հայաստանի գրավոր և տեղեկատվական ժառանգության պահպանմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Pedagogy

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է կրտսեր դպրոցում աշխատանքի ուսուցման ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառմանը՝ ընդգծելով կրթական գործընթացի արդիականացման, սովորողների գործնական հմտությունների զարգացման և ստեղծագործական կարողությունների ձևավորման մանկավարժական հիմքերը։ Աշխատությունը վերլուծում է ուսուցման նորարարական մեթոդները, այդ թվում՝ նախագծային ուսուցումը, խաղային տեխնոլոգիաները, տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների կիրառումը, ինչպես նաև ինտերակտիվ ուսուցման ձևերը, որոնք նպաստում են աշակերտների ակտիվ ներգրավվածությանը կրթական գործընթացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սովորողների ինքնուրույն աշխատանքի կազմակերպմանը, համագործակցային ուսուցման մեթոդներին և գործնական առաջադրանքների միջոցով հմտությունների ամրապնդմանը՝ ապահովելով տեսական գիտելիքների կիրառելիությունը առօրյա կյանքում։ Ուսումնասիրությունը նաև ընդգծում է ուսուցչի դերը որպես կրթական գործընթացի ուղղորդողի և միջավայրի կազմակերպչի, որը նպաստում է սովորողների մոտ պատասխանատվության, ստեղծագործական մտածողության և ձեռնարկատիրական հմտությունների զարգացմանը։ Աշխատությունը կարևոր է մանկավարժների համար՝ նպաստելով աշխատանքի ուսուցման արդյունավետության բարձրացմանը և ժամանակակից կրթական տեխնոլոգիաների ներդրմանը կրտսեր դպրոցում։

Other Subjects

Ուսումնասիրությունը նվիրված է հայ ճարտարապետ Ջիմ Թորոսյանի ստեղծագործական ժառանգության համակողմանի ներկայացմանն ու մասնագիտական գնահատմանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են ճարտարապետի ստեղծագործական ուղին, նրա նախագծային մտածողության առանձնահատկությունները, գեղարվեստական և մասնագիտական սկզբունքները, ինչպես նաև տարբեր տարիներին իրականացված նախագծերն ու կառույցները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գաղափարներին, որոնց միջոցով Թորոսյանը ձգտել է ժամանակակից ճարտարապետությունը կապել հայկական ազգային ճարտարապետական ավանդույթների, պատմական հիշողության և տեղական մշակութային միջավայրի հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նրա աշխատանքներում ձևի, տարածության, նյութի, ծավալի և միջավայրի փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև ճարտարապետական լուծումների գեղագիտական և խորհրդանշական նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հասարակական և քաղաքային նշանակության կառույցներին, հուշարձանային և միջավայրային լուծումներին, որոնց միջոցով արտահայտվել են ազգային ինքնության, պատմության և մշակութային ժառանգության նկատմամբ հեղինակի վերաբերմունքը։ Աշխատության արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն ճարտարապետի առանձին ստեղծագործությունները դիտարկում է ավելի լայն պատմաճարտարապետական համատեքստում՝ ներկայացնելով դրանց տեղը 20-րդ դարի հայկական ճարտարապետության զարգացման գործընթացում։ Հեղինակի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու նրա ներդրումը հայկական ճարտարապետական մտքի և քաղաքային միջավայրի ձևավորման գործում, ինչպես նաև հասկանալու նրա մոտեցումների ազդեցությունն ու նշանակությունը հետագա ճարտարապետական մշակույթի համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել ճարտարապետներին, արվեստաբաններին, ճարտարապետության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, քաղաքաշինության մասնագետներին, ուսանողներին և հայկական մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Chemistry

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Ti₅Si₃-N₂, Mo(W)-Si-N₂ և B-TiN համակարգերում ֆիլտրացիոն այրման գործընթացների մակրոկինետիկայի ուսումնասիրությանը և դրանց հիման վրա նիտրիդային կոմպոզիցիոն նյութերի սինթեզին։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են այրման ընթացքում ընթացող ֆիզիկաքիմիական փոխազդեցությունները, դրանց տարածման առանձնահատկությունները, ջերմության և զանգվածի փոխանցման գործընթացները, ինչպես նաև ռեակցիայի արագության վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆիլտրացիոն համակարգերի կառուցվածքին և այն պայմաններին, որոնցում գազային ազոտի մասնակցությամբ տեղի է ունենում նյութերի փոխակերպում և նիտրիդային միացությունների ձևավորում։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է այրման ալիքի տարածման օրինաչափությունների, ջերմաստիճանային ռեժիմների, ռեակցիայի կինետիկ պարամետրերի և ելքային նյութի կառուցվածքային ու ֆիզիկաքիմիական հատկությունների միջև կապերի բացահայտումը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են նաև տարբեր բաղադրիչների համակցման ազդեցությունը ստացվող կոմպոզիտների կազմի, միկրոկառուցվածքի և հատկությունների վրա։ Ստացված գիտական արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ բարձր ջերմաստիճաններին դիմակայող, մաշակայուն և մեխանիկորեն կայուն կոմպոզիցիոն նյութերի ստացման տեխնոլոգիաների զարգացման համար։ Հետազոտությունը հատկապես հետաքրքրական է ինքնատարածվող բարձր ջերմաստիճանային սինթեզի և նյութերի արագ սինթեզման գործընթացների տեսանկյունից, քանի որ նման մեթոդները հնարավորություն են տալիս վերահսկել նյութի ձևավորման պայմանները և ստանալ հատուկ հատկություններով նոր կոմպոզիցիաներ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել նյութագետների, քիմիական տեխնոլոգների, մետալուրգների, ֆիզիկաքիմիկոսների, ինժեներների և բարձր ջերմաստիճանային սինթեզի ու նիտրիդային նյութերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։