Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
Ուրարտուի դիցարանի գերագույն եռյակը (պաշտամունք, խորհրդանշաններ, պատկերագրություն) ըստ հնագիտական սկզբնաղբյուրների
Աշխատությունը նվիրված է Ուրարտուի կրոնական համակարգում առանձնահատուկ նշանակություն ունեցող գերագույն եռյակի՝ Խալդի, Թեյշեբայի և Շիվինի աստվածությունների պաշտամունքի, խորհրդանշանների և պատկերագրության ուսումնասիրությանը՝ հիմնվելով հնագիտական սկզբնաղբյուրների վրա։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերականգնել ուրարտական դիցարանի գլխավոր աստվածությունների տեղն ու գործառույթները՝ ուսումնասիրելով նրանց մասին վկայող արձանագրությունները, տաճարային համալիրները, զոհաբերության վայրերը, զենքերը, կնիքները, զարդերը, պատկերաքանդակները, մետաղյա առարկաները և այլ նյութական հուշարձաններ։ Աշխատության մեջ Խալդին դիտարկվում է որպես ուրարտական պետության գլխավոր աստված և արքայական իշխանության գաղափարական հենարան, որի պաշտամունքը սերտորեն կապված էր ռազմական հաղթանակների, թագավորական իշխանության և պետականության հետ։ Թեյշեբայի կերպարի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ամպրոպի, փոթորկի և ռազմական ուժի հետ կապված պատկերացումները, իսկ Շիվինիի կերպարը՝ արևային և երկնային պաշտամունքների նշանակությունը ուրարտական աշխարհայացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երեք աստվածությունների խորհրդանշական համակարգին, քանի որ նրանց ուղեկցող կենդանիները, զենքերը, բույսերը, երկնային մարմինների նշանները և այլ պատկերային տարրեր կարևոր տեղեկություններ են հաղորդում յուրաքանչյուր աստվածության գործառույթի ու աստվածաբանական նշանակության մասին։ Հնագիտական նյութի միջոցով ուսումնասիրվում է նաև այն հարցը, թե ինչպես էին այդ կերպարները ներկայացվում տարբեր առարկաների և հուշարձանների վրա, ինչպիսի գեղարվեստական կանոններով էին կառուցվում նրանց պատկերները և ինչպիսի փոփոխություններ էին տեղի ունենում պատկերագրական ավանդույթներում։ Աշխատությունը կարևոր է նաև պաշտամունքային կյանքի վերակազմության տեսանկյունից, քանի որ տաճարների կառուցվածքը, զոհաբերության ծեսերի հետքերը, նվիրաբերական առարկաները և արձանագրությունները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու կրոնական արարողությունների, աստվածներին մատուցվող զոհերի և արքայական իշխանության ու կրոնի փոխհարաբերությունների մասին։ Ուսումնասիրության մեջ հնագիտական սկզբնաղբյուրները դիտարկվում են փոխկապակցված՝ համադրելով նյութական մշակույթի տվյալները գրավոր վկայությունների հետ, ինչը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջականորեն ներկայացնելու ուրարտական կրոնական համակարգը։ Կարևորվում է նաև գերագույն եռյակի գաղափարի ուսումնասիրությունը որպես միասնական աստվածային համակարգ, որի շրջանակում տարբեր աստվածություններ ունեցել են միմյանց լրացնող գործառույթներ և ներկայացրել բնության, պատերազմի, արքայական իշխանության ու տիեզերական կարգի տարբեր կողմերը։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել հնագետներին, ուրարտագետներին, պատմաբաններին, կրոնագետներին, արվեստաբաններին և հին աշխարհի դիցաբանությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն մշակույթների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հնագիտական սկզբնաղբյուրների միջոցով բացահայտելու Ուրարտուի կրոնական աշխարհայացքի առանցքային բաղադրիչներից մեկը և հասկանալու գերագույն աստվածությունների պաշտամունքի, խորհրդանշական համակարգի ու պատկերագրության փոխկապակցվածությունը։
Updated: 2026-09-21
Linguistics
A Textbook of modern western Armenian
Սա լեզվաբանական և ուսումնական բնույթի ձեռնարկ է, որը նախատեսված է արդի արևմտահայերենի համակարգված ուսուցման համար և ներկայացնում է լեզվի կառուցվածքը՝ ներառելով հնչյունաբանություն, ձևաբանություն, շարահյուսություն և բառապաշար, ինչպես նաև գործնական վարժություններ ու ընթերցանության նյութեր, որոնք օգնում են սովորողներին զարգացնել գրավոր և բանավոր հաղորդակցման հմտությունները, աշխատանքը նպատակ ունի հեշտացնել արևմտահայերենի ուսումնասիրությունը ինչպես սկսնակների, այնպես էլ առաջադեմ սովորողների համար՝ միաժամանակ ներկայացնելով լեզվի ժամանակակից կիրառության առանձնահատկությունները, քերականական կանոնների կիրառման օրինակներ և լեզվամշակութային մեկնաբանություններ, որոնք արտացոլում են արևմտահայերենի կենդանի գործառույթը սփյուռքահայ իրականության մեջ։
Updated: 2026-08-28
Psychology
Հուզական ինտելեկտի և անձնական առանձնահատկությունների դերը ուսանողների առաջադիմության մեջ
Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է հուզական ինտելեկտի և անձնային առանձնահատկությունների ազդեցությունը ուսանողների ակադեմիական առաջադիմության վրա՝ ընդգծելով ճանաչողական, հուզական և վարքային գործոնների փոխկապակցվածությունը ուսումնական գործընթացում։ Նշվում է, որ հուզական ինտելեկտը, ներառյալ սեփական և ուրիշների հույզերի ճանաչումը, կառավարումը և կառուցողական արտահայտումը, կարևոր դեր ունի ուսման ընթացքում ինքնակարգավորման, սթրեսի հաղթահարման և մոտիվացիայի պահպանման մեջ։ Բարձր հուզական ինտելեկտ ունեցող ուսանողները սովորաբար ավելի արդյունավետ են հարմարվում ուսումնական պահանջներին, կարողանում են հաղթահարել քննաշրջանային լարվածությունը և կառուցել համագործակցային հարաբերություններ դասընկերների ու դասախոսների հետ։ Միաժամանակ ընդգծվում է, որ անձնային առանձնահատկությունները՝ ինչպիսիք են պատասխանատվության զգացումը, համառությունը, ինքնավստահությունը, բացվածությունը փորձի նկատմամբ և նպատակասլացությունը, էական ազդեցություն ունեն ուսումնական հաջողությունների վրա։ Վերլուծվում է նաև, որ ներքին մոտիվացիան և ինքնարդյունավետության զգացումը կարող են ուժեղացնել հուզական ինտելեկտի դրական ազդեցությունը, ստեղծելով կայուն հիմք բարձր առաջադիմության համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ ուսանողների ակադեմիական հաջողությունը պայմանավորված է ոչ միայն ինտելեկտուալ կարողություններով, այլ նաև հուզական և անձնային գործոնների համալիր փոխազդեցությամբ, որոնք միասին ձևավորում են ուսումնական վարքի արդյունավետությունը։
Updated: 2026-09-04
Other Subjects
Ներկրված տավարի ջերսեյ ցեղի կենսաբանական և մթերատու հատկությունների ուսումնասիրումը Հայաստանի հյուսիսարևելյան գոտում
Աշխատությունը նվիրված է ներկրված ջերսեյ (Jersey) տավարի ցեղի կենսաբանական առանձնահատկությունների և մթերատու հատկությունների ուսումնասիրությանը Հայաստանի հյուսիսարևելյան գոտու բնական-կլիմայական պայմաններում՝ ընդգծելով կենդանիների հարմարվողականության և արտադրողականության հարցերը։ Հեղինակը վերլուծում է ջերսեյ ցեղի կենսաբանական ցուցանիշները՝ աճի դինամիկան, կաթնատվության մակարդակը, կաթի որակական կազմը (ճարպայնություն, սպիտակուցային պարունակություն) և վերարտադրողական հատկանիշները՝ տեղական պայմաններին հարմարվելու համատեքստում։ Գրքում դիտարկվում են կերակրման և պահվածքի պայմանների ազդեցությունը կենդանիների արտադրողականության վրա, ինչպես նաև անասնապահական տեխնոլոգիաների դերը ցեղի արդյունավետ օգտագործման գործընթացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ջերսեյ տավարի համեմատական առավելություններին տեղական ցեղերի նկատմամբ՝ կաթի բարձր որակ, կերային արդյունավետություն և տնտեսապես շահավետ ցուցանիշներ։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև կլիմայական գործոնների ազդեցությունը՝ բարձր խոնավություն, ջերմաստիճանային տատանումներ և արոտային պայմաններ, որոնք պայմանավորում են կենդանիների հարմարվողական վարքագիծը։ Աշխատությունը ընդգծում է ջերսեյ ցեղի ներդրման նշանակությունը ՀՀ անասնաբուծության զարգացման և կաթնային արտադրության արդյունավետության բարձրացման գործում։ Այն օգտակար է զոոտեխնիկների, անասնաբույժների և գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետների համար։
Updated: 2026-09-02
Other Subjects
Ջեյմս Ջոյսի փոքր ստեղծագործությունները (վաղ շրջանը)
Աշխատությունը նվիրված է իռլանդացի նշանավոր գրող Ջեյմս Ջոյսի վաղ շրջանի փոքրածավալ գրական ստեղծագործությունների ուսումնասիրությանը՝ նրա գեղարվեստական մտածողության ձևավորման, թեմատիկ հետաքրքրությունների և ոճական առանձնահատկությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Քննարկվում են հեղինակի ստեղծագործական սկզբնական որոնումները, իռլանդական հասարակության սոցիալական ու մշակութային միջավայրը, ինչպես նաև անհատի ներաշխարհի և հասարակական իրականության փոխհարաբերությունների գեղարվեստական արտացոլումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կարճ արձակի կառուցվածքային առանձնահատկություններին, կերպարների հոգեբանական նկարագրությանը, առօրյա կյանքի մանրամասների խորհրդանշական նշանակությանը և պատմողական նորարարական հնարներին։ Ուսումնասիրվում են հատկապես «Դուբլինցիներ» պատմվածքների ժողովածուի գաղափարական ու գեղագիտական առանձնահատկությունները, մարդկային օտարացման, հոգևոր անշարժության, ազգային ինքնության և անձնական ազատության թեմաները։ Անդրադարձ է կատարվում հեղինակի վաղ ստեղծագործություններում իրապաշտական պատկերավորման և մոդեռնիստական գրական մտածողության փոխազդեցությանը, լեզվաոճական միջոցների կիրառմանը և ներքին ապրումների արտահայտման եղանակներին։ Կարևորվում են կերպարների ինքնաճանաչման պահերը, խորհրդանշական պատկերները և գեղարվեստական մանրամասների դերը ստեղծագործությունների իմաստային կառուցվածքում։ Դիտարկվում են նաև Ջոյսի վաղ շրջանի գրական փորձառության ազդեցությունը նրա հետագա ստեղծագործական զարգացման և XX դարի համաշխարհային գրականության նորարարական միտումների վրա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, բանասերների, համեմատական գրականագիտության մասնագետների, անգլալեզու գրականության հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և մոդեռնիստական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-10-13
Other Subjects
Նոր գրքեր օտար լեզուներով : Ինֆորմացիոն ցանկ (1979, Մարտ, թիվ 3)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով լույս տեսած նոր գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և ուսանողներին տրամադրել արդի միջազգային հրատարակչական հոսքի վերաբերյալ ամբողջական և կազմակերպված տեղեկատվություն։ Ցանկում ընդգրկվում են տարբեր լեզուներով՝ անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով հրատարակված գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի նոր գրքեր, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտական և մշակութային զարգացումների հիմնական ուղղությունները։ Այս տեղեկատվական ռեսուրսը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր օժանդակ գործիք միջազգային գրականության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել օտարալեզու գրականության մեջ, համեմատել տարբեր երկրների գիտական և մշակութային մոտեցումները և օգտագործել այդ նյութերը ուսումնական, հետազոտական և մասնագիտական նպատակներով։ Այն նաև նպաստում է լեզվական և միջմշակութային գիտելիքների ընդլայնմանը՝ ապահովելով օտար լեզուներով գրականության ավելի լայն հասանելիություն և խթանելով գիտական համագործակցությունը միջազգային մակարդակում։
Updated: 2026-11-02