Կոնվերգենցիայի գործընթացը ԶԼՄ-ների համակարգում և նրա ազդեցությունը արդի հայկական լրագրության վրա

Agriculture

Այս աշխատությունը նվիրված է Արարատյան հարթավայրում երկրորդային աղակալման և ալկալիացման ենթարկված հողերի մելիորատիվ վիճակի համակողմանի գնահատմանը։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է բացահայտել հողերի աղակալման և ալկալիացման աստիճանը, դրանց տարածական առանձնահատկությունները, առաջացման պատճառներն ու զարգացման օրինաչափությունները, ինչպես նաև գնահատել այդ գործընթացների ազդեցությունը հողերի բերրիության և գյուղատնտեսական օգտագործման հնարավորությունների վրա։ Արարատյան հարթավայրի չոր և կիսաչոր կլիմայական պայմանները, ոռոգման ինտենսիվ կիրառումը, ստորերկրյա ջրերի մակարդակի փոփոխությունները, ջրահեռացման համակարգերի արդյունավետության խնդիրները և ջրային ռեժիմի խախտումները կարող են նպաստել հողում լուծելի աղերի կուտակմանը և ալկալիության բարձրացմանը։ Այդ պատճառով նման հողերի վիճակի գնահատումը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես գյուղատնտեսական արտադրողականության պահպանման, այնպես էլ հողային ռեսուրսների երկարաժամկետ օգտագործման տեսանկյունից։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել հողի քիմիական և ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, ջրային և աղային ռեժիմը, լուծելի աղերի կազմն ու քանակությունը, փոխանակային նատրիումի պարունակությունը, հողի ռեակցիան, կառուցվածքը, ջրաթափանցելիությունը և այլ ցուցանիշներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել հողի մելիորատիվ վիճակի վերաբերյալ։ Կարևոր է նաև տարբեր աստիճանի աղակալված և ալկալիացված հողերի համեմատական գնահատումը, որի միջոցով հնարավոր է որոշել դրանց գյուղատնտեսական պիտանելիությունը, վերականգնման անհրաժեշտությունը և կիրառելի մելիորատիվ միջոցառումների ուղղությունները։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ աղակալված հողերի բարելավման նպատակով համապատասխան միջոցառումների ընտրության համար՝ ներառյալ արդյունավետ դրենաժի կազմակերպումը, ոռոգման ռեժիմի կատարելագործումը, հողի լվացումը, անհրաժեշտության դեպքում քիմիական մելիորանտների կիրառումը և ագրոտեխնիկական միջոցառումների իրականացումը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի համալիր մոտեցումը, քանի որ հողի աղակալման և ալկալիացման խնդիրները փոխկապակցված են ջրային ռեժիմի, ստորերկրյա ջրերի, ոռոգման համակարգերի և գյուղատնտեսական գործունեության հետ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հողագետների, ագրոնոմների, մելիորատորների, բնապահպանների, գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների և հողային ռեսուրսների կառավարման խնդիրներով զբաղվող կառույցների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարևոր գիտական և կիրառական նշանակություն ունի Արարատյան հարթավայրի հողային ռեսուրսների վիճակի գնահատման, դեգրադացված հողերի արդյունավետ վերականգնման և գյուղատնտեսական նշանակության հողերի բերրիության ու արտադրողականության պահպանման տեսանկյունից։

Sociology

Աշխատությունը նվիրված է հայ հասարակության արդի կյանքում տոների դերին, դրանց պահպանմանն ու փոփոխություններին, ինչպես նաև տոնական ավանդույթների և ժամանակակից սոցիալական հարաբերությունների փոխազդեցությանը։ Ուսումնասիրության առանցքում տոնն է՝ որպես ոչ միայն ուրախության, հանգստի և ժամանցի առիթ, այլև հասարակական հիշողության, ազգային ինքնության, մշակութային ժառանգության և համայնքային համախմբվածության կարևոր արտահայտություն։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են հայերի տոնական կենցաղի ձևավորման առանձնահատկությունները, ավանդական տոնակատարությունների շարունակականությունն ու դրանց հարմարեցումը հասարակական նոր պայմաններին, ինչպես նաև այն փոփոխությունները, որոնք տեղի են ունենում տոների ընկալման, կազմակերպման և նշման ձևերում։ Էթնոսոցիոլոգիական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս տոնական երևույթները դիտարկել ոչ միայն մշակութային սովորույթների տեսանկյունից, այլև հասարակության կառուցվածքի, մարդկանց վարքագծի, արժեքային պատկերացումների և միջանձնային կապերի համատեքստում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ավանդույթի և արդիականության փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը․ ինչպես են պահպանվում սերունդներից սերունդ փոխանցվող տոնական սովորույթները, ինչպիսի նոր տարրեր են ներմուծվում դրանց մեջ, և ինչպես են սոցիալական ու մշակութային փոփոխություններն ազդում տոնակատարությունների բովանդակության վրա։ Հայկական տոնական մշակույթը դիտարկվում է որպես բազմաշերտ համակարգ, որում միահյուսվում են կրոնական, ազգային, պատմական, ընտանեկան և հասարակական բաղադրիչները։ Տոների միջոցով արտահայտվում են ժողովրդի պատմական հիշողությունը, հավատալիքները, աշխարհընկալումը, բարոյական արժեքները և համայնքային պատկանելության զգացումը։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է նաև տոնական արարողությունների հասարակական նշանակությունը՝ ընտանիքի անդամների, հարազատների, ընկերների և տարբեր համայնքների միջև կապերի ամրապնդման, համատեղ մասնակցության և փոխադարձ հաղորդակցության տեսանկյունից։ Տոնական սովորույթների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են հասարակության տարբեր սերունդներ յուրացնում մշակութային ժառանգությունը, ինչ նշանակություն են տալիս ավանդական տոներին և ինչպես են դրանք ներառում իրենց առօրյա կյանքում։ Միաժամանակ ուշադրության կենտրոնում է տոների՝ որպես մշակութային ինքնության պահպանման և վերարտադրության միջոցի նշանակությունը ժամանակակից հասարակության պայմաններում։ Աշխատանքը արժեքավոր է հայոց արդի կենցաղի, տոնական մշակույթի և հասարակական հարաբերությունների ուսումնասիրության համար, քանի որ ներկայացնում է տոները ոչ թե մեկուսացված ծիսական իրադարձությունների, այլ հասարակական կյանքի և մշակութային գործընթացների անբաժանելի մասի տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել ազգագրությամբ, էթնոսոցիոլոգիայով, մշակութաբանությամբ և հայ ժողովրդի ավանդական ու ժամանակակից մշակույթով հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար՝ նպաստելով հայկական տոնական սովորույթների շարունակականության, փոփոխությունների և ժամանակակից հասարակության մեջ դրանց ունեցած նշանակության ավելի ամբողջական ընկալմանը։

Religion

Աշխատությունը ներկայացնում է Հայոց կաթողիկոս Հովհաննես Օձնեցու աստվածաբանական և դավանաբանական միտքը՝ ուղղված երևութականների ուսմունքի քննադատությանը։ Երևութականությունը քրիստոնեական աստվածաբանության մեջ առնչվում է Քրիստոսի մարդեղության և մարդկային բնության իրականության վերաբերյալ դավանաբանական վեճերին․ այդ ուսմունքի համաձայն՝ Քրիստոսի մարդկային մարմինն ու երկրային կերպարանքը դիտարկվում էին որպես թվացյալ, ոչ թե լիովին իրական։ Այս տեսանկյունից երկի կենտրոնական հարցերից են Քրիստոսի աստվածային և մարդկային բնությունների փոխհարաբերությունը, նրա իրական մարդեղությունը, մարմնավոր գոյությունը և փրկագործական առաքելության աստվածաբանական նշանակությունը։ Հեղինակը հանդես է գալիս Հայ եկեղեցու ուղղափառ դավանանքի պաշտպանության դիրքերից՝ կարևորելով քրիստոնեական ուսմունքի ճշգրիտ ընկալումը և հակադիր գաղափարների հիմնավորված մերժումը։ Ճառի բնույթը ենթադրում է աստվածաշնչյան և եկեղեցական ավանդության վրա հիմնված փաստարկում, հասկացությունների պարզաբանում և դավանաբանական հակասությունների քննություն։ Հովհաննես Օձնեցին հայ միջնադարյան եկեղեցական մտքի նշանավոր ներկայացուցիչներից է, որի գործունեությունը կարևոր դեր է ունեցել Հայ եկեղեցու վարդապետական դիրքորոշումների ձևավորման, համակարգման և պաշտպանության գործում։ Նրա աստվածաբանական երկերը արժեքավոր աղբյուր են քրիստոնեական մտքի պատմության, վաղ միջնադարյան դավանաբանական պայքարների և հայ եկեղեցական գրականության ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև Քրիստոսի մարդեղության վերաբերյալ հայ աստվածաբանական ընկալումների, եկեղեցու դավանաբանական ինքնության և միջնադարյան հայ մտածողության փաստարկման մշակույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում աստվածաբանների, եկեղեցու պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, հայ միջնադարյան գրականության ուսումնասիրողների և քրիստոնեական դավանաբանությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

History

Գիրքը նվիրված է Ջորջ Վաշինգտոնին՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների հիմնադիր գործիչներից մեկին և երկրի առաջին նախագահին։ Նրա կենսագրությունն առնչվում է Հյուսիսային Ամերիկայի գաղութների անկախության պայքարին, ամերիկյան հեղափոխությանը և նոր պետականության ձևավորմանը։ Վաշինգտոնը հայտնի է որպես զորահրամանատար, քաղաքական առաջնորդ և պետական գործիչ, որը կարևոր դեր է ունեցել անկախության պատերազմի ընթացքում մայրցամաքային բանակի ղեկավարման և Միացյալ Նահանգների անկախության հաստատման գործում։ Նրա գործունեությունը կապված է նաև ամերիկյան սահմանադրական կարգի ձևավորման, պետական կառավարման սկզբունքների ամրապնդման և նախագահական իշխանության ավանդույթների սկզբնավորման հետ։ Կենսագրական պատումը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու նրա կյանքի հիմնական իրադարձություններին, հասարակական գործունեությանը, առաջնորդական հատկանիշներին և պատմական ժամանակաշրջանին, որի պայմաններում ձևավորվեց ամերիկյան հանրապետությունը։ Վաշինգտոնի կերպարը համաշխարհային պատմության մեջ ներկայացվում է որպես անկախության, պետականաշինության և հանրային ծառայության խորհրդանիշ։ Հայերեն այս հրատարակությունը կարևոր է նաև XIX դարի հայ ընթերցողին համաշխարհային պատմության և նշանավոր օտարազգի գործիչների կենսագրությունների հետ ծանոթացնելու տեսանկյունից։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում կենսագրական գրականությամբ, ամերիկյան պատմությամբ և հայ տպագիր մշակույթի պատմությամբ զբաղվողների համար։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է Ալեքսանդր Գլազունովի սիմֆոնիկ ոճի ձևավորման և զարգացման ուսումնասիրությանը՝ ուշադրության կենտրոնում պահելով նրա ստեղծագործական մտածողության, երաժշտական լեզվի և սիմֆոնիկ ժանրում կիրառած գեղարվեստական սկզբունքների աստիճանական ձևավորումը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են կոմպոզիտորի ստեղծագործական ուղու տարբեր փուլերը և այն ազդեցությունները, որոնք նպաստել են նրա անհատական ոճի կայացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռուսական երաժշտական ավանդույթի, ազգային կոմպոզիտորական դպրոցի և եվրոպական սիմֆոնիզմի ազդեցությանը, ինչպես նաև տարբեր գեղարվեստական ուղղությունների և ստեղծագործական անհատականությունների հետ ունեցած կապերին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են սիմֆոնիկ ստեղծագործությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, թեմատիկ նյութի կազմակերպումը, մեղեդիական և հարմոնիկ լեզուն, ռիթմիկ կառուցվածքները, գործիքավորումը և երաժշտական ձևի զարգացման սկզբունքները։ Գլազունովի սիմֆոնիկ մտածողությունը ներկայացվում է որպես ավանդույթի և նորարարության փոխազդեցության արդյունք, որտեղ դասական ձևերի նկատմամբ հետաքրքրությունը համադրվում է ռոմանտիկական արտահայտչականության, ազգային երաժշտական տարրերի և հարուստ նվագախմբային գունավորման հետ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու այն գործընթացին, որի ընթացքում կոմպոզիտորի վաղ շրջանի ստեղծագործական որոնումները աստիճանաբար վերածվում են ավելի ամբողջական և ինքնատիպ սիմֆոնիկ ոճի։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նրա սիմֆոնիկ երկերի գեղարվեստական ամբողջականությանը, թեմատիկ զարգացման տրամաբանությանը և նվագախմբային մտածողության առանձնահատկություններին։ Աշխատությունը նաև բացահայտում է Գլազունովի տեղը ռուսական սիմֆոնիզմի պատմության մեջ և նրա ստեղծագործության նշանակությունը XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի երաժշտական մշակույթի համատեքստում։ Այն կարող է հետաքրքրել երաժշտագետներին, կոմպոզիտորներին, կատարողներին, երաժշտական կրթության ոլորտի մասնագետներին, ուսանողներին և ռուսական ու եվրոպական սիմֆոնիկ երաժշտության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու Գլազունովի սիմֆոնիկ ոճի ձևավորման օրինաչափությունների, դրա գեղարվեստական աղբյուրների և ռուսական երաժշտության զարգացման գործում ունեցած նշանակության մասին։

History

Աշխատությունը նվիրված է Հայկազունի (հայկական ավանդական «հայկյան») արքայատոհմի դինաստիական ցանկի և դրա պատմագրական ներկայացման ուսումնասիրությանը Մովսես Խորենացու աշխատության մեջ, ինչպես նաև այդ ավանդույթի ժամանակագրական համակարգմանը Միքայել Չամչյանի պատմագիտական սինթեզում։ Վերլուծվում է այն, թե ինչպես է Մովսես Խորենացիի «Հայոց պատմություն»-ում ձևավորվում Հայկից սերող թագավորների շարքը՝ որպես ազգային ծագումնաբանության և պետականության գաղափարական կառուցվածք, որտեղ առասպելական և պատմական տարրերը միահյուսվում են միասնական պատմական պատումի մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայկ, Արամ, Արա Գեղեցիկ և այլ ավանդական կերպարների հաջորդականությանը՝ որպես դինաստիական հիշողության և ինքնության կառուցման մեխանիզմ։ Միաժամանակ քննարկվում է Միքայել Չամչյանի կողմից 18-րդ դարում իրականացված ժամանակագրական համակարգումը, որտեղ Խորենացու ներկայացրած ցանկը վերածվում է համապարփակ պատմական քրոնոլոգիայի՝ փորձելով այն համադրել համաշխարհային պատմության ընդհանուր ժամանակային շրջանակների հետ։ Աշխատությունը բացահայտում է երկու հեղինակների մոտեցումների տարբերությունները՝ Խորենացու ավելի պատմափիլիսոփայական և ավանդազրույցային կառուցվածքի, և Չամչյանի համակարգված, ժամանակագրական-մատենագիտական մոտեցման միջև՝ ցույց տալով հայկական պատմագրության զարգացման կարևոր փուլերը և դինաստիական ավանդույթի ձևավորման գաղափարական հիմքերը։