Կրոնական կազմակերպությունների սահմանադրաիրավական կարգավիճակի հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

Literature

Ստեղծագործությունը ունի երգիծական և բարոյախոսական ուղղվածություն ունեցող արձակ բնույթ և ներկայացնում է մարդկային ագահության, կեղծավորության և հասարակական արատների սուր քննադատություն։ Գործում հեղինակը պատկերում է տարբեր կերպարների միջոցով այնպիսի միջավայր, որտեղ նյութապաշտությունը, խաբեությունը և բարոյական անկումը դարձել են մարդկանց վարքի հիմնական շարժիչ ուժերը, իսկ դրանց հակադրվում են ազնվության, արդարության և հոգևոր արժեքների գաղափարները։ Ստեղծագործության սյուժեն կառուցված է հակադրությունների վրա, որտեղ երգիծական կերպարները հաճախ ծաղրի և քննադատության առարկա են դառնում, իսկ դրական կերպարները ներկայացնում են հեղինակային իդեալները։ Րաֆֆին օգտագործում է պարզ, բայց պատկերավոր լեզու՝ ստեղծելով վառ իրավիճակներ և ընդգծելով հասարակական խնդիրների խորությունը, ինչի միջոցով ընթերցողին ստիպում է խորհել բարոյական արժեքների և մարդկային պատասխանատվության մասին։ «Զահրումարը» նաև կարելի է դիտարկել որպես սոցիալական արձակ, որտեղ հեղինակը ոչ միայն պատմում է առանձին դեպքեր, այլ նաև բացահայտում է ամբողջ հասարակության բարոյահոգեբանական վիճակը և ժամանակի սոցիալական հակասությունները։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է վերջույթների փափուկ հյուսվածքների սարկոմաների հեռավոր մետաստազավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ վիրաբուժական միջամտությունների ծավալի և բուժման արդյունքների փոխկապակցվածության համատեքստում։ Քննարկվում են փափուկ հյուսվածքների սարկոմաների կլինիկական և կենսաբանական առանձնահատկությունները, չարորակ ուռուցքների աճի ու տարածման օրինաչափությունները, ինչպես նաև հիվանդության զարգացման վրա ազդող հիմնական կանխատեսական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վիրաբուժական բուժման տարբեր մոտեցումներին, ուռուցքի հեռացման ծավալին, վիրահատական եզրերի վիճակին և դրանց հնարավոր ազդեցությանը հիվանդության հետագա ընթացքի վրա։ Ուսումնասիրվում են օրգանապահպան վիրահատությունների, լայնածավալ մասնահատումների և առավել արմատական վիրաբուժական միջամտությունների կիրառման առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով ուռուցքի տեղակայումը, չափերը, հյուսվածաբանական տեսակը և չարորակության աստիճանը։ Դիտարկվում են հեռավոր մետաստազների առաջացման հաճախականության, դրանց հայտնաբերման ժամկետների և տարածման հիմնական ուղղությունների գնահատման մեթոդները։ Կարևորվում են հիվանդների կլինիկական տվյալների վերլուծությունը, հետվիրահատական հսկողությունը, հիվանդության կրկնության և մետաստազավորման ռիսկի գնահատումը, ինչպես նաև բուժման երկարաժամկետ արդյունքների ուսումնասիրությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տարբեր ծավալի վիրաբուժական միջամտությունների ենթարկված հիվանդների խմբերը՝ հեռավոր մետաստազավորման ցուցանիշների, հիվանդության առանց առաջընթացի ընթացքի և ընդհանուր ապրելիության առանձնահատկությունները գնահատելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում վիրաբուժական բուժման, ճառագայթային թերապիայի և համակարգային հակաուռուցքային բուժման փոխլրացնող դերին՝ հիվանդության վերահսկման գործընթացում։ Առանձնացվում են վիրահատության ծավալի ընտրության, ուռուցքաբանական արմատականության և վերջույթի ֆունկցիոնալ հնարավորությունների պահպանման միջև հավասարակշռության ապահովման խնդիրները։ Միաժամանակ կարևորվում է վիրաբուժական միջամտության ծավալի և մետաստազավորման միջև հնարավոր կապի գնահատման ընթացքում ուռուցքի սկզբնական բնութագրերի ու հիվանդների կլինիկական տարբերությունների հաշվառումը։ Աշխատությունը նշանակություն ունի ուռուցքաբանական վիրաբուժության, փափուկ հյուսվածքների չարորակ նորագոյացությունների բուժման և կլինիկական կանխատեսման մեթոդների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել ուռուցքաբանների, վիրաբույժների, կլինիկական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Biology

Կենսաքիմիական և փորձարարական կենսաբժշկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ցիսպլատինի՝ կենդանի օրգանիզմում ազդեցության պայմաններում առնետների լյարդի և թիմուսի բջիջների կորիզային կառուցվածքների լիպիդային պարունակության փոփոխությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ցիսպլատինի կենսաբանական ազդեցության հիմնական մեխանիզմները, դրա կիրառությունը որպես հակաուռուցքային դեղամիջոց և բջջային կառուցվածքների վրա հնարավոր կողմնակի ազդեցությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բջջակորիզի թաղանթի և այլ կորիզային կառուցվածքների լիպիդային բաղադրությանը, դրանց ֆունկցիոնալ նշանակությանը և բջջային գործընթացների կարգավորման գործում ունեցած դերին։ Վերլուծվում են ցիսպլատինի ազդեցությամբ լիպիդային փոխանակության հնարավոր խանգարումները, թաղանթային լիպիդների քանակական և որակական փոփոխությունները, ինչպես նաև օքսիդատիվ սթրեսի և բջջային վնասման գործընթացների հետ դրանց փոխկապակցվածությունը։ Քննարկվում են լյարդի՝ որպես նյութափոխանակության և թունազերծման կարևոր օրգանի, և թիմուսի՝ որպես իմունային համակարգի կենտրոնական օրգանի, բջջային կառուցվածքների արձագանքների առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են կենդանի օրգանիզմում իրականացվող փորձարարական հետազոտությունների, բջջային կորիզների առանձնացման, լիպիդների քանակական որոշման և կենսաքիմիական ցուցանիշների համեմատական գնահատման մեթոդաբանական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում ցիսպլատինի հնարավոր հեպատոտոքսիկ և իմունատոքսիկ ազդեցությունների կենսաքիմիական հիմքերին, ինչպես նաև բջջային թաղանթների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխությունների ուսումնասիրության նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիայի, բջջային կենսաբանության, փորձարարական դեղաբանության, թունաբանության և հակաուռուցքային դեղամիջոցների կենսաբանական ազդեցությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Informatics

Աշխատությունը նվիրված է բազմաշերտ համակարգերի նախագծման մեթոդաբանական և ալգորիթմական հիմքերի մշակմանը՝ էներգետիկ ռեսուրսների բաշխման գործընթացների ավտոմատացման խնդիրների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում բարդ տեխնիկական համակարգի հիերարխիկ կառուցվածքի ձևավորումն է, որտեղ առանձին մակարդակները փոխկապակցված են տեղեկատվական, կառավարման և ռեսուրսային հոսքերով։ Բազմաշերտ կառուցվածքի կիրառումը հնարավորություն է տալիս ընդհանուր համակարգը բաժանել փոխկապակցված ենթահամակարգերի, յուրաքանչյուր մակարդակի համար սահմանել համապատասխան գործառույթներ և ապահովել դրանց համաձայնեցված աշխատանքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում էներգետիկ ռեսուրսների պահանջարկի, հասանելիության և բաշխման վերաբերյալ տվյալների հավաքագրմանը, մշակմանը և կառավարման որոշումների ձևավորմանը։ Քննվում են համակարգի կառուցվածքային պարամետրերի ընտրության, առանձին շերտերի միջև կապերի կազմակերպման, տեղեկատվության փոխանցման և կառավարման ազդակների ձևավորման սկզբունքները։ Նախագծման մեթոդի կարևոր խնդիրներից է տարբեր մակարդակներում իրականացվող գործընթացների փոխադարձ համաձայնեցումը, որպեսզի համակարգը կարողանա արձագանքել սպառման փոփոխություններին, ռեսուրսների հասանելիության սահմանափակումներին և աշխատանքային ռեժիմների փոփոխությանը։ Կարող են դիտարկվել մաթեմատիկական մոդելավորման, օպտիմալացման, համակարգային վերլուծության և ավտոմատ կառավարման մեթոդներ, որոնց միջոցով գնահատվում են ռեսուրսների բաշխման տարբեր տարբերակները և համակարգի աշխատանքի արդյունավետությունը։ Կարևորվում է նաև կառավարման կենտրոնացված և ապակենտրոնացված սկզբունքների հարաբերակցությունը, քանի որ բազմաշերտ համակարգերում որոշումների մի մասը կարող է ընդունվել տեղային մակարդակում, իսկ ընդհանուր համակարգման խնդիրները՝ ավելի բարձր մակարդակներում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ ծրագրային և տեղեկատվական ապահովման կառուցվածքին, տվյալների փոխանակման կազմակերպմանը, համակարգի մոդուլայնությանը և ընդլայնելիությանը։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս նախագծման ընթացքում հաշվի առնել ոչ միայն համակարգի ընթացիկ կառուցվածքը, այլև հետագա փոփոխությունների և նոր ենթահամակարգերի ինտեգրման հնարավորությունը։ Էներգետիկ ռեսուրսների ավտոմատացված բաշխումը դիտարկվում է որպես կառավարման արդյունավետության բարձրացման, կորուստների նվազեցման, ռեսուրսների օգտագործման վերահսկելիության և համակարգի աշխատանքի հուսալիության ապահովման միջոց։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ավտոմատ կառավարման, համակարգային նախագծման, օպտիմալացման և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մոտեցումները՝ բարդ բազմամակարդակ համակարգերում էներգետիկ ռեսուրսների բաշխման գործընթացների կազմակերպման և ավտոմատացման համար համապատասխան նախագծային մեթոդներ ձևավորելու նպատակով։

History

Հրատարակությունը ներկայացնում է Մոսկվայում գործող Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի պատմական զարգացման համառոտ և փաստական ակնարկը՝ միաժամանակ անդրադառնալով դրա հիմնադիրների և գործունեության հետ առնչվող անձանց կենսագրական տվյալներին։ Աշխատության մեջ լուսաբանվում են կրթական հաստատության ստեղծման նախադրյալները, ձևավորման գործընթացը, կազմակերպական զարգացումը և արևելյան լեզուների ու արևելագիտության ուսումնասիրման գործում ունեցած դերը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հաստատության հիմնադիրների կյանքին, գործունեությանը և այն հանգամանքներին, որոնք նպաստել են կրթական ու գիտական կենտրոնի ստեղծմանը և զարգացմանը։ Հեղինակը ներկայացնում է ինստիտուտի կրթական առաքելությունը, ուսումնական գործունեության հիմնական ուղղությունները և արևելյան լեզուների դասավանդման ու ուսումնասիրման ավանդույթների ձևավորումը։ Հրատարակության հավելվածները լրացնում են հիմնական պատմական և կենսագրական նյութը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել ինչպես հաստատության պատմության, այնպես էլ դրա հիմնադիրների և գործունեության հետ կապված կարևոր դրվագների մասին։ Նյութը արժեքավոր է հատկապես ռուսական կայսրության ժամանակաշրջանի կրթական և արևելագիտական հաստատությունների պատմության, հայ համայնքի կրթամշակութային գործունեության և արևելյան լեզուների ուսումնասիրման ավանդույթների հետազոտության համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, արևելագետների, լեզվաբանների, կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, ինչպես նաև հայ-ռուսական կրթամշակութային կապերի պատմությամբ հետաքրքրվող մասնագետների և ուսանողների համար։

Economics

Գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տարածքային կառավարման և տեղական ինքնակառավարման համակարգերի արդյունավետության բարձրացման, վարչատարածքային զարգացման ռազմավարական ուղղությունների մշակման և կառավարման կազմակերպական, տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ մեխանիզմների կատարելագործման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում վարչատարածքային կառավարման տեսական և մեթոդաբանական հիմքերը, պետական կառավարման տարածքային կազմակերպման սկզբունքները, իշխանության տարբեր մակարդակների միջև լիազորությունների բաշխման առանձնահատկությունները և տարածքային զարգացման գործընթացներում կառավարման մարմինների դերակատարությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային կառուցվածքի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկություններին, մարզային կառավարման և համայնքային ինքնակառավարման փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև կենտրոնական և տեղական կառավարման մարմինների գործունեության համակարգման հիմնախնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական զարգացման անհամաչափությունները, տարածքային ռեսուրսների բաշխման առանձնահատկությունները, բնակչության կենսամակարդակի տարբերությունները և հանրային ծառայությունների հասանելիության վրա ազդող գործոնները։ Քննարկվում են կառավարման արդյունավետության գնահատման տեսական մոտեցումները, կազմակերպական կառուցվածքների կատարելագործման հնարավորությունները, ռազմավարական պլանավորման մեթոդները և տարածքային զարգացման ծրագրերի մշակման ու իրականացման սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում վարչատարածքային միավորների ֆինանսական ինքնուրույնության, բյուջետային պլանավորման, տեղական եկամուտների ձևավորման, պետական ֆինանսական աջակցության և հանրային միջոցների նպատակային օգտագործման հիմնախնդիրներին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կառավարման արդյունավետությունը բնութագրող ցուցանիշների ուսումնասիրությունը՝ ներառելով ֆինանսատնտեսական կայունությունը, հանրային ծառայությունների որակը, կառավարման որոշումների իրականացման արդյունավետությունը, բնակչության մասնակցության մակարդակը և տարածքային զարգացման արդյունքները։ Դիտարկվում են ռազմավարական կառավարման ժամանակակից գործիքների կիրառման հնարավորությունները, երկարաժամկետ զարգացման առաջնահերթությունների սահմանումը, ծրագրային բյուջետավորման սկզբունքները, կատարողականի գնահատման մեխանիզմները և կառավարման արդյունքների մշտադիտարկման համակարգերի նշանակությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում վարչատարածքային բարեփոխումների, համայնքների խոշորացման, կառավարման գործառույթների ապակենտրոնացման և միջհամայնքային համագործակցության հնարավոր ազդեցություններին տարածքային կառավարման կազմակերպման վրա։ Քննության են առնվում վարչական գործընթացների թվայնացման, էլեկտրոնային կառավարման համակարգերի ներդրման, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման և հանրային ծառայությունների մատուցման ընթացակարգերի պարզեցման հնարավորությունները։ Կարևորվում են նաև տեղական տնտեսական զարգացման խթանման, ներդրումային միջավայրի բարելավման, ենթակառուցվածքների արդիականացման, մարդկային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման և տարածքային մրցունակության բարձրացման ռազմավարական ուղղությունները։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում ուսումնասիրվում են պետական կառավարման մարմինների, տեղական ինքնակառավարման հաստատությունների, մասնավոր հատվածի և քաղաքացիական հասարակության համագործակցության ձևերը, մասնակցային կառավարման սկզբունքները, որոշումների ընդունման թափանցիկության ապահովումը և հանրային հաշվետվողականության մեխանիզմները։ Անդրադարձ է կատարվում միջազգային փորձի ուսումնասիրության և Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ պայմաններին համապատասխան կառավարման մոդելների կիրառման հնարավորություններին։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել տարածքային կառավարման ռազմավարական պլանավորման մեթոդաբանության զարգացմանը, վարչատարածքային միավորների կառավարման արդյունավետության գնահատման գործիքակազմի կատարելագործմանը, տարածքային անհամաչափությունների նվազեցմանն ուղղված մոտեցումների հիմնավորմանը և հանրային կառավարման համակարգի կազմակերպական կարողությունների ամրապնդմանը։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն և կարող է օգտակար լինել պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մասնագետների, տնտեսագետների, տարածքային զարգացման փորձագետների, հանրային քաղաքականության հետազոտողների, մարզային և համայնքային կառավարման մարմինների աշխատակիցների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և տնտեսագիտական ու կառավարման մասնագիտությունների ուսանողների համար։