Курс вычислительных методов

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է տարբեր մոնոմերների հիման վրա պոլիմերների և պոլիմերային ծածկույթների էլեկտրասինթեզի գործընթացների ուսումնասիրմանը, ինչպես նաև ստացված նյութերի ֆիզիկաքիմիական, մեխանիկական և պաշտպանիչ հատկությունների հետազոտությանը։ Էլեկտրասինթեզը պոլիմերների ստացման արդյունավետ մեթոդներից է, որի դեպքում էլեկտրաքիմիական գործընթացների միջոցով մոնոմերները վերածվում են պոլիմերային կառուցվածքների, իսկ որոշ դեպքերում պոլիմերը ձևավորվում է անմիջապես էլեկտրոդի մակերևույթին՝ ստեղծելով համասեռ կամ բազմաշերտ ծածկույթ։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս վերահսկել նյութի ձևավորման պայմանները և նպատակային կերպով փոփոխել ստացվող պոլիմերի կառուցվածքն ու հատկությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տարբեր մոնոմերների քիմիական կառուցվածքի և դրանց էլեկտրաքիմիական վարքագծի ուսումնասիրությունը։ Մոնոմերի կառուցվածքը, ակտիվ խմբերի բնույթը, լուծույթի բաղադրությունը և էլեկտրասինթեզի պայմանները կարող են էական ազդեցություն ունենալ պոլիմերացման ընթացքի, շղթաների կառուցվածքի, ծածկույթի հաստության և վերջնական նյութի հատկությունների վրա։ Այդ պատճառով աշխատանքի շրջանակում կարևոր նշանակություն ունի սինթեզի պայմանների և ստացվող պոլիմերային նյութերի բնութագրերի միջև փոխկապակցվածության բացահայտումը։ Աշխատության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել էլեկտրաքիմիական պոլիմերացման մեխանիզմները, մոնոմերների օքսիդացման կամ վերականգնման գործընթացները և էլեկտրոդի մակերևույթին պոլիմերային թաղանթի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Էլեկտրաքիմիական մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս հետևել սինթեզի ընթացքին և գնահատել համակարգի վարքագիծը տարբեր էլեկտրական պոտենցիալների և հոսանքի պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել էլեկտրոլիտի բաղադրությանը, լուծիչի բնույթին, մոնոմերի կոնցենտրացիային, ջերմաստիճանին, էլեկտրոդի նյութին և սինթեզի տևողությանը։ Այս պարամետրերի փոփոխությունը կարող է հանգեցնել պոլիմերային շերտի կառուցվածքի և հատկությունների էական փոփոխությունների։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչը ստացված պոլիմերների և պոլիմերային ծածկույթների ֆիզիկաքիմիական հատկությունների գնահատումն է։ Կարող են ուսումնասիրվել նյութերի կառուցվածքը, մոլեկուլային կազմը, ջերմային կայունությունը, էլեկտրական հաղորդականությունը, մակերևութային հատկությունները, կպչունությունը, մեխանիկական ամրությունը և քիմիական միջավայրերի նկատմամբ դիմադրողականությունը։ Այս ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս որոշել սինթեզի պայմանների ազդեցությունը պոլիմերի գործնական հատկությունների վրա և բացահայտել տվյալ կիրառության համար առավել նպատակահարմար նյութերը։ Պոլիմերային ծածկույթների դեպքում առանձնահատուկ նշանակություն ունի մետաղական կամ այլ մակերևույթների պաշտպանության հնարավորությունը։ Ծածկույթը կարող է հանդես գալ որպես ֆիզիկական և քիմիական արգելք՝ սահմանափակելով հիմքային նյութի շփումը խոնավության, թթվածնի, էլեկտրոլիտների և ագրեսիվ քիմիական միջավայրերի հետ։ Այդ պատճառով աշխատանքի շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ծածկույթների հակակոռոզիոն հատկությունները և դրանց արդյունավետությունը տարբեր պայմաններում։ Ծածկույթի պաշտպանիչ հատկությունների վրա կարող են ազդել ինչպես պոլիմերի քիմիական կառուցվածքը, այնպես էլ թաղանթի ամբողջականությունը, ծակոտկենությունը, հաստությունը և մակերևույթին կպչունության աստիճանը։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիր է տարբեր մոնոմերների հիման վրա ստացված նյութերի համեմատական գնահատումը։ Նման համեմատությունը հնարավորություն է տալիս պարզել, թե տվյալ մոնոմերի կառուցվածքային առանձնահատկություններն ինչպես են անդրադառնում պոլիմերացման գործընթացի արդյունավետության, թաղանթի ձևավորման և նյութի վերջնական հատկությունների վրա։ Միաժամանակ հնարավոր է որոշել սինթեզի այն պայմանները, որոնց դեպքում ստացվում են առավել կայուն, միատարր և ֆունկցիոնալ ծածկույթներ։ Աշխատության փորձարարական մասը կարող է ներառել էլեկտրաքիմիական չափումներ, ստացված պոլիմերների կառուցվածքային ուսումնասիրություն և ծածկույթների ֆիզիկական ու քիմիական հատկությունների փորձարկում։ Ստացված արդյունքների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել սինթեզի պարամետրերի և նյութի հատկությունների միջև օրինաչափությունները և մշակել պոլիմերային ծածկույթների ստացման առավել արդյունավետ պայմաններ։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է էլեկտրասինթեզով ստացվող պոլիմերների լայն կիրառական հնարավորություններով։ Նման նյութերը կարող են օգտագործվել պաշտպանիչ և հակակոռոզիոն ծածկույթներում, էլեկտրաքիմիական սարքերում, սենսորային համակարգերում, էլեկտրոնիկայում, էներգետիկայում և նյութերի մակերևութային հատկությունների բարելավմանն ուղղված տեխնոլոգիաներում։ Էլեկտրաքիմիական մեթոդների առավելություններից է նաև ծածկույթի ձևավորման գործընթացը համեմատաբար ճշգրիտ վերահսկելու հնարավորությունը, ինչը կարևոր է տարբեր տեխնիկական կիրառությունների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է էլեկտրաքիմիայի, պոլիմերային քիմիայի և նյութագիտության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել տարբեր մոնոմերներից էլեկտրասինթեզով ստացվող պոլիմերների և պոլիմերային ծածկույթների ձևավորման օրինաչափությունները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և շահագործական հատկությունները։ Աշխատանքը կարող է նպաստել նոր ֆունկցիոնալ պոլիմերային նյութերի ստացման, դրանց հատկությունների նպատակային կարգավորման և տարբեր մակերևույթների համար արդյունավետ պաշտպանիչ ծածկույթների մշակման ուղղությամբ հետագա հետազոտությունների զարգացմանը։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ձեռնարկատիրական գործունեության կարգավորման համակարգի ուսումնասիրությանը և այդ ոլորտում առկա հիմնական հիմնախնդիրների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում ձեռնարկատիրությունը դիտարկվում է որպես երկրի տնտեսական զարգացման, զբաղվածության ապահովման, մրցակցության խթանման և նորարարության տարածման կարևոր գործոն, իսկ դրա պետական կարգավորումը՝ որպես այնպիսի մեխանիզմների ամբողջություն, որոնց միջոցով պետությունը սահմանում է տնտեսվարող սուբյեկտների գործունեության իրավական և տնտեսական պայմանները։ Ուսումնասիրության մեջ անդրադարձ է կատարվում ձեռնարկատիրական գործունեության ձևավորման և զարգացման տեսական ու մեթոդաբանական հիմքերին, ձեռնարկատիրության պետական աջակցության և վերահսկողության սկզբունքներին, ինչպես նաև գործարար միջավայրի վրա վարչական, հարկային, իրավական և տնտեսական կարգավորումների ազդեցությանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետությունում գործող օրենսդրական և ինստիտուցիոնալ մեխանիզմներին, դրանց արդյունավետությանը և գործարարության զարգացման համար ստեղծվող հնարավորություններին ու սահմանափակումներին։ Աշխատությունը կարող է ներառել փոքր և միջին ձեռնարկությունների գործունեության առանձնահատկությունների, շուկայական մրցակցության պայմանների, հարկային քաղաքականության, լիցենզավորման և պետական վերահսկողության, ձեռնարկատերերի իրավունքների պաշտպանության և վարչարարական բեռի հետ կապված խնդիրների վերլուծություն։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև այն հարցին, թե որքանով են պետական կարգավորման գործող գործիքները համապատասխանում ժամանակակից տնտեսական պահանջներին և նպաստում ձեռնարկատիրական ակտիվության աճին։ Հետազոտության ընթացքում ներկայացված խնդիրների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել այն ուղղությունները, որոնց կատարելագործումը կարող է նպաստել ավելի բարենպաստ և կանխատեսելի գործարար միջավայրի ձևավորմանը։ Աշխատության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ ձեռնարկատիրական գործունեության արդյունավետ կարգավորումը կարող է նպաստել ներդրումների ակտիվացմանը, մրցակցային միջավայրի բարելավմանը, նոր ձեռնարկությունների ստեղծմանը և տնտեսական աճի ապահովմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, իրավաբաններին, պետական կառավարման մասնագետներին, ձեռնարկատերերին, ինչպես նաև Հայաստանի տնտեսական քաղաքականության և գործարար միջավայրի զարգացման հարցերով զբաղվող հետազոտողներին։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է արտադրական ծախսումների կառավարչական հաշվառման կազմակերպման, վերլուծության և կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ սննդի արդյունաբերության կազմակերպությունների գործունեության առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում արտադրական ծախսումները դիտարկվում են որպես կազմակերպության ֆինանսատնտեսական գործունեության արդյունավետության, արտադրանքի ինքնարժեքի ձևավորման և կառավարչական որոշումների ընդունման վրա անմիջական ազդեցություն ունեցող կարևոր գործոն։ Քննության են առնվում հումքի և նյութերի, աշխատուժի, էներգիայի, արտադրական սարքավորումների շահագործման, վերադիր և այլ ծախսումների հաշվառման ու դասակարգման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուղղակի և անուղղակի, հաստատուն և փոփոխուն ծախսումների տարբերակմանը, դրանց բաշխման մեթոդներին և արտադրանքի առանձին տեսակների ինքնարժեքի հաշվարկման ճշգրտությանը։ Հետազոտության մեթոդաբանական հիմքում կարող են ներառվել հաշվապահական և կառավարչական հաշվառման տվյալների վերլուծությունը, ինքնարժեքի հաշվարկման տարբեր մեթոդների համեմատությունը, կառուցվածքային և գործոնային վերլուծությունը, վիճակագրական տվյալների մշակումը և առանձին կազմակերպությունների գործունեության համեմատական ուսումնասիրությունը։ Գործոնային վերլուծության միջոցով հնարավոր է որոշել հումքի գների, արտադրության ծավալի, աշխատանքի արտադրողականության, էներգետիկ ծախսերի և այլ գործոնների ազդեցությունը արտադրանքի ինքնարժեքի փոփոխության վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում բյուջետավորմանը և նորմատիվային ծախսումների կիրառմանը՝ փաստացի արդյունքները նախատեսված ցուցանիշների հետ համեմատելու, շեղումները բացահայտելու և դրանց պատճառները գնահատելու նպատակով։ Քննության են առնվում նաև պատասխանատվության կենտրոնների ձևավորման, ներքին հաշվետվությունների պատրաստման և ղեկավարությանը ժամանակին ու համապատասխան տեղեկատվություն տրամադրելու մեխանիզմները։ Սննդի արդյունաբերության առանձնահատկություններից ելնելով՝ ուշադրություն կարող է դարձվել հումքի պահպանման, արտադրական կորուստների, թափոնների, սեզոնայնության և արտադրանքի տեսականու ազդեցությանը ծախսումների կառուցվածքի վրա։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտագործվել ծախսերի վերահսկողության ուժեղացման, ինքնարժեքի հաշվարկման մեթոդների կատարելագործման, ոչ արդյունավետ ծախսումների բացահայտման և արտադրական ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետության բարձրացման համար։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն կառավարչական հաշվառման և արտադրական կառավարման ոլորտների համար՝ նպաստելով կազմակերպությունների ղեկավարների համար անհրաժեշտ հաշվապահական տեղեկատվության որակի բարձրացմանը և ծախսումների կառավարման առավել հիմնավորված համակարգի ձևավորմանը։

Economics

Այս գիրքը ուսումնասիրում է փոխարժեքի դերը դրամավարկային քաղաքականության մեջ՝ բացատրելով, թե ինչպես է ազգային արժույթի արժեքը ազդում մակրոտնտեսական կայունության, գնաճի և տնտեսական աճի վրա։ Գրքում վերլուծվում են փոխարժեքի ձևավորման մեխանիզմները, լողացող և ֆիքսված փոխարժեքային համակարգերը, ինչպես նաև կենտրոնական բանկերի միջամտության գործիքները։ Հեղինակը անդրադառնում է դրամավարկային քաղաքականության հիմնական նպատակներին՝ գնաճի վերահսկում, ֆինանսական կայունություն և տնտեսական աճի խթանում, և դրանց կապին փոխարժեքային տատանումների հետ։ Նյութում ներկայացվում են նաև միջազգային փորձի օրինակներ՝ ցույց տալով, թե ինչպես են տարբեր երկրներ օգտագործում փոխարժեքային քաղաքականությունը տնտեսական շոկերի մեղմման համար։ Գիրքը համադրում է տեսական հիմքերը և կիրառական վերլուծությունը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հասկանալ փոխարժեքի նշանակությունը տնտեսական քաղաքականության համակարգում:

Economics

Գյուլասարյան Մ.Ռ., հանդիսանում է մասնագիտական և վերլուծական բնույթի ուսումնական ձեռնարկ, որը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մաքսային համակարգում կիրառվող վճարների կառուցվածքի, հաշվարկման մեթոդների և իրավական կարգավորման ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է մաքսային վճարների հիմնական տեսակները՝ մաքսատուրքեր, ավելացված արժեքի հարկ, ակցիզային հարկեր և այլ պարտադիր վճարներ, ինչպես նաև դրանց կիրառման սկզբունքներն արտաքին տնտեսական գործունեության շրջանակներում։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են մաքսային արժեքի որոշման մեթոդները, վճարների հաշվարկման առանձնահատկությունները, ներմուծման և արտահանման գործընթացներում կիրառվող հարկային ռեժիմները և համապատասխան օրենսդրական հիմքերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված մաքսային վճարների ազդեցությանը ազգային տնտեսության վրա, բյուջետային եկամուտների ձևավորմանը, ինչպես նաև միջազգային առևտրի կարգավորման և ինտեգրացիոն գործընթացների համատեքստում դրանց դերին։ Ներառված են նաև գործնական օրինակներ և վերլուծություններ, որոնք օգնում են ավելի լավ հասկանալ մաքսային վճարների կիրառման մեխանիզմները։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, տնտեսագետների, հարկային և մաքսային ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով մաքսային ֆինանսական համակարգի համակարգված ընկալմանը և գործնական կիրառման արդյունավետությանը։

Economics

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է բարձրագույն կրթության համակարգի ազդեցությունը Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական զարգացման վրա՝ ընդգծելով մարդկային կապիտալի ձևավորման, աշխատաշուկայի կառուցվածքի և արտադրողականության աճի միջև փոխկապակցվածությունը։ Նյութում վերլուծվում են կրթության մակարդակի բարձրացման ազդեցությունը տնտեսական աճի ցուցանիշների, նորարարության զարգացման և զբաղվածության կառուցվածքի վրա, ինչպես նաև բարձրագույն կրթության որակի և տնտեսության պահանջների միջև առկա անհամապատասխանությունները։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև վիճակագրական և էկոնոմետրիկ մոդելավորման մոտեցումներ, որոնց միջոցով գնահատվում է կրթության ներդրումը ՀՆԱ-ի աճի, աշխատանքի արտադրողականության և մարդկային կապիտալի կուտակման մեջ։ Քննարկվում են կրթական քաղաքականության բարեփոխումները, մասնավորապես կրթության մատչելիության, մասնագիտությունների համապատասխանեցման աշխատաշուկայի պահանջներին և գիտահետազոտական ներուժի զարգացման ուղղությունները։ Վերլուծության շրջանակում ներկայացվում են նաև կանխատեսումներ՝ տարբեր սցենարների հիման վրա, որոնք ցույց են տալիս բարձրագույն կրթության զարգացման հնարավոր ազդեցությունը Հայաստանի երկարաժամկետ տնտեսական աճի վրա։