Լա Մոլինարա կամ ջաղացպանի աղջիկը

Mathematics

Դասագրքում քննարկվում են գծային օբյեկտիվ ֆունկցիայի առավելագույնի կամ նվազագույնի որոնման խնդիրները՝ սահմանափակումների համակարգի պայմաններում։ Ներկայացվում են լուծման հիմնական մեթոդները, հատկապես սիմպլեքս մեթոդը, ինչպես նաև գրաֆիկական մոտեցումները և երկակիության (duality) տեսության հիմնական գաղափարները։ Բացի այդ, ընդգծվում են տնտեսական և ինժեներական խնդիրներում օպտիմալ լուծումների ընտրության սկզբունքները։ Նյութը կապում է մաթեմատիկական մոդելավորումը իրական կիրառությունների հետ՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարելի է ռեսուրսների բաշխման, արտադրության պլանավորման և լոգիստիկ խնդիրները ձևակերպել և լուծել գծային ծրագրավորման միջոցով։ Այն միավորում է տեսական խստությունը և գործնական կիրառելիությունը։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ագրոպարենային համակարգի զարգացման և գյուղատնտեսական արտադրանքի իրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ արտադրության, վերամշակման, շուկայահանման և սպառման գործընթացների փոխկապակցվածության համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ագրոպարենային համակարգի կառուցվածքը, դրա հիմնական մասնակիցների փոխհարաբերությունները և գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության վրա ազդող տնտեսական ու կազմակերպական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսական արտադրանքի իրացման շղթաներին, շուկաների հասանելիությանը, գնագոյացման գործընթացներին, արտադրող–վերամշակող–միջնորդ–սպառող հարաբերություններին և արտադրանքի մրցունակության ապահովման խնդիրներին։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել գյուղացիական տնտեսությունների և գյուղատնտեսական արտադրողների առջև ծառացած իրացման դժվարությունները, սեզոնային գների տատանումները, պահեստավորման և սառնարանային ենթակառուցվածքների սահմանափակ հնարավորությունները, լոգիստիկ խնդիրները և շուկայական տեղեկատվության հասանելիությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում գյուղատնտեսական արտադրանքի վերամշակման զարգացմանը, ավելացված արժեքի ձևավորմանը, որակի և անվտանգության չափանիշների պահպանմանը և շուկաների ընդլայնման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ներքին և արտաքին շուկաների պահանջարկին, արտահանման ներուժին, ապրանքների մրցունակությանը և ագրոպարենային համակարգի պետական աջակցության ու կարգավորման մեխանիզմներին։ ՀՀ պայմանների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ոլորտի զարգացման հիմնական խոչընդոտները և գնահատելու արտադրության ու իրացման գործընթացների արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է արտադրողներին շուկայի պահանջարկին ավելի արդյունավետ կապելու, կոոպերացիայի և պայմանագրային հարաբերությունների զարգացման, ժամանակակից շուկայավարման գործիքների կիրառման և արժեքային շղթաների բարելավման ուղիների ուսումնասիրությունը։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել ագրոպարենային համակարգի կայուն զարգացմանը, գյուղատնտեսական արտադրողների եկամուտների ավելացմանը, իրացման կորուստների նվազեցմանը և տեղական արտադրանքի մրցունակության բարձրացմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ագրոբիզնեսի մասնագետներին, գյուղատնտեսության ոլորտի հետազոտողներին, շուկայի վերլուծաբաններին, պետական կառավարման մասնագետներին, գյուղատնտեսական արտադրողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է Շաղախի խոսվածքային համակարգի լեզվաբանական ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով Հադրութի ենթաբարբառային միջավայրի և հայերենի տարածքային տարբերակների փոխհարաբերությունների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում տվյալ խոսվածքի հնչյունական, ձևաբանական, բառապաշարային և շարահյուսական առանձնահատկություններն են, որոնց համեմատական քննությունը հնարավորություն է տալիս որոշելու դրա տեղը շրջանի բարբառային համակարգում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն լեզվական հատկանիշներին, որոնք մի կողմից Շաղախի խոսվածքը կապում են Հադրութի ենթաբարբառի հետ, իսկ մյուս կողմից ձևավորում են դրա տեղային ինքնատիպությունը։ Հնչյունաբանական մակարդակում կարող են ուսումնասիրվել ձայնավորների և բաղաձայնների արտասանական առանձնահատկությունները, պատմական հնչյունափոխությունների դրսևորումները, շեշտադրությունը և գրական հայերենի համապատասխան ձևերից շեղվող օրինաչափությունները։ Ձևաբանական քննությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու գոյականի հոլովման, հոգնակի թվի կազմության, դերանունների, բայական խոնարհման, ժամանակային ու եղանակային ձևերի և այլ քերականական կարգերի տեղային առանձնահատկությունները։ Բառապաշարի ուսումնասիրության ընթացքում կարևորվում են տեղական բառերը, հնաբանությունները, իմաստային յուրահատկությունները և հարակից խոսվածքների հետ ընդհանուր բառային շերտերը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է նաև լեզվական փոխազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ աշխարհագրորեն մերձակա բնակավայրերի խոսվածքները երկարատև հաղորդակցության պայմաններում կարող են փոխադարձաբար ազդել միմյանց վրա՝ ձևավորելով անցումային կամ համատեղ հատկանիշներ։ Համեմատական վերլուծությունը կարող է նպաստել տարբերակիչ և ընդհանուր բարբառային երևույթների առանձնացմանը, ինչպես նաև դրանց պատմական զարգացման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Նման նյութերի գրանցումն ու համակարգումը կարևոր նշանակություն ունեն նաև բարբառային բառապաշարի և ոչ գրական խոսքային ձևերի պահպանման տեսանկյունից, հատկապես այն պայմաններում, երբ բնակչության տեղաշարժերը և գրական լեզվի ազդեցությունը կարող են արագացնել ավանդական խոսվածքների փոփոխությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հայ բարբառագիտության, պատմական լեզվաբանության, հնչյունաբանության և համեմատական լեզվաբանության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բնութագրել տեղային խոսվածքի կառուցվածքային առանձնահատկությունները և ճշգրտել դրա հարաբերությունը Հադրութի ենթաբարբառային համակարգի հետ։

Literature

Այս թեման վերաբերում է հայ դասական քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկին՝ Վահան Տերյանին, ով համարվում է XX դարի սկզբի հայ պոեզիայի նոր ուղղության հիմնադիրներից մեկը։ Վահան Տերյանը ծնվել է 1885 թվականին Գանձա գյուղում (ներկայիս Վրաստանի տարածքում) հոգևորականի ընտանիքում և ստացել է սկզբնական կրթություն Թիֆլիսում, այնուհետև շարունակել ուսումը Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանում և Մոսկվայի համալսարանում։ Նրա կրթական և մշակութային միջավայրը մեծապես նպաստել է եվրոպական և ռուսական սիմվոլիզմի ազդեցության ձևավորմանը նրա ստեղծագործության վրա։ Տերյանի պոեզիան առանձնանում է խոր քնարականությամբ, նուրբ զգացմունքայնությամբ և երաժշտական լեզվով, որտեղ հաճախ արտահայտվում են սիրո, կարոտի, մենության և հոգևոր գեղեցկության թեմաները։ Նա համարվում է հայ սիմվոլիզմի գլխավոր ներկայացուցիչը և նոր քնարական դպրոցի ստեղծողը, որը հայ գրականությանը հաղորդեց նոր գեղարվեստական մտածողություն և արտահայտչաձևեր։ Տերյանի հայտնի ժողովածուներից են «Մթնշաղի անուրջներ»-ը, որտեղ արտացոլվում են մարդու ներաշխարհի բարդ վիճակները և հոգևոր որոնումները։ Նրա ստեղծագործությունները նաև արտահայտում են ազգային ցավը և հայրենիքի հանդեպ խորը կապվածությունը՝ հատկապես պատմական ծանր ժամանակաշրջանում։ Բացի գրական գործունեությունից, Տերյանը զբաղվել է նաև հասարակական և քաղաքական գործունեությամբ՝ կապված լինելով հեղափոխական գաղափարների հետ։ Նա մահացել է 1920 թվականին, սակայն նրա ստեղծագործական ժառանգությունը մնացել է որպես հայ քնարերգության բարձրագույն արժեքներից մեկը՝ մեծ ազդեցություն թողնելով հետագա սերունդների գրական զարգացման վրա։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է կովկասյան գորշ տավարի ցեղի ներսում ձևավորված գծերի, ազգակցական խմբերի և ընտանիքների բուծման արդյունքների ուսումնասիրությանը և դրանց նշանակության գնահատմանը հետագա տոհմասելեկցիոն աշխատանքներում։ Հետազոտության կենտրոնում ցեղի գենետիկական ու արտադրական ներուժի բացահայտումն է՝ կենդանիների ծագման, ազգակցական կապերի, մթերատու հատկանիշների և սերունդներին արժեքավոր հատկությունների փոխանցման առանձնահատկությունների համադրմամբ։ Քննվում է գծային և ընտանեկան բուծման դերը ցեղի ցանկալի հատկանիշների պահպանման, ամրապնդման և կատարելագործման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տարբեր ծագումնաբանական խմբերի կենդանիների համեմատական գնահատմանը՝ հաշվի առնելով աճի և զարգացման, մարմնակազմության, վերարտադրողական կարողությունների, կենսունակության և մթերատվության ցուցանիշները։ Ուսումնասիրվում է, թե առանձին գծերի ու ընտանիքների ներսում որքանով են կայուն կերպով դրսևորվում տնտեսապես կարևոր հատկանիշները և ինչպես կարող են այդ տվյալներն օգտագործվել առավել արժեքավոր կենդանիների ընտրության ժամանակ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տոհմային ծագումնաբանության ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս հետևելու հատկանիշների ժառանգական փոխանցմանը, գնահատելու նախնիների ազդեցությունը հետագա սերունդների վրա և առանձնացնելու բարձր սելեկցիոն արժեք ունեցող խմբերը։ Դիտարկվում է նաև գենետիկական բազմազանության պահպանման կարևորությունը, քանի որ ցեղի կատարելագործումը պահանջում է արդյունավետ ընտրության և ժառանգական բազմազանության պահպանման հավասարակշռված համադրում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել տարբեր գծերի և ընտանիքների սերունդների արտադրական արդյունքները՝ գնահատելով դրանց կիրառելիությունը ցեղի հետագա կատարելագործման ծրագրերում։ Սելեկցիոն աշխատանքը դիտարկվում է որպես երկարաժամկետ գործընթաց, որտեղ անհատական ընտրությունը զուգակցվում է կենդանիների ծագման և ազգակցական խմբերի գնահատման հետ։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են տոհմային նախիրների կառուցվածքի բարելավման, արժեքավոր ժառանգական հատկանիշների պահպանման և տեղական պայմաններին հարմարված կենդանիների արտադրական ներուժի արդյունավետ օգտագործման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է տավարաբուծության, կենդանիների գենետիկայի, տոհմային գործի և սելեկցիայի մոտեցումները՝ ցեղի ներսում ձևավորված ծագումնաբանական խմբերի արժեքը գիտականորեն գնահատելու նպատակով։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է գլխուղեղի սերոտոնիներգիկ համակարգի դերի ուսումնասիրությանը որոշ վարքային ռեակցիաների ձևավորման և կարգավորման գործընթացներում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է սերոտոնինի՝ որպես նյարդային համակարգում կարևոր նեյրոմիջնորդանյութի նշանակությունը վարքի տարբեր դրսևորումների կառավարման գործում, ինչպես նաև սերոտոնիներգիկ համակարգի գործունեության և վարքային փոփոխությունների միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունները։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են քննարկվել սերոտոնինային նյարդային մեխանիզմների ազդեցությունը հուզական և մոտիվացիոն վիճակների, ակտիվության, արձագանքների և այլ վարքային գործընթացների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գլխուղեղի տարբեր հատվածներում սերոտոնիներգիկ համակարգի գործունեության առանձնահատկություններին, նյարդային ազդանշանների փոխանցման մեխանիզմներին և դրանց հնարավոր դերին վարքային ռեակցիաների ձևավորման գործում։ Աշխատությունը կարող է ներառել նաև փորձարարական դիտարկումների և ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների վերլուծություն՝ նպատակ ունենալով պարզաբանել սերոտոնիներգիկ կարգավորման և վարքային դրսևորումների միջև պատճառահետևանքային կամ փոխկապակցված հարաբերությունները։ Այս մոտեցումը կարևոր է նյարդային համակարգի գործունեության և վարքի կենսաբանական հիմքերի ավելի խորքային ըմբռնման համար, ինչպես նաև նեյրոքիմիական մեխանիզմների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել նեյրոկենսաբանների, ֆիզիոլոգների, կենսաբանների, վարքային գիտությունների մասնագետների, բժշկական և կենսաբանական հետազոտողների, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար։