Մ. Դ. Թաղիդենացու ճանապարհորդությունը Պարսկաստան, հատոր Բ

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքական որոշումների հիմնավորման տեսական և մեթոդաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում քաղաքական որոշումների մշակման, փաստարկման, ընդունման և հանրային ներկայացման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց վրա ազդող քաղաքական, սոցիալական, տնտեսական և ինստիտուցիոնալ գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն սկզբունքներին ու մեխանիզմներին, որոնց միջոցով որոշակի քաղաքական ընտրություն ներկայացվում է որպես նպատակահարմար, անհրաժեշտ կամ ընդունելի՝ համապատասխան փաստարկների, տվյալների, արժեքային մոտեցումների և քաղաքական նպատակների հիման վրա։ Վերլուծվում են որոշումների հիմնավորման մեջ փաստական տեղեկությունների, փորձագիտական գնահատականների, իրավական նորմերի, հասարակական պահանջների և քաղաքական շահերի դերն ու փոխհարաբերությունները։ Քննարկվում է քաղաքական որոշում կայացնող մարմինների և պաշտոնատար անձանց գործունեությունը, ինչպես նաև տարբեր քաղաքական ու հասարակական դերակատարների մասնակցությունը որոշումների նախապատրաստման և քննարկման գործընթացին։ Անդրադարձ է կատարվում այլընտրանքային տարբերակների համեմատությանը, հնարավոր հետևանքների գնահատմանը, ռիսկերի հաշվառմանը և ընտրված մոտեցման փաստարկմանը։ Կարևորվում են նաև քաղաքական հաղորդակցության, հանրային քննարկումների և որոշումների բացատրության մեխանիզմները, որոնց միջոցով հասարակությանը ներկայացվում են ընդունված քայլերի նպատակներն ու հիմքերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու քաղաքական որոշումների հիմնավորման կառուցվածքը, կիրառվող փաստարկների առանձնահատկությունները և որոշումների ընդունման տարբեր փուլերի փոխկապակցվածությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, քաղաքական գործընթացների և պետական կառավարման հետազոտողների, վերլուծաբանների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Other Subjects

Վոլգա Բուլղարիայի մայրաքաղաք Բոլգար տարածքում հայտնաբերված հայկական արձանագրությունների ուսումնասիրությունը կարևոր աղբյուր է միջնադարյան բազմազգ քաղաքային մշակույթի և առևտրային ցանցերի վերականգնման համար։ Հնագիտական պեղումների ընթացքում այստեղ արձանագրվել են տարբեր լեզուներով՝ արաբերեն, հունարեն և հայերեն գրություններով տապանագրեր և վիմագրեր, որոնք վկայում են տարածաշրջանի ինտենսիվ տնտեսական կապերի և բազմաէթնիկ բնակչության գոյության մասին։ Հայկական արձանագրությունները հիմնականում կապված են առևտրական և արհեստավորական համայնքների հետ, որոնք միջնադարում ներգրավված էին Մետաքսի ճանապարհի հյուսիսային ճյուղերի առևտրում։ Դրանք պարունակում են ինչպես կրոնական բովանդակությամբ հիշատակումներ, այնպես էլ անձնանուններ և ծագման վերաբերյալ տեղեկություններ, ինչը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հայկական սփյուռքի շարժունակությունը և տնտեսական դերակատարությունը Վոլգա տարածաշրջանում։ Աշխատությունները, որոնք անդրադառնում են այս արձանագրություններին, ընդգծում են նաև Բոլգարի բազմամշակութային բնույթը՝ որպես կարևոր առևտրային և վարչական կենտրոն Հորդայի ժամանակաշրջանում։ Ընդհանուր առմամբ, այս վիմագրական նյութը արժեքավոր է ինչպես հայագիտության, այնպես էլ Եվրասիայի միջնադարյան պատմության ուսումնասիրության համար։

Religion

Աստվածաշունչը քրիստոնեական հավատքի հիմնարար սուրբ գիրքն է, որն ընդգրկում է Հին և Նոր Կտակարանները և ներկայացնում Աստծո, մարդու, աշխարհի արարման, բարու ու չարի, մեղքի, փրկության և հավատի մասին քրիստոնեական պատկերացումների ամբողջությունը։ Հին Կտակարանը ներառում է արարչագործության և նահապետների պատմությունները, Իսրայելի ժողովրդի պատմական ընթացքը, օրենքները, մարգարեական գրությունները, իմաստասիրական երկերն ու սաղմոսները։ Նոր Կտակարանը կենտրոնանում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, ուսմունքի, գործունեության, մահվան և հարության, ինչպես նաև առաքյալների քարոզչության ու վաղ քրիստոնեական համայնքների ձևավորման վրա։ Գրքի բովանդակությունը միավորում է պատմական պատումներ, կրոնական օրենքներ, աղոթքներ, օրհներգեր, առակներ, մարգարեություններ և խրատական խոսքեր։ Այն կարևոր աղբյուր է քրիստոնեական աստվածաբանության, բարոյագիտության և հոգևոր մտածողության ուսումնասիրության համար՝ ձևավորելով հավատացյալների աշխարհայացքը, աղոթական կյանքն ու բարոյական արժեքները։ Աստվածաշունչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նաև համաշխարհային գրականության, արվեստի, փիլիսոփայության և մշակույթի զարգացման վրա։ Հայ իրականության մեջ այն առանձնահատուկ նշանակություն ունի թարգմանական, գրական և կրթական ավանդույթների, ինչպես նաև ազգային հոգևոր ինքնության պահպանման տեսանկյունից։

Other Subjects

Աշխատությունը ներկայացնում է Էրիվանի փոխադարձ վարկային ընկերության գործունեության տարեկան հաշվետվությունը՝ ընդգրկելով 1905 թվականի հունվարի 1-ից մինչև 1906 թվականի հունվարի 1-ը ընկած ժամանակահատվածը։ Այն մանրամասնորեն արտացոլում է հաստատության ֆինանսական վիճակը, վարկային գործառնությունների ծավալը, անդամների ներգրավվածությունը, եկամուտների և ծախսերի կառուցվածքը, ինչպես նաև ընդհանուր տնտեսական գործունեության արդյունքները տվյալ ժամանակաշրջանում։ Նյութում ներկայացվում են նաև հաշվառման և կառավարման սկզբունքները, վարկերի տրամադրման քաղաքականությունը և ռիսկերի գնահատման մոտեցումները՝ բնորոշ տվյալ դարաշրջանի ֆինանսական ինստիտուտներին։ Հրատարակությունը արժեքավոր աղբյուր է Երևանի տնտեսական կյանքի, բանկային համակարգի ձևավորման պատմության և փոխադարձ վարկային կազմակերպությունների գործունեության ուսումնասիրության համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով պատմաբանների, տնտեսագետների, ֆինանսական ոլորտի հետազոտողների և արխիվային նյութերով զբաղվող մասնագետների համար։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է աշխարհաբարի՝ ժամանակակից հայերենի քերականական համակարգի ներկայացմանը և լեզվի կանոնների ուսուցմանը։ Այն կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայերենի ուսումնասիրության այն շրջանի գրականության մեջ, երբ աշխարհաբարը աստիճանաբար ամրապնդում էր իր դիրքերը կրթության, գրավոր հաղորդակցության և հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտներում։ Քերականական ձեռնարկի հիմնական նպատակը լեզվի կառուցվածքը համակարգված ձևով ներկայացնելն է՝ օգնելով ընթերցողին հասկանալ բառերի կազմությունը, խոսքի մասերի առանձնահատկությունները, բառերի փոփոխության ձևերը և նախադասության կառուցման սկզբունքները։ Նման աշխատությունները նպաստել են գրավոր խոսքի ճիշտ և հստակ կիրառմանը, լեզվական գիտելիքների խորացմանը և մայրենի լեզվի ուսուցման մեթոդների զարգացմանը։ Աշխարհաբարի քերականության ուսումնասիրությունը կարևոր էր հատկապես դպրոցական կրթության և նոր գրական լեզվի տարածման համար, քանի որ այն հնարավորություն էր տալիս սովորողներին յուրացնելու լեզվի գործածության կանոնները և զարգացնելու գրավոր ու բանավոր արտահայտվելու կարողությունները։ Գիրքը արժեքավոր աղբյուր է 19-րդ դարի հայ լեզվաբանական մտքի, աշխարհաբարի կանոնակարգման գործընթացների և հայերենի քերականության դասավանդման պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն արտացոլում է արդի հայերենի ուսուցման և լեզվական գիտելիքների համակարգման ուղղությամբ կատարված աշխատանքները։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է մարդու օրգանիզմից լակտոբակտերիաների նոր շտամների անջատմանը, դրանց կենսաբանական և ֆիզիոլոգիական հատկությունների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև գենետիկական մակարդակով նույնականացմանը։ Ուսումնասիրության հիմքում մարդու բնական միկրոբիոտայի բաղադրիչ հանդիսացող կաթնաթթվային բակտերիաների առանձնացումը և դրանց բազմազանության բացահայտումն է։ Լակտոբակտերիաները կարևոր դեր ունեն մարդու միկրոբիոտայի հավասարակշռության պահպանման, տարբեր միկրոօրգանիզմների աճի սահմանափակման և որոշ կենսաբանական գործընթացների կարգավորման մեջ, ուստի նոր շտամների հայտնաբերումն ու դրանց հատկությունների ուսումնասիրությունը կարող են ունենալ ինչպես գիտական, այնպես էլ կիրառական նշանակություն։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են նոր առանձնացված միկրոօրգանիզմների աճի և կենսաբանական առանձնահատկությունները, դրանց տարբերակման համար կիրառվող մանրէաբանական և կենսաքիմիական մոտեցումները, ինչպես նաև մոլեկուլային մեթոդների միջոցով դրանց տաքսոնոմիական պատկանելիության որոշումը։ Գենետիկական նույնականացումը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ տարբերակել ուսումնասիրվող շտամները, համեմատել դրանք արդեն հայտնի միկրոօրգանիզմների հետ և պարզել դրանց ֆիլոգենետիկ կապերը։ Այդ նպատակով կարող են կիրառվել ԴՆԹ-ի հաջորդականության ուսումնասիրության և համեմատական գենետիկական վերլուծության մեթոդներ, որոնք լրացնում են ավանդական մանրէաբանական հետազոտությունները։ Նոր շտամների առանձնահատկությունների բացահայտումը կարող է կարևոր լինել դրանց հնարավոր կենսատեխնոլոգիական կամ պրոբիոտիկ ներուժի հետագա գնահատման համար։ Միաժամանակ նման հետազոտությունները նպաստում են մարդու միկրոբիոտայի կազմի և միկրոօրգանիզմների միջև փոխհարաբերությունների վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են արժեքավոր լինել մանրէաբանության, մոլեկուլային կենսաբանության, գենետիկայի և կենսատեխնոլոգիայի ոլորտներում՝ ստեղծելով հիմք նոր մանրէաբանական ռեսուրսների հետագա ուսումնասիրության և հնարավոր կիրառությունների գնահատման համար։