More in Informatics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Linguistics

    Основные структурные особенности семантического поля "Удивление" в русском языке

    Աշխատությունը նվիրված է ռուսաց լեզվում զարմանքի իմաստային դաշտի կառուցվածքային առանձնահատկությունների, բառաիմաստային կազմակերպման և լեզվական արտահայտման միջոցների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են իմաստային դաշտի տեսության հիմնական դրույթները, բառային միավորների իմաստային փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև հույզերի և հոգեբանական վիճակների լեզվական արտահայտման օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում զարմանքի զգացումն արտահայտող բառերի, բառակապակցությունների, դարձվածքների և այլ լեզվական միավորների դասակարգմանը, դրանց իմաստային ընդհանրություններին ու տարբերություններին։ Ուսումնասիրվում են իմաստային դաշտի միջուկային և ծայրամասային բաղադրիչները, դրանց միջև գոյություն ունեցող հոմանիշային, հականիշային և աստիճանակարգային հարաբերությունները, ինչպես նաև առանձին բառերի իմաստային նրբերանգները։ Անդրադարձ է կատարվում զարմանքի տարբեր դրսևորումներին՝ անսպասելիության, հիացմունքի, տարակուսանքի, ապշանքի և շփոթության զգացումների լեզվական ներկայացմանը։ Կարևորվում են հուզական գնահատողականությունը, արտահայտչականությունը, բառերի ոճական պատկանելությունը և խոսքային համատեքստի ազդեցությունը իմաստի ձևավորման վրա։ Դիտարկվում են նաև զարմանք արտահայտող բայերի, գոյականների, ածականների, մակբայների և ձայնարկությունների գործառնական առանձնահատկությունները, դրանց կիրառությունը առօրյա խոսքում, գեղարվեստական գրականության մեջ և հաղորդակցական տարբեր իրավիճակներում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել բաղադրիչային, համատեքստային, բառաիմաստային և համեմատական վերլուծության մեթոդներ՝ իմաստային դաշտի ներքին կառուցվածքն ու կազմակերպման սկզբունքները բացահայտելու նպատակով։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ռուսաց լեզվի բառապաշարի համակարգային ուսումնասիրության, հուզական իմաստաբանության, լեզվական աշխարհապատկերի և խոսքային հաղորդակցության առանձնահատկությունների բացահայտման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, ռուսագետների, բառագետների, իմաստաբանության մասնագետների, թարգմանիչների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-15
    Основные структурные особенности семантического поля "Удивление" в русском языке
    Online

    History

    Плач о Армении

    Այս ստեղծագործությունը նվիրված է հայ ժողովրդի պատմական փորձառությունների, ազգային կորուստների և հայրենիքի ճակատագրի վերաբերյալ խորը մտորումներին՝ միավորելով պատմական հիշողությունը, անձնական ապրումները և հավաքական ցավի արտահայտությունը։ Նյութում ներկայացվում են բռնությունների, տեղահանությունների, մշակութային ավերումների և մարդկային ողբերգությունների հետևանքները՝ ոչ միայն որպես պատմական փաստեր, այլև որպես հոգևոր և բարոյական փորձություն ամբողջ ժողովրդի համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային ինքնության պահպանման, հիշողության դերի և պատմական արդարության որոնման թեմաներին, որոնք արտահայտվում են հուզական և պատկերավոր լեզվով։ Քննարկվում են նաև հայրենիքի կորստի, վերապրման, հավատքի և վերածննդի գաղափարները՝ ընդգծելով ժողովրդի դիմակայունությունն ու գոյատևման կամքը։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է ազգային հիշողության, պատմական գիտակցության և հայ ժողովրդի ողբերգական անցյալի գրական ու մտավոր արտացոլումների ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-09-10
    Плач о Армении
    Online

    Medicine

    Патоморфологическая характеристика и некоторые клинико-эпидемиологический закономерности эхинококкоза Армении

    Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանում էխինոկոկկոզի հիվանդության պաթոմորֆոլոգիական առանձնահատկությունների և կլինիկո-էպիդեմիոլոգիական միտումների ուսումնասիրությանը։ Նյութում վերլուծվում են էխինոկոկկոզով վարակված մարդկանց և կենդանիների օրգանների մակրո- և միկրոսկոպիկ փոփոխությունները, հիվանդության զարգացման փուլերը, ինֆեկցիայի տարածման մեխանիզմները և բնակչության շրջանում էպիդեմիոլոգիական ցուցանիշները։ Աշխատությունը ընդգծում է հիվանդության տարածման շերտերի, ռիսկային խմբերի և բնակչության առողջության վրա դրա ազդեցության գնահատման կարևորությունը, ինչպես նաև կանխարգելման և հսկողության համակարգերի արդյունավետությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կլինիկական ախտանիշների ձևավորմանը, ախտորոշման մեթոդներին և պաթոլոգիական կառուցվածքների հետազոտության արդյունքների կիրառությանը՝ բուժման ռազմավարություններ մշակելիս։ Նյութը կարևոր է պաթոլոգների, էպիդեմիոլոգների, ինֆեկցիոն հիվանդությունների մասնագետների և հանրային առողջապահության ոլորտի աշխատողների համար՝ նպաստելով էխինոկոկկոզի կանխարգելման, ախտորոշման և վերահսկման գիտական հիմքերի զարգացմանը։

    Updated: 2026-09-20
    Патоморфологическая характеристика и некоторые клинико-эпидемиологический закономерности эхинококкоза Армении
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

    Մատենագիտական հրատարակությունը նվիրված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության համակարգված հավաքագրմանը, դասակարգմանը և ներկայացմանը՝ նպատակ ունենալով ապահովել մշակութային կյանքի տարբեր բնագավառներին առնչվող գիտական, տեղեկատվական և մասնագիտական աղբյուրների հասանելիությունը։ Աշխատությունն իրենից ներկայացնում է ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու, որն ընդգրկում է հայկական մշակույթի, արվեստի պատմության, գեղարվեստական ստեղծագործության, մշակութային ժառանգության պահպանման և մշակութային հաստատությունների գործունեության վերաբերյալ հրապարակված գրքեր, գիտական հոդվածներ, ժողովածուներ, ուսումնամեթոդական նյութեր, պարբերական մամուլի հրապարակումներ և այլ տպագիր աղբյուրներ։ Հրատարակության հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և մշակույթի ոլորտի մասնագետներին տրամադրել կանոնակարգված տեղեկատվություն տվյալ ժամանակաշրջանում հրատարակված մասնագիտական գրականության մասին՝ նպաստելով անհրաժեշտ աղբյուրների որոնմանը, ուսումնասիրությանը և գիտահետազոտական աշխատանքներում դրանց արդյունավետ օգտագործմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ գրականության, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, կերպարվեստի, ճարտարապետության, ժողովրդական ստեղծագործության և մշակութային կյանքի այլ ոլորտների վերաբերյալ հրատարակություններին։ Մատենագիտական նյութերը հնարավորություն են տալիս հետևելու խորհրդային ժամանակաշրջանում հայկական արվեստագիտության և մշակութաբանության զարգացման հիմնական ուղղություններին, բացահայտելու գիտական ուսումնասիրությունների թեմատիկ բազմազանությունը և պատկերացում կազմելու մշակութային գործընթացների վերաբերյալ մասնագիտական հետաքրքրությունների փոփոխությունների մասին։ Կարևորվում են հայ արվեստագետների, գրողների, կոմպոզիտորների, նկարիչների, դերասանների, ռեժիսորների, ճարտարապետների և մշակույթի այլ գործիչների ստեղծագործական ժառանգությանը նվիրված հրապարակումները, ինչպես նաև մշակութային հաստատությունների գործունեության, գեղարվեստական կրթության և արվեստի տարբեր ճյուղերի զարգացման վերաբերյալ ուսումնասիրությունները։ Անդրադարձ է կատարվում պատմամշակութային հուշարձանների պահպանությանը, թանգարանային և գրադարանային գործին, մշակութային արժեքների ուսումնասիրմանը, ժողովրդական արվեստի ավանդույթներին և ազգային մշակութային ժառանգության հանրահռչակմանը վերաբերող գրականությանը։ Տեղեկատուի կարևոր առանձնահատկություններից է մատենագիտական տեղեկատվության պարբերական ներկայացումը, որի շնորհիվ հնարավոր է հետևել նոր հրատարակությունների ընթացքին և ժամանակին տեղեկանալ մշակույթի ու արվեստի բնագավառներում հրապարակվող աշխատությունների մասին։ Նյութերի թեմատիկ համակարգումը նպաստում է համապատասխան գրականության արագ հայտնաբերմանը, տարբեր գիտական ուղղությունների վերաբերյալ աղբյուրների համադրմանը և մասնագիտական տեղեկատվության արդյունավետ օգտագործմանը։ Հրատարակությունն ունի նաև պատմամշակութային նշանակություն, քանի որ արտացոլում է խորհրդային ժամանակաշրջանի հայկական մշակութային կյանքի ուսումնասիրության շրջանակները, գիտական հետաքրքրությունների ուղղությունները և տվյալ ժամանակաշրջանին բնորոշ մշակութային ու գաղափարական մոտեցումները։ Մատենագիտական տեղեկությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու առանձին տարիների հրատարակչական գործունեության պատկերը, հետևելու արվեստագիտական հետազոտությունների զարգացմանը և բացահայտելու մշակութային կյանքի վերաբերյալ տպագիր աղբյուրների տարածման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է տեղեկատուի դերը գրադարանային սպասարկման, տեղեկատվական աշխատանքի կազմակերպման, մատենագիտական որոնումների և գիտական հետազոտությունների համար անհրաժեշտ աղբյուրագիտական հիմքի ձևավորման գործում։ Աշխատությունը կարող է ծառայել որպես օժանդակ գործիք հայ մշակույթի պատմության տարբեր ժամանակաշրջանների ուսումնասիրության, արվեստագիտական մատենագիտությունների կազմման, թեմատիկ գրականության ցանկերի պատրաստման և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ տեղեկատվության համակարգման համար։ Այն նպաստում է նաև ազգային տպագիր ժառանգության պահպանմանը, մշակութային հիշողության ուսումնասիրմանը և անցյալի գիտական ու ստեղծագործական գործունեության վերաբերյալ տեղեկությունների փոխանցմանը հետագա սերունդներին։ Հրատարակության արժեքը պայմանավորված է ոչ միայն ներկայացվող մատենագիտական տվյալների տեղեկատվական նշանակությամբ, այլև հայկական մշակույթի և արվեստի պատմության ուսումնասիրության համար անհրաժեշտ աղբյուրների բացահայտման ու համակարգման հնարավորություններով։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետների, մատենագետների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, պատմաբանների, երաժշտագետների, թատերագետների, գրականագետների, թանգարանային աշխատողների, գիտահետազոտական հաստատությունների մասնագետների, դասախոսների, ուսանողների և հայ մշակույթի ու արվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-10-10
    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
    Online

    Biology

    Фауна и экология земноводных Армении

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի երկկենցաղների ֆաունայի և էկոլոգիական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են Հայաստանի տարածքում հանդիպող երկկենցաղների տեսակային կազմը, տարածվածությունը, կենսաբանական առանձնահատկությունները, բնակության միջավայրերը և էկոհամակարգերում ունեցած դերը։ Աշխատությունում վերլուծվում են տարբեր տեսակների տարածքային բաշխման օրինաչափությունները, բազմացման պայմանները, կենսացիկլի առանձնահատկությունները, սննդային կապերը և շրջակա միջավայրի գործոնների ազդեցությունը նրանց գոյատևման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկկենցաղների պոպուլյացիաների վիճակին, հազվագյուտ և պահպանության կարիք ունեցող տեսակներին, ինչպես նաև մարդու գործունեության, կլիմայական փոփոխությունների և բնական միջավայրերի փոփոխության ազդեցությանը դրանց թվաքանակի ու տարածման վրա։ Ուսումնասիրությունը ներառում է դաշտային դիտարկումների, կենսաբանական հետազոտությունների և էկոլոգիական վերլուծությունների արդյունքներ՝ նպաստելով Հայաստանի կենդանական աշխարհի վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը և կենսաբազմազանության պահպանության խնդիրների լուծմանը։ Գիրքը արժեքավոր աղբյուր է կենդանաբանների, էկոլոգների, բնապահպանների, կենսաբանների, հետազոտողների, բուհերի դասախոսների և ուսանողների, ինչպես նաև Հայաստանի բնաշխարհով և կենդանական աշխարհի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-09-02
    Фауна и экология земноводных Армении
    Online

    Biology

    Структурно-функциональная роль системы комплемента криоглобулинов развитии постишемического иммунного ответа при остром ишемическом инсульте у человека

    Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է սուր իշեմիկ ինսուլտի (AIS) ժամանակ մարդու մոտ զարգացող հետիշեմիկ իմունային արձագանքի մոլեկուլային և իմունաբանական մեխանիզմներին, մասնավորապես՝ կոմպլեմենտային համակարգի և կրիոգլոբուլինների կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ դերին այդ գործընթացում։ Հետազոտության կենտրոնում է այն հարցը, թե ինչպես է իշեմիայի հետևանքով առաջացած հյուսվածքային վնասը ակտիվացնում բնածին իմունային համակարգը՝ ներառյալ կոմպլեմենտի կասկադը, որը նպաստում է բորբոքային արձագանքի ուժեղացմանը, էնդոթելի վնասմանը և երկրորդային նեյրոդեգեներացիոն գործընթացների զարգացմանը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է կրիոգլոբուլինների մասնակցությունը՝ որպես իմունային կոմպլեքսների ձևավորման և անոթային պատերի վրա նստեցման գործոն, ինչը կարող է խորացնել միկրոցիրկուլյացիոն խանգարումները և ուժեղացնել իշեմիկ գոտու վնասումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կոմպլեմենտի ակտիվացման ուղիներին՝ դասական, լեկտինային և այլընտրանքային ճանապարհներին, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությանը ցիտոկինային ցանցի և բջջային իմունիտետի հետ։ Այս մեխանիզմների ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն ինսուլտի պաթոգենեզի ավելի խոր ըմբռնման համար, այլ նաև նոր թերապևտիկ ռազմավարությունների մշակման տեսանկյունից, որոնք ուղղված են բորբոքային պատասխանի մոդուլյացիային և նյարդապաշտպան ազդեցության ուժեղացմանը։

    Updated: 2026-09-14
    Структурно-функциональная роль системы комплемента криоглобулинов развитии постишемического иммунного ответа при остром ишемическом инсульте у человека