Մարդու և քաղաքացու միավորվելու սահմանադրական իրավունքը Հայաստանի Հանրապետությունում և Ռուսաստանի Դաշնությունում (համեմատաիրավական վերլուծություն)

Economics

Աշխատությունը նվիրված է տեխնոլոգիաների միջազգային փոխանցման և փոխանակման տնտեսական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում գիտելիքի, տեխնոլոգիական լուծումների, արտադրական փորձի և նորարարությունների միջազգային շարժի ազդեցությունն է ազգային տնտեսության մրցունակության, արտադրողականության և տեխնոլոգիական զարգացման վրա։ Քննվում են տեխնոլոգիաների փոխանցման հիմնական տնտեսական ձևերն ու ուղիները՝ օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների, լիցենզավորման, համատեղ ձեռնարկությունների, գիտատեխնիկական համագործակցության, միջազգային առևտրի և մասնագիտական գիտելիքի տարածման միջոցով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն տնտեսական և ինստիտուցիոնալ պայմաններին, որոնք նպաստում կամ խոչընդոտում են արտաքին տեխնոլոգիաների յուրացմանը և տեղական տնտեսության մեջ դրանց արդյունավետ կիրառմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տեխնոլոգիական կարողությունների մակարդակը, մարդկային կապիտալի որակը, գիտության և արտադրության փոխգործակցությունը, նորարարական ենթակառուցվածքները, ֆինանսավորման հասանելիությունը և մտավոր սեփականության պաշտպանության նշանակությունը։ Հայաստանի օրինակով կարևոր խնդիր է միջազգային տեխնոլոգիական հոսքերին մասնակցելու հնարավորությունների և սահմանափակումների գնահատումը՝ հաշվի առնելով ներքին շուկայի առանձնահատկությունները, տնտեսության կառուցվածքը և տեղական կազմակերպությունների տեխնոլոգիական ներուժը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև տեխնոլոգիաների ներմուծման տնտեսական արդյունավետությանը՝ պարզելու համար, թե որքանով է դրանց յուրացումը նպաստում արտադրության արդիականացմանը, ծախսերի նվազեցմանը, նոր արտադրանքի ստեղծմանը և արտահանման հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Միաժամանակ կարևորվում է ոչ միայն պատրաստի տեխնոլոգիաների ձեռքբերումը, այլև դրանց տեղայնացման, կատարելագործման և սեփական նորարարական լուծումների ստեղծման կարողությունների զարգացումը։ Առանձին նշանակություն ունի պետության տնտեսական և նորարարական քաղաքականության դերը՝ գիտահետազոտական գործունեության, մասնավոր հատվածի և միջազգային գործընկերների միջև կապերի ձևավորման գործում։ Տեխնոլոգիական փոխանակումը դիտարկվում է նաև որպես միջազգային տնտեսական ինտեգրման բաղադրիչ, որի միջոցով տնտեսությունները կարող են ներգրավվել գիտելիքահեն արտադրության և արժեքի ստեղծման միջազգային գործընթացներում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է միջազգային տնտեսագիտության, նորարարությունների կառավարման, տեխնոլոգիական զարգացման և ներդրումային քաղաքականության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել Հայաստանի տնտեսության տեխնոլոգիական արդիականացման և միջազգային տեխնոլոգիական համագործակցության արդյունավետության բարձրացման հիմնական հնարավորությունները։

Medicine

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է երկրորդային ադենտիայով տառապող մեծահասակ հիվանդների մասնակի խորը օրթոպեդիկ բուժման առանձնահատկությունների վերլուծությանը, հատկապես այն դեպքերում, երբ ատամնաշարի արատները բարդացած են կտրիչ ատամների արտահայտված ծածկումով։ Աշխատությունում դիտարկվում են ատամների մասնակի կորստի հետևանքով առաջացող ֆունկցիոնալ և անատոմիական փոփոխությունները, կծվածքի խանգարումները, ծամողական ապարատի բեռնաբաշխման առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը բերանի խոռոչի ընդհանուր վիճակի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդների կլինիկական հետազոտման մեթոդներին, օրթոպեդիկ բուժման պլանավորմանը, պրոթեզավորման տարբեր եղանակների ընտրությանը և օկլյուզիոն հարաբերությունների վերականգնման խնդիրներին։ Քննարկվում են նաև բուժման ընթացքում առաջացող բարդությունները, գեղագիտական և ֆունկցիոնալ արդյունքների գնահատման չափանիշները, ինչպես նաև երկարաժամկետ վերականգնողական արդյունքների բարելավման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ժամանակակից օրթոպեդիկ ստոմատոլոգիայի զարգացման և ատամնաշարային արատների արդյունավետ բուժման մեթոդների կատարելագործման համար։

History

Այս աշխատությունը վերաբերում է XVIII դարի երկրորդ կեսում Արևմտյան Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով Օսմանյան կայսրության կազմում գտնվող հայկական բնակչության տնտեսական կառուցվածքը, սոցիալական հարաբերությունները և տարածաշրջանային զարգացման առանձնահատկությունները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել այն գործոնները, որոնք ձևավորում էին Արևմտյան Հայաստանի գյուղատնտեսական, արհեստագործական և առևտրային կյանքը՝ ներառյալ հարկային համակարգը, հողային հարաբերությունները և վարչական կառավարման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրվում են գյուղացիության սոցիալական դրությունը, հարկային ծանրաբեռնվածությունը, ֆեոդալական կախվածության ձևերը, ինչպես նաև քաղաքային բնակչության՝ արհեստավորների և առևտրականների տնտեսական գործունեությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական բնակչության դերին տարածաշրջանային առևտրական ցանցերում, ինչպես նաև միջազգային կապերին, որոնք նպաստում էին որոշ քաղաքների տնտեսական ակտիվությանը։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունների ազդեցությունը ժողովրդագրական շարժերի, մշակութային կյանքի և համայնքային կառուցվածքների վրա։ Միաժամանակ վերլուծվում են այն պատմական պայմանները, որոնք նախադրյալներ են ստեղծել հետագա քաղաքական և ազգային զարգացումների համար։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է հայ պատմագիտության մեջ՝ նպաստելով XVIII դարի Արևմտյան Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական գործընթացների ավելի խորքային և համակարգված ընկալմանը։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է որոշ կիսահաղորդիչների և բարակ կիսահաղորդչային թաղանթների կինետիկ երևույթների տեսական և փորձարարական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում կիսահաղորդչային նյութերում լիցքակիրների շարժման, էլեկտրական հաղորդականության և արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ նյութի արձագանքի առանձնահատկություններն են։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է այն գործընթացների ուսումնասիրությունը, որոնք պայմանավորում են կիսահաղորդիչների էլեկտրական և ֆիզիկական հատկությունները, այդ թվում՝ էլեկտրոնների և խոռոչների շարժունակությունը, լիցքակիրների խտությունը, դրանց ցրման մեխանիզմները և էլեկտրական դաշտի ազդեցությամբ առաջացող հոսանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարակ կիսահաղորդչային թաղանթներին, որոնց հատկությունները կարող են էապես տարբերվել զանգվածային նյութերի հատկություններից՝ պայմանավորված դրանց փոքր հաստությամբ, մակերևութային ազդեցություններով, կառուցվածքային առանձնահատկություններով և սահմանային շերտերում ընթացող գործընթացներով։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել հաղորդականության ջերմաստիճանային կախվածությունը, լիցքակիրների շարժունակության փոփոխությունը, էլեկտրական դաշտի ազդեցությունը և այլ կինետիկ պարամետրեր, որոնք կարևոր են կիսահաղորդչային նյութերի ֆիզիկական բնութագրերի գնահատման համար։ Հետազոտության ընթացքում կարևոր նշանակություն ունի նյութի կառուցվածքի և կինետիկ հատկությունների փոխկապակցվածության բացահայտումը։ Բյուրեղային կառուցվածքի թերությունները, խառնուրդային ատոմները, մակերևութային վիճակները և թաղանթի միկրոկառուցվածքը կարող են ազդել լիցքակիրների ցրման և շարժման վրա՝ փոփոխելով նյութի էլեկտրական հատկությունները։ Բարակ թաղանթների դեպքում հատկապես կարևոր են նաև ենթաշերտի հետ փոխազդեցությունը և թաղանթի հաստության փոփոխության հնարավոր ազդեցությունը չափվող պարամետրերի վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել կինետիկ երևույթների դրսևորումները տարբեր պայմաններում և համեմատել բարակ թաղանթների վարքը համապատասխան զանգվածային կիսահաղորդչային նյութերի հետ։ Նման համեմատությունը կարևոր է այն մեխանիզմների բացահայտման համար, որոնք պայմանավորված են չափային էֆեկտներով և մակերևութային գործընթացներով։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ կիսահաղորդչային սարքերի, բարակ թաղանթային էլեկտրոնիկայի, սենսորների, միկրոէլեկտրոնային կառուցվածքների և այլ ֆունկցիոնալ նյութերի մշակման համար։ Կինետիկ պարամետրերի ճշգրիտ ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել նյութերի պիտանիությունը տարբեր տեխնոլոգիական կիրառությունների համար և ընտրել անհրաժեշտ կառուցվածքային ու էլեկտրական բնութագրերով թաղանթներ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է կիսահաղորդչային նյութերի և բարակ թաղանթների էլեկտրական ու կինետիկ հատկությունների ուսումնասիրման գիտական ուղղությունը՝ համադրելով պինդ մարմնի ֆիզիկան, նյութագիտությունը և կիսահաղորդչային տեխնոլոգիաները։ Այն կարող է օգտակար լինել ֆիզիկոսներին, նյութագետներին, էլեկտրոնիկայի և կիսահաղորդչային տեխնիկայի մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Psychology

Գիրքը ընդգրկում է՝ գենդերային սոցիալականացման տեսական հիմքերը և հիմնական մոտեցումները, սոցիալական միջավայրի (ընտանիք, կրթական համակարգ, մեդիա) ազդեցությունը գենդերային դերերի ձևավորման վրա, տղամարդկանց և կանանց սոցիալական դերերի ձևավորման մեխանիզմները, գենդերային կարծրատիպերի ձևավորումն ու վերարտադրումը հասարակությունում, սոցիալականացման գործընթացի արդյունքները անհատի վարքի և ինքնության վրա։ Այն օգտակար է՝ սոցիոլոգիայի և հոգեբանության ուսանողների համար, գենդերային ուսումնասիրություններով զբաղվող հետազոտողների համար, մանկավարժների և սոցիալական ոլորտի մասնագետների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են սոցիալական դերերի և ինքնության ձևավորման հարցերով։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը տալիս է գենդերային սոցիալականացման գործընթացի համակողմանի գիտական վերլուծություն՝ բացահայտելով դրա ազդեցությունը անհատի և հասարակության վրա։

Mathematics

Այս հետազոտությունը վերաբերում է նուկլոնի (պրոտոնի կամ նեյտրոնի) սպինային կառուցվածքային ֆունկցիաների ուսումնասիրությանը և Գերասիմով–Դրելլ–Հերնի ընդհանրացված գումարման կանոնի փորձարարական ստուգմանը՝ հիմնվելով HERMES համագործակցության փորձարարական տվյալների վրա, որոնք ստացվել են էլեկտրոնների և նուկլոնների խորանիստ անկայուն ցրման գործընթացների վերլուծությամբ։ Աշխատության հիմնական նպատակն է հասկանալ, թե ինչպես է նուկլոնի ներսում քվարկների և գլյուոնների սպինային բաշխումը ձևավորում ընդհանուր սպինային կառուցվածքը, ինչպես նաև ստուգել տեսական կանխատեսումները քվանտային քրոմոդինամիկայի շրջանակում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սպինային կառուցվածքային ֆունկցիաների՝ g₁ և g₂ քանակական նկարագրությանը, դրանց կախվածությանը կինեմատիկ փոփոխականներից, ինչպիսիք են Բյորկենի x փոփոխականը և փոխանցված իմպուլսի քառակուսին Q², ինչպես նաև դրանց ինտեգրալային կապերին Գերասիմով–Դրելլ–Հերնի գումարման կանոնի հետ, որը կապում է ցածր էներգիայի սփինային հատկությունները բարձր էներգիայի ցրման տվյալների հետ։ HERMES փորձի բարձր ճշգրտության տվյալների օգտագործումը թույլ է տալիս կատարել ավելի ճշգրիտ համեմատություն տեսության և փորձի միջև, գնահատել քվարկների սպինային ներդրումը նուկլոնի ընդհանուր սպինի մեջ և ուսումնասիրել գլյուոնային և ծովային քվարկների ազդեցությունը։ Այս ուսումնասիրությունը կարևոր դեր ունի մասնիկների ֆիզիկայի հիմնարար հարցերի լուծման մեջ, մասնավորապես՝ նուկլոնի ներքին կառուցվածքի և ուժեղ փոխազդեցության բնույթի ավելի խորը ընկալման համար։