Մաթեմատիկայի շտեմարան 1

History

Այս պատմագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում հայ համայնքի ձևավորման և զարգացման պատմությանը՝ դրա սկզբնավորման վաղ փուլերից մինչև 1924 թվականը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում է հայերի՝ Հյուսիսային Ամերիկա տեղափոխվելու նախապատմությունը, առաջին հայ բնակիչների և ներգաղթյալների ձևավորված խմբերը, ինչպես նաև այն սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական պայմանները, որոնք նպաստեցին համայնքի աստիճանական կայացմանը։ Հետազոտության ընթացքում ուսումնասիրվում է հայերի բնակության աշխարհագրության ընդլայնումը, տարբեր քաղաքներում և նահանգներում համայնքային կենտրոնների ձևավորումը, նրանց զբաղվածության հիմնական ուղղությունները և տնտեսական գործունեությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին հայերի ներգաղթի աճին, որի վրա էական ազդեցություն ունեցան Օսմանյան կայսրությունում և Հայկական հարցի շրջանակում տեղի ունեցող քաղաքական ու սոցիալական զարգացումները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է համայնքի ներքին կազմակերպական կյանքի ուսումնասիրությունը։ Ներկայացվում են հայկական եկեղեցական կառույցների, կրթական հաստատությունների, բարեգործական կազմակերպությունների, մշակութային միությունների, հայրենակցական կազմակերպությունների և մամուլի ձևավորման ու գործունեության գործընթացները։ Այս կառույցները կարևոր դեր են ունեցել հայերի ազգային ինքնության պահպանման, լեզվի ու մշակույթի փոխանցման, համայնքային համերաշխության ամրապնդման և նոր սերնդի կրթության գործում։ Ուսումնասիրվում է նաև հայ համայնքի կապը Հայաստանի և Օսմանյան կայսրության հայ բնակչության հետ, ինչպես նաև հայրենասիրական, հասարակական և քաղաքական շարժումների ազդեցությունը ամերիկահայ համայնքի կյանքի վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Հայոց ցեղասպանության տարիներին ամերիկահայերի արձագանքին, օգնության և հանգանակության կազմակերպմանը, փրկարար ու բարեգործական նախաձեռնություններին և ցեղասպանությունից վերապրածների ընդունման գործընթացին։ Հետազոտությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես 1915 թվականից հետո ԱՄՆ-ում հայ բնակչության թվաքանակի և սոցիալական կազմի փոփոխությունը ազդեց համայնքի կառուցվածքի և հասարակական կյանքի վրա։ 1920-ականների սկզբին համայնքը արդեն հանդես էր գալիս որպես կազմակերպված հասարակական ուժ՝ ունենալով սեփական եկեղեցական, կրթական, բարեգործական, մշակութային և մամուլի կառույցներ։ Ուսումնասիրությունը նաև հնարավորություն է տալիս հասկանալու ամերիկահայերի ինտեգրման և ազգային ինքնության պահպանման միջև ձևավորված հարաբերակցությունը, ինչպես նաև ամերիկյան հասարակության մեջ նրանց տնտեսական և մշակութային ներգրավվածությունը։ Աշխատության արդյունքները կարևոր են ոչ միայն ԱՄՆ-ի հայ համայնքի պատմության, այլև հայկական սփյուռքի ձևավորման ընդհանուր գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, սփյուռքագետներին, սոցիոլոգներին, ազգագրագետներին, մշակութաբաններին, ինչպես նաև հայ համայնքների պատմությամբ և հայ-ամերիկյան հարաբերություններով հետաքրքրվող հետազոտողներին ու ընթերցողներին։

Religion

Работа представляет собой анализ исторического документационного диалога между Армянской Апостольской Церковью и Римско-католической церковью, в центре которого находится ответ архиепископа Мелхиседека Мурадьяна на послание папы римского Льва XIII. В тексте рассматривается содержание папского обращения, его богословские и дипломатические акценты, а также реакция армянского церковного деятеля, отражающая позицию Армянской Церкви по вопросам вероучения, церковной автономии и межконфессиональных отношений в конце XIX – начале XX века. Особое внимание уделяется историческому контексту эпохи, когда усиливались контакты между различными христианскими конфессиями на фоне политических и социальных изменений в Османской империи и на Кавказе. Анализируется риторика ответа Мурадьяна, его богословские аргументы, а также стремление сохранить идентичность Армянской Апостольской Церкви при одновременном диалоге с Римом. Работа также подчеркивает значение этого обмена посланиями как примера межцерковной дипломатии и как источника для изучения истории христианского экуменизма.

Biology

Աշխատությունը նվիրված է փշոտ եղևնու (Picea pungens Engelm.) տնկանյութի հիդրոպոնիկ եղանակով աճեցման կենսաբանական և ագրոտեխնիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Արարատյան դաշտի բնակլիմայական պայմաններում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է անհող մշակության տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունների, երիտասարդ բույսերի աճի ու զարգացման օրինաչափությունների և բարձրորակ տնկանյութի ստացման համար անհրաժեշտ պայմանների գնահատման վրա։ Քննության են առնվում հիդրոպոնիկ համակարգերում բույսերի հանքային սնուցման, ջրային ռեժիմի, արմատային համակարգի զարգացման և շրջակա միջավայրի գործոնների փոխազդեցության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում սննդարար լուծույթների բաղադրությանը և դրանցում հիմնական սննդատարրերի հավասարակշռությանը, քանի որ անհող մշակության պայմաններում բույսերի սննդային պահանջների ապահովումը անմիջականորեն կապված է կիրառվող լուծույթի հատկությունների հետ։ Ուսումնասիրվում են տնկիների աճի ինտենսիվությունը, բարձրության և տրամագծի փոփոխությունները, արմատային ու վերգետնյա կենսազանգվածի ձևավորումը և ընդհանուր կենսունակությունը։ Կարևորվում է Արարատյան դաշտին բնորոշ բարձր ջերմաստիճանների, օդի հարաբերական խոնավության, լուսային պայմանների և սեզոնային տատանումների ազդեցության գնահատումը, քանի որ փշատերև բույսերի տնկանյութի արդյունավետ աճեցումը պահանջում է միջավայրի պայմանների համապատասխան կարգավորում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել հիդրոպոնիկ աճեցման տարբեր եղանակներ և ավանդական տնկարանային տեխնոլոգիաներ՝ որոշելու դրանց ազդեցությունը տնկանյութի որակական ու քանակական ցուցանիշների վրա։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ջրի և սննդանյութերի օգտագործման արդյունավետությանը, աճեցման գործընթացի վերահսկելիությանը և սահմանափակ տարածքում միատեսակ ու կենսունակ տնկիների ստացման հնարավորությանը։ Դիտարկվում են նաև ստացված տնկանյութի հետագա հարմարվողականության և բաց գրունտ տեղափոխելուց հետո զարգացման հետ կապված հարցերը։ Հիդրոպոնիկ տեխնոլոգիաների կիրառումը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ վերահսկել բույսերի սնուցման և ջրամատակարարման պայմանները, նվազեցնել հողի հատկություններից կախվածությունը և կատարելագործել դեկորատիվ ծառատեսակների բազմացման ու տնկանյութի արտադրության գործընթացները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ քաղաքային կանաչապատման, դեկորատիվ այգեգործության, տնկարանային տնտեսության և անտառային տնկանյութի արտադրության զարգացման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել անտառագիտության, բուսաբուծության, հիդրոպոնիկայի, դեկորատիվ այգեգործության, բույսերի ֆիզիոլոգիայի և կանաչապատման ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Literature

История русского литературного языка (XI – первая половина XIX вв.) աշխատությունը լեզվաբանության և պատմական լեզվաբանության ոլորտի հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է ռուս գրական լեզվի զարգացման երկարատև պատմական գործընթացը XI դարից մինչև XIX դարի առաջին կեսը, այն բացատրում է գրաբար-եկեղեցական սլավոնական լեզվի ազդեցությունը, գրական նորմերի ձևավորումը և աշխարհիկ գրական լեզվի աստիճանական զարգացումը, գիրքը անդրադառնում է տարբեր դարաշրջանների լեզվական փոփոխություններին՝ հնչյունական, բառապաշարային և քերականական մակարդակներում, ինչպես նաև ընդգծում է գրողների և մշակութային գործիչների դերը լեզվի ստանդարտացման գործում, միաժամանակ վերլուծելով պատմական, սոցիալական և մշակութային գործոնների ազդեցությունը լեզվի էվոլյուցիայի վրա, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր լեզվաբանության, ռուս գրականության պատմության և մշակութաբանության ուսումնասիրության համար։

Literature

Գրականագիտական և համեմատական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Ալեքսանդր Բլոկի ստեղծագործական ժառանգության և հայ գրականության միջև առնչությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ռուս բանաստեղծի ստեղծագործությունների ընկալումը հայկական գրական միջավայրում, դրանց թարգմանությունները, մեկնաբանությունները և ազդեցության հնարավոր դրսևորումները հայ հեղինակների ստեղծագործություններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Բլոկի պոեզիայի գաղափարական, թեմատիկ և գեղարվեստական առանձնահատկությունների փոխանցմանը հայերեն թարգմանություններում, ինչպես նաև նրա բանաստեղծական աշխարհի նկատմամբ հայ գրական շրջանակների հետաքրքրությանը։ Վերլուծվում են ռուս և հայ գրականությունների փոխառնչությունները, գեղարվեստական ավանդույթների փոխազդեցությունը և տարբեր մշակութային միջավայրերում գրական ստեղծագործությունների ընկալման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև թարգմանության դերը միջգրական կապերի զարգացման գործում և գրական ազդեցությունների բացահայտման համեմատական մեթոդները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու ռուս-հայկական գրական կապերի և մշակութային փոխազդեցությունների մասին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, թարգմանագետների, ռուս գրականության և հայ-ռուսական մշակութային կապերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Linguistics

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է ժամանակի բառիմաստային կարգի հոգելեզվաբանական դրսևորումների համեմատական վերլուծությանը գերմաներեն և հայերեն լեզուներում՝ կենտրոնանալով այն վրա, թե ինչպես տարբեր լեզուներում ընկալվում, կազմակերպվում և արտացոլվում է ժամանակի երևույթը բառապաշարային և հոգեբանական մակարդակներում։ Աշխատությունը վերլուծում է ժամանակի ընդգծման, անցյալի, ներկայի և ապագայի կատեգորիաների բառային ու քերականական արտահայտումները, անդրադառնում դրանց մտավոր-հոգեբանական ընկալմանը, իմաստային շերտավորմանը և մետաֆորիկ օգտագործմանը երկլեզու համեմատության մեջ։ Ուսումնասիրությունն ընդգրկում է այն ռազմավարությունները, որոնց միջոցով խոսողը ժամանակը ներկայացնում է բառերի միջոցով, ինչպես նաև ազդեցությունը լեզվական մշակույթի և տրամաբանության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակի ընկալման հոգեբանական և կոգնիտիվ բաղադրիչներին, ինչն օգնում է բացահայտել տարբեր լեզուներում մտածողության առանձնահատկությունները, ժամանակային տրամաբանության մոդելները և լեզվաբանական մշակույթի ազդեցությունը հոգելեզվաբանական պրոցեսների վրա։ Աշխատությունը կարող է ծառայել թե լեզվաբանական, թե հոգեբանական հետազոտությունների համար՝ նպաստելով լեզվական կոգնիտիվ մեխանիզմների խորքային հասկացմանը և համեմատական լեզվաբանության զարգացմանը։