Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Environmental Science

    Ագրոէկոլոգիա և շրջակա միջավայրի պահպանություն առարկայից լաբորատոր գործնական պարապմունքների

    Ձեռնարկ ագրոէկոլոգիա և շրջակա միջավայրի պահպանություն առարկայից լաբորատոր գործնական պարապմունքների աշխատությունը ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է ագրոէկոլոգիա և շրջակա միջավայրի պահպանություն առարկայի գործնական և լաբորատոր պարապմունքների կազմակերպման համար։ Ձեռնարկում ներկայացվում են տարբեր փորձարարական աշխատանքներ և առաջադրանքներ, որոնք օգնում են ուսանողներին կիրառել տեսական գիտելիքները գործնականում։ Դրանք վերաբերում են հողի, ջրի և օդի էկոլոգիական վիճակի գնահատմանը, աղտոտվածության չափմանը, ինչպես նաև գյուղատնտեսական էկոհամակարգերի ուսումնասիրությանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փորձերի կատարման մեթոդաբանությանը, չափման տեխնիկային և ստացված արդյունքների վերլուծությանը։ Նշվում են նաև շրջակա միջավայրի պահպանության գործնական մոտեցումները և էկոլոգիական անվտանգության կանոնները։

    Updated: 2026-09-22
    Ագրոէկոլոգիա և շրջակա միջավայրի պահպանություն առարկայից լաբորատոր գործնական պարապմունքների
    Online

    Culture

    Հայ կերպարվեստի զարգացման ուղիները XIX-XX դարերում (1828-1991)

    Աշխատությունը նվիրված է հայ կերպարվեստի զարգացման պատմական ուղիների ուսումնասիրությանը XIX–XX դարերում՝ ընդգրկելով 1828-1991 թվականների ժամանակահատվածը և վերլուծելով այն հիմնական փուլերը, որոնք ձևավորել են հայկական գեղանկարչության, քանդակագործության, գրաֆիկայի և դեկորատիվ արվեստի ինքնատիպ զարգացումը։ Գրքում դիտարկվում են հայ կերպարվեստի ձևավորման նախադրյալները ազգային վերածննդի շրջանում, եվրոպական արվեստի ազդեցությունը, ինչպես նաև ռուսական արվեստի դպրոցի հետ փոխազդեցությունները, որոնք կարևոր դեր են խաղացել մասնագիտական արվեստի զարգացման գործում։ Հեղինակը ներկայացնում է հայ արվեստագետների ստեղծագործական ուղիները, նրանց ներդրումը ազգային գեղարվեստական դպրոցի կայացման մեջ, ինչպես նաև այն գաղափարական և գեղագիտական ուղղությունները, որոնք բնորոշ են եղել տարբեր պատմական փուլերին՝ ռեալիզմ, մոդեռնիզմ, սոցռեալիզմ և հետագա ժամանակաշրջանի բազմազան որոնումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խորհրդային շրջանում արվեստի ինստիտուցիոնալ զարգացմանը, արվեստի կրթական համակարգի ձևավորմանը, ցուցահանդեսային գործունեությանը և պետական մշակութային քաղաքականության ազդեցությանը ստեղծագործական գործընթացների վրա։ Աշխատությունում վերլուծվում է նաև անկախության նախօրեին ձևավորված գեղարվեստական նոր միտումները և ավանդույթի ու նորարարության հարաբերակցությունը։ Նյութը հիմնված է պատմական աղբյուրների, արվեստաբանական հետազոտությունների և ստեղծագործությունների վերլուծության վրա՝ նպատակ ունենալով ներկայացնել հայ կերպարվեստի զարգացման ամբողջական և համակարգված պատկեր՝ Armenian visual arts-ի պատմական զարգացման համատեքստում։

    Updated: 2026-09-22
    Հայ կերպարվեստի զարգացման ուղիները XIX-XX դարերում (1828-1991)
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1991, Մարտ, թիվ 3)

    Այս տեղեկատու հրատարակությունը ներկայացնում է հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականությունը՝ ընթերցողներին տրամադրելով արդիական և համակարգված մատենագիտական տեղեկատվություն։ Այն ընդգրկում է մշակույթի, կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, ճարտարապետության, ժողովրդական արվեստի, մշակութային ժառանգության և արվեստագիտության տարբեր ոլորտներին վերաբերող հրապարակումներ, գիտական աշխատություններ, հոդվածներ, ժողովածուներ և այլ աղբյուրներ։ Տեղեկատուի նպատակն է աջակցել հետազոտողներին, ուսանողներին, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցներին և արվեստասեր հանրությանը՝ հեշտացնելով մասնագիտական գրականության որոնումն ու օգտագործումը։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս հետևել հայ մշակույթի և արվեստի ուսումնասիրությունների նոր միտումներին, ծանոթանալ վերջին հետազոտություններին և բացահայտել ոլորտում կատարված գիտական ու ստեղծագործական աշխատանքները։ Որպես մատենագիտական աղբյուր՝ այն կարևոր դեր է կատարում գիտելիքների տարածման, մշակութային ժառանգության ուսումնասիրման և արվեստագիտական հետազոտությունների զարգացման գործում՝ ապահովելով հուսալի ուղեցույց հայկական մշակութային և արվեստագիտական գրականության աշխարհում։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրականություն հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1991, Մարտ, թիվ 3)
    Online

    Law

    Հայոց լեզվով կատարված տեքստերի կրիմինալիստիկական հետազոտումը՝ հեղինակին պարզելու նպատակով

    Աշխատությունը նվիրված է հայերենով կազմված տեքստերի կրիմինալիստիկական հետազոտման տեսական, մեթոդական և գործնական հիմնախնդիրներին՝ տեքստի հնարավոր հեղինակին պարզելու նպատակով։ Քննության են առնվում գրավոր խոսքի անհատական առանձնահատկությունները և այն լեզվական հատկանիշները, որոնք կարող են նշանակություն ունենալ հեղինակային պատկանելության փորձագիտական գնահատման համար։ Վերլուծվում են բառապաշարի ընտրությունը, քերականական և շարահյուսական կառուցվածքները, ուղղագրական ու կետադրական առանձնահատկությունները, ոճական միջոցները, արտահայտությունների կառուցման ձևերը և տեքստի ընդհանուր կազմակերպումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերենի լեզվական համակարգի այն առանձնահատկություններին, որոնք անհրաժեշտ է հաշվի առնել դատալեզվաբանական և կրիմինալիստիկական հետազոտությունների ընթացքում։ Դիտարկվում են համեմատական նյութերի ընտրության, հետազոտվող և ստուգողական տեքստերի համադրման, կայուն ու փոփոխական լեզվական հատկանիշների առանձնացման և դրանց գնահատման մեթոդական սկզբունքները։ Քննարկվում է նաև հեղինակի լեզվական սովորությունների վրա կրթության, մասնագիտական միջավայրի, խոսքային փորձի և հաղորդակցական իրավիճակի հնարավոր ազդեցությունը։ Կարևորվում են փորձագիտական եզրակացությունների գիտական հիմնավորվածությունը, հետազոտության մեթոդների հուսալիությունը և տարբեր հատկանիշների համալիր գնահատումը՝ չհիմնավորված եզրահանգումներից խուսափելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում հեղինակային նույնականացման և հեղինակին բնութագրող հատկանիշների ուսումնասիրության տարբերություններին, ինչպես նաև փորձաքննության արդյունքների կիրառմանը իրավական գործընթացներում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կրիմինալիստիկայի, դատական փորձագիտության, դատալեզվաբանության և հայոց լեզվի կիրառական ուսումնասիրությունների ոլորտների մասնագետների, իրավաբանների և հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-01
    Հայոց լեզվով կատարված տեքստերի կրիմինալիստիկական հետազոտումը՝ հեղինակին պարզելու նպատակով
    Online

    Pedagogy

    Դասավանդողների և ուսանողների փոխգործակցության կատարելագործման հիմնախնդիրը

    Գիտական աշխատանքը նվիրված է դասավանդողների և ուսանողների փոխգործակցության կատարելագործման հիմնախնդրի ուսումնասիրությանը՝ որպես կրթական գործընթացի արդյունավետության և ուսուցման որակի բարձրացման կարևոր նախապայման։ Բարձրագույն կրթության ժամանակակից համակարգում դասավանդող-ուսանող հարաբերությունները աստիճանաբար անցնում են միայն գիտելիքի փոխանցման մոդելից դեպի համագործակցային, երկխոսային և ուսանողակենտրոն մոտեցում, որտեղ ուսանողը հանդես է գալիս ոչ թե որպես տեղեկատվության պասիվ ստացող, այլ որպես ուսումնական գործընթացի ակտիվ մասնակից։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել դասավանդողների և ուսանողների փոխհարաբերությունների մանկավարժական, հոգեբանական և հաղորդակցական առանձնահատկությունները։ Կարևոր նշանակություն ունի վստահության, փոխադարձ հարգանքի, համագործակցության և բաց հաղորդակցության ձևավորումը, քանի որ բարենպաստ միջավայրը նպաստում է ուսանողների ակտիվ մասնակցությանը, հարցադրումներ կատարելու պատրաստակամությանը, ինքնուրույն մտածողության և ստեղծագործական կարողությունների զարգացմանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է դասավանդողի դերի փոփոխությունը ժամանակակից կրթական միջավայրում։ Դասավանդողը պետք է ոչ միայն ներկայացնի ուսումնական նյութը, այլև կազմակերպի քննարկումներ, խթանի ուսանողների ինքնուրույն աշխատանքը, տրամադրի կառուցողական հետադարձ կապ և աջակցի նրանց անհատական կրթական կարիքների բացահայտմանը։ Այս մոտեցումը պահանջում է հաղորդակցական և մանկավարժական համապատասխան հմտությունների զարգացում։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև ուսանողների ակտիվության վրա ազդող գործոններին։ Ուսումնական մոտիվացիան, դասընթացի կազմակերպման ձևը, գնահատման մեթոդները, դասավանդողի հաղորդակցական ոճը, խմբում ձևավորված հոգեբանական մթնոլորտը և ուսանողների անհատական առանձնահատկությունները կարող են էական ազդեցություն ունենալ փոխգործակցության որակի վրա։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել հետադարձ կապի կազմակերպմանը։ Ժամանակին, հստակ և կառուցողական արձագանքը հնարավորություն է տալիս ուսանողին հասկանալ սեփական առաջընթացը, բացահայտել դժվարությունները և ուղղել ուսումնառության գործընթացը։ Միաժամանակ դասավանդողի համար ուսանողների արձագանքները կարևոր աղբյուր են դասավանդման մեթոդների արդյունավետությունը գնահատելու և անհրաժեշտ փոփոխություններ կատարելու համար։ Ժամանակակից թվային կրթական միջավայրի զարգացումը նույնպես փոխում է դասավանդողների և ուսանողների փոխգործակցության ձևերը։ Առցանց հարթակները, էլեկտրոնային ուսումնական նյութերը, տեսաժողովները, քննարկումների ֆորումները և թվային գնահատման գործիքները հնարավորություն են տալիս ընդլայնել հաղորդակցությունը լսարանի սահմաններից դուրս։ Սակայն դրանց արդյունավետ կիրառումը պահանջում է համապատասխան թվային գրագիտություն, հստակ հաղորդակցական կանոններ և ուսումնական գործընթացի ճիշտ կազմակերպում։ Աշխատության շրջանակում կարող են բացահայտվել նաև փոխգործակցությանը խոչընդոտող խնդիրները՝ հաղորդակցության միակողմանիությունը, ուսանողների պասիվությունը, չափազանց ձևական հարաբերությունները, անհատական մոտեցման պակասը, կարծրատիպային դասավանդման մեթոդները և հետադարձ կապի անբավարարությունը։ Դրանց հաղթահարման նպատակով կարող են առաջարկվել ինտերակտիվ և համագործակցային ուսուցման մեթոդների ընդլայնում, քննարկումների և խմբային աշխատանքների կազմակերպում, նախագծային ուսուցման կիրառում, անհատական խորհրդատվության զարգացում և ուսանողների կարծիքի պարբերական ուսումնասիրություն։ Գործնական նշանակություն ունի նաև դասավանդողների մասնագիտական վերապատրաստումը, որի ընթացքում կարող են զարգացվել հաղորդակցական, կոնֆլիկտների կառավարման, կրթական տեխնոլոգիաների կիրառման և ուսանողակենտրոն ուսուցման հմտությունները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը դասավանդողների և ուսանողների փոխգործակցությունը դիտարկում է որպես երկկողմանի և շարունակական գործընթաց, որի արդյունավետությունը պայմանավորում է ոչ միայն ուսումնական նյութի յուրացման մակարդակը, այլև ուսանողի անձնական և մասնագիտական զարգացման հնարավորությունները։ Փոխադարձ հարգանքի, համագործակցության, վստահության և արդյունավետ հետադարձ կապի վրա հիմնված կրթական միջավայրի ձևավորումը կարող է նպաստել բարձրագույն կրթության որակի բարձրացմանը և ուսումնական գործընթացի առավել արդյունավետ կազմակերպմանը։

    Updated: 2026-08-28
    Դասավանդողների և ուսանողների փոխգործակցության կատարելագործման հիմնախնդիրը
    Online

    Chemistry

    Исследование комплексообразования элементов VI В-группы с некоторыми оксикислотами в водных растворах

    Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է VI B խմբի տարրերի կոմպլեքսագոյացման գործընթացների վերլուծությանը որոշ օքսիթթուների հետ ջրային լուծույթներում։ Աշխատությունում դիտարկվում են մետաղական իոնների և լիգանդների փոխազդեցության թերմոդինամիկական և կինետիկական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ձևավորվող կոմպլեքսային միացությունների կայունության գործոնները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լուծույթային հավասարակշռությունների, pH-ի ազդեցության, իոնային ուժի և մրցակցային լիգանդների առկայության պայմաններում կոմպլեքսների ձևավորման մեխանիզմներին։ Քննարկվում են նաև սպեկտրոսկոպիկ և պոտենցիոմետրիկ մեթոդներով ստացված տվյալների մշակման մոտեցումները, որոնք թույլ են տալիս որոշել կայունության հաստատունները և կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի անօրգանական քիմիայի, լուծույթային քիմիայի և կոմպլեքսային միացությունների տեսության զարգացման համար՝ նպաստելով մետաղ-լիգանդ փոխազդեցությունների ավելի խորքային ընկալմանը։

    Updated: 2026-09-18
    Исследование комплексообразования элементов VI В-группы с некоторыми оксикислотами в водных растворах