Մրցակցային միջավայրի ձևավորման ուղիները ՀՀ-ում (ՀՀ արդյունաբերության օրինակով)

History

Աշխատությունը համադրում է զրպարտությունների հերքմանն ուղղված հրապարակախոսական խոսքը և բազմարդյուն վարժապետ Ռուբեն Անդրեաս Յ. Փափազյանի կենսագրությանը նվիրված նյութը։ Գրքի խորագիրը վկայում է, որ այն անդրադառնում է Կոստանդնուպոլսում տպագրված մի տետրակի շուրջ առաջացած հակասություններին՝ նպատակ ունենալով պատասխանել ներկայացված մեղադրանքներին և պաշտպանել հիշատակված անձի անունն ու հեղինակությունը։ Այսպիսի երկերը 19-րդ դարի հայ հասարակական և մտավոր կյանքի կարևոր վավերագրերից են, քանի որ արտացոլում են հրապարակային բանավեճերի, անձնական հեղինակության պաշտպանության և հասարակական կարծիքի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Կենսագրական հատվածը ուշադրություն է հրավիրում Ռուբեն Անդրեաս Յ. Փափազյանի գործունեության վրա՝ նրան ներկայացնելով որպես բազմարդյուն վարժապետ, որի կյանքն ու աշխատանքը դիտարկվում են կրթական և հասարակական գործունեության համատեքստում։ Կենսագրական տեղեկությունների և poleմիկական շարադրանքի համադրությունը հրատարակությանը հաղորդում է ինչպես անհատական, այնպես էլ պատմամշակութային նշանակություն։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու անձի հեղինակության շուրջ ձևավորված հրապարակային խոսքը, կրթական գործիչների հասարակական դիրքը և 19-րդ դարի հայալեզու տպագիր բանավեճերի բնույթը։ Գիրքը կարող է արժեքավոր աղբյուր լինել հայ մանկավարժության պատմությամբ, կենսագրական գրականությամբ, հասարակական մտքի զարգացմամբ և հայ տպագրական մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվողների համար։

Environmental Science

Այս ռեֆերատը վերաբերում է շրջակա միջավայրի ազդեցության գնահատմանը Հայաստանի Հանրապետությունում, ինչպես նաև ոլորտում առկա հիմնական խնդիրներին և դրանց հնարավոր լուծումներին։ Շրջակա միջավայրի ազդեցության գնահատումը (ՇՄԱԳ) պետական և գիտական գործընթաց է, որի նպատակն է կանխատեսել և վերլուծել տնտեսական կամ ենթակառուցվածքային նախագծերի հնարավոր ազդեցությունը բնության, մարդու առողջության և էկոհամակարգերի վրա՝ նախքան դրանց իրականացումը։ Հայաստանում այս համակարգը կարգավորվում է համապատասխան օրենսդրությամբ և իրականացվում է պետական լիազոր մարմինների վերահսկողությամբ՝ ապահովելու համար բնապահպանական հավասարակշռությունը և կայուն զարգացումը։ Սակայն գործնականում ոլորտը բախվում է մի շարք խնդիրների, որոնցից են թույլ վերահսկողությունը, որոշ դեպքերում թերի կամ ձևական ազդեցության գնահատումները, ինչպես նաև տնտեսական շահերի գերակայությունը բնապահպանական պահանջների նկատմամբ։ Բացի այդ, խնդիր են հանդիսանում նաև հանրային իրազեկվածության ցածր մակարդակը և բնապահպանական մասնագիտական ներուժի սահմանափակ օգտագործումը որոշ նախագծերում։ Հայաստանում շրջակա միջավայրի վրա ամենամեծ ազդեցություն ունեցող ոլորտներից են հանքարդյունաբերությունը, էներգետիկան, շինարարությունը և տրանսպորտը, որոնք կարող են հանգեցնել օդի, ջրի և հողի աղտոտման, կենսաբազմազանության կորստի և բնական ռեսուրսների սպառման։ Լուծումների մասով կարևոր է ՇՄԱԳ գործընթացի խստացումը և թափանցիկության բարձրացումը, հանրային մասնակցության ընդլայնումը որոշումների կայացման գործընթացում, ինչպես նաև ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառումը՝ աղտոտման վերահսկման և կանխարգելման համար։ Կարևոր է նաև կրթական և իրազեկման ծրագրերի զարգացումը, որպեսզի հասարակությունը ավելի ակտիվ մասնակցի բնապահպանական խնդիրների լուծմանը։ Բացի այդ, անհրաժեշտ է խթանել «կանաչ տնտեսության» սկզբունքները, ներդնել էկոլոգիապես մաքուր տեխնոլոգիաներ և խստացնել պատասխանատվությունը բնապահպանական նորմերի խախտման դեպքում։ Այս մոտեցումները միասին կարող են նպաստել Հայաստանի կայուն զարգացմանը և շրջակա միջավայրի պահպանությանը։

Other Subjects

VNC ծրագիր-ը հեռակա աշխատասեղանի կառավարման համակարգ է, որը թույլ է տալիս օգտվողին ինտերնետի կամ տեղային ցանցի միջոցով կառավարել մեկ այլ համակարգիչ այնպես, կարծես նա նստած է դրա դիմաց։ VNC-ն հիմնված է «client-server» մոդելի վրա, որտեղ սերվերային մասը աշխատում է այն համակարգչում, որը պետք է վերահսկվի, իսկ հաճախորդ (client) ծրագիրը օգտագործվում է այն սարքում, որտեղից իրականացվում է կառավարումը։ Այս տեխնոլոգիան լայնորեն կիրառվում է տեխնիկական աջակցության, համակարգերի հեռակա ադմինիստրացիայի, ուսուցման և կորպորատիվ միջավայրերում աշխատանքի կազմակերպման համար։ VNC-ի հիմնական առավելություններից են պլատֆորմային անկախությունը (կարող է աշխատել Windows, Linux, macOS համակարգերում) և պարզ կառուցվածքը, սակայն այն հաճախ պահանջում է լրացուցիչ անվտանգության կարգավորումներ, քանի որ տվյալների փոխանցումը կարող է լինել խոցելի առանց գաղտնագրման։ Գոյություն ունեն տարբեր VNC իրականացումներ և ծրագրեր, օրինակ՝ RealVNC, TightVNC և UltraVNC, որոնք տարբերվում են արագությամբ, անվտանգության մակարդակով և լրացուցիչ հնարավորություններով։

Other Subjects

Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմության, աշխարհագրության, հասարակական-քաղաքական կյանքի, հայ լեզվաբանության, գրականագիտության, արվեստի, Հայաստանի բնության, բնական ռեսուրսների, ժողովրդական տնտեսության, Հայաստանում ճշգրիտ գիտությունների զարգացման պատմության վերաբերյալ նոր գրքերի ցանկ Հրատ.՝ Ալ. Մյասնիկյանի անվան պետական գրադարանի ինֆորմացիայի և մատենագիտության բաժին, Երևան, 1979, 10 էջ [src=123456789/12034] [dspace.nla.am]

History

Աշխատությունը նվիրված է 20-րդ դարում Իրաքում ձևավորված և զարգացած հայկական համայնքի պատմության, հասարակական կյանքի, մշակութային ինքնության և ազգային կազմակերպությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում իրաքահայության ձևավորման ու հետագա զարգացման գործընթացներն են, համայնքի ժողովրդագրական փոփոխությունները, բնակության հիմնական կենտրոնները, հասարակական կառուցվածքը, տնտեսական գործունեությունը, կրթական ու մշակութային կյանքը և հայկական ինքնության պահպանման մեխանիզմները։ Իրաքի հայ համայնքի պատմությունը հատկապես սերտորեն կապված է 20-րդ դարի սկզբի Մերձավոր Արևելքի քաղաքական և ժողովրդագրական խոշոր փոփոխությունների հետ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի և Հայոց ցեղասպանության հետևանքով Օսմանյան կայսրությունից տեղահանված բազմաթիվ հայեր ապաստան գտան Իրաքի տարածքում՝ ձևավորելով նոր համայնքային կենտրոններ։ Հետագա տասնամյակներում այդ բնակչությունը աստիճանաբար կազմակերպվեց եկեղեցական, կրթական, բարեգործական և հասարակական կառույցների շուրջ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է համայնքի տարածական և ժողովրդագրական զարգացման ուսումնասիրությունը։ Կարող են դիտարկվել Բաղդադի, Բասրայի, Մոսուլի, Քիրքուքի և Իրաքի այլ բնակավայրերի հայկական համայնքները, դրանց թվաքանակի փոփոխությունները և փոխհարաբերությունները։ Հայ բնակչության տեղաշարժերը պայմանավորված էին ինչպես տնտեսական հնարավորություններով, այնպես էլ տարածաշրջանի քաղաքական անկայունությամբ, պատերազմներով և պետական քաղաքականության փոփոխություններով։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել համայնքի ներքին կազմակերպվածությանը։ Հայկական եկեղեցիները, ազգային և բարեգործական կազմակերպությունները, դպրոցները, մշակութային միությունները և մամուլը կարևոր դեր են ունեցել համայնքային կյանքի կազմակերպման և ազգային ինքնության պահպանման գործում։ Եկեղեցին ոչ միայն կրոնական, այլև սոցիալական և մշակութային կենտրոնի դեր է կատարել՝ միավորելով համայնքի անդամներին և պահպանելով հայոց լեզվի, ավանդույթների ու ազգային հիշողության փոխանցումը սերունդներին։ Կրթության հարցը ևս առանցքային նշանակություն ունի։ Հայկական դպրոցները նպաստել են մայրենի լեզվի պահպանմանը, հայկական պատմության և մշակույթի փոխանցմանը և համայնքի երիտասարդ սերնդի ազգային ինքնագիտակցության ձևավորմանը։ Դպրոցական կրթությանը զուգահեռ կարևոր դեր կարող էին ունենալ կիրակնօրյա դպրոցները, մշակութային խմբակները, գրադարանները և երիտասարդական կազմակերպությունները։ Այս հաստատությունների գործունեությունը հատկապես կարևոր էր այն պայմաններում, երբ հայ համայնքը գտնվում էր այլալեզու և բազմամշակութային հասարակական միջավայրում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև իրաքահայերի տնտեսական գործունեությանը։ Հայերը մասնակցել են առևտրի, արհեստների, ծառայությունների, արդյունաբերության և այլ տնտեսական ոլորտների զարգացմանը։ Համայնքի որոշ ներկայացուցիչներ կարողացել են ստեղծել սեփական ձեռնարկություններ և զբաղեցնել նշանակալի դիրքեր քաղաքային տնտեսական կյանքում։ Այս տնտեսական գործունեությունը միաժամանակ նպաստել է համայնքի նյութական կայունությանը և հասարակական դիրքի ամրապնդմանը։ Կարևոր ուսումնասիրության առարկա է նաև մշակութային կյանքը։ Հայկական թատրոնը, երաժշտությունը, գրականությունը, տոնական ավանդույթները, ազգային պարերը և մամուլը հնարավորություն են տվել պահպանել և վերարտադրել հայկական մշակութային ինքնությունը։ Համայնքային միջոցառումները ոչ միայն մշակութային ժամանցի ձև էին, այլև ազգային համախմբման միջոց։ Մամուլի և գրականության միջոցով իրաքահայերը կարողացել են կապ պահպանել ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ սփյուռքահայ մյուս համայնքների հետ։ Հետազոտության մեջ կարող է առանձնացվել նաև իրաքահայ համայնքի հարաբերությունը Իրաքի հասարակության և պետական կառույցների հետ։ Իրաքի բազմազգ և բազմակրոն միջավայրը ստեղծել է տարբեր համայնքների համակեցության առանձնահատուկ պայմաններ։ Հայերի հասարակական ինտեգրումը, քաղաքացիական մասնակցությունը և ազգային ինքնության պահպանումը կարող են դիտարկվել որպես փոխկապակցված գործընթացներ։ Այս համատեքստում կարևոր է ուսումնասիրել պետական քաղաքականության ազդեցությունը հայկական համայնքի կազմակերպական և մշակութային կյանքի վրա։ 20-րդ դարի երկրորդ կեսի քաղաքական զարգացումները, ներքին հակամարտությունները և տարածաշրջանային պատերազմները աստիճանաբար ազդեցին նաև իրաքահայության կենսապայմանների վրա։ Անվտանգության խնդիրները, տնտեսական դժվարությունները և քաղաքական անկայունությունը հանգեցրին արտագաղթի աճին։ Համայնքի անդամների մի մասը տեղափոխվեց այլ երկրներ, այդ թվում՝ Հայաստան և արևմտյան սփյուռքի տարբեր կենտրոններ։ Այս գործընթացը փոխեց համայնքի ժողովրդագրական պատկերը և նվազեցրեց նրա նախկին թվաքանակը։ Հետազոտության արժեքավոր կողմերից կարող է լինել նաև սերունդների միջև ազգային ինքնության փոխանցման խնդրի ուսումնասիրությունը։ Լեզուն, ընտանիքը, եկեղեցին, դպրոցը, մշակութային կազմակերպությունները և համայնքային հիշողությունը միասին ձևավորել են ինքնության պահպանման մեխանիզմներ։ Միաժամանակ նոր սերունդների սոցիալականացման և իրաքյան հասարակության մեջ ինտեգրման գործընթացները կարող էին առաջ բերել ազգային ինքնության դրսևորման նոր ձևեր։ Աշխատությունը կարող է օգտագործել պատմական փաստաթղթեր, համայնքային կազմակերպությունների նյութեր, մամուլ, հուշագրություններ, վիճակագրական տվյալներ և բանավոր պատմության աղբյուրներ՝ իրաքահայության պատմական զարգացումն ավելի ամբողջական ներկայացնելու համար։ Այդ աղբյուրների համադրումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել ոչ միայն խոշոր քաղաքական իրադարձությունները, այլև համայնքի առօրյա կյանքը, ընտանեկան հարաբերությունները, կրթությունը, աշխատանքը և մշակութային գործունեությունը։ Աշխատության գիտական և պատմամշակութային նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն ներկայացնում է իրաքահայությանը որպես Մերձավոր Արևելքի հայկական սփյուռքի կարևոր բաղադրիչ՝ ցույց տալով համայնքի ձևավորման, կազմակերպման, զարգացման և աստիճանական նվազման հիմնական փուլերը։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, սփյուռքագետներին, ազգագրագետներին, սոցիոլոգներին, ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքի և հայկական սփյուռքի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել 20-րդ դարում Իրաքի հայկական համայնքի պատմական ուղու մասին՝ ընդգրկելով նրա ձևավորման նախադրյալները, ժողովրդագրական և տարածքային զարգացումները, տնտեսական ու հասարակական գործունեությունը, կրթական և մշակութային կյանքը, ազգային ինքնության պահպանման խնդիրները և տարածաշրջանի քաղաքական փոփոխությունների ազդեցությունը համայնքի հետագա ճակատագրի վրա։

Mathematics

Տեսական և հաշվողական ֆիզիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է մագնիսաակտիվ ֆոնային պլազմայում գերալֆվենյան արագությամբ պլազմայի տարածման ֆիզիկական մեխանիզմների, մագնիսահիդրոդինամիկական գործընթացների և դրանց թվային մոդելավորման ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մագնիսացված պլազմայի հիմնական հատկությունները, լիցքավորված մասնիկների շարժման առանձնահատկությունները, մագնիսական դաշտի ազդեցությունը պլազմային հոսքերի վրա և Ալֆվենի արագության նշանակությունը պլազմայի դինամիկայի նկարագրման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գերալֆվենյան հոսքերի և ֆոնային պլազմայի փոխազդեցությանը, հարվածային ալիքների ձևավորման պայմաններին, մագնիսական դաշտի կառուցվածքային փոփոխություններին և էներգիայի փոխանցման գործընթացներին։ Վերլուծվում են պլազմայի խտության, ջերմաստիճանի, հոսքի արագության, մագնիսական դաշտի լարվածության և այլ ֆիզիկական պարամետրերի ազդեցությունները տարածման բնույթի ու կայունության վրա։ Քննարկվում են մագնիսահիդրոդինամիկայի հավասարումների, պլազմայի կինետիկական նկարագրության և համապատասխան մաթեմատիկական մոդելների կիրառման հնարավորությունները գերալֆվենյան գործընթացների տեսական հետազոտության համար։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են թվային հաշվարկների կազմակերպման, սկզբնական և սահմանային պայմանների ընտրության, հաշվարկային ալգորիթմների կիրառման և մոդելավորման արդյունքների ֆիզիկական մեկնաբանության խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում նման գործընթացների ուսումնասիրության նշանակությանը տիեզերական և աստղաֆիզիկական պլազմայի, արևային քամու, մագնիսոլորտային երևույթների և լաբորատոր պլազմային համակարգերի հետազոտության համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պլազմայի ֆիզիկայի, մագնիսահիդրոդինամիկայի, հաշվողական ֆիզիկայի, տիեզերական ֆիզիկայի և ոչ գծային դինամիկական համակարգերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։