Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionLiterature
Русские литературные деятели и армянская действительность (10-е годы XX века)
Ուսումնասիրությունը նվիրված է 20-րդ դարի 10-ական թվականների ռուս գրական և մշակութային գործիչների՝ հայկական իրականության նկատմամբ ունեցած հետաքրքրություններին, վերաբերմունքին և կապերին։ Աշխատության մեջ հայ-ռուսական գրական ու մշակութային հարաբերությունները դիտարկվում են տվյալ ժամանակաշրջանի պատմաքաղաքական և հասարակական իրադարձությունների համատեքստում՝ բացահայտելով այն միջավայրը, որտեղ ձևավորվել և զարգացել են երկու ժողովուրդների մտավոր ու մշակութային փոխառնչությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ռուս գրական գործիչների այցելություններին, հրապարակումներին, ստեղծագործական արձագանքներին և հասարակական դիրքորոշումներին, որոնց միջոցով արտացոլվել են Հայաստանի, հայ ժողովրդի կյանքի, մշակույթի և ազգային խնդիրների վերաբերյալ նրանց պատկերացումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են հայկական իրականության տարբեր դրսևորումները՝ պատմական իրադարձությունները, հասարակական կյանքը, մշակութային ժառանգությունը և ազգային հարցերը, ընկալվել ռուս մտավորական միջավայրում։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև փոխադարձ մշակութային ազդեցությունների ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով ռուսական գրականության և մտավոր կյանքի ազդեցությունը հայ մշակույթի վրա և, հակառակ ուղղությամբ, հայկական թեմաների ու իրադարձությունների արձագանքը ռուսական գրական ու հասարակական շրջանակներում։ Ժամանակաշրջանի նյութերի քննությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու հայ-ռուսական մշակութային կապերի զարգացման, գրական երկխոսության ձևավորման և երկու մշակույթների փոխճանաչման գործընթացների մասին։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, պատմաբաններին, մշակութաբաններին, ռուսագիտության և հայագիտության մասնագետներին, ինչպես նաև հայ-ռուսական գրական ու մշակութային հարաբերությունների պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին և հետազոտողներին։
Updated: 2026-09-16Other Subjects
Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1988, Апрель, №4-5)
Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։
Updated: 2026-08-21Mathematics
Двумерные упругие волны в электромагнитоактивных средах
Այս աշխատությունը նվիրված է էլեկտրամագնիսական ազդեցությամբ օժտված միջավայրերում երկչափ առաձգական ալիքների տարածման տեսական և կիրառական ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է մեխանիկական և էլեկտրամագնիսական դաշտերի փոխազդեցության բարդ գործընթացներին՝ ներկայացնելով այն ֆիզիկական օրենքներն ու մաթեմատիկական մոդելները, որոնց միջոցով նկարագրվում են ալիքային երևույթները նման միջավայրերում։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են առաձգական ալիքների տարածման առանձնահատկությունները, դրանց արագության, կառուցվածքի և էներգետիկ բնութագրերի փոփոխությունները՝ կախված միջավայրի հատկություններից և արտաքին ազդեցություններից։ Հեղինակը վերլուծում է տեսական խնդիրների ձևակերպման եղանակները, սահմանային պայմանների ազդեցությունը և ալիքների վարքագիծը տարբեր ֆիզիկական իրավիճակներում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի շարունակական միջավայրերի մեխանիկայի, էլեկտրադինամիկայի, նյութագիտության և ժամանակակից տեխնոլոգիաների զարգացման համար, քանի որ նման երևույթների բացահայտումը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալ բարդ կոմպոզիտային և ֆունկցիոնալ նյութերի հատկությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկոսների, ինժեներների, հետազոտողների և բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար՝ որպես տեսական գիտելիքների և կիրառական խնդիրների ուսումնասիրության աղբյուր։
Updated: 2026-09-13Environmental Science
Երկրագնդի ջրային ոլորտը
Գիրքը ներկայացնում է օվկիանոսների, ծովերի, գետերի, լճերի, ստորերկրյա ջրերի և սառցադաշտերի ընդհանուր բնութագիրը՝ բացատրելով դրանց փոխկապակցվածությունը գլոբալ ջրաշրջապտույտի համակարգում։ Հեղինակը մանրամասն վերլուծում է ջրային ռեսուրսների տարածական բաշխումը, քիմիական և ֆիզիկական հատկությունները, ինչպես նաև դրանց դերը կլիմայի ձևավորման և էկոհամակարգերի կայունության մեջ։ Աշխատությունում հատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրային ռեսուրսների օգտագործման, աղտոտման խնդիրների և պահպանության միջոցառումների քննարկմանը՝ ընդգծելով մարդածին գործոնների ազդեցությունը հիդրոսֆերայի վրա։ Ներառված են նաև ջրաբանական գործընթացների մոդելավորման և մոնիթորինգի հիմնական սկզբունքները, որոնք կարևոր են բնապահպանական և աշխարհագրական հետազոտությունների համար։ Գիրքը նախատեսված է աշխարհագրության, էկոլոգիայի, բնապահպանության և հարակից ոլորտների ուսանողների և մասնագետների համար՝ ծառայելով որպես հիմնարար ուսումնական աղբյուր Երկրի ջրային համակարգերի ուսումնասիրության մեջ։
Updated: 2026-09-23Political Science
Հասարակական կազմակերպությունների դերը ՀՀ-ում քաղաքացիական հասարակության կայացման գորցընթացում
Աշխատությունը նվիրված է հասարակական կազմակերպությունների նշանակության և գործառույթների ուսումնասիրությանը Հայաստանում քաղաքացիական հասարակության ձևավորման ու զարգացման գործընթացում։ Քննության կենտրոնում են հասարակական կազմակերպությունների՝ որպես պետությունից և առևտրային հատվածից հարաբերականորեն անկախ քաղաքացիական կառույցների գործունեությունը, դրանց մասնակցությունը հանրային կյանքին և քաղաքացիների շահերի ու նախաձեռնությունների ներկայացման մեխանիզմները։ Ուսումնասիրվում են քաղաքացիական հասարակության վերաբերյալ տեսական մոտեցումները, դրա հիմնական ինստիտուտները և հասարակական կազմակերպությունների տեղը այդ համակարգում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքացիների մասնակցության խթանմանը, հանրային խնդիրների բարձրաձայնմանը, տարբեր սոցիալական խմբերի շահերի ներկայացմանը, իրավական և հասարակական իրազեկվածության բարձրացմանը, սոցիալական ծրագրերի իրականացմանը և հանրային քննարկումների կազմակերպմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են նաև հասարակական կազմակերպությունների և պետական կառավարման ու տեղական ինքնակառավարման մարմինների փոխհարաբերությունները՝ ներառելով համագործակցության, խորհրդակցությունների, հանրային քաղաքականության քննարկումների և որոշումների ընդունման գործընթացներում քաղաքացիական մասնակցության հնարավոր ձևերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում կազմակերպությունների գործունեության իրավական և կազմակերպական պայմաններին, ֆինանսավորման աղբյուրներին, կառավարման մեխանիզմներին, հաշվետվողականությանն ու թափանցիկությանը, ինչպես նաև հասարակության վստահության ձևավորման խնդիրներին։ Քննության են առնվում այն դժվարությունները, որոնք կարող են սահմանափակել հասարակական կազմակերպությունների արդյունավետ գործունեությունը՝ ռեսուրսների անբավարարությունից և մասնագիտական կարողությունների զարգացման անհրաժեշտությունից մինչև հասարակության տարբեր խմբերի ներգրավվածության մակարդակը։ Միաժամանակ դիտարկվում են հասարակական նախաձեռնությունների, կամավորության, համայնքային մասնակցության և տարբեր ոլորտներում շահերի պաշտպանության միջոցով քաղաքացիական ակտիվության զարգացման հնարավորությունները։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու հասարակական կազմակերպությունների ներդրումը պետական և հասարակական կառույցների միջև հաղորդակցության ձևավորման, հանրային վերահսկողության մեխանիզմների զարգացման և քաղաքացիների մասնակցության ընդլայնման գործընթացներում՝ առանց այդ դերակատարումը միանշանակ գնահատելու։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն քաղաքագիտության, հանրային կառավարման և քաղաքացիական հասարակության ուսումնասիրությունների համար՝ համակարգելով հասարակական կազմակերպությունների գործունեության հիմնական ուղղությունները, զարգացման խնդիրները և քաղաքացիական ինստիտուտների կայացման գործընթացում դրանց ունեցած գործառույթները։
Updated: 2026-09-29Culture
Քաջարյան շրջանի թեյարանային պատմողական որմնանկարչությունը
Աշխատությունը նվիրված է Քաջարյան ժամանակաշրջանի Իրանում թեյարանային մշակույթի միջավայրում ձևավորված պատմողական որմնանկարչության գեղարվեստական, թեմատիկ և հասարակական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում այս երևույթը դիտարկվում է որպես իրանական ժողովրդական կերպարվեստի կարևոր ուղղություն, որտեղ պատկերային պատմությունը միավորվում է բանավոր ավանդույթի, գրականության, պատմական հիշողության, կրոնական պատկերացումների և հասարակական առօրյայի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում թեյարաններին որպես հանրային հաղորդակցության և մշակութային փոխանակման վայրերի, որտեղ պատմություններ պատմելը, էպիկական ու պատմական անցքերը ներկայացնելը և դրանց պատկերային վերարտադրությունը կարող էին ձևավորել միասնական մշակութային միջավայր։ Քննվում են որմնանկարների սյուժետային կառուցվածքը, կերպարների դասավորությունը, գործողությունների հաջորդական ներկայացումը, տարածության և ժամանակի պատկերային կազմակերպումը, ինչպես նաև գունային, հորինվածքային և խորհրդանշական լուծումները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում իրանական էպիկական ավանդույթից, պատմական հիշողությունից, կրոնական պատմություններից և ժողովրդական պատումներից ներշնչված թեմաների ուսումնասիրությանը։ Պատմողական սկզբունքը դիտարկվում է որպես այս արվեստի առանցքային առանձնահատկություն, քանի որ մեկ պատկերային հարթության մեջ կարող էին ներկայացվել իրադարձությունների տարբեր դրվագներ՝ հանդիսատեսին հնարավորություն տալով ճանաչել և վերականգնել ծանոթ պատմության ընթացքը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կերպարվեստի և բանավոր պատմողական մշակույթի փոխհարաբերության բացահայտումը՝ ուսումնասիրելով պատմասացների գործունեության և տեսողական պատկերների միջև հնարավոր կապերը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ժողովրդական և պալատական արվեստների փոխազդեցությանը, քանի որ Քաջարյան շրջանի գեղարվեստական մշակույթում տարբեր սոցիալական միջավայրերի պատկերային ավանդույթները կարող էին փոխադարձ ազդեցություն ունենալ։ Քննվում են նաև հերոսական կերպարների, մարտական տեսարանների, կրոնական անձանց, իշխանավորների և առօրյա կյանքի դրվագների պատկերավորման առանձնահատկությունները՝ բացահայտելով դրանց գաղափարական և խորհրդանշական նշանակությունը։ Որմնանկարները կարող են ուսումնասիրվել նաև որպես հասարակական հիշողության տեսողական արտահայտություններ, որոնց միջոցով փոխանցվել են պատմական պատկերացումներ, արժեքային համակարգեր և հավաքական ինքնության տարրեր։ Կարևորվում է այս ստեղծագործությունների համադրումը ժամանակաշրջանի մանրանկարչության, գրքային պատկերազարդման, պալատական նկարչության և ժողովրդական արվեստի այլ ձևերի հետ։ Նման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել Քաջարյան Իրանի գեղարվեստական կյանքի բազմազանության, հանրային տարածքներում արվեստի գործառույթի և պատմողական կերպարվեստի զարգացման մասին՝ միաժամանակ ընդգծելով թեյարանային որմնանկարչության նշանակությունը իրանական մշակութային ժառանգության համատեքստում։
Updated: 2026-09-18