Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1988, Մարտ, թիվ 5)

Economics

Աշխատությունը նվիրված է արտահանման՝ որպես տնտեսական աճի ապահովման կարևորագույն գործոնի ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում է արտաքին առևտրի և հատկապես արտահանման ազդեցությունը ազգային տնտեսության զարգացման, արտադրության ընդլայնման, զբաղվածության, ներդրումների ներգրավման և պետական եկամուտների ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի արտահանման կառուցվածքին, ապրանքների և ծառայությունների հիմնական ուղղություններին, արտաքին շուկաների աշխարհագրությանը և արտահանման ներուժի ձևավորման վրա ազդող տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ գործոններին։ Աշխատանքում քննարկվում են արտահանման խթանման պետական քաղաքականությունը, արտահանող ձեռնարկությունների մրցունակության բարձրացման հնարավորությունները, միջազգային շուկաների հասանելիությունը և արտաքին տնտեսական կապերի ընդլայնման նշանակությունը։ Ուսումնասիրվում են նաև Հայաստանի տնտեսության արտահանմանն ուղղված ոլորտների զարգացման հնարավորությունները, արտադրանքի դիվերսիֆիկացման, բարձր ավելացված արժեք ունեցող ապրանքների ու ծառայությունների արտահանման ընդլայնման և նոր շուկաներ մուտք գործելու խնդիրները։ Կարևորվում է արտահանման ազդեցությունը վճարային հաշվեկշռի, ազգային արժույթի կայունության, արտադրական ներուժի օգտագործման և տնտեսական աճի երկարաժամկետ կայունության վրա։ Միաժամանակ դիտարկվում են արտահանման զարգացմանը խոչընդոտող գործոնները, այդ թվում՝ փոքր ներքին արտադրական շուկան, արտաքին շուկաներում մրցակցության բարձր մակարդակը, լոգիստիկ սահմանափակումները, արտադրողականության և տեխնոլոգիական հագեցվածության խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել Հայաստանի արտահանման ներուժի առավել արդյունավետ օգտագործման և արտաքին տնտեսական քաղաքականության կատարելագործման ուղղությունների բացահայտմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, միջազգային առևտրի մասնագետներին, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչներին, գործարարներին, արտահանող ընկերությունների մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Other Subjects

Հաշվապահական հաշվառման և ֆինանսական վերահսկողության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ոչ առևտրային կազմակերպություններում հաշվապահական հաշվառման և աուդիտի կազմակերպման առանձնահատկությունների, առկա հիմնախնդիրների և դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղիների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ոչ առևտրային կազմակերպությունների գործունեության տնտեսական ու իրավական հիմքերը, ֆինանսավորման աղբյուրները, եկամուտների և ծախսերի հաշվառման սկզբունքները, ինչպես նաև ֆինանսական հաշվետվությունների կազմման պահանջները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դրամաշնորհների, նվիրատվությունների, նպատակային ֆինանսավորման, անդամավճարների և այլ ֆինանսական միջոցների հաշվառման ու օգտագործման վերահսկողության մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են հաշվապահական տեղեկատվության արժանահավատության, ֆինանսական գործառնությունների փաստաթղթավորման, ներքին վերահսկողության համակարգերի և հաշվետվողականության արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են նաև աուդիտորական ստուգումների կազմակերպման, ֆինանսական ռիսկերի գնահատման, հաշվապահական սխալների բացահայտման և ֆինանսական միջոցների նպատակային օգտագործման վերահսկողության մեթոդները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են հաշվապահական հաշվառման միջազգային մոտեցումների կիրառման, հաշվապահական գործընթացների թվայնացման, ներքին աուդիտի զարգացման և ֆինանսական կառավարման գործիքների կատարելագործման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ոչ առևտրային կազմակերպությունների ֆինանսական թափանցիկության, հանրային վստահության, հաշվետվողականության և կառավարման արդյունավետության բարձրացման նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հաշվապահական հաշվառման, աուդիտի, ֆինանսական կառավարման, ոչ առևտրային կազմակերպությունների գործունեության և հանրային ֆինանսների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Other Subjects

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Other Subjects

Նյութագիտություն աշխատությունը հիմնարար տեխնիկական և ուսումնական բնույթի դասագիրք է, որը նվիրված է նյութերի կառուցվածքի, հատկությունների և կիրառությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նախատեսված ինժեներական, մեքենաշինական, շինարարական և տեխնոլոգիական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար, գրքում ներկայացվում են նյութագիտության հիմնական հասկացությունները՝ նյութերի ատոմային և բյուրեղային կառուցվածք, դրանց ազդեցությունը մեխանիկական, ջերմային, էլեկտրական և քիմիական հատկությունների վրա, ինչպես նաև նյութերի վարքագիծը արտաքին ազդեցությունների պայմաններում, մանրամասն քննարկվում են մետաղների, համաձուլվածքների, պոլիմերների, կերամիկայի և կոմպոզիտային նյութերի կառուցվածքն ու հատկությունները, բացատրվում են դրանց արտադրության և մշակման հիմնական տեխնոլոգիական գործընթացները՝ ձուլում, ջերմային մշակում, դեֆորմացիա և մակերեսային մշակում, աշխատությունը անդրադառնում է նաև նյութերի ամրության, կարծրության, մաշվածակայունության և կոռոզիոն դիմադրության հարցերին, ինչպես նաև դրանց ընտրության ինժեներական չափանիշներին տարբեր կիրառական ոլորտների համար, ներկայացվում են փորձարարական մեթոդներ նյութերի հատկությունների գնահատման համար, ինչը թույլ է տալիս կապ հաստատել տեսական գիտելիքների և գործնական կիրառությունների միջև, գրքում ընդգծվում է նաև ժամանակակից նյութերի՝ բարձր ամրության համաձուլվածքների և կոմպոզիտների դերը տեխնոլոգիական առաջընթացի մեջ, աշխատությունը համարվում է կարևոր կրթական աղբյուր, որը ձևավորում է նյութերի վարքագծի գիտական ըմբռնում և անհրաժեշտ հիմք է տալիս հետագա ինժեներական ուսումնասիրությունների համար։

Biology

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Macrophomina phaseolina (Tassi) Goid. սնկատեսակի տարբեր մեկուսացումների գենոտիպային բազմազանության ուսումնասիրությանը, որոնք առանձնացվել են Իրանի Մազանդարան նահանգում տարածված տարբեր սուբստրատներից։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այս բուսախտածին սնկի պոպուլյացիոն և գենետիկական բազմազանության առանձնահատկությունները և պարզել, թե որքանով են տարբեր միջավայրերից ստացված մեկուսացումները տարբերվում միմյանցից գենոտիպային մակարդակում։ Ուսումնասիրության կարևորությունը պայմանավորված է նրանով, որ տվյալ սնկատեսակը կարող է ախտահարել տարբեր մշակաբույսեր և առաջացնել հիվանդություններ, որոնք կարող են բացասաբար անդրադառնալ բույսերի աճի, զարգացման և բերքատվության վրա։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են տարբեր հողային, բուսական կամ այլ բնական սուբստրատներից ստացված սնկային մեկուսացումները՝ նպատակ ունենալով համեմատել դրանց գենետիկական առանձնահատկությունները և գնահատել պոպուլյացիայի ներսում առկա բազմազանության մակարդակը։ Գենոտիպային բազմազանության բացահայտումը կարևոր է սնկի տարածման, հարմարվողականության և տարբեր էկոլոգիական պայմաններում գոյատևման մեխանիզմները հասկանալու համար։ Հետազոտությունը կարող է ներառել սնկային նմուշների առանձնացման, մաքուր կուլտուրաների ստացման, ԴՆԹ-ի մեկուսացման, մոլեկուլային գենետիկական մարկերների կիրառման և ստացված տվյալների համեմատական վերլուծության փուլեր։ Մոլեկուլային մեթոդների օգնությամբ հնարավոր է տարբերակել արտաքին կամ մշակութային հատկանիշներով իրար մոտ մեկուսացումները և բացահայտել դրանց միջև առկա գենետիկական տարբերությունները։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել տարբեր սուբստրատներից ստացված մեկուսացումների միջև գենետիկական նմանության և տարբերության աստիճանին, ինչպես նաև դրանց հնարավոր խմբավորմանը։ Այդպիսի վերլուծությունը կարող է ցույց տալ, թե արդյոք գենոտիպային կառուցվածքը կապված է մեկուսացման աղբյուրի, աշխարհագրական դիրքի կամ որոշակի էկոլոգիական պայմանների հետ։ Աշխատությունը կարևոր է նաև բուսախտաբանական տեսանկյունից, քանի որ սնկի գենետիկական բազմազանության իմացությունը կարող է նպաստել հիվանդությունների տարածման օրինաչափությունների, պաթոգենության տարբեր ձևերի և հնարավոր հարմարվողական մեխանիզմների ավելի լավ ըմբռնմանը։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ հիվանդությունների ախտորոշման, կանխարգելման և կառավարման ռազմավարությունների մշակման համար, քանի որ գենետիկորեն բազմազան պոպուլյացիաների առկայությունը կարող է ազդել պայքարի միջոցների արդյունավետության և հիվանդության զարգացման դինամիկայի վրա։ Մազանդարանի տարածաշրջանը որպես ուսումնասիրության տարածք կարևոր է իր գյուղատնտեսական նշանակությամբ և տարբեր էկոլոգիական պայմանների առկայությամբ, ինչը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու պաթոգենի գենետիկական կառուցվածքը բազմազան բնական և ագրոէկոլոգիական միջավայրերում։ Աշխատությունը համադրում է միկոլոգիայի, բուսախտաբանության, գենետիկայի, մոլեկուլային կենսաբանության և պոպուլյացիոն կենսաբանության մեթոդներն ու խնդիրները։ Այն կարող է հետաքրքրել բուսախտաբաններին, միկոլոգներին, գենետիկներին, մոլեկուլային կենսաբաններին, գյուղատնտեսական գիտությունների մասնագետներին և բույսերի հիվանդությունների ուսումնասիրմամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ուսումնասիրությունը հատկապես արժեքավոր է այն տեսանկյունից, որ թույլ է տալիս գնահատել բուսախտածին սնկի ներպոպուլյացիոն բազմազանությունը և դրա հնարավոր կապը տարբեր սուբստրատների ու էկոլոգիական պայմանների հետ՝ ստեղծելով հիմք հետագա համաճարակաբանական, էվոլյուցիոն և գործնական բուսապաշտպանական ուսումնասիրությունների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում սոցիալական աջակցության քաղաքականության ձևավորման, իրականացման և արդյունավետության գնահատման հիմնախնդիրներին՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով դրա բարելավման հնարավոր ուղղություններին։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են սոցիալական աջակցության համակարգի հիմնական նպատակները, սկզբունքները և գործիքները, ինչպես նաև պետության դերը սոցիալապես խոցելի խմբերի կենսամակարդակի և սոցիալական անվտանգության ապահովման գործում։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ սոցիալական նպաստների, դրամական և ոչ դրամական աջակցության ծրագրերի, ընտանեկան և սոցիալական ծառայությունների, աղքատության հաղթահարման և սոցիալական ներառման մեխանիզմների գործունեությանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում սոցիալական աջակցության հասցեականության խնդրին՝ ուսումնասիրելով, թե որքանով են պետական ծրագրերը հասնում իրականում առավել կարիքավոր քաղաքացիներին և որքանով են արդյունավետ օգտագործվում սահմանափակ պետական ռեսուրսները։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև սոցիալական աջակցության համակարգի և աղքատության, գործազրկության, եկամուտների անհավասարության ու սոցիալական խոցելիության միջև փոխկապակցվածության գնահատումը։ Աշխատությունը կարող է վերլուծել համակարգում առկա վարչական և ինստիտուցիոնալ խնդիրները, տարբեր սոցիալական ծրագրերի փոխկապակցվածությունը, աջակցության տրամադրման մեխանիզմների արդյունավետությունը և դրանց կատարելագործման անհրաժեշտությունը։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել սոցիալական քաղաքականության ավելի նպատակային և արդյունավետ դարձմանը՝ տվյալների վրա հիմնված գնահատման, շահառուների կարիքների առավել ճշգրիտ բացահայտման, ծառայությունների մատչելիության բարձրացման և սոցիալական պաշտպանության համակարգի արդիականացման միջոցով։ Հետազոտության արդյունքում առաջարկվող բարելավման ուղղությունները կարող են նպաստել սոցիալական աջակցության հասցեականության, արդյունավետության և կայունության բարձրացմանը, ինչպես նաև սոցիալական անհավասարության նվազեցմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել սոցիալական քաղաքականության մասնագետների, տնտեսագետների, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչների, սոցիալական աշխատողների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։