Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1982, Մարտ, թիվ 11)

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է Ա. Այվազյանի արձակի ռուսերեն թարգմանությունների լեզվական և լինգվոմշակութաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով բնագրի և թարգմանության միջև իմաստային, ոճական և մշակութային փոխակերպումների գործընթացները։ Հեղինակը վերլուծում է թարգմանական համապատասխանության հիմնական խնդիրները՝ բառապաշարային ընտրության, շարահյուսական կառուցվածքների վերարտադրման և գեղարվեստական ոճի պահպանման համատեքստում։ Գրքում դիտարկվում են նաև մշակութային կոնոտացիաների փոխանցման դժվարությունները, հատկապես այն դեպքերում, երբ հայերեն բնագրում առկա են ազգային-մշակութային յուրահատուկ իրողություններ, որոնք պահանջում են թարգմանական ադապտացիա կամ բացատրական լուծումներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լինգվոմշակութաբանական գործոններին՝ խորհրդանիշների, պատկերային համակարգերի և ազգային մտածողության արտահայտման ձևերին, որոնք ազդում են տեքստի ընկալման վրա ռուսալեզու ընթերցողի կողմից։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև թարգմանիչների կիրառած ռազմավարությունները՝ ներառյալ բառացի և ազատ թարգմանության համադրությունները, ինչպես նաև ոճական հավասարակշռության պահպանման մեթոդները։ Աշխատությունը կարևոր է թարգմանաբանների, լեզվաբանների և գրականագետների համար՝ նպաստելով միջմշակութային հաղորդակցության և գեղարվեստական թարգմանության տեսության զարգացմանը։

History

Պատմաժողովրդագրական և վիճակագրական բնույթի այս փաստաթուղթը նվիրված է Ռուսական կայսրության կազմում գտնվող Կարսի մարզի ժամանակավորապես բնակվող բնակչության ազգային և կրոնական կազմի ներկայացմանը՝ 1900 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ։ Այն պաշտոնական վիճակագրական տեղեկագիր է, որում բնակչության վերաբերյալ տվյալները համակարգված են ըստ ազգությունների և կրոնական պատկանելության։ Փաստաթուղթն արտացոլում է XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի Կարսի մարզի բազմազգ ու բազմակրոն ժողովրդագրական միջավայրը՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու տարածաշրջանում բնակվող տարբեր ազգային և կրոնական համայնքների թվաքանակն ու հարաբերակցությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն հայերի, ռուսների, հույների, թուրքերի, քրդերի և այլ բնակչական խմբերի վերաբերյալ վիճակագրական տեղեկությունները, ինչպես նաև քրիստոնեական տարբեր դավանանքների և մահմեդական բնակչության ներկայացվածությունը։ Տեղեկագրի տվյալները կարող են օգտագործվել բնակչության ժամանակավոր տեղաշարժերի, տարածաշրջանային ժողովրդագրական փոփոխությունների և բնակչության ազգային ու դավանական կառուցվածքի պատմական ուսումնասիրության համար։ Փաստաթուղթը կարևոր սկզբնաղբյուր է նաև Կարսի մարզի վարչատարածքային պատմության, Ռուսական կայսրության վիճակագրական հաշվառման համակարգի և Հարավային Կովկասի ժողովրդագրական գործընթացների հետազոտության տեսանկյունից։ Դրա ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համադրելու տվյալ ժամանակաշրջանի պաշտոնական վիճակագրությունը մարդահամարների, վարչական հաշվետվությունների և այլ պատմական աղբյուրների հետ՝ հաշվի առնելով մշտական ու ժամանակավոր բնակչության հաշվառման տարբերությունները։ Տեղեկագիրը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, պատմական ժողովրդագրության, ազգագրության, Կովկասագիտության և պատմական վիճակագրության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Other Subjects

Վարորդական տեսական քննությունների հարցաշարեր - Խումբ 4 ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է վարորդական տեսական քննությանը պատրաստվելու միջինից բարձր մակարդակի համար և ընդգրկում է ավելի բարդ և իրավիճակային բնույթի հարցաշարեր։ Գրքում ներկայացված են հարցեր, որոնք վերաբերում են խաչմերուկներում երթևեկության կարգավորմանը, առաջնահերթության ճիշտ որոշմանը տարբեր պայմաններում, վազանցի և կանգառի կանոնների կիրառմանը, ինչպես նաև երթևեկության անվտանգության ապահովման հիմնական սկզբունքներին։ Աշխատությունը կառուցված է այնպես, որ սովորողը ոչ միայն հիշի կանոնները, այլ նաև կարողանա դրանք կիրառել փոփոխվող ճանապարհային իրավիճակներում՝ զարգացնելով տրամաբանական և արագ կողմնորոշման հմտություններ։ Ներառված են նաև հարցեր, որոնք պահանջում են կանոնների համադրական կիրառություն և պատասխանատու վարքագիծ իրական երթևեկության պայմաններում։ Գիրքը օգտակար է այն սովորողների համար, ովքեր արդեն տիրապետում են հիմնական գիտելիքներին և ցանկանում են դրանք խորացնել ու ամրապնդել։

History

Այս գիրքը ուսումնասիրում է Մովսես Խորենացու մատենագրական ժառանգությունը՝ ներկայացնելով նրա «Հայոց պատմություն» աշխատության աղբյուրագիտական, լեզվական և պատմագիտական առանձնահատկությունները։ Գրքում վերլուծվում են Խորենացու օգտագործած աղբյուրները, դրանց հնարավոր ծագումն ու ազդեցությունը նրա պատմական պատումի ձևավորման վրա։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև Խորենացու պատմական աշխարհայացքին, ժամանակագրական կառուցվածքին և հայ ժողովրդի ծագման ու վաղ պատմության վերաբերյալ նրա մեկնաբանություններին։ Նյութում քննարկվում են նաև մատենագրության ճշգրտության, առասպելական և պատմական տարրերի փոխհարաբերության հարցերը։ Գիրքը կարևոր ներդրում է հայ միջնադարյան պատմագրության ուսումնասիրության մեջ՝ հնարավորություն տալով խորապես հասկանալ Խորենացու ստեղծագործության գիտական և մշակութային նշանակությունը։

Other Subjects

Առևտրի համաշխարհային կազմակերպություն-ը միջազգային առևտրի հիմնական կարգավորող կառույցն է, որը ստեղծվել է որպես Առևտրի և սակագների գլխավոր համաձայնագիր-ի իրավահաջորդ և իր վրա է վերցրել գլոբալ առևտրի կանոնների մշակման, ազատականացման և անդամ պետությունների միջև առևտրային վեճերի կարգավորման հիմնական գործառույթները, ապահովելով միասնական իրավական դաշտ, որի միջոցով նվազեցվում են մաքսային և ոչ մաքսային խոչընդոտները և խթանվում է միջազգային տնտեսական համագործակցությունը։ Կազմակերպության գործունեության հիմքում ընկած է բաց և կանխատեսելի առևտրային համակարգի ձևավորումը, որտեղ անդամ երկրները պարտավորվում են պահպանել համաձայնեցված կանոնները, կիրառել թափանցիկ սակագնային քաղաքականություն և լուծել վեճերը բազմակողմ բանակցությունների և մեխանիզմների միջոցով, ինչը նպաստում է համաշխարհային շուկաների կայունությանը և տնտեսական աճին։ ԱՀԿ-ն նաև ընդլայնել է ԱՍԳՀ-ի շրջանակը՝ ընդգրկելով ծառայությունների առևտուրը, մտավոր սեփականության պաշտպանությունը և զարգացող երկրների համար հատուկ և արտոնյալ պայմանները, ինչը դարձնում է այն ժամանակակից գլոբալ առևտրային համակարգի կենտրոնական ինստիտուտը։

Technology

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է համայնքների հայտնաբերման ինֆորմացիոն-տեսական մոտեցումների հետազոտմանը և համապատասխան խորհրդատվական միջավայրի մշակմանը՝ բարդ տվյալային համակարգերում կառուցվածքային խմբերի բացահայտման նպատակով։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են համայնքների (clusters) հայտնաբերման ալգորիթմական հիմքերը, տեղեկատվության տեսության կիրառությունները և ցանցային տվյալների վերլուծության մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս բացահայտել տարաբնույթ օբյեկտների միջև թաքնված կապերն ու կառուցվածքային օրինաչափությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մոդելավորման և հաշվարկային մոտեցումների համադրությանը, ինչպես նաև տվյալների մշակման արդյունավետության բարձրացման խնդիրներին մեծ ծավալների տեղեկատվական հոսքերի պայմաններում։ Ներկայացվում է նաև խորհրդատվական միջավայրի նախագծման գաղափարը, որը պետք է ապահովի օգտատիրոջ համար ինտերակտիվ վերլուծություն, արդյունքների մեկնաբանում և որոշումների կայացման աջակցություն։ Աշխատությունը կարևոր է տվյալագիտության, արհեստական բանականության և տեղեկատվական համակարգերի զարգացման տեսանկյունից՝ նպաստելով բարդ համակարգերի վերլուծության նոր մեթոդների մշակմանը։