Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

Finance

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգում ֆինանսական հսկողության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ շեշտադրելով բանկերի ֆինանսական կայունության, հուսալիության, թափանցիկության և ռիսկերի արդյունավետ կառավարման ապահովման անհրաժեշտությունը։ Ֆինանսական հսկողությունը բանկային համակարգի բնականոն գործունեության առանցքային պայմաններից է, քանի որ բանկերի կողմից ներգրավված և տեղաբաշխված ֆինանսական միջոցների մեծ ծավալները պահանջում են շարունակական վերահսկողություն, հաշվետվողականություն և prudential պահանջների պահպանում։ ՀՀ-ում բանկերի գործունեության նկատմամբ վերահսկողության բացառիկ իրավասությունը վերապահված է Կենտրոնական բանկին, որը սահմանում է բանկերի գործունեության հիմնական կարգավորիչ պահանջները, իրականացնում լիցենզավորում, վերահսկում ֆինանսական խմբերի գործունեությունը և անհրաժեշտության դեպքում կիրառում պատասխանատվության միջոցներ։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են ֆինանսական հսկողության տեսական հիմքերը, դրա կազմակերպման սկզբունքները և բանկային համակարգում կիրառվող վերահսկողական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանկերի կապիտալի բավարարության, իրացվելիության, ակտիվների որակի, վարկային ռիսկի, շուկայական և գործառնական ռիսկերի, շահութաբերության ու ֆինանսական կայունության ցուցանիշների վերահսկմանը։ ՀՀ ԿԲ-ն կարգավորման շրջանակում սահմանում է կապիտալի և իրացվելիության պահանջներ, ինչպես նաև ռիսկերի կառավարման և կորպորատիվ կառավարման չափանիշներ, որոնք ուղղված են հնարավոր կորուստների կլանման կարողության և ֆինանսական համակարգի կայունության ապահովմանը։ Կարևոր ուղղություն է բանկերի ներքին հսկողության համակարգի ուսումնասիրությունը։ Բանկերը պարտավոր են ունենալ ներքին հսկողություն իրականացնող համապատասխան կառուցվածքային ստորաբաժանում, իսկ Կենտրոնական բանկը սահմանում է այդ համակարգի իրականացման նվազագույն պայմանները։ Ներքին հսկողության արդյունավետությունը կարևոր է ֆինանսական հաշվետվությունների արժանահավատության, ներքին ռիսկերի բացահայտման, խարդախությունների կանխարգելման և կառավարչական որոշումների որակի բարձրացման տեսանկյունից։ Աշխատության մեջ կարող է ուսումնասիրվել նաև արտաքին վերահսկողության և ներքին հսկողության փոխկապակցվածությունը։ ՀՀ ԿԲ-ն կիրառում է ինչպես հեռակա, այնպես էլ տեղում վերահսկողության մեխանիզմներ․ հեռակա վերահսկողության ընթացքում վերլուծվում են բանկերի հաշվետվությունները, ֆինանսական ցուցանիշները և ռիսկային պրոֆիլները, իսկ տեղում ստուգումների միջոցով գնահատվում են ներքին գործընթացները, կառավարման համակարգերը և ռիսկերի կառավարման գործելակերպը։ Ժամանակակից վերահսկողության կարևոր առանձնահատկություններից է ռիսկերի վրա հիմնված մոտեցումը, որի շրջանակում վերահսկողական ռեսուրսներն առավելապես ուղղվում են բարձր ռիսկայնություն ունեցող ոլորտներին և կազմակերպություններին։ ՀՀ ԿԲ-ն այս մոտեցումը կիրառում է 2020 թվականից՝ նպատակ ունենալով ավելի վաղ բացահայտել հնարավոր խնդիրները և ժամանակին նվազեցնել դրանց ազդեցությունը ֆինանսական համակարգի վրա։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև բանկային համակարգի թվայնացման, նոր ֆինանսական ծառայությունների, կիբեռռիսկերի, տվյալների որակի, սպառողների պաշտպանության և ֆինանսական շուկաների փոխկապակցվածության հետևանքով առաջացող վերահսկողական նոր մարտահրավերներին։ 2026-2028 թվականների համար ՀՀ ԿԲ-ի կողմից սահմանված վերահսկողական առաջնահերթությունները ևս ընդգծում են նոր և առկա ռիսկերի նկատմամբ բանկերի դիմակայունության բարձրացման և համապատասխան վերահսկողական կարողությունների զարգացման անհրաժեշտությունը։ Աշխատության կարևոր խնդիրներից է բացահայտել գործող ֆինանսական հսկողության համակարգի արդյունավետության սահմանափակումները և մշակել դրա կատարելագործման հնարավոր ուղղություններ՝ հաշվի առնելով միջազգային վերահսկողական չափանիշները և ՀՀ բանկային համակարգի առանձնահատկությունները։ Այդ ուղղությունները կարող են ներառել ռիսկերի վաղ հայտնաբերման մեխանիզմների կատարելագործումը, վերահսկողական տվյալների վերլուծության զարգացումը, ներքին հսկողության համակարգերի ամրապնդումը, հաշվետվողականության և թափանցիկության բարձրացումը և վերահսկողության տեխնոլոգիական գործիքների ընդլայնումը։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել ՀՀ բանկային համակարգի ֆինանսական կայունության ամրապնդմանը, հնարավոր ճգնաժամային իրավիճակների կանխարգելմանը և բանկերի նկատմամբ հասարակության ու ներդրողների վստահության բարձրացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսիստներին, բանկային ոլորտի մասնագետներին, աուդիտորներին, պետական կարգավորող մարմինների աշխատակիցներին, հետազոտողներին և ֆինանսական ու բանկային ուղղությունների ուսանողներին։

Other Subjects

Գիրքը վերնագրով անդրադառնում է կանանց կյանքին, նրանց անձնական փորձառություններին և այն հարցերին, որոնք ներկայացվում են որպես կանանց աշխարհին բնորոշ գաղտնիքներ։ Վերնագրի ձևակերպումը կարող է ընդգրկել կանանց անձնական կյանքի, զգացմունքների, ընտանեկան հարաբերությունների, հասարակական դիրքի կամ վարքագծի վերաբերյալ դիտարկումներ, սակայն առանց բովանդակության լրացուցիչ տվյալների հնարավոր չէ հստակեցնել աշխատության թեմատիկ ուղղվածությունը։ Կանանց մասին գրականությունը կարևոր տեղ է զբաղեցրել հասարակական մտքի պատմության մեջ՝ արտացոլելով տարբեր ժամանակաշրջաններում կանանց դերի, իրավունքների, պարտականությունների և հասարակական սպասումների վերաբերյալ պատկերացումները։ Նման վերնագրով հրատարակությունները կարող էին ընթերցողին ներկայացնել անձնական ու ընտանեկան կյանքի հարցեր, քննարկել միջանձնային հարաբերությունները կամ անդրադառնալ կանանց վարքագծի վերաբերյալ տարածված համոզմունքներին։ Դրանք նաև հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին կանանց կերպարն ու հասարակական դիրքը ներկայացվում տվյալ ժամանակաշրջանի տպագիր մշակույթում։ Հրատարակության ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել կանանց մասին պատմական պատկերացումների, ընտանեկան բարքերի և հասարակական հարաբերությունների վերաբերյալ գրավոր աղբյուրների ճանաչմանը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ տպագիր գրքի պատմության և Կոստանդնուպոլսի գրական միջավայրի ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ որպես կանանց թեմային անդրադարձող փոքրածավալ հրատարակություն։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել կանանց պատմությամբ, հասարակական հարաբերությունների զարգացմամբ, ընտանեկան մշակույթով և տասնիններորդ դարի հայալեզու տպագրության թեմատիկ բազմազանությամբ հետաքրքրվող հետազոտողներին։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է կաշվի մեխանիկական բնութագրերի որոշման համար նախատեսված ավտոմատացված փորձարարական կայանքի հետազոտման և նախագծման խնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում նյութի մեխանիկական հատկությունների չափման գործընթացի ավտոմատացումն է, փորձարկումների ճշգրտության և կրկնելիության բարձրացումը, ինչպես նաև չափման արդյունքների համակարգչային գրանցման ու մշակման հնարավորությունների զարգացումը։ Կաշին դիտարկվում է որպես բարդ կառուցվածք ունեցող նյութ, որի մեխանիկական վարքը կարող է կախված լինել բազմաթիվ գործոններից, այդ թվում՝ կառուցվածքային անհամասեռությունից, նմուշի ուղղությունից, արտաքին բեռնավորման բնույթից և փորձարկման պայմաններից։ Այդ պատճառով համապատասխան չափիչ համակարգի նախագծման ժամանակ կարևոր է ապահովել վերահսկվող փորձարկման պայմաններ և ստացված տվյալների հուսալի գրանցում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել կայանքի մեխանիկական հանգույցների, շարժաբեր համակարգի, ուժի և տեղաշարժի չափման միջոցների, տվիչների, տվյալների հավաքագրման սարքավորումների և կառավարման ծրագրային բաղադրիչների փոխկապակցված աշխատանքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում չափման գործընթացի ավտոմատ կառավարմանը, որը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել մարդկային գործոնի ազդեցությունը և տարբեր նմուշների փորձարկումներն իրականացնել միասնական չափանիշներով։ Ստացված տվյալների հիման վրա կարող են գնահատվել նյութի ամրության, առաձգականության, դեֆորմացման և մեխանիկական վարքը բնութագրող այլ ցուցանիշներ։ Կարևոր ուղղություն է չափման համակարգի մետրոլոգիական բնութագրերի գնահատումը՝ ներառելով ճշգրտությունը, զգայունությունը, վերարտադրելիությունը և հնարավոր չափման սխալների աղբյուրների վերլուծությունը։ Նախագծման գործընթացում կարող է դիտարկվել նաև սարքավորման կառուցվածքային պարզեցման, աշխատանքի հուսալիության և փորձարկման արդյունքների մշակման արդյունավետության բարձրացման խնդիրը։ Ավտոմատացված տվյալների հավաքագրումը հնարավորություն է տալիս ձևավորել նյութի բեռնավորման և դեֆորմացման ընթացքը նկարագրող թվային տվյալների ամբողջություն և այն կիրառել տարբեր նմուշների համեմատական գնահատման համար։ Նման համակարգերը կարող են օգտագործվել կաշվի արտադրության որակի վերահսկման, նյութագիտական հետազոտությունների և տեխնոլոգիական գործընթացների գնահատման շրջանակներում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նյութագիտության, մեխատրոնիկայի, չափիչ տեխնիկայի, ավտոմատ կառավարման և համակարգչային տվյալների մշակման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ստեղծել կաշվի մեխանիկական հատկությունների օբյեկտիվ և արդյունավետ գնահատման ավտոմատացված տեխնիկական համակարգ։

History

Աշխատությունը նվիրված է 1991–2010 թվականներին Չինաստանի արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղությունների և անկախ Հայաստանի հետ ձևավորված միջպետական հարաբերությունների զարգացման ուսումնասիրությանը։ Քննության կենտրոնում են հետսառըպատերազմյան միջազգային համակարգում Չինաստանի արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունների փոփոխությունները, բազմակողմ դիվանագիտության զարգացումը, տնտեսական համագործակցության ընդլայնումը և տարբեր տարածաշրջաններում քաղաքական ու տնտեսական կապերի ամրապնդման միտումները։ Հայաստանի անկախացումից հետո երկու երկրների հարաբերությունները ձևավորվեցին նոր միջպետական հիմքի վրա․ Չինաստանը ճանաչեց Հայաստանի անկախությունը, իսկ դիվանագիտական հարաբերությունները պաշտոնապես հաստատվեցին 1992 թվականի ապրիլի 6-ին։ Նույն թվականի հուլիսին Երևանում բացվեց Չինաստանի դեսպանությունը, իսկ 1996 թվականին Պեկինում՝ Հայաստանի դեսպանությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել երկկողմ քաղաքական երկխոսության ձևավորումը, բարձրաստիճան փոխայցելությունները, պայմանագրաիրավական հիմքի զարգացումը և միջազգային կազմակերպությունների շրջանակում փոխգործակցության առանձնահատկությունները։ 1992 թվականին կողմերը ստորագրեցին մի շարք փաստաթղթեր, որոնք վերաբերում էին ներդրումների խրախուսմանն ու պաշտպանությանը, գիտատեխնիկական, մշակութային, կրթական, առողջապահական և այլ ոլորտների համագործակցությանը, իսկ 1996 թվականի համատեղ փաստաթղթով ամրագրվեցին բարեկամական հարաբերությունների զարգացման հիմնական սկզբունքները։ Կարևոր տեղ կարող է հատկացվել տնտեսական հարաբերություններին՝ ուսումնասիրելով առևտրի, ներդրումների և գործարար կապերի ընդլայնման հնարավորությունները և դրանց նշանակությունը երկու երկրների համագործակցության ընդհանուր համակարգում։ 2004 թվականի համատեղ հայտարարությունում կողմերը տնտեսական և առևտրային համագործակցությունը բնութագրում էին որպես երկկողմ հարաբերությունների կարևոր բաղադրիչ և արձանագրում էին քաղաքական, տնտեսական, գիտատեխնիկական, մշակութային ու կրթական ոլորտներում նախորդ տարիների համագործակցության զարգացումը։ Ուսումնասիրության առանձին ուղղություն կարող է լինել Հարավային Կովկասի տեղը Չինաստանի արտաքին քաղաքականության մեջ և Հայաստանի հետ հարաբերությունների զարգացումը տարածաշրջանային ավելի լայն գործընթացների համատեքստում։ Միաժամանակ հնարավոր է դիտարկել մշակութային, կրթական և գիտական կապերը՝ որպես քաղաքական ու տնտեսական հարաբերությունները լրացնող գործոններ։ Ժամանակաշրջանի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու, թե ինչպես սկզբնական դիվանագիտական հարաբերություններից աստիճանաբար ձևավորվեց բազմաոլորտ համագործակցության ինստիտուցիոնալ հիմք։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է միջազգային հարաբերությունների պատմության, արտաքին քաղաքականության վերլուծության և տարածաշրջանագիտության մոտեցումները՝ ներկայացնելով Չինաստանի արտաքին քաղաքականության առանձնահատկությունների և հայ-չինական միջպետական կապերի ձևավորման ու զարգացման փոխկապակցված պատկերը 1991–2010 թվականներին։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է հայ գրականության ծագման, պատմական զարգացման, գեղարվեստական ուղղությունների ձևավորման և գրական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ հայ ժողովրդի մշակութային, հասարակական և հոգևոր կյանքի պատմության համատեքստում։ Գրքում ներկայացվող թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է հայ գրականության զարգացման հիմնական ժամանակաշրջանները՝ սկսած հնագույն բանավոր ստեղծագործություններից և գրավոր մշակույթի սկզբնավորումից մինչև միջնադարյան, նոր և նորագույն գրականության ձևավորումն ու զարգացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայոց գրերի ստեղծման պատմական նշանակությանը, թարգմանական գրականության սկզբնավորմանը, հինգերորդ դարի մշակութային վերելքին և հայ մատենագրության ձևավորման գործընթացներին։ Քննության են առնվում վաղ միջնադարի պատմագրական, աստվածաբանական, փիլիսոփայական և գեղարվեստական երկերի առանձնահատկությունները, դրանց գաղափարական բովանդակությունը և նշանակությունը ազգային ինքնության պահպանման ու զարգացման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում հայ պատմիչների, բանաստեղծների, փիլիսոփաների և հոգևոր հեղինակների ստեղծագործական ժառանգությանը, նրանց գրական մտածողության առանձնահատկություններին և հայ գրավոր մշակույթի զարգացման մեջ ունեցած ներդրմանը։ Ուսումնասիրվում են միջնադարյան հայ գրականության հիմնական ժանրերը, կրոնական և աշխարհիկ գրականության փոխհարաբերությունները, շարականագրության, տաղերգության, առակագրության և պատմագրության զարգացման օրինաչափությունները։ Կարևորվում են Գրիգոր Նարեկացու, Ներսես Շնորհալու, Ֆրիկի, Հովհաննես Թլկուրանցու, Նահապետ Քուչակի և այլ հեղինակների ստեղծագործությունների գեղարվեստական առանձնահատկությունները, մարդասիրական գաղափարները, լեզվական արտահայտչամիջոցները և գրական ավանդույթների զարգացման վրա ունեցած ազդեցությունը։ Հետազոտության թեմատիկ շրջանակում դիտարկվում են նաև հայկական ժողովրդական բանահյուսության, էպիկական ստեղծագործությունների, ավանդությունների, հեքիաթների և ժողովրդական երգարվեստի կապերը գրավոր գրականության հետ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում նոր շրջանի հայ գրականության ձևավորմանը, լուսավորական գաղափարների տարածմանը, աշխարհաբարի զարգացմանը և գրականության աշխարհիկացման գործընթացներին։ Քննարկվում են տասնիններորդ դարի հայ գրականության գաղափարական ու գեղարվեստական ուղղությունները, ռոմանտիզմի և ռեալիզմի դրսևորումները, ազգային-ազատագրական գաղափարների արտացոլումը և հասարակական կյանքի հիմնախնդիրների ներկայացումը գրական ստեղծագործություններում։ Անդրադարձ է կատարվում Խաչատուր Աբովյանի, Միքայել Նալբանդյանի, Րաֆֆու, Պերճ Պռոշյանի, Գաբրիել Սունդուկյանի, Հովհաննես Թումանյանի, Ավետիք Իսահակյանի և այլ նշանավոր գրողների ստեղծագործական գործունեությանը՝ հայ գրականության զարգացման ընդհանուր գործընթացների համատեքստում։ Ուսումնասիրվում են արևելահայ և արևմտահայ գրական ավանդույթների ձևավորման առանձնահատկությունները, դրանց լեզվական, մշակութային և գեղարվեստական ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Կարևորվում են արևմտահայ գրականության նշանավոր ներկայացուցիչների ստեղծագործությունները, ազգային ինքնագիտակցության, հասարակական հարաբերությունների, մարդու ներաշխարհի և պատմական իրադարձությունների արտացոլումը գրականության մեջ։ Դիտարկվում են քսաներորդ դարի հայ գրականության զարգացման հիմնական միտումները, գրական նորարարությունները, բանաստեղծության, արձակի և դրամատուրգիայի ժանրային փոփոխությունները, ինչպես նաև պատմական ու հասարակական վերափոխումների ազդեցությունը գրական ստեղծագործության վրա։ Առանձին տեղ է հատկացվում հայկական սփյուռքի գրականությանը, տարբեր երկրներում ստեղծագործող հայ հեղինակների մշակութային գործունեությանը, ազգային հիշողության, ինքնության և հայրենիքի թեմաների գեղարվեստական արտահայտությանը։ Քննության են առնվում հայ գրականության կապերը համաշխարհային գրականության հետ, թարգմանական փոխազդեցությունները, գրական ուղղությունների ներթափանցումը և հայկական գեղարվեստական մտածողության ինքնատիպության պահպանման առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու հայ գրականության պատմական շարունակականության, գրական ժանրերի զարգացման, ստեղծագործական անհատականությունների և ազգային մշակութային արժեքների ձևավորման մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետների, բանասերների, պատմաբանների, մշակութաբանների, հայագիտության մասնագետների, դասախոսների, ուսուցիչների, ուսանողների, ինչպես նաև հայ գրականության պատմությամբ և հայկական մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

History

Գիտական աշխատությունը նվիրված է անհատական և հավաքական հիշողության ուսումնասիրմանը՝ բանավոր պատմությունների միջոցով բացահայտելով անցյալի իրադարձությունների ընկալման, պահպանման և սերունդներին փոխանցման առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կենտրոնում այն ձայներն ու կենսափորձերն են, որոնք հաճախ դուրս են մնում պաշտոնական պատմագրությունից, հանրային հիշողությունից կամ գերակշռող պատմական պատումներից։ Բանավոր վկայությունների միջոցով ուսումնասիրվում են անձնական հիշողության, ընտանեկան պատմությունների և հավաքական ինքնության փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև անցյալի իրադարձությունների ազդեցությունը հետագա սերունդների աշխարհընկալման վրա։ Հետհիշողության երևույթը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես են պատմական փորձառությունները փոխանցվում այն մարդկանց, որոնք իրադարձություններին անմիջականորեն չեն մասնակցել, սակայն դրանք ճանաչում են ընտանեկան պատմությունների, պատմությունների վերապատմման, պատկերների և մշակութային հիշողության միջոցով։ Աշխատությունը կարևորում է բանավոր պատմության դերը որպես պատմական գիտելիքի ձևավորման և մոռացված կամ քիչ ուսումնասիրված փորձառությունների բացահայտման աղբյուր։ Այն նաև անդրադառնում է հիշողության սուբյեկտիվությանը, լռությանը, պատմելու և չպատմելու պատճառներին ու անցյալի մեկնաբանման բազմազանությանը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, ազգագրագետների, մարդաբանների, բանագետների, սոցիոլոգների և հիշողության ուսումնասիրություններով հետաքրքրվող հետազոտողների ու ուսանողների համար։