Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա : Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1980, Օգոստոս, թիվ 8)

History

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի դրամական տնտեսության ձևավորման, զարգացման և գործառնական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը III–X դարերում՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով սասանյան և արաբական տիրապետության ժամանակաշրջաններին։ Քննարկվում են դրամաշրջանառության պատմական նախադրյալները, դրամական համակարգի փոփոխությունները, տարբեր ժամանակաշրջաններում շրջանառված դրամների տեսակները և դրանց նշանակությունը Հայաստանի տնտեսական ու հասարակական կյանքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սասանյան դրամների տարածմանը, արծաթե դրամների շրջանառության առանձնահատկություններին, դրամական միավորների պատկերագրությանը, արձանագրություններին և դրանց միջոցով արտահայտված քաղաքական ու տնտեսական հարաբերություններին։ Ուսումնասիրվում են արաբական տիրապետության հաստատումից հետո դրամաշրջանառության մեջ տեղի ունեցած փոփոխությունները, իսլամական դրամական համակարգի ազդեցությունը, դիրհեմների և այլ դրամատեսակների տարածումը, ինչպես նաև տեղական ու տարածաշրջանային դրամական շրջանառության փոխհարաբերությունները։ Անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերին հարևան երկրների հետ, միջազգային առևտրական ուղիների նշանակությանը, ապրանքադրամական հարաբերությունների զարգացմանը և դրամական տնտեսության դերին քաղաքային ու գյուղական բնակավայրերի տնտեսական կյանքում։ Կարևորվում են հնագիտական պեղումներից հայտնաբերված դրամական գանձերի, առանձին դրամների և դրամագիտական հավաքածուների ուսումնասիրությունը՝ որպես ժամանակաշրջանի տնտեսական պատմության վերակազմության կարևոր աղբյուրներ։ Դիտարկվում են դրամների ժամանակագրական դասակարգման, հատման վայրերի որոշման, շրջանառության աշխարհագրության և դրամական համակարգերի փոխազդեցության խնդիրները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել դրամագիտական, հնագիտական և գրավոր պատմական աղբյուրները՝ Հայաստանի տնտեսական զարգացման, հարկային հարաբերությունների և քաղաքական փոփոխությունների ազդեցությունը դրամաշրջանառության վրա բացահայտելու նպատակով։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի վաղ միջնադարյան Հայաստանի տնտեսական պատմության, տարածաշրջանային առևտրական հարաբերությունների և դրամական մշակույթի զարգացման օրինաչափությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, դրամագետների, հնագետների, արևելագետների, տնտեսական պատմության հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Religion

Գիրքը նվիրված է Դավթին վերագրվող սաղմոսներին՝ Հին կտակարանի այն հոգևոր և բանաստեղծական երկերին, որոնք քրիստոնեական ավանդության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ունեն։ Սաղմոսները ներկայացնում են Աստծուն ուղղված աղոթքների, փառաբանությունների, գոհաբանության և ապաշխարության խոսքերի բազմազանություն։ Դրանց միջոցով արտահայտվում են մարդու հավատը, աստվածային ողորմությանն ու պաշտպանությանը ապավինելը, կյանքի դժվարությունների ժամանակ մխիթարություն գտնելու ձգտումը, ինչպես նաև սեփական սխալների գիտակցումն ու զղջումը։ Ժողովածուի առանցքային թեմաներն են Աստծո մեծությունն ու արդարությունը, արարչագործության փառքը, մարդկային կյանքի անկայունությունը, բարության և ճշմարտության արժեքը, հոգևոր մաքրության ու փրկության որոնումը։ Սաղմոսների լեզուն առանձնանում է պատկերավորությամբ, հուզական արտահայտչականությամբ և աղոթական խորությամբ։ Դրանք դարեր շարունակ օգտագործվել են եկեղեցական ժամերգություններում, պաշտամունքային արարողություններում և անհատական աղոթքի ընթացքում՝ դառնալով քրիստոնեական հոգևոր կյանքի կարևոր բաղադրիչ։ Ժողովածուն արժեքավոր է աստվածաշնչյան գրականության, սաղմոսերգության և քրիստոնեական աստվածաբանության ուսումնասիրության համար, ինչպես նաև ներկայացնում է աղոթքի և հոգևոր ինքնարտահայտման ավանդույթը։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական ինովացիոն քաղաքականության ձևավորման, իրականացման և կատարելագործման տնտեսական, կազմակերպական ու ինստիտուցիոնալ հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են նորարարությունների դերը ազգային տնտեսության զարգացման, արտադրողականության բարձրացման, տեխնոլոգիական առաջընթացի և երկրի միջազգային մրցունակության ամրապնդման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գիտության, կրթության, արտադրության և ձեռնարկատիրության փոխգործակցության մեխանիզմներին, գիտահետազոտական արդյունքների առևտրայնացման հնարավորություններին և նորարարական գործունեության պետական աջակցության գործիքներին։ Ուսումնասիրվում են ինովացիոն համակարգի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, գիտատեխնիկական ներուժի օգտագործման արդյունավետությունը, նորարարական նախագծերի ֆինանսավորման աղբյուրները և ներդրումային միջավայրի զարգացման պայմանները։ Անդրադարձ է կատարվում պետական ֆինանսավորման, հարկային խթանների, դրամաշնորհային ծրագրերի, տեխնոլոգիական կենտրոնների, բիզնես-ինկուբատորների և գիտատեխնոլոգիական ենթակառուցվածքների նշանակությանը։ Կարևորվում են մտավոր սեփականության իրավունքների պաշտպանությունը, բարձր որակավորում ունեցող մասնագետների պատրաստումը, գիտական հետազոտությունների արդյունքների գործնական կիրառումը և մասնավոր հատվածի մասնակցության ընդլայնումը։ Դիտարկվում են միջազգային փորձի ուսումնասիրության, տեխնոլոգիաների փոխանցման, նորարարական ձեռնարկատիրության խթանման և պետական կառավարման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Աշխատությունն անդրադառնում է նաև նորարարական զարգացման տարածաշրջանային անհամաչափություններին, տնտեսության գիտատար ճյուղերի ընդլայնմանը և երկարաժամկետ ռազմավարական առաջնահերթությունների ձևավորմանը։ Հետազոտության թեման կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի գիտատեխնոլոգիական ներուժի զարգացման և գիտելիքահենք տնտեսության ձևավորման տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, նորարարությունների կառավարման մասնագետների, պետական քաղաքականության մշակողների, ձեռնարկատերերի, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Mathematics

Նյութում ներկայացվում են հանրահաշվի հիմնական կառուցվածքները՝ թվային արտահայտություններ, հավասարումներ և անհավասարումներ, ֆունկցիաների տարրական հատկություններ, ինչպես նաև դրանց կիրառությունները խնդիրների լուծման մեջ։ Միաժամանակ մանրամասն ուսումնասիրվում են երկրաչափության հիմնական բաժինները՝ հարթ և տարածական պատկերներ, ուղիղներ և հարթություններ, անկյուններ, հեռավորություններ և չափումներ։ Դասագրքում հատուկ շեշտադրվում է հանրահաշվի և երկրաչափության կապը, որտեղ հանրահաշվական մեթոդները օգտագործվում են երկրաչափական խնդիրների լուծման համար, իսկ երկրաչափական պատկերացումները օգնում են ավելի լավ հասկանալ հանրահաշվական կառուցվածքները։ Նյութը ընդգրկում է նաև բազմաթիվ օրինակներ և խնդիրներ, որոնք նպաստում են տրամաբանական մտածողության և խնդիրների լուծման հմտությունների զարգացմանը։

History

Հայագիտական և գիտամեթոդաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայագիտության ոլորտում գիտականության հասկացության, գիտական հետազոտության սկզբունքների և գիտելիքի ձևավորման առանձնահատկությունների ընդհանուր քննությանը։ Քննության են առնվում հայագիտական ուսումնասիրություններում կիրառվող մեթոդները, աղբյուրների ընտրության և գնահատման չափանիշները, փաստերի մեկնաբանման եղանակները և գիտական հիմնավորման պահանջները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմագիտական, բանասիրական, լեզվաբանական, մշակութաբանական և հարակից ուսումնասիրություններում գիտական մոտեցումների կիրառման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են սկզբնաղբյուրների արժանահավատության, փաստարկման, քննադատական վերլուծության և հետազոտական եզրակացությունների հիմնավորվածության հետ կապված խնդիրները։ Քննարկվում են նաև գիտական և ոչ գիտական մոտեցումների տարբերակման, հետազոտողի մեթոդաբանական պատասխանատվության և հայագիտական գիտելիքի զարգացման հարցերը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ընդհանուր պատկերացում կազմելու հայագիտության մեջ գիտական հետազոտության չափանիշների և մեթոդաբանական խնդիրների վերաբերյալ։ Այն կարող է օգտակար լինել հայագետների, պատմաբանների, բանասերների, գիտության մեթոդաբանությամբ զբաղվող հետազոտողների և հայագիտական ուսումնասիրությունների տեսական հիմքերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Other Subjects

Այս աշխատանքը ներկայացնում է Հայաստանի գրադարանային համակարգի ներկա վիճակի համապարփակ վերլուծություն՝ անդրադառնալով ինչպես պետական, այնպես էլ համայնքային և կրթական հաստատություններին կից գործող գրադարանների նյութատեխնիկական բազային, տեղեկատվական ռեսուրսների հասանելիությանը և թվայնացման մակարդակին։ Ուսումնասիրության մեջ գնահատվում են գրադարանների դերը հասարակության կրթական և մշակութային զարգացման գործընթացներում, ինչպես նաև դրանց հարմարվողականությունը ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների պայմաններին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդիրներին, որոնք խոչընդոտում են ոլորտի զարգացմանը, այդ թվում՝ ֆինանսավորման սահմանափակումները, գրքային ֆոնդերի հնացումը, մասնագիտական կադրերի պակասը և ժամանակակից թվային հարթակների անհավասար ներդրումը տարբեր տարածաշրջաններում։ Միաժամանակ քննարկվում են գրադարանների արդիականացման հնարավոր ուղղությունները՝ ներառյալ էլեկտրոնային գրադարանների զարգացումը, թվային կատալոգների ստեղծումը, ընթերցողների համար առցանց ծառայությունների ընդլայնումը և միջազգային փորձի կիրառումը։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է ապագա զարգացման հեռանկարներին՝ ընդգծելով գրադարանների դերի փոփոխությունը ոչ միայն որպես գրքային տեղեկատվության պահպանման կենտրոններ, այլև որպես գիտելիքի, կրթության և համայնքային փոխգործակցության բազմաֆունկցիոնալ հարթակներ։