Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ Հայկական ՍՍՀ-ում : Մատենագիտական ցանկ

History

Այս աշխատությունը նվիրված է 1918–1920 թվականներին Նուխի և Արեշ գավառների հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված բռնությունների, կոտորածների, տեղահանությունների և հայերի ինքնապաշտպանության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այդ ժամանակաշրջանի քաղաքական և ռազմական անկայուն պայմաններն են, որոնց ազդեցությամբ տարածաշրջանի հայկական բնակավայրերը հայտնվել են ծանր և վտանգավոր իրավիճակում։ Աշխատությունում կարող են ներկայացվել Նուխի և Արեշ գավառների հայության ժողովրդագրական կազմը, բնակավայրերը, համայնքային կյանքը, տնտեսական ու մշակութային նշանակությունը, ինչպես նաև տարածաշրջանում ձևավորված քաղաքական իրադրությունը Առաջին աշխարհամարտի ավարտին և դրան հաջորդած տարիներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ բնակչության նկատմամբ բռնությունների բնույթին, դրանց պատճառներին, ընթացքին և հետևանքներին՝ դիտարկելով նաև տեղական իշխանությունների, զինված խմբավորումների և տարածաշրջանի տարբեր քաղաքական ուժերի դերակատարությունը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է հայերի ինքնապաշտպանության կազմակերպումը, որի շրջանակում քննվում են բնակչության համախմբման, զինված դիմադրության կազմակերպման, բնակավայրերի պաշտպանության և անվտանգության ապահովման փորձերը։ Ինքնապաշտպանական պայքարը ներկայացվում է ոչ միայն որպես ռազմական դիմադրություն, այլև որպես համայնքի գոյությունը, ընտանիքների անվտանգությունը և ազգային ինքնությունը պահպանելու միջոց։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև առանձին բնակավայրերում տեղի ունեցած իրադարձություններին, զոհերի և տեղահանվածների խնդրին, բնակչության փրկության կամ արտագաղթի գործընթացներին և այդ իրադարձությունների երկարաժամկետ ժողովրդագրական ու հասարակական հետևանքներին։ Պատմական նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու մի ժամանակաշրջան, երբ Հարավային Կովկասի և Արևելյան Անդրկովկասի քաղաքական քարտեզը ենթարկվում էր արագ փոփոխությունների, իսկ տեղական բնակչությունը հաճախ հայտնվում էր զինված հակամարտությունների և ազգային-քաղաքական բախումների կենտրոնում։ Աշխատությունը կարևոր է նաև պատմական հիշողության պահպանման տեսանկյունից, քանի որ Նուխի և Արեշ գավառների հայության պատմությունը համեմատաբար նեղ տարածաշրջանային թեմա է, սակայն այն առնչվում է հայ ժողովրդի՝ Առաջին աշխարհամարտից հետո կրած կորուստների, բռնի տեղաշարժերի և ինքնապաշտպանական պայքարի ավելի լայն պատմությանը։ Նյութը կարող է հետաքրքրել հայոց պատմությամբ, տարածաշրջանային պատմությամբ, ցեղասպանագիտությամբ, ժողովրդագրությամբ և հայկական համայնքների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև պատմության ուսանողներին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել ոչ միայն ողբերգական իրադարձությունների ընթացքն ու հետևանքները, այլև այն կազմակերպչական և մարդկային գործոնները, որոնց շնորհիվ տվյալ համայնքների մի մասը փորձել է դիմակայել բռնություններին և պահպանել իր գոյությունը։

Other Subjects

Գիրքը ներկայացնում է ՀԽՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակությունների մատենագիտական տեղեկատվություն՝ ծառայելով որպես ընթացիկ գրականության տեղեկատու։ Աշխատությունում համակարգված ձևով ներկայացվում են մշակույթի, արվեստի, գրականության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի, ճարտարապետության և հարակից ոլորտների վերաբերյալ հրատարակված գրքերն ու նյութերը։ Ներկայացված մատենագիտական տվյալները նպաստում են անհրաժեշտ գրականության որոնմանը, գիտական ուսումնասիրությունների կազմակերպմանը և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ տեղեկատվության տարածմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում աղբյուրների դասակարգմանը, նկարագրմանը և ընթերցողների համար մատչելի տեղեկատվական համակարգի ձևավորմանը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանագետների, մատենագետների, մշակույթի և արվեստի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների, դասախոսների և ՀԽՍՀ ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրություն, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։

History

Այս աշխատությունը նվիրված է IV դարում Բյուզանդական կայսրության և արաբական ցեղերի միջև հարաբերությունների պատմական ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով քաղաքական, ռազմական և դիվանագիտական փոխազդեցությունները, որոնք ձևավորվում էին ուշ անտիկ աշխարհի սահմանային գոտիներում։ Հեղինակը վերլուծում է Բյուզանդիայի արևելյան սահմանների ռազմավարական նշանակությունը և արաբական ցեղերի դերը որպես թե՛ դաշնակից, թե՛ հակառակորդ՝ կախված տարածաշրջանային ուժերի հավասարակշռությունից։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է նաև Սիրիայի, Պաղեստինի և Միջագետքի սահմանային շրջանների նշանակությունը, որտեղ տեղի էին ունենում հաճախակի բախումներ, դաշինքների ձևավորում և փոխադարձ ներգործություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում «ֆեդերատ» (foederati) համակարգին, որով կայսրությունը փորձում էր կարգավորել արաբական ցեղերի հետ հարաբերությունները՝ նրանց ներգրավելով սահմանային պաշտպանության մեջ՝ փոխարենը տրամադրելով որոշ արտոնություններ և ֆինանսական աջակցություն։ Նշվում է նաև քրիստոնեության տարածման ազդեցությունը արաբական ցեղերի շրջանում և դրա դերը քաղաքական կապերի ձևավորման գործում, ինչպես նաև պարսկական Սասանյան կայսրության հետ մրցակցության ազդեցությունը տարածաշրջանային դինամիկայի վրա։ Աշխատությունը հիմնված է ինչպես հռոմեական և բյուզանդական պատմագիրների վկայությունների, այնպես էլ արաբական և հնագիտական տվյալների համադրության վրա, ինչը թույլ է տալիս վերականգնել IV դարի սահմանային աշխարհի բազմակողմանի պատկերը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Բյուզանդիա–արաբական հարաբերությունները որպես բարդ և փոփոխական գործընթաց, որտեղ ռազմական հակամարտությունը և դիվանագիտությունը փոխկապակցված էին կայսրության արևելյան քաղաքականության շրջանակում։

History

Հոդվածների ժողովածուն նվիրված է նշանավոր հնագետ և ուրարտագետ Բորիս Պիոտրովսկու գիտական ժառանգությանն ու նրա ներդրմանը հին Հայաստանի և Առաջավոր Ասիայի պատմության ուսումնասիրության գործում։ Հրատարակության առանցքում Ուրարտուի պատմության, մշակույթի, պետականության և նյութական ժառանգության հետազոտությանն առնչվող թեմաներն են։ Ժողովածուում ներկայացված գիտական մոտեցումները հնարավորություն են տալիս անդրադառնալու ուրարտական քաղաքակրթության պատմական զարգացմանը, հնագիտական հուշարձաններին, սեպագիր արձանագրություններին, ճարտարապետական կառույցներին, արվեստին և հասարակական կյանքի տարբեր դրսևորումներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի հնագիտական նյութերի և գրավոր սկզբնաղբյուրների համադրությունը, որի միջոցով բացահայտվում են Ուրարտուի քաղաքական, տնտեսական ու մշակութային կապերը հարևան ժողովուրդների և պետությունների հետ։ Ժողովածուն արտացոլում է նաև Պիոտրովսկու գիտական դպրոցի ազդեցությունը հետագա հետազոտությունների վրա և ներկայացնում հնագիտության ու ուրարտագիտության զարգացման տարբեր ուղղություններ։ Այն կարևոր ներդրում է հին արևելագիտության և Հայաստանի հնագույն պատմության ուսումնասիրության մեջ՝ միավորելով մասնագիտական հետազոտություններ ու գիտական դիտարկումներ։ Հրատարակությունը նախատեսված է հնագետների, պատմաբանների, ուրարտագետների, արևելագետների, հայագետների, ուսանողների և հին աշխարհի քաղաքակրթություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Mathematics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է փոխկապակցված q-բիրեշետքերի ներկայացումների տեսության ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով դրանց կառուցվածքային հատկությունները, մաթեմատիկական բնութագրերը և կիրառվող տեսական մեթոդները։ Գրքում ներկայացվում են համապատասխան հանրահաշվական կառուցվածքների սահմանումները, հիմնական հատկությունները և դրանց միջև առկա փոխկապակցվածությունները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ներկայացումների դասակարգման, մորֆիզմների, իզոմորֆիզմների և կառուցվածքային ինվարիանտների վերլուծությանը։ Հեղինակը քննարկում է տեսական արդյունքների ապացույցները, ձևակերպում նոր պնդումներ և ներկայացնում օրինակներ, որոնք նպաստում են բարդ մաթեմատիկական հասկացությունների ավելի խոր ընկալմանը։ Աշխատության մեջ կիրառվում են ժամանակակից հանրահաշվական և կարգերի տեսության մեթոդներ՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել q-բիրեշետքերի հատկությունները տարբեր մաթեմատիկական համատեքստերում և գնահատել դրանց նշանակությունը հարակից տեսությունների զարգացման համար։ Նյութը նախատեսված է հիմնականում մաթեմատիկոսների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների այն ուսանողների համար, ովքեր մասնագիտանում են աբստրակտ հանրահաշվի, կարգերի տեսության և տեսական մաթեմատիկայի ոլորտներում։