Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ցանկ (1978, Ապրիլ, թիվ 4)

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է համակցված էնդոկրին համախտանիշներ ունեցող հիվանդների բուժման առավել նպատակահարմար մոտեցումների ընտրության խնդիրներին՝ հաշվի առնելով հիվանդության կլինիկական ընթացքի անհատական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այն վիճակները, որոնց դեպքում միաժամանակ առկա են մի քանի էնդոկրին օրգանների կամ հորմոնային կարգավորման համակարգերի խանգարումներ, ինչն ախտորոշման և բուժման գործընթացը դարձնում է առավել բարդ և պահանջում համալիր մոտեցում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կլինիկական դրսևորումների բազմազանությանը, հիվանդության զարգացման փուլերին, տարբեր ախտաբանական գործընթացների փոխադարձ ազդեցությանը և դրանց նշանակությանը բուժական ռազմավարության ընտրության ժամանակ։ Քննվում են հիվանդների ընդհանուր վիճակի գնահատման, լաբորատոր և գործիքային հետազոտությունների տվյալների համադրման, հորմոնային ցուցանիշների փոփոխությունների և ուղեկցող հիվանդությունների բացահայտման սկզբունքները։ Կարևորվում է տարբեր էնդոկրին խանգարումների միջև պատճառահետևանքային և գործառական կապերի գնահատումը, քանի որ մեկ համակարգում տեղի ունեցող փոփոխությունները կարող են անդրադառնալ մյուսների գործունեության և հիվանդության ընդհանուր ընթացքի վրա։ Բուժական մոտեցումների ընտրության ընթացքում առաջնային նշանակություն է տրվում անհատականացման սկզբունքին՝ հաշվի առնելով կլինիկական ախտանիշների արտահայտվածությունը, հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունները, հնարավոր բարդությունները և կիրառվող բուժման արդյունավետությունը։ Հետազոտության մեջ կարող են համադրվել դեղորայքային, անհրաժեշտության դեպքում վիրաբուժական և այլ բժշկական մոտեցումների արդյունքները՝ գնահատելով դրանց կիրառման ցուցումները և երկարաժամկետ արդյունավետությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բուժման ընթացքում հիվանդների վիճակի շարունակական վերահսկմանը և ստացված արդյունքների հիման վրա բուժական ռազմավարության ճշգրտմանը։ Քննարկվում է նաև վաղ ախտորոշման նշանակությունը, քանի որ համակցված էնդոկրին խանգարումների ժամանակ առանձին ախտանիշներ կարող են փոխկապակցվել կամ փոփոխել միմյանց կլինիկական արտահայտվածությունը։ Կլինիկական տվյալների համակարգված վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել հիվանդության ընթացքի տարբեր տարբերակները և մշակել բուժման ընտրության առավել հիմնավորված չափանիշներ։ Նման մոտեցումը կարող է նպաստել բուժման արդյունավետության բարձրացմանը, հնարավոր բարդությունների կանխարգելմանը և հիվանդների հետագա բժշկական հսկողության կատարելագործմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել էնդոկրինոլոգիայի, ներքին հիվանդությունների, կլինիկական բժշկության և հորմոնային համակարգերի համակցված խանգարումների ախտորոշմամբ ու բուժմամբ զբաղվող բժիշկների, հետազոտողների և բժշկական կրթություն ստացող ուսանողների համար։

Biology

Գիրքը ներառում է բարձրորակ միկրոսկոպիկ պատկերներ և սխեմաներ, որոնք ներկայացնում են բջջի կառուցվածքը, օրգանոիդները, բջջային ցիկլը, սաղմնային զարգացման փուլերը, ինչպես նաև տարբեր հյուսվածքների՝ էպիթելային, միակցող, մկանային և նյարդային հյուսվածքների կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Հեղինակները պատկերների միջոցով ապահովում են տեսական նյութի ավելի մատչելի և համակարգված ընկալում՝ հնարավորություն տալով համադրել միկրոկառուցվածքային տվյալները դրանց ֆունկցիոնալ նշանակության հետ։ Աշխատությունում ներկայացված են նաև բացատրական մակագրություններ և համառոտ մեկնաբանություններ, որոնք օգնում են կողմնորոշվել հյուսվածաբանական և բջջաբանական կառուցվածքներում։ Գիրքը կարևոր դեր ունի ուսանողների գործնական պատրաստվածության բարձրացման, ինչպես նաև քննություններին նախապատրաստվելու գործընթացում՝ նպաստելով տեսողական հիշողության և գիտելիքի ամրապնդմանը։

Other Subjects

Աշխատությունը ճանապարհորդական բնույթի ստեղծագործություն է, որտեղ ներկայացվում են կնոջ՝ տարբեր երկրներով և աշխարհամասերով կատարած երկարատև ճանապարհորդության ընթացքում ստացած տպավորությունները, դիտարկումներն ու անձնական փորձառությունները։ Պատումը համադրում է ճանապարհորդական օրագրի, հուշագրության, աշխարհագրական նկարագրության և ազգագրական դիտարկումների տարրերը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ծանոթանալու այցելած վայրերի բնությանը, քաղաքներին, բնակավայրերին, կենցաղին և հասարակական կյանքին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր ժողովուրդների սովորույթներին, ավանդույթներին, հագուստին, սննդին, առօրյա հարաբերություններին և մշակութային առանձնահատկություններին։ Ներկայացվում են ճանապարհորդության կազմակերպման դժվարությունները, երկարատև տեղաշարժերի պայմանները, տրանսպորտային միջոցները և անծանոթ միջավայրերում ճանապարհորդի հանդիպած փորձությունները։ Բնության և աշխարհագրական միջավայրի նկարագրությունների միջոցով պատկերվում են տարբեր տարածաշրջանների լանդշաֆտները, կլիմայական պայմանները և բնական առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է նաև հեղինակի անձնական դիտանկյունը, որի շնորհիվ տարբեր հասարակությունների և մշակույթների նկարագրությունները ներկայացվում են անմիջական տպավորությունների ու հանդիպումների միջոցով։ Ստեղծագործությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև կանանց ճանապարհորդությունների պատմության տեսանկյունից՝ արտացոլելով այն ժամանակաշրջանի հասարակական պայմաններում ինքնուրույն ճանապարհորդելու փորձը և դրա հետ կապված սահմանափակումներն ու հնարավորությունները։ Պատմական, աշխարհագրական և մշակութային տեղեկությունների համադրումը ստեղծագործությանը տալիս է ոչ միայն գրական, այլև ճանաչողական արժեք։ Այն կարող է օգտակար լինել ճանապարհորդական գրականության, մշակութային պատմության, աշխարհագրության, ազգագրության և կանանց պատմության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

Religion

Գիրքը նվիրված է քրիստոնեական վարդապետության համակարգված ներկայացմանը՝ կենտրոնանալով արևելյան եկեղեցական ավանդույթի, հավատքի սկզբունքների և կրոնական ուսուցման վրա։ Քրիստոնեական վարդապետությունը ներառում է Աստծո, Սուրբ Երրորդության, Հիսուս Քրիստոսի, փրկության, եկեղեցու, աղոթքի, խորհուրդների և քրիստոնեական բարոյական կյանքի վերաբերյալ հիմնական ուսմունքները։ Նման աշխատությունները նպատակ ունեն ընթերցողին ծանոթացնելու հավատքի հիմնադրույթներին, պարզաբանելու կրոնական հասկացությունները և ներկայացնելու քրիստոնեական ուսմունքի փոխկապակցված դրույթները։ Վերնագրում «ուղղափառ» և «կաթուղիկէ» բնորոշումների համատեղ կիրառությունը մատնանշում է արևելյան եկեղեցական ավանդույթի և կաթոլիկության հետ կապված վարդապետական հասկացությունների քննարկման շրջանակը։ Հայ եկեղեցական գրականության մեջ վարդապետական աշխատությունները կարևոր դեր են ունեցել հոգևոր կրթության, հավատքի սկզբունքների բացատրության և կրոնական գիտելիքների տարածման գործում։ Դրանք կիրառվել են ինչպես անհատական ընթերցանության, այնպես էլ ուսուցողական նպատակներով՝ օգնելով ընթերցողներին ծանոթանալու քրիստոնեական հավատքի բովանդակությանը և եկեղեցական ավանդույթների իմաստին։ Հրատարակությունը կարևոր է 19-րդ դարի հայերեն աստվածաբանական գրականության, քրիստոնեական վարդապետության ուսուցման և եկեղեցական մտքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել աստվածաբաններին, եկեղեցու պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, հայագետներին և քրիստոնեական ուսմունքներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

History

Մեթոդական ձեռնարկը նվիրված է ԽՄԿԿ Կենտկոմի 1987 թվականի հունվարյան պլենումի ուսումնասիրությանը և դրա նյութերի կիրառմանը գրադարանային տեղեկատվական աշխատանքի գործընթացում։ Գրքում ներկայացվում է պլենումի պատմաքաղաքական համատեքստը՝ ընդգծելով 1980-ականների կեսերին Խորհրդային Միությունում սկսված վերակառուցման (պերեստրոյկա) և հրապարակայնության (գլասնոստ) քաղաքական գործընթացները, որոնք ազդել են պետական կառավարման և հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտների վրա։ Հեղինակը վերլուծում է պլենումի որոշումների հիմնական ուղղությունները՝ տնտեսական կառավարման բարեփոխումներ, կուսակցական կարգապահության հարցեր և սոցիալ-քաղաքական համակարգի արդիականացման փորձեր։ Աշխատության մեջ հատուկ ուշադրություն է դարձվում գրադարանավարների համար տեղեկատվական սպասարկման կազմակերպման մեթոդներին՝ ինչպես օգտագործել պլենումի նյութերը ընթերցողների քաղաքական և պատմական իրազեկվածության բարձրացման նպատակով։ Ներկայացվում են մեթոդական ցուցումներ՝ թեմատիկ ցուցադրությունների, մատենագիտական ցանկերի, տեղեկատու նյութերի և կրթական միջոցառումների կազմակերպման համար։ Գիրքը նաև առաջարկում է աղբյուրների ընտրության և տեղեկատվության համակարգման ուղիներ՝ ապահովելու համար պատմաքաղաքական նյութերի արդյունավետ մատուցումը գրադարանային միջավայրում։ Աշխատությունը նախատեսված է գրադարանավարների, մեթոդիստների, տեղեկատվական մասնագետների, ուսանողների և խորհրդային պատմության թեմայով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Medicine

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է եղևնու (Abies Mill.) յուղի կիրառման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը սիբիրախտի կանխարգելման և բուժման համատեքստում։ Հետազոտության հիմքում բուսական ծագման կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի նկատմամբ հետաքրքրությունն է և դրանց հնարավոր կիրառությունը վարակիչ հիվանդությունների դեմ պայքարում։ Աշխատանքում եղևնու յուղը դիտարկվում է որպես բարդ բաղադրությամբ բնական նյութ, որի բաղադրիչները կարող են օժտված լինել տարբեր կենսաբանական հատկություններով, այդ թվում՝ հակամանրէային և հակաբորբոքային ազդեցության հնարավոր դրսևորումներով։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է եղևնու յուղի քիմիական կազմի ընդհանուր բնութագրումը և դրա կենսաբանական ակտիվության վերաբերյալ տվյալների գնահատումը։ Քննարկվում է յուղի բաղադրության մեջ մտնող հիմնական ցնդող միացությունների նշանակությունը և դրանց հնարավոր ազդեցությունը միկրոօրգանիզմների ու հյուսվածքների վրա։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում բնական պատրաստուկների ակտիվության վրա ազդող գործոններին, քանի որ բուսական յուղերի հատկությունները կարող են փոփոխվել՝ կախված բուսական հումքի տեսակից, աճեցման պայմաններից, հավաքման ժամանակից, ստացման եղանակից և պահպանման պայմաններից։ Աշխատանքը սիբիրախտը դիտարկում է որպես լուրջ վարակիչ հիվանդություն, որի հարուցիչը Bacillus anthracis-ն է, և ուսումնասիրում է այն հնարավորությունները, որոնք կարող են առաջանալ բնական ծագման նյութերի կիրառմամբ հիվանդության կանխարգելման կամ բուժման լրացուցիչ մոտեցումների շրջանակում։ Հետազոտության մեջ կարևոր է տարբերակել գիտականորեն հիմնավորված հակամանրէային ակտիվությունը կլինիկական արդյունավետությունից, քանի որ լաբորատոր պայմաններում ստացված ազդեցությունը ինքնին դեռևս չի նշանակում, որ նյութը կարող է փոխարինել հաստատված բժշկական բուժմանը։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը կարող է ներառել եղևնու յուղի ազդեցության վերաբերյալ փորձարարական տվյալների, գրականության և տարբեր հետազոտական արդյունքների համադրական գնահատում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կանխարգելման և բուժման հասկացությունների տարբերությանը։ Կանխարգելման տեսանկյունից կարող են քննարկվել այնպիսի նյութերի ուսումնասիրման հնարավորությունները, որոնք տեսականորեն կարող են ազդել վարակիչ գործոնի կենսունակության կամ փոխանցման գործընթացների վրա, մինչդեռ բուժական կիրառման դեպքում անհրաժեշտ է գնահատել նյութի ազդեցությունը հիվանդության ընթացքի, հյուսվածքային փոփոխությունների և օրգանիզմի ընդհանուր վիճակի վրա։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև եղևնու յուղի հնարավոր հակաբորբոքային և վերականգնողական հատկություններին, որոնք կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել վարակային գործընթացին ուղեկցող հյուսվածքային վնասումների ուսումնասիրության ժամանակ։ Միաժամանակ ընդգծվում է անվտանգության հարցը, քանի որ եթերայուղերը կենսաբանորեն ակտիվ խտացված նյութեր են և սխալ կիրառման դեպքում կարող են առաջացնել անցանկալի ազդեցություններ, այդ թվում՝ մաշկի և լորձաթաղանթների գրգռում կամ ալերգիկ ռեակցիաներ։ Այդ պատճառով դրանց բժշկական կիրառման հնարավորությունները պետք է գնահատվեն համապատասխան նախակլինիկական և կլինիկական ուսումնասիրությունների հիման վրա։ Հետազոտության գիտական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ այն միավորում է դեղաբանական, բուսաբանական և մանրէաբանական մոտեցումները՝ ուսումնասիրելով բնական ծագման նյութի հնարավոր կենսաբանական ազդեցությունները լուրջ վարակիչ հիվանդության համատեքստում։ Այն կարող է նպաստել բուսական հումքից ստացվող կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի հետագա ուսումնասիրմանը և դրանց կիրառական ներուժի գնահատմանը՝ միաժամանակ ընդգծելով ապացուցողական բժշկության պահանջների պահպանման անհրաժեշտությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է եղևնու յուղի հնարավոր հակամանրէային և օժանդակ բուժական հատկությունների ուսումնասիրության ուղղությունը՝ սիբիրախտի կանխարգելման և բուժման խնդիրների համատեքստում։ Այն կարող է հետաքրքրել դեղագետներին, բուսաբույժներին, մանրէաբաններին, վարակաբաններին և բնական կենսաբանական ակտիվ նյութերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։