Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ (1988, թիվ 9)

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է հիպոկինեզիայի՝ շարժողական ակտիվության սահմանափակման պայմաններում գլխուղեղի արյան շրջանառության վրա վինպոցետինի, նիմոդիպինի և ցիննարիզինի ազդեցության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են գլխուղեղի արյան շրջանառության ֆիզիոլոգիական կարգավորման մեխանիզմները, ուղեղային անոթների ֆունկցիոնալ վիճակը և շարժողական ակտիվության նվազման հետևանքով առաջացող հեմոդինամիկական փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նշված դեղանյութերի դեղաբանական հատկություններին, անոթային տոնուսի կարգավորման վրա դրանց ազդեցությանը և ուղեղային արյունամատակարարման փոփոխությունների հնարավոր մեխանիզմներին։ Քննարկվում են վինպոցետինի, նիմոդիպինի և ցիննարիզինի ազդեցությունների տարբերությունները, դրանց կապը անոթների հարթ մկանների գործունեության, կալցիումական փոխանակության և գլխուղեղի միկրոշրջանառության կարգավորման հետ։ Անդրադարձ է կատարվում հիպոկինեզիայի պայմաններում օրգանիզմի հարմարվողական ռեակցիաներին, կենտրոնական նյարդային համակարգի արյունամատակարարման առանձնահատկություններին և դեղաբանական միջամտությունների նկատմամբ ուղեղային անոթների արձագանքներին։ Կարևորվում են ուղեղային հեմոդինամիկայի ցուցանիշների համեմատական գնահատումը, դեղանյութերի ազդեցության բնույթի ուսումնասիրությունը և դրանց հնարավոր նշանակությունը գլխուղեղի արյան շրջանառության խանգարումների հետազոտման համար։ Աշխատությունը կարող է նպաստել շարժողական ակտիվության սահմանափակման և ուղեղային արյան շրջանառության փոխկապակցվածության վերաբերյալ գիտական պատկերացումների ընդլայնմանը, ինչպես նաև անոթաակտիվ դեղանյութերի ազդեցության մեխանիզմների առավել խորքային ըմբռնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել դեղաբանների, ֆիզիոլոգների, նյարդաբանների, բժշկական գիտությունների հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Technology

Տրանսպորտային ճարտարագիտության և ճանապարհաշինության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է լեռնային ճանապարհների վերելքային հատվածներում լրացուցիչ երթևեկային գոտու կառուցման անհրաժեշտությունը որոշող պարամետրերի ուսումնասիրությանը և հիմնավորմանը։ Քննության են առնվում ճանապարհի երկայնական թեքությունը, վերելքի երկարությունը, տրանսպորտային հոսքի ինտենսիվությունն ու կազմը, ինչպես նաև տարբեր տրանսպորտային միջոցների արագությունների փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծանր և դանդաղընթաց տրանսպորտային միջոցների ազդեցությանը ընդհանուր երթևեկության արագության, ճանապարհի թողունակության և տրանսպորտային հոսքի կայունության վրա։ Վերլուծվում են վերելքային հատվածներում արագության նվազման, տրանսպորտային միջոցների կուտակման, վազանցի պահանջի և երթևեկության պայմանների վատթարացման հետ կապված գործոնները։ Քննարկվում են նաև լրացուցիչ գոտու անհրաժեշտության գնահատման հաշվարկային չափանիշները, դրա սկզբի և ավարտի հատվածների ընտրության ու ճանապարհային պայմաններին համապատասխան նախագծային լուծումների հիմնավորման մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս որոշելու այն հիմնական տեխնիկական և երթևեկային պարամետրերը, որոնց հիման վրա կարելի է գնահատել լրացուցիչ գոտու կազմակերպման նպատակահարմարությունը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ճանապարհային նախագծման, երթևեկության կազմակերպման և տրանսպորտային ենթակառուցվածքների ոլորտների մասնագետների համար։

Literature

Գրիգոր Զոհրապի «Բանաստեղծություններ» ժողովածուն ներկայացնում է արևմտահայ նշանավոր գրողի, մտավորականի և հասարակական գործչի քնարական ստեղծագործությունները, որոնցում արտացոլված են մարդու ներաշխարհը, սիրո, կարոտի, կյանքի անցողիկության և հասարակական զգայունության թեմաները։ Թեև Զոհրապը առավել հայտնի է որպես բացառիկ վիպագիր և պատմվածքագիր, նրա պոեզիան ևս կարևոր տեղ ունի հայ գրականության մեջ՝ առանձնանալով նուրբ զգացմունքայնությամբ, հոգեբանական խորությամբ և գրական մշակվածությամբ։ Ժողովածուում ընդգրկված բանաստեղծությունները արտահայտում են հեղինակի մտահոգությունները մարդու ճակատագրի, բարոյական արժեքների և հասարակական իրականության վերաբերյալ։ Նրա քնարերգության մեջ հաճախ հանդիպում են միայնության, հիասթափության, հիշողության և մարդկային հարաբերությունների փխրունության մոտիվներ։ Զոհրապի ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն նաև սիրային ապրումները, ներքին հակասությունները և գեղեցկության որոնումը, որոնք ներկայացված են մեղմ, երբեմն էլ թախծոտ հնչերանգներով։ Հեղինակի լեզուն պարզ է, բայց միաժամանակ հարուստ պատկերներով և նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով, ինչը նրա պոեզիային հաղորդում է ինտիմ և անկեղծ բնույթ։ Նրա բանաստեղծություններում զգացվում է արևմտահայ մտավորականի աշխարհընկալումը, եվրոպական գրական ազդեցությունները և ազգային ինքնության հանդեպ խոր պատասխանատվությունը։ Զոհրապի գրական ոճը համադրում է ռեալիստական մտածողությունը և քնարական զգայունությունը, ինչի շնորհիվ նրա ստեղծագործությունները պահպանել են իրենց արդիականությունն ու հուզական ուժը։ «Բանաստեղծություններ» ժողովածուն կարևոր է ոչ միայն որպես գրողի ստեղծագործական ժառանգության մաս, այլև որպես արևմտահայ մշակութային և հոգևոր կյանքի արտացոլում։ Այն հետաքրքիր է հայ դասական պոեզիայի սիրահարների, գրականագետների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են բացահայտել Գրիգոր Զոհրապի բազմակողմանի գրական աշխարհը։

Agriculture

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության ոլորտում վարկավորման համակարգի ներկա վիճակի, զարգացման խնդիրների և ֆինանսական աջակցության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են գյուղատնտեսական արտադրողների ֆինանսավորման առանձնահատկությունները, վարկային ռեսուրսների հասանելիության մակարդակը, գյուղացիական տնտեսությունների և ագրոբիզնեսի առջև ծառացած ֆինանսական խոչընդոտները, ինչպես նաև վարկավորման արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղիները։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են գյուղատնտեսական վարկերի պայմանները, տոկոսադրույքների ազդեցությունը, պետական աջակցության ծրագրերի դերը, ֆինանսական կառույցների և գյուղատնտեսական արտադրողների փոխհարաբերությունները։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև գյուղատնտեսության կայուն զարգացման, ներդրումների խթանման և ոլորտի մրցունակության բարձրացման համար անհրաժեշտ ֆինանսատնտեսական լուծումներին։ Այն արժեքավոր աղբյուր է տնտեսագետների, գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետների, ֆինանսական կառույցների ներկայացուցիչների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ նպաստելով Հայաստանի ագրարային հատվածի ֆինանսավորման հիմնախնդիրների ավելի խորքային ուսումնասիրմանը։

Pedagogy

Այս աշխատությունը նվիրված է ուսանողների հորինվածքային կարողությունների զարգացմանը՝ որպես նրանց մասնագիտական պատրաստվածության և ստեղծագործական ներուժի ձևավորման կարևոր միջոցի։ Ուսումնասիրության կենտրոնում այն գործընթացն է, որի միջոցով ուսանողները սովորում են ինքնուրույն ստեղծել, նախագծել և արտահայտել նոր գաղափարներ, լուծումներ ու գեղարվեստական կամ մասնագիտական մտահղացումներ։ Հորինվածքային կարողությունները դիտարկվում են ոչ միայն որպես ստեղծագործական գործունեության առանձին հմտություն, այլև որպես մասնագիտական մտածողության, երևակայության, նախաձեռնողականության, ինքնուրույնության և խնդիրների ոչ ստանդարտ լուծումներ գտնելու կարողության զարգացման միջոց։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում ուսանողների ստեղծագործական ներուժի բացահայտմանն ու զարգացմանը նպաստող մանկավարժական պայմաններին, ուսուցման մեթոդներին և կազմակերպման ձևերին։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել ստեղծագործական առաջադրանքները, նախագծային աշխատանքը, գործնական վարժությունները, իրավիճակային խնդիրները, խմբային գործունեությունը և անհատական ստեղծագործական նախագծերը, որոնց միջոցով ուսանողը հնարավորություն է ստանում կիրառելու տեսական գիտելիքները և վերածելու դրանք ինքնուրույն ստեղծագործական արդյունքի։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է նաև դասավանդողի դերը՝ որպես ուսանողների ստեղծագործական նախաձեռնությունը խթանող և համապատասխան կրթական միջավայր ձևավորող մասնագետի։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ուսանողների անհատական առանձնահատկություններին, հետաքրքրություններին և ստեղծագործական հնարավորություններին համապատասխան մոտեցումների կիրառմանը։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև հորինվածքային կարողությունների զարգացման մակարդակի գնահատման չափանիշներն ու ցուցանիշները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը մասնագիտական պատրաստվածության որակի վրա։ Հորինվածքային գործունեության համակարգված կիրառումը հնարավորություն է տալիս զարգացնելու ուսանողների ինքնուրույն մտածողությունը, երևակայությունը, հաղորդակցական և համագործակցային հմտությունները, ստեղծագործական նախաձեռնությունը և մասնագիտական խնդիրների նկատմամբ ճկուն մոտեցումը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բուհերի դասախոսների, մանկավարժների, կրթության կազմակերպիչների և մասնագիտական կրթության ոլորտում հետազոտություններ իրականացնող մասնագետների համար։

Other Subjects

Տվյալների բազան տեղեկատվական համակարգ է, որն ուղղված է տվյալների պահպանմանը, կառավարմանը և արդյունավետ հասանելիության ապահովմանը տարբեր ծրագրային և կիրառական համակարգերում։ Տվյալների բազաները կազմավորվում են համակարգված և կառուցվածքային ձևով՝ տրամադրելով տվյալների մուտքագրում, խմբավորում, որոնում, վերլուծություն և հաշվետվություն։ Տվյալների բազաների հիմնական մոդելներն են հիերարխիկ, ցանցային, հարաբերական (Relational) և օբյեկտային մոդելները։ Հիերարխիկ մոդելում տվյալները կազմակերպված են ծառի տեսքով՝ ծնողական և երեխայի հանգույցներով, ինչը հեշտացնում է վերին մակարդակից հասանելիությունը ներքևի մակարդակներին։ Ցանցային մոդելում տվյալները ներկայացված են գրաֆի տեսքով, ինչը թույլ է տալիս միաժամանակ բազմաթիվ կապեր ստեղծել տարրերի միջև և արդյունավետ կառավարել բարդ հարաբերություններ։ Հարաբերական մոդելում տվյալները ներկայացված են աղյուսակների տեսքով, և կապերը դրանց միջև ստեղծվում են կետային սյուների և արտաքնապես սահմանված բանալիների միջոցով, ինչը ապահովում է պարզեցված և ճկուն տվյալների կառավարում։ Օբյեկտային մոդելում տվյալները ներկայացվում են օբյեկտների տեսքով՝ պարունակելով ինչպես տվյալների, այնպես էլ դրանց վրա գործող մեթոդների բնութագրումը, ինչը հեշտացնում է ծրագրային ինտեգրումը և բարդ համակարգերի մշակումն։ Տվյալների բազաների ճիշտ ընտրությունը և կառուցումը կարևոր են տեղեկատվական համակարգերի արդյունավետության, տվյալների անվտանգության և կառավարման գործընթացների օպտիմալացման համար։