Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ (1987, Մարտ, թիվ 3)

Economics

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արտադրական կազմակերպություններում եկամուտների և ծախսերի բյուջետավորման ու վերահսկողության համակարգերի կատարելագործման հիմնախնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում կազմակերպության ֆինանսական ռեսուրսների պլանավորման, դրանց արդյունավետ օգտագործման, ծախսերի կառավարման և ֆինանսական արդյունքների վերահսկողության մեխանիզմների ուսումնասիրությունն է։ Աշխատությունը բյուջետավորումը դիտարկում է որպես կառավարչական որոշումների կայացման կարևոր գործիք, որի միջոցով կազմակերպությունը կարող է նախապես սահմանել իր եկամուտների և ծախսերի ակնկալվող ծավալները, գնահատել ֆինանսական հնարավորությունները, բացահայտել ռիսկերը և ավելի արդյունավետ կազմակերպել արտադրական գործունեությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրական կազմակերպությունների ծախսերի կառուցվածքին, դրանց պլանավորման և դասակարգման մեթոդներին, ինչպես նաև տարբեր ծախսային հոդվածների նկատմամբ վերահսկողության արդյունավետության բարձրացմանը։ Եկամուտների բյուջետավորման տեսանկյունից կարևոր է արտադրանքի իրացման ծավալների, վաճառքի գների, շուկայական պահանջարկի, արտադրական հզորությունների և այլ գործոնների հաշվառումը, քանի որ դրանց փոփոխությունները անմիջականորեն ազդում են կազմակերպության ֆինանսական արդյունքների վրա։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև բյուջետային ցուցանիշների և փաստացի արդյունքների համեմատության մեխանիզմները, շեղումների հայտնաբերման և դրանց պատճառների վերլուծության մեթոդները։ Նման վերահսկողությունը հնարավորություն է տալիս ժամանակին բացահայտել պլանավորված և փաստացի ցուցանիշների տարբերությունները և անհրաժեշտության դեպքում վերանայել կառավարչական որոշումները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է պատասխանատվության կենտրոնների ձևավորումը և դրանց գործունեության ֆինանսական գնահատումը, ինչը հնարավորություն է տալիս բյուջետավորման գործընթացը կապել կազմակերպության կառավարման կառուցվածքի հետ և հստակեցնել տարբեր ստորաբաժանումների պատասխանատվությունը ֆինանսական արդյունքների համար։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև բյուջետավորման և կառավարչական հաշվառման փոխկապակցվածությունը, քանի որ ճշգրիտ և ժամանակին հաշվապահական տեղեկատվությունը անհրաժեշտ հիմք է արդյունավետ ֆինանսական պլանավորման և վերահսկողության համար։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և ավտոմատացված կառավարման համակարգերի կիրառմանը, որոնք հնարավորություն են տալիս արագ հավաքագրել ֆինանսական տվյալները, կազմել բյուջեներ, վերահսկել դրանց կատարումը և ստանալ անհրաժեշտ վերլուծական տեղեկատվություն։ Բյուջետավորման կատարելագործման կարևոր բաղադրիչ է նաև կազմակերպության ներքին վերահսկողության համակարգի զարգացումը, որը պետք է ապահովի ֆինանսական կարգապահություն, ռեսուրսների նպատակային օգտագործում և հնարավոր չարաշահումների կամ անարդյունավետ ծախսերի ժամանակին հայտնաբերում։ Հետազոտության կիրառական նշանակությունը կապված է արտադրական կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության և մրցունակության բարձրացման հետ, քանի որ արդյունավետ բյուջետավորումը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել չհիմնավորված ծախսերը, օպտիմալացնել ռեսուրսների բաշխումը, բարձրացնել շահութաբերությունը և ավելի հիմնավորված դարձնել կառավարչական որոշումները։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսական կառավարիչներին, հաշվապահներին, աուդիտորներին, արտադրական կազմակերպությունների ղեկավարներին, կառավարչական հաշվառման մասնագետներին, ինչպես նաև ֆինանսական պլանավորման և վերահսկողության ոլորտում ուսումնասիրություններ իրականացնող ուսանողներին ու հետազոտողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես ՀՀ արտադրական կազմակերպությունների պայմաններում եկամուտների և ծախսերի պլանավորման ու վերահսկողության արդյունավետ մեխանիզմների բացահայտման և դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղիների ուսումնասիրման տեսանկյունից։

History

Այս փաստաթղթային հավաքածուն նվիրված է 1918 թվականի հոկտեմբերից դեկտեմբեր ամիսներին Վրաստանի և Հայաստանի կառավարությունների միջև ծագած հակամարտությանը վերաբերող արխիվային նյութերի համակարգված ներկայացմանը և վերլուծությանը։ Աշխատությունում ընդգրկված են պաշտոնական նամակագրություններ, դիվանագիտական գրագրություններ, կառավարության որոշումներ, ռազմական և վարչական հաղորդագրություններ, ինչպես նաև միջազգային միջնորդների և դիտորդների արձանագրություններ, որոնք լուսաբանում են տարածաշրջանային քաղաքական լարվածության պատճառներն ու զարգացումները Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո ձևավորված նոր քաղաքական իրականության համատեքստում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սահմանային վեճերին, տարածքային վերահսկողության հարցերին, փախստականների շարժերին և անվտանգային իրավիճակի վատթարացման գործոններին, ինչպես նաև երկու պետությունների միջև բանակցային գործընթացների փորձերին։ Վերլուծվում են նաև արտաքին ուժերի ազդեցությունը հակամարտության դինամիկայի վրա և Հարավային Կովկասում նորաստեղծ պետականությունների հարաբերությունների ձևավորման բարդությունները։ Հավաքածուն կարևոր աղբյուր է տարածաշրջանային պատմության, դիվանագիտական հարաբերությունների և պետականության ձևավորման գործընթացների ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով վերականգնել այդ շրջանի քաղաքական որոշումների ընդունման մեխանիզմներն ու դրանց հետևանքները։

Medicine

Թոքային հիվանդությունները մարդու առողջության համար ամենավտանգավոր խնդիրներից են, քանի որ դրանք անմիջականորեն ազդում են օրգանիզմի թթվածնով ապահովման գործընթացի վրա։ Թոքերը մարդու շնչառական համակարգի հիմնական օրգաններն են, որոնց միջոցով օրգանիզմը ստանում է թթվածին և հեռացնում ածխաթթու գազը։ Երբ թոքերի աշխատանքը խանգարվում է, օրգանիզմի բոլոր համակարգերը սկսում են թթվածնի պակաս զգալ, ինչը կարող է հանգեցնել լուրջ առողջական բարդությունների։ Թոքային հիվանդությունները կարող են լինել վարակիչ և ոչ վարակիչ։ Ամենատարածված հիվանդություններից են թոքաբորբը, բրոնխիտը, ասթման, տուբերկուլյոզը և թոքերի քրոնիկ օբստրուկտիվ հիվանդությունը։ Այս հիվանդությունները հաճախ առաջանում են վիրուսների, բակտերիաների, ծխախոտի օգտագործման, օդի աղտոտվածության կամ վնասակար աշխատանքային պայմանների հետևանքով։ Հատկապես վտանգավոր է ծխելը, քանի որ այն վնասում է թոքերի հյուսվածքները և նվազեցնում թթվածնի բնական շրջանառությունը։ Թոքային հիվանդությունների հիմնական ախտանիշներն են երկարատև հազը, շնչառության դժվարացումը, կրծքավանդակի ցավը, արագ հոգնածությունը և թուլությունը։ Եթե հիվանդությունը ժամանակին չի բուժվում, այն կարող է դառնալ քրոնիկ և ազդել սրտի ու այլ օրգանների աշխատանքի վրա։ Թոքային հիվանդությունների կանխարգելման համար կարևոր է առողջ ապրելակերպ վարելը, չծխելը, պահպանել մաքուր միջավայր, զբաղվել ֆիզիկական ակտիվությամբ և ժամանակին դիմել բժշկի։ Բացի այդ, մեծ նշանակություն ունեն պատվաստումները և վարակների տարածման կանխումը։ Ժամանակակից բժշկությունը հնարավորություն է տալիս վաղ փուլում հայտնաբերել և արդյունավետ բուժել բազմաթիվ թոքային հիվանդություններ, սակայն յուրաքանչյուր մարդ պետք է գիտակցի, որ առողջ թոքերը կենսական նշանակություն ունեն ամբողջ օրգանիզմի բնական գործունեության համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան Հայաստանի Երզնկա քաղաքի «Եղբարց միաբանության» կանոնադրության ուսումնասիրությանը, որը թվագրվում է 1280 թվականին։ Փաստաթուղթը կարևոր սկզբնաղբյուր կարող է հանդիսանալ միջնադարյան հայկական քաղաքային կյանքի, հասարակական կազմակերպությունների և համայնքային հարաբերությունների պատմության ուսումնասիրության համար։ Կանոնադրության քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու միաբանության գործունեության սկզբունքները, անդամների փոխադարձ պարտավորությունները, ներքին կարգապահության կանոնները և կազմակերպության գործառույթները կարգավորող դրույթները։ Այն կարող է տեղեկություններ հաղորդել նաև ժամանակաշրջանի հասարակական բարքերի, բարոյական արժեքների, համերաշխության սկզբունքների և համայնքային ինքնակազմակերպման ձևերի մասին։ Փաստաթղթի պատմական և իրավական նշանակության վերլուծությունը նպաստում է միջնադարյան Հայաստանի քաղաքային հաստատությունների ու հասարակական միավորումների բնույթի առավել ամբողջական ըմբռնմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել հայ միջնադարյան պատմությամբ, իրավունքի պատմությամբ, քաղաքային համայնքների զարգացմամբ և պատմական սկզբնաղբյուրների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Literature

«Պարույր Սևակ. բանաստեղծության գիտությունը» աշխատությունը նվիրված է XX դարի հայ մեծ բանաստեղծ Պարույր Սևակի ստեղծագործության ուսումնասիրմանը։ Այն ընդգրկում է նրա բանաստեղծության թեմատիկ ու ֆորմալ առանձնահատկությունների վերլուծությունը, պատկերում է նրա ստեղծագործական ուղին, ոճային առանձնահատկությունները և հայ գրականության մեջ ունեցած նշանակությունը։ Գիրքը կամ ուսումնասիրությունը նախատեսված է գրականագետների, ուսուցիչների, ուսանողների և գրականության սիրահարների համար՝ ովքեր ցանկանում են խորությամբ հասկանալ Սևակի բանաստեղծության կառուցվածքը, լեզուն և աշխարհայացքը։

Religion

Քվաքերները (անգլ.՝ Quakers) բողոքականության (Բողոքականություն) շրջանակում ձևավորված քրիստոնեական շարժում են, որը ծագել է 17-րդ դարում Անգլիայում՝ Ռեֆորմացիայի հետագա զարգացման փուլում։ Քվաքերական շարժման հիմնադիր համարվում է Ջորջ Ֆոքսը, ով ընդգծում էր անհատի անմիջական հոգևոր կապը Աստծո հետ՝ առանց եկեղեցական միջնորդության, ծիսական բարդ կառուցվածքի կամ հիերարխիկ իշխանության անհրաժեշտության։ Քվաքերների հիմնական գաղափարախոսությունը հիմնված է «ներքին լույսի» (Inner Light) ուսմունքի վրա, ըստ որի յուրաքանչյուր մարդ իր ներսում կրում է աստվածային ճշմարտության անմիջական ընկալման կարողություն։ Այդ պատճառով նրանք հրաժարվում են հոգևոր իշխանության կենտրոնացված ձևերից, բարդ ծեսերից և արտաքին արարողակարգերից՝ կարևորելով անձնական հավատքը, լռությունը և ներքին խորհրդածությունը որպես պաշտամունքի հիմնական ձևեր։ Քվաքերական համայնքները պատմականորեն առանձնացել են նաև իրենց խաղաղասիրական դիրքորոշմամբ՝ մերժելով բռնությունը և պատերազմը, ինչպես նաև ակտիվորեն մասնակցելով սոցիալական արդարության շարժումներին՝ ներառյալ ստրկության վերացման պայքարը, կրթության զարգացումը և մարդու իրավունքների պաշտպանությունը։ Նրանց հասարակական գործունեությունը հաճախ ուղեկցվել է բարեգործական նախաձեռնություններով և կրթական հաստատությունների ստեղծմամբ։ Քվաքերները չունեն ավանդական հոգևորականություն կամ պաշտոնական եկեղեցական կառուցվածք․ նրանց համայնքային կյանքը կազմակերպվում է հավասարության սկզբունքով, որտեղ յուրաքանչյուր անդամ կարող է մասնակցել քննարկումներին և հոգևոր հավաքներին։