Նոր Կտակարան՝ Տեր Հիսուս Քրիստոսի

Other Subjects

Այս հրապարակումը ներկայացնում է «Օգնություն խաղողագործին» թեմայով գրականության հանձնարարական ցանկը՝ նպատակ ունենալով տրամադրել խաղողագործության վերաբերյալ համակարգված տեղեկություններ և գիտական հետազոտությունների հասցեագրված հղումներ։ Ցանկում ընդգրկված են թեմատիկ ուղեցույցներ, հետազոտական հոդվածներ, մենագրություններ և մեթոդական ձեռնարկներ՝ անդրադառնալով խաղողի տնկման, խնամքի, հիվանդությունների և վնասատուների կանխարգելման, պարարտանյութերի կիրառման, բերքատվության բարձրացման և պահպանում-համակարգման խնդիրներին։ Յուրաքանչյուր գրականության միավորում ներառում է հեղինակի տվյալներ, հրատարակության տարի, տեղագրական կամ բնագիտական ուղղվածություն և հակիրճ բնութագրություն՝ հեշտացնելու համար տեղեկատվության ընտրությունն ու կիրառումը գործնական պրակտիկայում։ Հանձնարարական ցանկը օգտակար է խաղողագործների, գյուղատնտեսական մասնագետների, հետազոտողների և ուսուցիչների համար՝ նպաստելով գիտելիքների արդիականացմանը, արտադրողականության բարելավմանը և այգեգործության ոլորտի արդյունավետ կառավարմանը։

Psychology

Աշխատությունը նվիրված է հոգեբանական պատերազմի պայմաններում անձի արժեհամակարգի կառուցվածքի, հիմնական բաղադրատարրերի և դրանց փոփոխության հոգեբանական օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են անձի արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման տեսական հիմքերը, համոզմունքների, դիրքորոշումների, բարոյական սկզբունքների և սոցիալական պատկերացումների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև դրանց դերը անհատի վարքագծի և որոշումների կայացման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղեկատվական և հոգեբանական ազդեցությունների պայմաններում անձի արժեքային համակարգի կայունությանը, հասարակական կարծիքի ձևավորման մեխանիզմներին, հուզական արձագանքներին և սոցիալական միջավայրի ազդեցությանը։ Ուսումնասիրվում են հոգեբանական ճնշման, ապատեղեկատվության, քարոզչության և մանիպուլյատիվ հաղորդակցության հնարավոր հետևանքները անհատի աշխարհայացքի, ինքնագիտակցության, ինքնության և արժեքային առաջնահերթությունների վրա։ Անդրադարձ է կատարվում անձի հոգեբանական դիմակայունության, քննադատական մտածողության, տեղեկատվության գիտակցված ընկալման և արժեքային ինքնուրույնության պահպանման նշանակությանը։ Կարևորվում են անհատական և խմբային հոգեբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը, սոցիալ-մշակութային գործոնների ազդեցության գնահատումը, ինչպես նաև հոգեբանական ազդեցությունների բացասական հետևանքների կանխարգելման և հոգեբանական անվտանգության ամրապնդման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հոգեբանների, սոցիոլոգների, սոցիալական հոգեբանության հետազոտողների, կրթության մասնագետների, տեղեկատվական անվտանգության ոլորտի ուսումնասիրողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Religion

Աշխատությունը նախատեսված է երեխաներին ապաշխարության քրիստոնեական գաղափարը մատչելի և հասկանալի ձևով ներկայացնելու համար։ Ապաշխարությունը քրիստոնեական հավատքի կարևոր հասկացություններից է, որը ենթադրում է սեփական սխալների գիտակցում, դրանց համար անկեղծ զղջում, ներքին փոփոխության ձգտում և բարի վարքագծին վերադառնալու պատրաստակամություն։ Երեխաների համար նախատեսված այսպիսի ուսուցողական գրականությունը նպատակ ունի բարդ աստվածաբանական գաղափարները բացատրել տարիքին համապատասխան լեզվով՝ դրանք կապելով առօրյա վարքի, մարդկային հարաբերությունների և բարոյական ընտրության հետ։ Աշխատության հիմնական դաստիարակչական նշանակությունը կարելի է կապել ազնվության, պատասխանատվության, խղճի, ներողամտության և սեփական արարքների հետևանքները հասկանալու կարողությունների ձևավորման հետ։ Այն երեխաներին ծանոթացնում է ոչ միայն կրոնական հասկացության իմաստին, այլև ինքնաքննության և հոգևոր աճի կարևորությանը։ Նման հրատարակությունները կարևոր դեր են ունեցել ընտանեկան և եկեղեցական կրթության մեջ՝ նպաստելով քրիստոնեական արժեքների փոխանցմանը երիտասարդ սերնդին։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև 19-րդ դարի հայ մանկական կրոնական գրականության, հոգևոր դաստիարակության մեթոդների և երեխաների համար աստվածաբանական նյութերի մատուցման պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Other Subjects

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Biology

Այս թեման վերաբերում է արտաքին շնչառության կամային կարգավորման դերին մտավոր և ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության պայմաններում՝ ընդգծելով շնչառության վերահսկման ազդեցությունը օրգանիզմի ֆունկցիոնալ վիճակի, աշխատունակության և հարմարվողականության վրա։ Արտաքին շնչառությունը նորմայում կարգավորվում է ավտոմատ նյարդային մեխանիզմներով, սակայն կամային վերահսկման հնարավորությունը թույլ է տալիս մարդուն գիտակցաբար փոխել շնչառության խորությունը, հաճախականությունը և ռիթմը՝ համապատասխանեցնելով դրանք գործունեության պահանջներին։ Մտավոր ծանրաբեռնվածության ընթացքում կամային կարգավորված շնչառությունը կարող է նպաստել կենտրոնացման բարձրացմանը, սթրեսի նվազեցմանը և նյարդային համակարգի հավասարակշռության պահպանմանը՝ կարգավորելով թթվածնի մատակարարումը և ածխաթթու գազի հեռացումը։ Ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության պայմաններում շնչառության գիտակցված վերահսկումը օգնում է բարելավել թթվածնային փոխանակությունը, բարձրացնել մկանային աշխատանքի արդյունավետությունը և հետաձգել հոգնածության առաջացումը՝ օպտիմալացնելով շնչառական և սրտանոթային համակարգերի համատեղ աշխատանքը։ Բացի այդ, շնչառության կամային տեխնիկաները, ինչպիսիք են դանդաղեցված, խորը կամ ռիթմիկ շնչառությունը, լայնորեն կիրառվում են սպորտում, վերականգնողական բժշկությունում և հոգեբանական կարգավորման մեթոդներում։ Այսպիսով, արտաքին շնչառության կամային կարգավորումը կարևոր գործոն է մարդու ֆիզիկական և մտավոր կարողությունների արդյունավետ օգտագործման, սթրեսակայունության բարձրացման և ընդհանուր հոմեոստազի պահպանման համար։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է արաբերենի և Անտիոքի հայերեն խոսվածքների երկարատև լեզվական շփման հետևանքով առաջացած ազդեցությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն լեզվական փոփոխություններն են, որոնք ձևավորվել են արաբական լեզվամշակութային միջավայրում գոյատևած հայ համայնքների խոսքում։ Անտիոքի հայերեն խոսվածքները դարեր շարունակ գտնվել են արաբերենի հետ անմիջական շփման պայմաններում, ինչի հետևանքով դրանց բառապաշարում, հնչյունական համակարգում և լեզվական այլ մակարդակներում առաջացել են արաբերենից փոխառված կամ արաբերենի ազդեցությամբ ձևավորված միավորներ։ Նման ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ Անտիոքի հայերեն խոսվածքների արաբական ազդեցությունը միայն բառերի մեխանիկական փոխառությամբ չի սահմանափակվում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են քննվել արաբերենից անցած բառերի հնչյունական, ձևաբանական, իմաստային և գործառական փոփոխությունները, ինչպես նաև դրանց հարմարեցումը հայերենի տվյալ խոսվածքների ներքին օրինաչափություններին։ Գիտական ուսումնասիրություններում նշվում է, որ Անտիոքի հայերեն բարբառախմբի արաբական փոխառությունների մի մասը չի հակասում հայերեն խոսվածքների հնչյունական օրենքներին, իսկ որոշ փոխառություններ ենթարկվել են դրանց ազդեցությանը։ Միաժամանակ որոշ բառերում նկատվող հնչյունական առանձնահատկությունները կարող են վկայել միջնորդավորված փոխառության մասին, երբ արաբերեն ծագում ունեցող բառը հայերեն է անցել մեկ այլ լեզվի, օրինակ՝ թուրքերենի միջնորդությամբ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է արաբական փոխառությունների բառապաշարային քննությունը։ Կարող են առանձնացվել կենցաղային կյանքի, սննդի, հագուստի, արհեստների, առևտրի, հասարակական հարաբերությունների, բնության, վարչական կյանքի և այլ ոլորտների բառեր, որոնք տարբեր ժամանակաշրջաններում ներթափանցել են խոսվածք։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել այն հանգամանքին, թե փոխառված բառերը պահպանե՞լ են իրենց սկզբնական իմաստը, թե՞ հայերեն խոսվածքում ձեռք են բերել նոր կամ լրացուցիչ նշանակություններ։ Այս գործընթացը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ոչ միայն լեզվական փոխազդեցությունը, այլև այն հասարակական ու մշակութային միջավայրը, որում տեղի է ունեցել փոխառությունը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև արաբերեն բառերի հայերենացման ձևերը։ Փոխառված միավորները կարող են հնչյունականորեն համապատասխանեցվել Անտիոքի հայերեն խոսվածքի առանձնահատկություններին, ենթարկվել հայերենի քերականական կանոններին և ստանալ հայերեն բառափոխական կամ բառակազմական ձևեր։ Այսպիսով՝ օտարածին բառը ժամանակի ընթացքում կարող է դառնալ տվյալ խոսվածքի բնական և լիարժեք բառապաշարային միավոր։ Կարևոր է նաև արաբերենի ազդեցության տարբերակումը այլ լեզուների ազդեցությունից, քանի որ տարածաշրջանը պատմականորեն բազմալեզու միջավայր է եղել։ Որոշ արաբերեն ծագում ունեցող բառեր հայերեն կարող էին անցնել ոչ թե անմիջական շփման, այլ թուրքերենի կամ մեկ այլ միջնորդ լեզվի միջոցով, ինչն արտահայտվում է դրանց հնչյունական և երբեմն իմաստային առանձնահատկություններում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև խոսվածքների հնչյունական համակարգի վրա արաբերենի ազդեցությանը՝ հատկապես փոխառյալ բառերում ձայնավորների և բաղաձայնների դրսևորումների համեմատական քննությամբ։ Այդպիսի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե փոխառության ընթացքում որ փոփոխություններն են պայմանավորված արաբերենի սկզբնական հնչյունական կառուցվածքով, իսկ որոնք՝ հայերեն խոսվածքի ներքին օրինաչափություններով։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն Անտիոքի հայերեն խոսվածքները դիտարկում է որպես երկարատև լեզվական շփման արդյունք և հնարավորություն է տալիս բացահայտելու լեզուների փոխազդեցության կոնկրետ մեխանիզմները։ Հետազոտությունը կարող է կարևոր նյութ տրամադրել նաև արևմտահայերենի և նրա բարբառների պատմական զարգացման, արաբահայ համայնքների լեզվական ժառանգության և Մերձավոր Արևելքի բազմալեզու միջավայրի ուսումնասիրության համար։ Թեմայի վերաբերյալ ՀՀ ԳԱԱ Հ. Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտի հրապարակումներում Սոնա Միքայելյանի ուսումնասիրությունը նշվում է որպես Անտիոքի հայերեն խոսվածքներում արաբերենի ազդեցությանը նվիրված առանձին գիտական ուղղություն։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել բարբառագետներին, հայերենագետներին, արաբագետներին, լեզվական շփումների և փոխառությունների տեսությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև արևմտահայերենի պատմությամբ ու Անտիոքի հայ համայնքի լեզվամշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։