Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
Камень с армянскою надписью из Ани в Азиятском музее
Աշխատությունը նվիրված է Անի քաղաքից հայտնաբերված և Ասիական թանգարանում պահպանվող քարե առարկայի՝ հայերեն արձանագրությամբ քարի ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը վերլուծում է հուշարձանի նյութական և պատմամշակութային առանձնահատկությունները՝ դիտարկելով այն որպես միջնադարյան հայկական էպիգրաֆիկ ժառանգության կարևոր նմուշ։ Քարի վրա պահպանված արձանագրությունը ենթարկվում է լեզվաբանական և պատմական քննության, որի միջոցով փորձ է արվում պարզել դրա ստեղծման ժամանակաշրջանը, հնարավոր պատվիրատուները և սոցիալ-կրոնական միջավայրը, որտեղ այն ստեղծվել է։ Ուսումնասիրության մեջ ընդգծվում է Անիի քաղաքային մշակույթի բարձր զարգացումը և քարե արձանագրությունների դերը որպես պատմական աղբյուրներ միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական, կրոնական և հասարակական կյանքի վերականգնման համար։ Հեղինակը նաև անդրադառնում է հուշարձանի հայտնաբերման պատմությանը, դրա տեղափոխմանը թանգարանային հավաքածու և գիտական շրջանառության մեջ ներմուծմանը։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է հայկական էպիգրաֆիկայի, միջնադարյան պատմության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-08-26
Agriculture
Նոր գրքեր : Գյուղատնտեսություն : Ինֆորմացիոն ցանկ (1980, Մարտ, թիվ 3)
Այս աշխատությունը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի տեղեկատու-մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով համակարգված կերպով ներկայացնել արդի գիտական և կիրառական հրապարակումները։ Նյութը ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, հողագիտությանը, ագրոտեխնոլոգիաներին, բույսերի պաշտպանության միջոցներին, ոռոգման համակարգերին և գյուղատնտեսական տնտեսագիտությանը նվիրված նոր գրքեր, որոնք արտացոլում են ոլորտի ժամանակակից զարգացման միտումները և նորարարական մոտեցումները։ Ցանկում ներառված հրատարակությունները դասակարգված են ըստ թեմատիկ ուղղությունների՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել գիտական և մասնագիտական տեղեկատվության բազմազանության մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կայուն գյուղատնտեսության, կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում արտադրողականության բարձրացման, օրգանական գյուղատնտեսության և ագրոտեխնոլոգիական նոր լուծումների վերաբերյալ աշխատանքներին։ Աշխատությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր հետազոտողների, ուսանողների և ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով գյուղատնտեսական գիտության նոր գրականության հասանելիությանը և կիրառական նշանակության բարձրացմանը։
Updated: 2026-08-22
Law
Խուլիգանություն
Խուլիգանությունը հասարակական կարգը խախտող վարքագծի ձև է, որը դրսևորվում է բացահայտ անհարգալից, ագրեսիվ կամ հասարակության նորմերին հակասող գործողություններով՝ ուղղված հասարակական վայրերում կարգապահության և հանգստի խաթարմանը։ Այն կարող է ներառել վիրավորանքներ, սպառնալիքներ, բռնի գործողություններ, գույքի վնասում կամ այլ վարք, որը առաջացնում է հասարակական անհանգստություն և վտանգում է մարդկանց անվտանգությունը։ Իրավական համակարգերում խուլիգանությունը համարվում է իրավախախտում կամ որոշ դեպքերում՝ քրեական հանցագործություն՝ կախված դրա ծանրությունից, հետևանքներից և դրսևորման ձևից։ Խուլիգանություն-ը հաճախ կապված է նաև սոցիալական գործոնների հետ, ինչպիսիք են դաստիարակությունը, սոցիալական միջավայրը, ալկոհոլի կամ թմրանյութերի ազդեցությունը, ինչպես նաև վարքային վերահսկողության ցածր մակարդակը։ Հասարակական անվտանգության ապահովման համար պետությունները կիրառում են վարչական և քրեական պատասխանատվության միջոցներ՝ նպատակ ունենալով կանխել նման վարքագծի կրկնությունը և պահպանել հասարակական կարգը։
Updated: 2026-10-23
History
Ազգային ժողովի արձանագրություններ, նիստ 19
Հրատարակությունը ներկայացնում է Ազգային ժողովի տասնիններորդ նիստի արձանագրությունը՝ պահպանելով ժողովական աշխատանքի ընթացքի, քննարկումների և պաշտոնական գրանցումների վերաբերյալ տեղեկությունները։ Այն կարևոր փաստաթղթային աղբյուր է 19-րդ դարի հայ հասարակական ու քաղաքական կյանքի, ազգային հաստատությունների գործունեության և համայնքային ինքնակառավարման համակարգի ուսումնասիրության համար։ Արձանագրությունը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու ժողովի օրակարգային հարցերին, քննարկումների կազմակերպման ձևին, մասնակիցների արտահայտած դիրքորոշումներին և որոշումների կայացման ընթացակարգերին։ Նման նյութերը բացահայտում են հայ համայնքի կառավարման առանձնահատկությունները, հասարակական խնդիրների քննարկման մեխանիզմները և ազգային ներկայացուցչական մարմնի դերակատարությունը համայնքային կյանքում։ Դրանք նաև կարևոր են ժամանակաշրջանի վարչական լեզվի, պաշտոնական ձևակերպումների և ժողովական մշակույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Առանձին նիստերի արձանագրությունների համադրումը հնարավորություն է տալիս հետևելու տարբեր հարցերի քննարկման հաջորդականությանը, բացահայտելու շարունակական խնդիրներն ու գնահատելու ազգային հաստատությունների գործունեության զարգացումը։ Հրատարակությունը արժեքավոր սկզբնաղբյուր է հայ քաղաքական պատմության, ազգային ինքնակառավարման ավանդույթների և 19-րդ դարի հայ համայնքային հարաբերությունների հետազոտության համար։
Updated: 2026-11-03
Geography
Ջրամատակարարման նպատակով հնաջրաերկրաբանական ուսումնասիրություններ, պայմանավորված մակերևույթային և ստորերկրյա ջրբաժանների փոխադարձ կապով (Արագածի լեռնազանգվածի օրինակով)
Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ջրամատակարարման նպատակով իրականացվող հնաջրաերկրաբանական ուսումնասիրություններին՝ Արագածի լեռնազանգվածի օրինակով, որտեղ ուսումնասիրվում է մակերևութային և ստորերկրյա ջրերի փոխադարձ կապը և դրա նշանակությունը ջրային ռեսուրսների գնահատման ու արդյունավետ օգտագործման համար։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել տարածքի ջրային համակարգերի ձևավորման, սնուցման, շարժման և փոխանակման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև գնահատել ստորերկրյա ջրերի հնարավոր դերը բնակչության և տարբեր տնտեսության ճյուղերի ջրամատակարարման ապահովման գործում։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տեղանքի երկրաբանական և հիդրոերկրաբանական կառուցվածքը, ապարների ջրաթափանցելիությունը, ջրատար հորիզոնների տարածական դիրքը, ստորերկրյա ջրերի սնուցման աղբյուրները և դրանց կապը գետերի, լճերի, աղբյուրների ու այլ մակերևութային ջրային օբյեկտների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մակերևութային և ստորերկրյա ջրերի փոխադարձ ազդեցության մեխանիզմներին, քանի որ այդ կապերի ճիշտ գնահատումը կարևոր է ջրային պաշարների քանակական և որակական բնութագրերի որոշման, ինչպես նաև ջրառի հնարավոր ազդեցությունների կանխատեսման համար։ Հետազոտության ընթացքում կարող են օգտագործվել երկրաբանական, հիդրոլոգիական, հիդրոքիմիական և հիդրոերկրաբանական դիտարկումների ու վերլուծությունների արդյունքները՝ տարածաշրջանի ջրային համակարգի ամբողջական պատկերն ստանալու նպատակով։ Արագածի լեռնազանգվածի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել տվյալ տարածքի ջրային ներուժը, առանձնացնել հեռանկարային ջրատար հորիզոնները և հիմնավորել ջրամատակարարման համար դրանց օգտագործման հնարավորությունները։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ջրային ռեսուրսների որոնման և գնահատման, ջրամատակարարման համակարգերի նախագծման, ստորերկրյա ջրերի պահպանության և ռացիոնալ օգտագործման, ինչպես նաև տարածաշրջանի ջրային հաշվեկշռի և էկոլոգիական կայունության ապահովման համար։
Updated: 2026-09-23
Medicine
Нейронные механизмы сенсоневральной тугоухости, вызванной аминогликозидными антибиотиками, и ее коррекция таурином
Աշխատությունը նվիրված է սենսոնյուրալ խանգարման (sensorineural hearing loss) նեյրոնալ մեխանիզմների ուսումնասիրմանը, որը առաջանում է ամինոգլիկոզիդային հակաբիոտիկների ազդեցությամբ, և դրա հնարավոր ուղղման մեթոդներին՝ հատկապես тауրինի կիրառմամբ։ Գրքում ներկայացվում են աուդիտոր նեյրոնների և ունկների բջիջների վնասման ուղիները, նեյրոտոքսիկ ազդեցության բիոքիմիական և էլեկտրոֆիզիոլոգիական հատկանիշները, ինչպես նաև լսողական նեյրոնների վնասվածքի աստիճանի գնահատման մեթոդները։ Հեղինակը վերլուծում է тауրինի պաշտպանիչ և վերականգնող ազդեցությունը՝ ներկայացնելով փորձնական մոդելների տվյալները, ներառյալ լսողական խթանման փորձերը, արյան շրջանառության փոփոխությունները և հիստոքիմիական ուսումնասիրությունները։ Աշխատությունը նաև ընդգրկում է դեղաչափերի, կիրառման եղանակների և ազդեցության ժամանակային պրոֆիլի օպտիմալացման առաջարկություններ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նեյրոֆիզիոլոգների, օտոլարինգոլոգների, фармакոլոգների և կլինիկական հետազոտողների համար՝ նպաստելով հակաբիոտիկների հետ կապված լսողական կողմնակի ազդեցությունների կանխարգելմանը և բուժման արդյունավետության բարձրացմանը։
Updated: 2026-09-18