Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    History

    Армянская ССР (1958)

    Отрывок из предисловия к книги: Армянская ССР расположена в южной части Закавказья и занимает северовосточную часть Армянского нагорья. Территория Армянской CCP равна почти 30 тысячам квадратных километров. Наибольшая ее протяженность с северо-запада на юго-восток - 360 километров и с запада на восток - 200 километров. Недра Армянской ССР таят в себе много полезных ископаемых; из рудных наиболее важное значение имеют медь, молибден, алюминий, цинк, свинец, хром, железо, серебро, золото. Щедро представлены такие нерудные полезные ископаемые, как туфы разных расцветок, граниты, базальты, андезиты, фельзиты причудливых рисунков, литографский камень, мрамор. На протяжении многовековой истории Армения была ареной опустошительных войн, в результате которых была физически истреблена значительная часть местного населения. Сотни тысяч армян эмигрировали в другие страны. Все это приводило к резкому сокращению населения. В период присоединения Армении к России (1827 год) большая часть ее населения - около 3 миллионов человек - в результате вмешательства западных держав осталась под владычеством Турции. К России отошла Восточная Армения с`населением в 160 тыс. человек. Позже численность населения увеличилась и в 1913 году превышала 1 миллион человек...

    Updated: 2026-09-23
    Армянская ССР (1958)
    Online

    Technology

    Разработка исследование цифрового узкопредельного прибора измерения разности температур

    Չափագիտության և էլեկտրոնային սարքաշինության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ջերմաստիճանների փոքր տարբերությունների չափման համար նախատեսված նեղ միջակայքով թվային չափիչ սարքի մշակմանը, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և աշխատանքային բնութագրերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ջերմաստիճանային չափումների ֆիզիկական հիմքերը, ջերմային տվիչների աշխատանքի սկզբունքները և չափման ազդանշանների էլեկտրոնային մշակման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում չափիչ սարքի կառուցվածքային սխեմայի նախագծմանը, զգայուն տարրերի ընտրությանը, անալոգային ազդանշանների թվայնացմանը և չափման արդյունքների ներկայացման եղանակներին։ Վերլուծվում են սարքի զգայունությունը, լուծաչափը, չափման ճշգրտությունը, կայունությունը և արտաքին գործոնների ազդեցությամբ առաջացող հնարավոր սխալանքները։ Քննարկվում են նաև ջերմաստիճանային տարբերությունների չափման ընթացքում աղմուկների նվազեցման, չափիչ համակարգի տրամաչափարկման և արդյունքների հուսալիության բարձրացման տեխնիկական մոտեցումները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են թվային չափման մեթոդների կիրառման առավելությունները, սարքի փորձարարական ստուգման սկզբունքները և դրա տեխնիկական բնութագրերի կատարելագործման հնարավորությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել չափագիտության, էլեկտրոնային սարքաշինության, ջերմատեխնիկական չափումների և ավտոմատացված չափիչ համակարգերի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-08
    Разработка исследование цифрового узкопредельного прибора измерения разности температур
    Online

    Medicine

    Ածխածնային ֆիքսատորների կիրառումը ազդրի միջտամբիոնային ուղղիչ ոսկրահատումների ժամանակ կոքսաթրոզով հիվանդների մոտ

    Այս գիրքը նվիրված է կոքսարթրոզով հիվանդների մոտ ազդրի միջտամբիոնային ուղղիչ ոսկրահատումների ժամանակ ածխածնային ֆիքսատորների կիրառման ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով օրթոպեդիկ վիրաբուժության արդիական խնդիրներից մեկը։ Աշխատանքում վերլուծվում են ազդրոսկրի վիրաբուժական ուղղման մեթոդները, ոսկրային կառուցվածքների կայունացման ժամանակակից միջոցները, ածխածնային նյութերից պատրաստված ֆիքսատորների կենսաբանական և մեխանիկական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց կիրառման արդյունավետությունը բուժման գործընթացում։ Գրքում քննարկվում են վիրահատական տեխնիկայի կատարելագործման, հետվիրահատական վերականգնման, բարդությունների նվազեցման և հիվանդների ֆունկցիոնալ վիճակի բարելավման հնարավորությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել օրթոպեդ-վնասվածքաբանների, վիրաբույժների, բժշկական հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և հոդային հիվանդությունների բուժման ժամանակակից մեթոդներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

    Updated: 2026-09-20
    Ածխածնային ֆիքսատորների կիրառումը ազդրի միջտամբիոնային ուղղիչ ոսկրահատումների ժամանակ կոքսաթրոզով հիվանդների մոտ
    Online

    Agriculture

    Գյուղատնտեսական մթերքների իրացման խնդրի լուծման ուղիները ՀՀ -ում

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գյուղատնտեսական մթերքների իրացման համակարգի կազմակերպման, շուկայական ենթակառուցվածքների զարգացման և արտադրողից մինչև վերջնական սպառող ապրանքների արդյունավետ շարժն ապահովելու տնտեսական ու կազմակերպական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում գյուղատնտեսական արտադրանքի իրացման շղթան է՝ ներառելով արտադրողների, վերամշակող կազմակերպությունների, մեծածախ և մանրածախ առևտրի, միջնորդների ու սպառողների միջև ձևավորվող տնտեսական հարաբերությունները։ Քննվում են գյուղատնտեսական արտադրությանը բնորոշ սեզոնայնության, մթերքների սահմանափակ պահպանման ժամկետների, արտադրության տարածքային մասնատվածության և շուկայական պահանջարկի փոփոխականության ազդեցությունները իրացման արդյունավետության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում փոքր և միջին գյուղացիական տնտեսությունների շուկա մուտք գործելու հնարավորություններին, քանի որ արտադրանքի փոքր խմբաքանակները, տրանսպորտային ծախսերը և շուկայական տեղեկատվության սահմանափակ հասանելիությունը կարող են դժվարացնել արտադրանքի շահավետ վաճառքը։ Ուսումնասիրվում է գյուղատնտեսական կոոպերացիայի, արտադրողների միավորումների և համատեղ իրացման մեխանիզմների նշանակությունը՝ ապրանքային խմբաքանակների խոշորացման, բանակցային հնարավորությունների ընդլայնման և ծախսերի նվազեցման տեսանկյունից։ Կարևոր տեղ է հատկացվում պահեստային տնտեսության, սառնարանային հզորությունների, տեսակավորման, փաթեթավորման, վերամշակման և տրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացմանը, քանի որ դրանց արդյունավետ գործունեությունը կարող է նվազեցնել հետբերքահավաքային կորուստները և երկարացնել արտադրանքի իրացման ժամանակահատվածը։ Քննվում են նաև մեծածախ շուկաների, առևտրային ցանցերի և ուղղակի վաճառքի տարբեր ձևերի դերը՝ արտադրողների ու սպառողների միջև կապերի կազմակերպման գործում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է գների ձևավորման և շուկայական տեղեկատվության ուսումնասիրությունը՝ ուշադրություն դարձնելով պահանջարկի, առաջարկի, արտադրական ծախսերի և իրացման շղթայի տարբեր օղակների ազդեցությանը վերջնական գնի վրա։ Արտահանման հնարավորությունների տեսանկյունից կարևորվում են արտադրանքի որակը, ստանդարտացումը, հավաստագրումը, փաթեթավորումը և արտաքին շուկաների պահանջներին համապատասխանությունը։ Ուսումնասիրվում է նաև պետական քաղաքականության հնարավոր դերը շուկայական ենթակառուցվածքների զարգացման, տեղեկատվական համակարգերի կատարելագործման, գյուղատնտեսական արտադրողների համագործակցության և արտահանման կազմակերպման համար բարենպաստ պայմանների ձևավորման գործում։ Աշխատությունը համակարգային մոտեցմամբ ներկայացնում է գյուղատնտեսական արտադրության և շուկայի միջև կապերը՝ ընդգծելով, որ իրացման արդյունավետ կազմակերպումը կարևոր նշանակություն ունի արտադրողների եկամուտների կայունության, արտադրության շարունակականության, պարենային շուկայի զարգացման և գյուղական տնտեսության մրցունակության համար։

    Updated: 2026-09-23
    Գյուղատնտեսական մթերքների իրացման խնդրի լուծման ուղիները ՀՀ -ում
    Online

    Religion

    Սուրբ Փիլոմենայի պատմության համառոտ քաղվածք

    Քրիստոնեական վարքագրական և սրբախոսական գրականության այս ստեղծագործությունը նվիրված է սրբուհի Փիլոմենայի կյանքին, նահատակությանը և քրիստոնեական հավատքի համար ցուցաբերած անսասան նվիրումին։ Այն ներկայացնում է սրբուհու կերպարը՝ որպես հավատարմության, հոգևոր արիության, մաքրության և աստվածային ճշմարտության հանդեպ անսահման նվիրվածության օրինակ՝ ընթերցողին հաղորդակից դարձնելով քրիստոնեական սրբության գաղափարին և նահատակության հոգևոր իմաստին։ Վերնագրում գործածված «ծաղկաքաղ» հասկացությունը մատնանշում է պատմական և վարքագրական նյութի ընտրանի, որի նպատակն է առանձնացնել սրբուհու կյանքի ու հոգևոր վկայության առավել նշանակալի դրվագները և դրանք ներկայացնել ընթերցողին մատչելի, համառոտ ու դաստիարակչական շարադրանքով։ Ստեղծագործության գաղափարական առանցքը քրիստոնեական հավատքի հանդեպ անսասան նվիրվածությունն է, որը դժվարությունների, հալածանքների և մարդկային փորձությունների պայմաններում դառնում է հոգևոր ուժի ու ներքին ազատության աղբյուր։ Սրբուհու կերպարի միջոցով ընդգծվում են բարոյական հաստատունությունը, խոնարհությունը, համբերությունը, մաքրակենցաղությունը, աղոթքի կարևորությունը և սեփական համոզմունքներին հավատարիմ մնալու անհրաժեշտությունը։ Նահատակության թեման ներկայացվում է քրիստոնեական աշխարհընկալման շրջանակում՝ որպես հավատքի գիտակցված վկայություն և հավիտենական կյանքի հույսի արտահայտություն։ Այսպիսի ստեղծագործություններին բնորոշ է ոչ միայն սրբի կենսագրական պատմության փոխանցումը, այլև նրա վարքի ու հոգևոր ընտրության ներկայացումը՝ որպես հավատացյալների համար ընդօրինակման արժանի օրինակ։ Աշխատության գրական առանձնահատկություններից են կրոնական-բարոյախոսական ուղղվածությունը, սրբախոսական պատմություններին բնորոշ հանդիսավոր շարադրանքը, հոգևոր արժեքների ընդգծումը և ընթերցողի զգացմունքային ու բարոյական ներգործության ձգտումը։ Սրբուհու կերպարը դառնում է քրիստոնեական առաքինությունների խորհրդանիշ, իսկ նրա պատմությունը՝ հավատքի զորության, հոգու տոկունության և աստվածային ճշմարտությանը նվիրված լինելու մասին հոգևոր խրատ։ Նման երկերը կարևոր տեղ են զբաղեցրել հայ կրոնական ընթերցանության ավանդույթում՝ նպաստելով սրբերի պաշտամունքի տարածմանը, քրիստոնեական վարքականոնի ամրապնդմանը և հավատացյալների հոգևոր դաստիարակությանը։ Վիեննայի Մխիթարյան տպագրական միջավայրում նման ստեղծագործության հրատարակությունը վկայում է միաբանության՝ հայերենով կրոնական, բարոյախոսական և դաստիարակչական գրականություն տարածելու առաքելության մասին։ Մխիթարյանների գործունեությունը կարևոր դեր է ունեցել հայ հոգևոր գրականության զարգացման, եվրոպական քրիստոնեական մշակութային ժառանգության հայերեն ներկայացման և հայ ընթերցողի կրթական ու բարոյական դաստիարակության գործում։ Այս հրատարակությունը արժեքավոր է հայ վարքագրական գրականության, սրբախոսական ավանդույթի և 19-րդ դարի հայ կրոնական տպագրության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել աստվածաբաններին, հայագետներին, կրոնական գրականության պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին և այն ընթերցողներին, որոնք կարևորում են քրիստոնեական սրբերի կյանքի օրինակների ճանաչումը, հոգևոր դաստիարակությունը և հայերեն կրոնական գրավոր ժառանգության ուսումնասիրությունը։

    Updated: 2026-11-12
    Սուրբ Փիլոմենայի պատմության համառոտ քաղվածք
    Online

    Economics

    Տնտեսական գործունեության էկոլոգիական հետևանքների գնահատման հիմնահարցերը ՀՀ-ում

    Տնտեսագիտական և բնապահպանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տնտեսական գործունեության էկոլոգիական հետևանքների գնահատման տեսական, մեթոդաբանական և գործնական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տնտեսական զարգացման և շրջակա միջավայրի պահպանության փոխհարաբերությունները, բնական ռեսուրսների օգտագործման առանձնահատկությունները և տնտեսական գործունեության արդյունքում առաջացող բնապահպանական ազդեցությունների գնահատման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արդյունաբերության, էներգետիկայի, գյուղատնտեսության, հանքարդյունաբերության և տնտեսական այլ ոլորտների գործունեության հնարավոր ազդեցություններին օդի, ջրային ռեսուրսների, հողային համակարգերի և կենսաբազմազանության վրա։ Վերլուծվում են շրջակա միջավայրին հասցվող վնասի տնտեսական գնահատման մեթոդները, էկոլոգիական ծախսերի հաշվարկման մոտեցումները, բնապահպանական ռիսկերի բացահայտման և տնտեսական որոշումների ընդունման գործընթացներում դրանց հաշվառման հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են բնապահպանական ազդեցության գնահատման իրավական և կազմակերպական մեխանիզմները, պետական կարգավորման գործիքները, տնտեսական խթանների կիրառման հնարավորությունները և բնապահպանական պատասխանատվության ապահովման սկզբունքները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են Հայաստանի Հանրապետության բնական ռեսուրսների կառավարման, շրջակա միջավայրի աղտոտման կանխարգելման, էկոլոգիական վնասների նվազեցման և բնապահպանական քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները։ Անդրադարձ է կատարվում կայուն զարգացման սկզբունքների ներդրմանը, տնտեսական աճի և էկոլոգիական անվտանգության նպատակների համադրմանը, ինչպես նաև բնապահպանական ցուցանիշների կիրառմանը տնտեսական գործունեության արդյունավետության գնահատման գործընթացում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բնապահպանական տնտեսագիտության, էկոլոգիայի, բնական ռեսուրսների կառավարման, տնտեսական քաղաքականության և Հայաստանի Հանրապետության կայուն զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-08
    Տնտեսական գործունեության էկոլոգիական հետևանքների գնահատման հիմնահարցերը ՀՀ-ում