Նշանավոր մարդկանց կենսագրություններ, հատոր Ա

Другие предметы

Արվեստաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Սպահանի գեղանկարչական դպրոցի ձևավորման ու զարգացման առանձնահատկությունների և Ռեզա Աբբասիի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում դպրոցի գեղարվեստական սկզբունքները, պատկերային համակարգը, հորինվածքային լուծումները և իրանական գեղանկարչության ավանդույթների վերափոխման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նկարչի ստեղծագործական ոճին, կերպարների մեկնաբանությանը, գծի արտահայտչականությանը, գունային լուծումներին և առանձին մանրանկարների զարգացմանը։ Վերլուծվում են դիմանկարային մոտեցումների, առօրյա կյանքի տեսարանների և անհատականացված կերպարների տարածման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը դպրոցի գեղարվեստական լեզվի ձևավորման համար։ Քննարկվում են նաև ժամանակաշրջանի մշակութային միջավայրի ազդեցությունը, գեղանկարչական ավանդույթների շարունակականությունն ու նորարարական միտումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նկարչի տեղն ու նշանակությունը իրանական կերպարվեստի զարգացման մեջ և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Սպահանի դպրոցի գեղագիտական առանձնահատկությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել արվեստաբանների, իրանագետների, մանրանկարչության և արևելյան արվեստի պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Политология

1974–2001 թվականներին Իրանի արտաքին քաղաքականության ձևավորման մեջ նավթը հանդես է եկել որպես առանցքային ռազմավարական գործոն, որը միաժամանակ ծառայել է որպես տնտեսական հիմք, պետական ինքնավարության աղբյուր և աշխարհաքաղաքական ազդեցության գործիք՝ ձևավորելով երկրի վարքագիծը ինչպես շահի վարչակարգի, այնպես էլ Իսլամական Հանրապետության տարբեր փուլերում։ 1973–1974 թթ. նավթային ճգնաժամից հետո նավթի գների կտրուկ աճը էականորեն մեծացրեց Իրանի եկամուտները, և նավթային ռենտան դարձավ պետության հիմնական ֆինանսական ռեսուրսը, ինչը շահի ժամանակաշրջանում թույլ տվեց վարել հավակնոտ արդիականացման, ռազմականացման և տարածաշրջանային ազդեցության ընդլայնման քաղաքականություն՝ ներառյալ ԱՄՆ-ի հետ սերտ ռազմավարական համագործակցությունը և Պարսից ծոցի տարածաշրջանում ուժային դիրքերի ամրապնդումը ։ Սակայն նավթից կախված տնտեսությունը նաև խորացրեց «ռենտիե պետության» բնույթը, որտեղ արտաքին քաղաքական որոշումները հաճախ ուղղակիորեն կապվում էին նավթային եկամուտների տատանումների և համաշխարհային շուկայի գների հետ, ինչը Իրանի արտաքին քաղաքականությունը դարձնում էր բարձր զգայուն արտաքին տնտեսական ցնցումների նկատմամբ։

Экономика

Գիրքը նվիրված է մարքեթինգային հետազոտությունների դերին և կիրառման առանձնահատկություններին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության տնտեսությունում՝ ուսումնասիրելով շուկայի վերաբերյալ տեղեկատվության հավաքագրման, վերլուծության և օգտագործման նշանակությունը տնտեսական ու ձեռնարկատիրական որոշումների կայացման գործընթացում։ Աշխատության մեջ մարքեթինգային հետազոտությունները դիտարկվում են որպես շուկայի պահանջարկը, սպառողների վարքագիծը, մրցակցային միջավայրը, ապրանքների և ծառայությունների դիրքավորումը և տնտեսական զարգացման հնարավորությունները գնահատելու կարևոր գործիք։ Ներկայացվում են հետազոտությունների կազմակերպման տեսական հիմքերը, տեղեկատվության առաջնային և երկրորդային աղբյուրները, տվյալների հավաքագրման մեթոդները, հարցումների և դիտարկումների կիրառումը, ինչպես նաև ստացված տեղեկատվության մշակման ու մեկնաբանման սկզբունքները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանի շուկայի առանձնահատկություններին, բնակչության սպառողական վարքագծին, տեղական արտադրության և ծառայությունների զարգացման հնարավորություններին, մրցակցության մակարդակին և ձեռնարկությունների մարքեթինգային գործունեության արդյունավետությանը։ Գիրքը ուսումնասիրում է նաև շուկայի հատվածավորման, թիրախային սպառողների բացահայտման, ապրանքային քաղաքականության, գնագոյացման, իրացման և առաջխաղացման վերաբերյալ որոշումների կայացման հարցերը՝ դրանք կապելով մարքեթինգային հետազոտությունների արդյունքների հետ։ Հատուկ կարևորություն է տրվում այնպիսի հետազոտությունների իրականացմանը, որոնք կարող են նպաստել ձեռնարկությունների ռիսկերի նվազեցմանը, սպառողական պահանջարկի ճիշտ գնահատմանը և սահմանափակ ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործմանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակաշրջանի տնտեսության մեջ մարքեթինգային գործիքների կիրառման մակարդակի և դրանց կատարելագործման անհրաժեշտության մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, մարքեթինգի մասնագետների, ձեռնարկատերերի, շուկայի վերլուծաբանների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, ուսանողների և տնտեսական հետազոտություններ իրականացնող անձանց համար։

Экономика

Այս աշխատությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական ձեռնարկությունների սեփականաշնորհման և ապապետականացման հիմնահարցերին՝ ընդգծելով անցումային տնտեսության ձևավորման, սեփականության հարաբերությունների վերափոխման և տնտեսական արդյունավետության բարձրացման փոխկապակցված գործընթացները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել սեփականաշնորհման քաղաքականության իրականացումը ՀՀ-ում, բացահայտել դրա ընթացքում առաջացած խնդիրները և առաջարկել լուծումներ՝ ուղղված գործընթացի թափանցիկության, արդյունավետության և սոցիալական արդարության ապահովմանը։ Ուսումնասիրվում են պետական գույքի մասնավորեցման ձևերը, իրավական և ինստիտուցիոնալ հիմքերը, գնահատման և աճուրդային մեխանիզմները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը տնտեսության կառուցվածքի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սեփականաշնորհման գործընթացում առաջացած հիմնախնդիրներին՝ ակտիվների թերագնահատում, մենաշնորհների ձևավորում, կոռուպցիոն ռիսկեր, ինչպես նաև արտադրական կարողությունների անկում որոշ ոլորտներում։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է ապապետականացման սոցիալ-տնտեսական հետևանքները՝ զբաղվածության փոփոխություն, եկամուտների բաշխման անհավասարություն և նոր մասնավոր հատվածի ձևավորում։ Միաժամանակ վերլուծվում է միջազգային փորձը՝ հետխորհրդային երկրների և անցումային տնտեսությունների օրինակներով, ինչպես նաև դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի պայմաններում։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է տնտեսագիտության և հանրային քաղաքականության ոլորտում՝ նպաստելով ՀՀ սեփականաշնորհման գործընթացների բարելավմանը և տնտեսական զարգացման արդյունավետության բարձրացմանը։

Медицина

Ուսումնասիրությունը նվիրված է նախաստամոքսների հիպոտոնիայով և գաստրոէնտերիտով հիվանդ տավարի լյարդի ախտորոշիչ հետազոտությանը՝ ասպիրացիոն պունկցիայի մեթոդի կիրառմամբ։ Աշխատության հիմնական նպատակն է գնահատել լյարդի ֆունկցիոնալ և ախտաբանական փոփոխությունները և պարզել, թե ինչպիսի տեղեկություններ կարող է տալ ասպիրացիոն պունկցիան հիվանդ կենդանիների կլինիկական վիճակի գնահատման ժամանակ։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են նախաստամոքսների շարժողական խանգարումների և աղեստամոքսային համակարգի բորբոքային հիվանդությունների պայմաններում լյարդի վրա առաջացող հնարավոր փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ասպիրացիոն պունկցիայի՝ որպես համեմատաբար նպատակային ախտորոշիչ մեթոդի կիրառմանը, նմուշառման առանձնահատկություններին և ստացված նյութի հետազոտության միջոցով լյարդային հյուսվածքի վիճակի գնահատմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ մարսողական համակարգի հիվանդությունները կարող են ուղեկցվել նյութափոխանակային խանգարումներով և երկրորդային փոփոխություններով այլ օրգաններում, այդ թվում՝ լյարդում։ Լյարդի հետազոտության արդյունքները կարող են լրացնել կլինիկական դիտարկումների և այլ ախտորոշիչ տվյալների պատկերը՝ նպաստելով հիվանդության ընթացքի ու ախտաբանական գործընթացների ավելի ամբողջական գնահատմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել անասնաբույժներին, անասնաբուժական ախտորոշման մասնագետներին, գյուղատնտեսական կենդանիների հիվանդությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև անասնաբուժական բուհերի ուսանողներին և ասպիրանտներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես տավարի ներքին հիվանդությունների, լյարդի ախտաբանական փոփոխությունների և կենդանիների հիվանդությունների ախտորոշման ժամանակ ասպիրացիոն պունկցիայի կիրառական հնարավորությունների ուսումնասիրության համար։

Философия

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Դաշտային Արցախի տարածքում հայտնաբերված մարդակերպ կոթողների համակողմանի քննությանը՝ դրանց տեղագրության, ձևաբանական և տիպաբանական առանձնահատկությունների, հնարավոր գործառույթների ու պատմամշակութային համատեքստի ուսումնասիրման միջոցով։ Աշխատության հիմնական նպատակն է այդ հուշարձանները դիտարկել ոչ թե առանձին և մեկուսացված հնագիտական առարկաների շարքում, այլ որպես որոշակի ժամանակաշրջանի հասարակության աշխարհայացքը, ծիսական պատկերացումները, սոցիալական կառուցվածքը և տարածքի յուրացման ձևերը արտացոլող մշակութային երևույթ։ Մարդակերպ կոթողները հնագիտական կարևոր սկզբնաղբյուր են, քանի որ դրանց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել հնագույն հասարակությունների պատկերացումները մարդու, նախնիների, մահվան, հիշողության, իշխանության և սրբազան տարածության վերաբերյալ։ Դրանց ձևը, տեղադրությունը, չափերը, պատկերագրական կամ քանդակային մանրամասները և շրջակա միջավայրի հետ կապը կարող են արժեքավոր տեղեկություններ հաղորդել այն հասարակությունների մասին, որոնք ստեղծել կամ օգտագործել են դրանք։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից մեկը կոթողների տեղագրության քննությունն է։ Հուշարձանի գտնվելու վայրը հաճախ պատահական չէ․ այն կարող է կապված լինել բնակավայրերի, դամբարանադաշտերի, ճանապարհների, ջրային աղբյուրների, բարձունքների, հովիտների կամ այլ բնական և մշակութային նշանակություն ունեցող տարածքների հետ։ Տեղագրական տվյալների համադրումը հնագիտական նյութի հետ հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե ինչպիսի տարածական օրինաչափություններ են առկա մարդակերպ կոթողների տեղադրման մեջ։ Եթե դրանց որոշակի խմբեր կենտրոնացած են կոնկրետ աշխարհագրական գոտիներում, դա կարող է վկայել տվյալ տարածքում ձևավորված հատուկ մշակութային կամ ծիսական ավանդույթի մասին։ Տեղագրության ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև հուշարձանների սկզբնական միջավայրի վերականգնման համար։ Ժամանակի ընթացքում բնական և մարդածին գործընթացները կարող են փոխել լանդշաֆտը, իսկ առանձին կոթողներ կարող են տեղափոխվել իրենց նախնական տեղից։ Հետևաբար անհրաժեշտ է տարբերակել ներկայիս գտնվելու վայրը սկզբնական տեղադրությունից և հնարավորության դեպքում ուսումնասիրել հուշարձանի կապը իր նախնական հնագիտական համատեքստի հետ։ Այսպիսի մոտեցումը թույլ է տալիս խուսափել կոթողի նշանակությունը միայն նրա արտաքին տեսքից եզրակացնելու վտանգից։ Տիպաբանական ուսումնասիրությունը կազմում է աշխատանքի կարևոր բաղադրիչներից մեկը։ Մարդակերպ կոթողները կարող են միմյանցից տարբերվել մարմնի ընդհանուր ձևի, գլխի և դեմքի ներկայացման, ձեռքերի դիրքի, հագուստի կամ այլ տարրերի պատկերման, քարի մշակման եղանակի, չափերի և այլ հատկանիշների հիման վրա։ Տարբեր ձևերի դասակարգումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել կոթողների խմբեր և բացահայտել դրանց միջև եղած ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Տիպաբանությունը կարևոր է նաև ժամանակագրական հարցերի լուծման համար, քանի որ որոշ ձևաբանական հատկանիշներ կարող են բնորոշ լինել որոշակի ժամանակաշրջանի կամ մշակութային միջավայրի։ Սակայն նման դասակարգումը պետք է հիմնված լինի ոչ միայն արտաքին նմանության, այլև հնագիտական համատեքստի, նյութի, տեխնիկական առանձնահատկությունների և համադրելի հուշարձանների ուսումնասիրության վրա։ Հատուկ նշանակություն ունի կոթողների գործառույթի խնդիրը։ Մարդակերպ քարե հուշարձանների նշանակությունը կարող էր տարբեր լինել՝ հիշատակից և գերեզմանային գործառույթից մինչև ծիսական, պաշտամունքային կամ տարածքային նշանակություն։ Որոշ դեպքերում դրանք կարող էին կապված լինել մահացած անձի հիշատակի հետ, իսկ այլ իրավիճակներում՝ ունենալ ավելի ընդհանրական խորհրդանշական կամ ծիսական դեր։ Գործառույթի որոշումը բարդ խնդիր է, քանի որ հնագիտական նյութում հազվադեպ են պահպանվում գրավոր բացատրություններ, որոնք անմիջականորեն պարզաբանում են կոթողի նշանակությունը։ Հետևաբար անհրաժեշտ է համադրել ձևաբանական, տեղագրական, հնագիտական և համեմատական տվյալները։ Պատմամշակութային համատեքստի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս մարդակերպ կոթողները կապել Դաշտային Արցախի ավելի լայն մշակութային գործընթացների հետ։ Տարածաշրջանը պատմականորեն գտնվել է տարբեր մշակութային ազդեցությունների փոխազդեցության գոտում, և այստեղ հայտնաբերված հուշարձանների ուսումնասիրությունը կարևոր է տեղական ավանդույթների և հարակից տարածքների մշակութային երևույթների փոխհարաբերությունները հասկանալու համար։ Համեմատական վերլուծությունը կարող է ցույց տալ՝ արդյոք տվյալ կոթողները ձևավորվել են տեղական մշակութային հիմքի վրա, թե դրանցում առկա են այլ տարածաշրջանների հետ մշակութային կապերի արդյունք հանդիսացող հատկանիշներ։ Այս տեսանկյունից մարդակերպ կոթողները կարող են դիտարկվել որպես մշակութային հաղորդակցության և փոխազդեցության ուսումնասիրության աղբյուր։ Հուշարձանների պատկերագրական և խորհրդանշական համակարգը ևս կարևոր հետազոտական խնդիր է։ Մարդու կերպարի ընտրությունը ինքնին կարող է կապված լինել որոշակի աշխարհայացքային պատկերացումների հետ։ Մարդակերպ ձևը կարող էր ներկայացնել կոնկրետ անհատի, նախնու, հերոսացված կերպարի կամ ընդհանրացված սրբազան կերպարի գաղափարը։ Դեմքի, մարմնի կամ հագուստի տարրերի շեշտադրումը կարող էր ունենալ ոչ միայն գեղարվեստական, այլև խորհրդանշական նշանակություն։ Այդ պատճառով կոթողների ուսումնասիրությունը պետք է ներառի նաև դրանց պատկերային լեզվի հնարավոր մեկնաբանությունը՝ խուսափելով այնուամենայնիվ այնպիսի եզրահանգումներից, որոնք չեն հաստատվում հնագիտական տվյալներով։ Աշխատանքի կարևոր նշանակությունն այն է, որ կոթողները դիտարկվում են իրենց բնական և մշակութային միջավայրում։ Հուշարձանի առանձին ուսումնասիրությունը կարող է տալ սահմանափակ տեղեկություն, մինչդեռ դրա կապը շրջակա դամբարանների, բնակավայրերի, ճանապարհների, պաշտամունքային վայրերի և այլ հուշարձանների հետ կարող է բացահայտել ավելի լայն համակարգ։ Այս մոտեցումը ժամանակակից հնագիտության կարևոր սկզբունքներից է, քանի որ մշակութային օբյեկտի իմաստը հաճախ պայմանավորված է ոչ միայն նրա ֆիզիկական հատկություններով, այլև այն միջավայրով, որտեղ այն ստեղծվել և օգտագործվել է։ Ուսումնասիրությունը կարող է կարևոր լինել նաև Արցախի պատմամշակութային ժառանգության փաստագրման տեսանկյունից։ Հնագիտական հուշարձանների գիտական նկարագրությունը, տեղագրական տվյալների գրանցումը, չափագրումը, լուսանկարագրումը և տիպաբանական դասակարգումը անհրաժեշտ են դրանց հետագա ուսումնասիրության և պահպանության համար։ Հատկապես արժեքավոր են այն հետազոտությունները, որոնք հուշարձանների մասին տվյալները համակարգում են և ստեղծում համեմատական ուսումնասիրությունների համար կիրառելի գիտական բազա։ Մարդակերպ կոթողների դեպքում փաստագրումը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ դրանց առանձին օրինակներ կարող են ենթարկվել բնական քայքայման կամ մարդկային միջամտության։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը Դաշտային Արցախի մարդակերպ կոթողները ներկայացնում է որպես բազմաշերտ հնագիտական և մշակութային երևույթ։ Դրանց տեղագրության, տիպաբանության, գործառույթի և պատմամշակութային միջավայրի համատեղ քննությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել տարածաշրջանի հնագույն մշակութային գործընթացների, տարածքային կազմակերպման, ծիսական պատկերացումների և հասարակության աշխարհընկալման մասին։ Աշխատանքը կարող է արժեքավոր լինել հնագետների, պատմաբանների, արվեստաբանների, ազգագրագետների և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար՝ հատկապես Արցախի հնագիտական ժառանգության և հնագույն քարե հուշարձանների համակարգված ուսումնասիրման տեսանկյունից։