More in Chemistry

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Mathematics

    Превращения атомов и молекул межзвездных облаках и образование предбиомолекул

    Աշխատությունը նվիրված է միջաստղային ամպերում ատոմների և մոլեկուլների ֆիզիկաքիմիական փոխակերպումների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով այն գործընթացներին, որոնք կարող են հանգեցնել ավելի բարդ օրգանական և նախակենսաբանական նշանակություն ունեցող մոլեկուլային համակարգերի առաջացմանը։ Հետազոտության շրջանակում միջաստղային միջավայրը դիտարկվում է որպես ցածր ջերմաստիճանով, փոքր խտությամբ, ճառագայթման ազդեցությամբ և փոշեհատիկների առկայությամբ բնութագրվող յուրահատուկ քիմիական համակարգ, որտեղ հնարավոր են ինչպես գազային փուլում, այնպես էլ միջաստղային փոշու մակերևույթներին ընթացող փոխազդեցություններ։ Քննության են առնվում ատոմների իոնացման, մոլեկուլների առաջացման և քայքայման, իոնամոլեկուլային փոխազդեցությունների, ֆոտոքիմիական երևույթների և ազատ ռադիկալների մասնակցությամբ ընթացող ռեակցիաների ընդհանուր օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում միջաստղային փոշեհատիկների մակերևույթներին նյութերի կլանման և հետագա փոխակերպումների դերին, քանի որ նման պայմաններում պարզ քիմիական բաղադրիչներից կարող են ձևավորվել աստիճանաբար ավելի բարդ միացություններ։ Ուսումնասիրվում է նաև տիեզերական ճառագայթների և տարբեր հաճախականությունների էլեկտրամագնիսական ճառագայթման ազդեցությունը մոլեկուլային կառուցվածքների փոփոխությունների և նոր քիմիական կապերի առաջացման վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է այն հնարավոր ուղիների տեսական գնահատումը, որոնց միջոցով միջաստղային նյութում կարող են առաջանալ կենսաբանական համակարգերի համար նշանակություն ունեցող օրգանական միացությունների նախորդներ։ Այս համատեքստում քննարկվում է տիեզերական քիմիական էվոլյուցիայի և նախակենսաբանական քիմիայի փոխկապակցվածությունը՝ փորձելով պարզաբանել, թե աստղերի ու մոլորակային համակարգերի ձևավորումից առաջ գոյություն ունեցող նյութը ինչպիսի քիմիական բարդության կարող է հասնել։ Միջաստղային ամպերում ձևավորված միացությունների ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև հասկանալու համար, թե ինչպիսի օրգանական նյութ կարող է ներառվել հետագայում ձևավորվող աստղերի, մոլորակների, գիսաստղերի և այլ փոքր երկնային մարմինների բաղադրության մեջ։ Աշխատությունը համադրում է աստղաֆիզիկայի, ֆիզիկական քիմիայի, մոլեկուլային ֆիզիկայի և աստղակենսաբանության խնդիրները՝ նպաստելով տիեզերքում նյութի քիմիական էվոլյուցիայի և կյանքի առաջացման համար անհրաժեշտ մոլեկուլային նախադրյալների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների զարգացմանը։

    Updated: 2026-09-29
    Превращения атомов и молекул межзвездных облаках и образование предбиомолекул
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ) = Новые книги: Техника: Информационный указатель (1976, №9)

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ուսանողների, դասախոսների, գիտաշխատողների և մասնագետների համար։ Ցանկում ընդգրկված են մեքենաշինությանը, էլեկտրատեխնիկային, էլեկտրոնիկային, էներգետիկային, շինարարությանը, ավտոմատացման համակարգերին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին և տեխնիկական այլ ուղղություններին վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են գիտատեխնիկական առաջընթացի ժամանակակից միտումները և ոլորտի զարգացման հիմնական ուղղությունները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական ռեսուրս, որը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է տեխնիկական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական իրազեկվածության բարձրացմանը և գիտատեխնիկական տեղեկատվության հասանելիության ապահովմանը։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ) = Новые книги: Техника: Информационный указатель (1976, №9)
    Online

    Literature

    Թինգշփիլի պրոբլեմատիկան

    Թատերագիտական և պատմամշակութային բնույթի այս ատենախոսությունը նվիրված է նացիստական Գերմանիայում ձևավորված թատերական առանձնահատուկ երևույթի՝ թինգշփիլի (Thingspiel) ուսումնասիրությանը՝ որպես նացիստական գաղափարախոսության քարոզչության և հասարակական գիտակցության վրա ազդեցություն գործելու միջոց։ Քննության են առնվում թինգշփիլի առաջացման պատմաքաղաքական նախադրյալները, դրա գաղափարական հիմքերը և նացիստական վարչակարգի մշակութային քաղաքականության մեջ ունեցած նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թինգշփիլի՝ որպես երգչախմբային, զանգվածային և ազգային-պաշտամունքային թատրոնի առանձնահատկություններին, բեմադրական կառուցվածքին, խորհրդանշական արտահայտչամիջոցներին և հանդիսատեսի ներգրավման մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են թատերական ներկայացումների միջոցով զանգվածային ինքնության ձևավորման, հասարակության գաղափարական համախմբման և նացիստական «ազգային միաբանության» (Volksgemeinschaft) գաղափարի տարածման նպատակները։ Քննարկվում են թինգշփիլի գեղարվեստական և քարոզչական գործառույթների փոխհարաբերությունները, թատերական արվեստի քաղաքական գործիքավորման մեխանիզմները և զանգվածային ներկայացումների ազդեցության հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են թինգշփիլի կապերը գերմանական թատերական ավանդույթների, ծիսական ներկայացումների, քաղաքական խորհրդանշանների և ամբողջատիրական մշակույթի դրսևորումների հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նացիստական գաղափարախոսության տարածման գործում թատրոնի օգտագործման պատմական փորձին, արվեստի և քաղաքական իշխանության փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև քարոզչական թատրոնի գեղագիտական ու գաղափարական հակասություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել թատերագիտության, գերմանական թատրոնի պատմության, մշակութաբանության, քաղաքական քարոզչության և ամբողջատիրական վարչակարգերի մշակութային քաղաքականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-08
    Թինգշփիլի պրոբլեմատիկան
    Online

    Linguistics

    Հետահայում և առաջահայում տեքստային կարգերի լեզվական դրսևորումները հուշագրության ժանրում (անգլերեն նյութի հիման վրա)

    Աշխատությունը նվիրված է հուշագրության ժանրում հետահայացության և առաջահայացության տեքստային կարգերի լեզվական դրսևորումների ուսումնասիրությանը՝ անգլերեն լեզվով ստեղծված նյութի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում ժամանակի և տեքստի կազմակերպման այն լեզվական մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով հեղինակը ներկայացնում է անցյալի իրադարձությունները, վերադառնում արդեն նկարագրված դրվագներին, կանխատեսում կամ ակնարկում հետագայում տեղի ունեցող իրադարձությունները և ձևավորում ընթերցողի ընկալման ժամանակային շրջանակը։ Հուշագրությունը առանձնահատուկ ժանր է, քանի որ դրանում պատմվող իրադարձությունները սովորաբար վերարտադրվում են անցյալից՝ հեղինակի հետագա գիտելիքի, հիշողության և գնահատականի տեսանկյունից։ Այդ պատճառով ժամանակային տարբեր հարթությունների փոխհարաբերությունը հուշագրական տեքստի կառուցվածքի և իմաստային կազմակերպման կարևորագույն առանձնահատկություններից է։ Հետահայացությունը տեքստում դրսևորվում է այն դեպքերում, երբ պատմողական ընթացքը ժամանակավորապես շեղվում է հիմնական ժամանակային հաջորդականությունից և վերադառնում ավելի վաղ տեղի ունեցած իրադարձությունների, հիշողությունների, իրավիճակների կամ անձնական փորձառությունների նկարագրությանը։ Նման հետադարձումները կարող են օգտագործվել հերոսների անցյալի, հարաբերությունների, իրադարձությունների պատճառների կամ պատմողի կենսափորձի վերաբերյալ լրացուցիչ տեղեկություն հաղորդելու նպատակով։ Դրանք ոչ միայն լրացնում են պատմությունը, այլև նպաստում են տարբեր դրվագների միջև պատճառահետևանքային և իմաստային կապերի բացահայտմանը։ Առաջահայացությունը, իր հերթին, կապված է պատմողական ժամանակի առաջ շարժվելու կամ ապագա իրադարձությունների նկատմամբ ընթերցողի ուշադրությունը նախապես ուղղորդելու հետ։ Տեքստում այն կարող է դրսևորվել ապագա գործողությունների ուղղակի ներկայացմամբ, կանխատեսումներով, ակնարկներով, նախազգուշացումներով կամ այնպիսի լեզվական ձևերով, որոնք հետագայում նկարագրվելիք իրադարձության վերաբերյալ նախնական տեղեկատվություն են հաղորդում։ Հուշագրության դեպքում առաջահայացությունը հետաքրքիր առանձնահատկություն ունի, քանի որ հեղինակը պատմում է արդեն ապրած իրադարձությունների մասին և հաճախ նախապես գիտի դրանց հետագա զարգացումն ու ավարտը։ Այդ պատճառով ապագային վերաբերող տեղեկատվությունը կարող է ներկայացվել ոչ միայն հերոսի տվյալ պահի սպասումների, այլև հետագայում ձևավորված հեղինակի գիտելիքի տեսանկյունից։ Աշխատության կարևոր խնդիրներից է հետահայացության և առաջահայացության լեզվական արտահայտման միջոցների դասակարգումը։ Ուսումնասիրվում են ժամանակային բայաձևերը, ժամանակային մակբայները, կապակցությունները, ժամանակային նշանակություն ունեցող բառային միավորները, բարդ նախադասությունների կառուցվածքները և այլ քերականական ու շարահյուսական միջոցներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բայային ժամանակների գործածությանը, քանի որ անգլերենում ժամանակային ձևերի ընտրությունը կարևոր դեր ունի իրադարձությունների հաջորդականության, միաժամանակության և ժամանակային հեռավորության արտահայտման գործում։ Հետահայացության ձևավորման ժամանակ կարող են կիրառվել այնպիսի կառուցվածքներ, որոնք ընթերցողին տեղափոխում են հիմնական պատմողական ժամանակից դեպի ավելի վաղ ժամանակային հարթություն։ Դրանք թույլ են տալիս տարբերակել պատմվող իրադարձության ժամանակը և դրանից ավելի վաղ տեղի ունեցած դեպքերը։ Այսպիսի միջոցների հետևողական կիրառումը նպաստում է հուշագրական պատմության ժամանակային կառուցվածքի հստակեցմանը և ընթերցողի համար տարբեր ժամանակային շերտերի տարանջատմանը։ Առաջահայացության դեպքում լեզվական միջոցները կարող են կապել տվյալ պահը հետագայում տեղի ունեցող իրադարձությունների հետ։ Ապագա ժամանակի ձևերը, համապատասխան բայական կառուցվածքները, մոդալ միջոցները և ժամանակային արտահայտությունները հնարավորություն են տալիս ստեղծել սպասման, կանխատեսման կամ հետագա զարգացումների վերաբերյալ ակնկալիքի ազդեցություն։ Միաժամանակ հեղինակը կարող է դիտավորյալ սահմանափակել կամ ընդլայնել ընթերցողի տեղեկացվածությունը՝ դրանով իսկ ձևավորելով պատմողական լարվածություն։ Հետազոտության մեջ կարևոր նշանակություն ունի նաև տեքստային կապակցվածության խնդիրը։ Հետահայաց և առաջահայաց ժամանակային անցումները պետք է ոչ միայն քերականորեն ճիշտ ձևակերպվեն, այլև ներդաշնակորեն կապվեն տեքստի մյուս հատվածների հետ։ Ժամանակային ցուցիչների, կրկնությունների, դերանունների, կապակցիչների և թեմատիկ շարունակականության միջոցով ապահովվում է տարբեր ժամանակային հատվածների փոխկապակցվածությունը։ Այսպիսով, ժամանակային հարաբերությունները հանդես են գալիս ոչ միայն որպես քերականական երևույթ, այլև որպես տեքստի ամբողջականության և իմաստային կազմակերպման կարևոր միջոց։ Հուշագրության ժանրում ժամանակային կառուցվածքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նաև հեղինակի սուբյեկտիվ դիրքորոշման դրսևորումները։ Հեղինակը կարող է անցյալի իրադարձություններին վերադառնալ արդեն ձևավորված փորձառության և հետագա գիտելիքի դիրքերից՝ վերագնահատելով նախկինում տեղի ունեցածը։ Այդ պատճառով հետահայաց հատվածները հաճախ ունեն ոչ միայն տեղեկատվական, այլև մեկնաբանական և գնահատողական գործառույթ։ Նույն կերպ առաջահայացությունը կարող է օգտագործվել ապագա իրադարձությունների նկատմամբ հեղինակի վերաբերմունքը, կանխատեսումները կամ հուզական արձագանքը փոխանցելու համար։ Աշխատության շրջանակում կարող է ուսումնասիրվել նաև պատմողի և ընթերցողի միջև հաղորդակցական հարաբերությունը։ Ժամանակային շեղումների միջոցով հեղինակը կարող է վերահսկել տեղեկատվության մատուցման հաջորդականությունը՝ որոշ տեղեկություններ ներկայացնելով դրանց բնական ժամանակագրական հերթականությունից առաջ կամ հետո։ Այդ մեխանիզմը կարևոր դեր ունի տեքստի կառուցվածքային կազմակերպման և ընթերցողի հետաքրքրության պահպանման գործում։ Հետահայացության և առաջահայացության համադրումը հնարավորություն է տալիս ստեղծել բազմաշերտ պատմողական կառուցվածք, որտեղ անցյալը, պատմելու ներկա պահը և ապագայի վերաբերյալ գիտելիքը փոխկապակցվում են։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է ստացված արդյունքների հնարավոր կիրառմամբ անգլերեն տեքստերի լեզվական և տեքստաբանական վերլուծության, թարգմանության, օտար լեզվի ուսուցման և գրական ստեղծագործությունների ուսումնասիրության գործընթացներում։ Ժամանակային կարգերի լեզվական առանձնահատկությունների բացահայտումը կարող է օգնել ավելի ճշգրիտ հասկանալ հուշագրական տեքստերի կառուցվածքը, պատմողական ռազմավարությունները և հեղինակի հաղորդակցական նպատակները։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ հետահայացությունն ու առաջահայացությունը հուշագրության մեջ ոչ միայն ժամանակային տեղեկության փոխանցման միջոցներ են, այլև տեքստի կառուցվածքը, իմաստային ամբողջականությունը, պատմողական ռիթմը և հեղինակի դիրքորոշումը ձևավորող կարևոր լեզվական գործիքներ։ Դրանց քերականական, շարահյուսական, բառային և տեքստային դրսևորումների համակարգված ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ բացահայտել անգլերեն հուշագրական տեքստերի ժամանակային կազմակերպման առանձնահատկությունները և դրանցում հիշողության ու պատմողականության փոխհարաբերությունը։

    Updated: 2026-09-02
    Հետահայում և առաջահայում տեքստային կարգերի լեզվական դրսևորումները հուշագրության ժանրում (անգլերեն նյութի հիման վրա)
    Online

    Medicine

    Сравнительная клиническая характеристика безопасности и эффективности различных методов хирургического лечения коралловидного нефролитиаза

    Աշխատությունը նվիրված է կորալաձև նեֆրոլիթիազի՝ երիկամներում մեծ և ճյուղավորված քարերի առաջացման դեպքում կիրառվող վիրաբուժական բուժման տարբեր մեթոդների անվտանգության և արդյունավետության համեմատական կլինիկական գնահատմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է տարբեր վիրաբուժական մոտեցումների արդյունքների համադրությամբ պարզել, թե որ մեթոդներն են առավել նպատակահարմար հիվանդների տարբեր կլինիկական իրավիճակներում և ինչ պայմաններում կարող են ապահովել բուժման առավել բարենպաստ արդյունքներ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել հիվանդների կլինիկական տվյալները, քարերի չափը, տեղակայումը և կառուցվածքային առանձնահատկությունները, երիկամների ֆունկցիոնալ վիճակը, ուղեկցող հիվանդությունները և հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր վիրաբուժական մեթոդների տեխնիկական հնարավորություններին, քարային զանգվածի հեռացման ամբողջականությանը, միջամտության տևողությանը, հետվիրահատական վերականգնման ընթացքին և հնարավոր բարդություններին։ Արդյունավետության գնահատման ժամանակ կարող են ուսումնասիրվել քարերից լիովին ազատման մակարդակը, կրկնակի միջամտությունների անհրաժեշտությունը, հիվանդության կրկնության հավանականությունը և երիկամների ֆունկցիայի պահպանման ցուցանիշները։ Անվտանգության գնահատումը ներառում է վիրահատության ընթացքում և դրանից հետո առաջացող բարդությունների, արյունահոսության, վարակային խնդիրների, հետվիրահատական ցավի, հիվանդանոցում գտնվելու տևողության և վերականգնման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն գնահատել յուրաքանչյուր մեթոդի առավելություններն ու սահմանափակումները, այլև բացահայտել այն կլինիկական գործոնները, որոնք պետք է հաշվի առնել բուժման մարտավարությունն ընտրելիս։ Աշխատանքը կարևորում է անհատականացված բուժման սկզբունքը, քանի որ քարային հիվանդության բարդ ձևերի դեպքում վիրաբուժական միջամտության ընտրությունը կարող է կախված լինել հիվանդի ընդհանուր վիճակից, քարերի տարածվածությունից, երիկամների անատոմիական առանձնահատկություններից և այլ կլինիկական հանգամանքներից։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել վիրաբուժական բուժման մարտավարության կատարելագործմանը, բարդությունների նվազեցմանը և հիվանդների բուժման երկարաժամկետ արդյունքների բարելավմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել ուրոլոգների, վիրաբույժների, նեֆրոլոգների, բժշկական հետազոտողների, կլինիկական օրդինատորների և ուրոլիթիազի ժամանակակից բուժման մեթոդներով հետաքրքրվող բժշկական մասնագետների համար։

    Updated: 2026-09-12
    Сравнительная клиническая характеристика безопасности и эффективности различных методов хирургического лечения коралловидного нефролитиаза
    Online

    History

    Իրաքում ազգային պետականության ձևավորումը 20-րդ դարի առաջին կեսին

    Աշխատությունը նվիրված է 20-րդ դարի առաջին կեսին Իրաքում ազգային պետականության ձևավորման և զարգացման պատմական գործընթացին՝ ներկայացնելով այն քաղաքական, սոցիալական, ազգային և միջազգային պայմանները, որոնք վճռորոշ ազդեցություն են ունեցել ժամանակակից իրաքյան պետության կայացման վրա։ Ուսումնասիրության առանցքում Իրաքի պետական ինքնության ձևավորման պատմությունն է՝ Օսմանյան կայսրության անկումից և Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո տարածաշրջանում ստեղծված նոր աշխարհաքաղաքական իրադրության համատեքստում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Իրաքի տարածքում ազգային պետականության գաղափարի աստիճանական զարգացումը, պետական կառավարման նոր համակարգի հաստատումը, ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդումը և քաղաքական ինքնուրույնության ձեռքբերման ձգտումը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես են պատմականորեն ձևավորված հասարակական հարաբերությունները, էթնիկ և կրոնական բազմազանությունը, տեղական քաղաքական ուժերի շահերը և արտաքին պետությունների ազդեցությունը փոխազդել պետականաշինության գործընթացում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում բրիտանական ազդեցության ժամանակաշրջանին, մանդատային կառավարման համակարգի հաստատմանը, միապետական պետական կառուցվածքի ձևավորմանը, ազգային քաղաքական շարժումների ակտիվացմանը և անկախության հասնելու գործընթացին։ Իրաքի պետականության կայացումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես վարչաքաղաքական ինստիտուտների ձևավորման գործընթաց, այլև որպես ազգային համախմբման, ինքնիշխանության հաստատման և հասարակական-քաղաքական նոր հարաբերությունների զարգացման բարդ պատմական ընթացք։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև Մերձավոր Արևելքի նորագույն պատմության ընդհանուր պատկերը հասկանալու համար, քանի որ Իրաքի պետական կազմավորումը սերտորեն կապված էր Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո տարածաշրջանի քաղաքական քարտեզի վերափոխման, գաղութատիրական համակարգի վերադասավորման և արաբական ազգային շարժումների զարգացման հետ։ Աշխատանքի պատմագիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն անդրադառնում է ազգային պետականության ձևավորման տեսական և գործնական խնդիրներին՝ հնարավորություն տալով հասկանալու պետական ինստիտուտների կայացման, ազգային ինքնության ձևավորման և արտաքին քաղաքական ազդեցությունների փոխկապակցվածությունը։ Այն օգտակար ուսումնասիրություն է Մերձավոր Արևելքի պատմությամբ, Իրաքի քաղաքական զարգացումներով, արաբական ազգային շարժումներով և ժամանակակից պետությունների կազմավորման պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-11-20
    Իրաքում ազգային պետականության ձևավորումը 20-րդ դարի առաջին կեսին