Նյութական խոսքի մասերի փոխանցումը սպասարկու բառերի հայերենում

History

Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է ոճրագործության զանգվածայնության հիմնախնդիրը Հայոց ցեղասպանություն համատեքստում՝ ընդգծելով զանգվածային բռնությունների կազմակերպման, իրականացման և սոցիալական ներգրավվածության կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Նշվում է, որ ցեղասպանական գործընթացների զանգվածայնությունը չի սահմանափակվում միայն ֆիզիկական ոչնչացման չափերով, այլ ներառում է նաև վարչական համակարգերի, ռազմական ուժերի և տեղական կառույցների մասնակցության բազմաշերտ մեխանիզմներ, որոնք ապահովում են բռնության համակարգված բնույթը։ Վերլուծվում է, որ նման գործընթացներում կարևոր դեր են խաղում գաղափարական մոբիլիզացիան, քարոզչական մեխանիզմները և սոցիալական դեզինտեգրացիան, որոնք նպաստում են բռնության «նորմալացմանը» և լայն մասնակցության ձևավորմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև տեղական մակարդակում տեղի ունեցած ներգրավվածության տարբեր ձևերին՝ պարտադրանքից մինչև ակտիվ համագործակցություն, ինչը բարդացնում է զանգվածային ոճրագործության պատասխանատվության և դերաբաշխման գնահատումը։ Նշվում է, որ ցեղասպանության զանգվածայնության ուսումնասիրությունը պահանջում է ազգաբանական մոտեցում, որը հնարավորություն է տալիս հասկանալ ոչ միայն իրադարձությունների պատմական ընթացքը, այլև սոցիալական վարքի, խմբային հոգեբանության և մշակութային գործոնների փոխազդեցությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ ցեղասպանական բռնության զանգվածայնությունը բազմագործոն երևույթ է, որը ձևավորվում է պետական քաղաքականության, սոցիալական կառուցվածքների և գաղափարական գործընթացների համադրությամբ։

History

Այս գիրքը նվիրված է Հայկական հարցի և Հայոց ցեղասպանության նկատմամբ Միացյալ Նահանգների քաղաքականության համապարփակ ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ամերիկյան արտաքին քաղաքականության ձևավորման վրա ազդած քաղաքական, տնտեսական, մարդասիրական և աշխարհաքաղաքական գործոններին։ Հեղինակ Սայմոն Փայասլյանը ուսումնասիրությունը կառուցում է XIX դարի սկզբից մինչև XX դարի առաջին քառորդն ընկած ժամանակաշրջանի վրա՝ հետևելով ԱՄՆ-ի և Օսմանյան կայսրության հարաբերությունների զարգացմանը և դրանցում Հայկական հարցի ունեցած տեղին։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ ամերիկյան քաղաքականությունը ներկայացվում է ոչ միայն մարդասիրական արձագանքի տեսանկյունից, այլև որպես տարբեր շահերի փոխազդեցության արդյունք։ Հեղինակը քննարկում է ամերիկյան միսիոներական կառույցների գործունեությունը, առևտրային և տնտեսական շահերը, միջազգային մրցակցությունը, աշխարհաքաղաքական հաշվարկները և դրանց ազդեցությունը որոշումների կայացման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հակասությանը, որ ամերիկյան հասարակության շրջանում Հայերի նկատմամբ բռնությունների վերաբերյալ լայն մարդասիրական մտահոգություն կար, մինչդեռ պետական քաղաքականությունը երկար ժամանակ սահմանափակված էր ավելի զգուշավոր և իրատեսական մոտեցումներով։ Աշխատության մեջ առանձին ուսումնասիրվում են ԱՄՆ-ի հարաբերությունները երիտթուրքական կառավարության հետ, Վուդրո Վիլսոնի վարչակազմի քաղաքականությունը, Առաջին համաշխարհային պատերազմի պայմաններում ամերիկյան չեզոքությունը, ինչպես նաև Կոստանդնուպոլսում ԱՄՆ դեսպան Հենրի Մորգենթաուի քաղաքական դիրքորոշումները և առաջարկությունները։ Այս թեմաների համադրումը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչու մարդասիրական կոչերը և քաղաքական իրականությունը միշտ չէ, որ համընկել են։ Հեղինակը նաև վերլուծում է ռեալիզմի, իրավական մոտեցումների և մարդասիրության միջև առկա լարվածությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին արտաքին քաղաքականության առաջնահերթությունները սահմանափակում կամ ձևափոխում Հայկական հարցում հնարավոր ամերիկյան միջամտության շրջանակները։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է նաև հետպատերազմյան շրջանը, երբ քննարկվում էին խաղաղության պայմանները, Օսմանյան կայսրության ապագան և Հայաստանի նկատմամբ ԱՄՆ-ի հնարավոր դերակատարությունը։ Գրքի կառուցվածքը ներառում է քաղաքական տնտեսությանը, երիտթուրքական կառավարության հետ հարաբերություններին, Վիլսոնի վարչակազմին, պատերազմական չեզոքությանը, Մորգենթաուի գործունեությանը, խաղաղության գործընթացին և Վիլսոնյան քաղաքականության հետագա ժառանգությանը նվիրված գլուխներ։ Գիրքը հրատարակվել է 2005 թվականին Palgrave Macmillan-ի կողմից և ունի 268 էջ։ Այն կարող է հետաքրքրել հայոց պատմությամբ, Հայոց ցեղասպանության պատմությամբ, ԱՄՆ դիվանագիտական պատմությամբ, միջազգային հարաբերություններով և Մերձավոր Արևելքի պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։ Աշխատության հիմնական արժեքն այն է, որ Հայկական հարցը և ցեղասպանության տարիներին ԱՄՆ-ի արձագանքը ներկայացվում են լայն միջազգային և քաղաքական-տնտեսական համատեքստում՝ փորձելով բացահայտել ոչ միայն ամերիկյան քաղաքականության արտաքին դրսևորումները, այլև այն ներքին և միջազգային շահերը, որոնք պայմանավորել են այդ քաղաքականության ձևավորումն ու սահմանափակումները։

History

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է 1973 թվականի ապրիլ, մայիս և հունիս ամիսների ընթացքում նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի համակարգված օրացուցային հավաքածու, որը նպատակ ունի ընթերցողին ծանոթացնել տարբեր պատմական իրադարձությունների, մշակութային դրվագների, գիտական հայտնագործությունների, ինչպես նաև հասարակական-քաղաքական կարևոր տարելիցների հետ։ Գրքում յուրաքանչյուր ամսվա համար առանձնացված են օրերը՝ դրանց համապատասխան պատմական հղումներով, որոնք ընդգրկում են ինչպես համաշխարհային, այնպես էլ տարածաշրջանային նշանակության իրադարձություններ։ Հեղինակը կամ կազմողները ներկայացնում են տվյալների համառոտ նկարագրություններ՝ ընդգծելով դրանց պատմական նշանակությունը և ազդեցությունը հասարակական զարգացման տարբեր ոլորտների վրա։ Աշխատությունը նաև ծառայում է որպես տեղեկատու ձեռնարկ, որը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել պատմական տարեթվերի մեջ և օգտագործել այն կրթական, գիտաճանաչողական կամ հուշագրական նպատակներով։ Այն օգտակար է ուսուցիչների, ուսանողների, պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների և ընդհանուր մշակութային գիտելիքների ընդլայնմամբ զբաղվող անձանց համար։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է սփյուռքահայ գրական և մշակութային կյանքի նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկի ստեղծագործական, խմբագրական ու հասարակական գործունեության ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով նրա նախաձեռնած և խմբագրած գրական-մշակութային պարբերականի դերին։ Հետազոտության առանցքում գրողի աշխարհայացքի, գեղագիտական սկզբունքների և գրական գործունեության փոխկապակցվածությունն է այն խմբագրական ծրագրի հետ, որի միջոցով ձևավորվել է սփյուռքահայ մտավոր և մշակութային հաղորդակցության կարևոր հարթակ։ Քննվում են հեղինակի բանաստեղծական և քննադատական ժառանգության հիմնական առանձնահատկությունները, նրա վերաբերմունքը հայ գրական ավանդույթին, ազգային մշակույթին, լեզվին և սփյուռքի պայմաններում հայկական ինքնության պահպանման խնդիրներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պարբերականի ստեղծման պատմամշակութային միջավայրին, նրա գաղափարական ու գեղարվեստական ուղղվածությանը, հրապարակումների թեմատիկ շրջանակին և հեղինակային կազմին։ Հանդեսը դիտարկվում է որպես գրական ստեղծագործությունների հրապարակման վայր և միաժամանակ որպես գրաքննադատական, մշակութաբանական ու հասարակական մտքի արտահայտման միջավայր, որտեղ քննարկվել են հայ գրականության զարգացման, ազգային մշակույթի շարունակականության և սփյուռքահայության մտավոր կյանքի հարցերը։ Ուսումնասիրվում է խմբագրի դերը պարբերականի բովանդակային քաղաքականության ձևավորման, հեղինակների ընտրության և տարբեր սերունդների գրողների միջև ստեղծագործական կապերի հաստատման գործում։ Կարևորվում են նաև Հայաստանի և սփյուռքի գրական շրջանակների միջև մշակութային կապերը, որոնց արտահայտման ու ամրապնդման գործում պարբերական մամուլը կարող էր ունենալ նշանակալի դեր։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել առանձին համարներում հրապարակված գեղարվեստական ստեղծագործությունները, գրախոսությունները, հոդվածները, թարգմանությունները և մշակութային նյութերը՝ դրանց միջոցով բացահայտելով տվյալ ժամանակաշրջանի գրական հետաքրքրությունների ու բանավեճերի շրջանակը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում արևմտահայերենի պահպանման և զարգացման, գրական լեզվի մշակման ու հայ գրական ժառանգության փոխանցման խնդիրներին։ Հանդեսի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև սփյուռքահայ մամուլի պատմության տեսանկյունից, քանի որ պարբերական հրատարակությունները համայնքային կյանքում հանդես էին գալիս որպես մշակութային հիշողության պահպանման և մտավոր հաղորդակցության միջոցներ։ Աշխատությունը նպաստում է ինչպես Վահե-Վահյանի գրական և խմբագրական ժառանգության, այնպես էլ XX դարի սփյուռքահայ գրական գործընթացների առավել ամբողջական ընկալմանը՝ բացահայտելով անհատ ստեղծագործողի, պարբերական մամուլի և հայկական մշակութային միջավայրի միջև ձևավորված բազմակողմանի կապերը։

History

Գիրքը նվիրված է 1917-1923 թվականներին Արցախահայության ազգային-քաղաքական և ազատագրական պայքարի պատմությանը՝ ներկայացնելով այդ ժամանակաշրջանում տարածաշրջանում տեղի ունեցած բարդ ու հակասական քաղաքական, ռազմական և հասարակական գործընթացները։ Ուսումնասիրության առանցքում Արցախում հայ բնակչության ինքնապաշտպանության, անվտանգության ապահովման, քաղաքական իրավունքների պահպանման և սեփական բնակավայրերում ազգային գոյության շարունակականության համար մղվող պայքարն է։ Աշխատությունը պատմական գործընթացները դիտարկում է Ռուսական կայսրության փլուզումից և 1917 թվականի հեղափոխական իրադարձություններից հետո ստեղծված իրավիճակի համատեքստում, երբ նախկին վարչաքաղաքական համակարգի թուլացումը Հարավային Կովկասում առաջ բերեց իշխանության, սահմանների և տարածքային պատկանելության բազմաթիվ խնդիրներ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Արցախում հայկական տեղական իշխանության ու ինքնակազմակերպման ձևերին, բնակչության ինքնապաշտպանության կազմակերպմանը, ազգային կառույցների գործունեությանը և տարածաշրջանի քաղաքական ապագայի շուրջ ընթացող պայքարին։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև Արցախում և հարակից տարածքներում տեղի ունեցած ռազմական բախումների, զինված դիմադրության և բնակչության անվտանգության ապահովման խնդիրների վերլուծությունը։ Հեղինակը գործընթացները կապում է ոչ միայն տեղական զարգացումների, այլև Հայաստանի և Ադրբեջանի հարաբերությունների, Հարավային Կովկասում ձևավորված նոր քաղաքական իրադրության, տարածաշրջանում գործող տարբեր ուժերի և արտաքին քաղաքական ազդեցությունների հետ։ 1918-1920 թվականների իրադարձությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին պետականության և իշխանության համար պայքարը, ազգային ինքնորոշման ձգտումները և տարածքային վեճերը փոխկապակցվում միմյանց հետ։ Աշխատության կարևոր հատվածներից է նաև 1920-1921 թվականների իրադարձությունների և խորհրդային իշխանության հաստատման գործընթացների դիտարկումը, որի արդյունքում Արցախյան հարցը ստացավ նոր քաղաքական և վարչական ձևակերպումներ։ Մինչև 1923 թվականն ընդգրկող ժամանակագրական շրջանակը հնարավորություն է տալիս հետևելու այն գործընթացներին, որոնք հանգեցրին տարածաշրջանի վարչաքաղաքական կարգավիճակի փոփոխությանը և հետագա տասնամյակների համար կարևոր հետևանքներ ունեցան։ Գիրքը արժեքավոր է Արցախահայության պատմական փորձի, ազգային ինքնակազմակերպման, ինքնապաշտպանության և քաղաքական պայքարի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել Հայոց պատմությամբ, Արցախի պատմությամբ, ազգային-ազատագրական շարժումներով, Հարավային Կովկասի քաղաքական պատմությամբ և XX դարի սկզբի հայ-ադրբեջանական հարաբերություններով զբաղվող հետազոտողներին ու ընթերցողներին:

Technology

Տեխնիկական և ջրային տնտեսության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ջրամատակարարման համալիրներում ջրօգտագործման հաշվառման և ջրատար ցանցերի տեխնիկական վիճակի վերահսկման գործընթացների ավտոմատացման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ջրի սպառման տվյալների չափման, գրանցման, փոխանցման և մշակման մեթոդները, ինչպես նաև համապատասխան տեխնիկական միջոցների կիրառման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրամատակարարման ցանցերի աշխատանքի հիմնական ցուցանիշների վերահսկմանը, հնարավոր խափանումների և ջրի կորուստների հայտնաբերմանը ու համակարգի վիճակի վերաբերյալ տեղեկատվության ժամանակին ստացմանը։ Վերլուծվում են չափիչ սարքերի, տվիչների, տվյալների հավաքագրման և ավտոմատ կառավարման միջոցների փոխկապակցված աշխատանքի կազմակերպման հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, հաշվառման ճշգրտության բարձրացման, ցանցերի շահագործման հուսալիության և կառավարման արդյունավետության բարելավման մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու ջրամատակարարման համակարգերում ավտոմատացված հաշվառման ու վերահսկման հիմնական սկզբունքները և դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ջրային տնտեսության, ավտոմատ կառավարման, ջրամատակարարման համակարգերի և չափիչ տեխնիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։