О мономорфизмах и автоморфизмах свободных периодических групп

Mathematics

«Համարողություն» աշխատությունը վերաբերում է թվաբանական գիտելիքներին և հաշվարկի սկզբունքներին՝ ներկայացնելով մաթեմատիկական կրթության այն ուղղությունը, որի նպատակն է զարգացնել թվերի հետ աշխատելու, հաշվելու և թվային հարաբերությունները հասկանալու հմտությունները։ Համարողությունը, որպես թվաբանության ավանդական անվանումներից մեկը, կարևոր տեղ է զբաղեցրել կրթական համակարգում՝ ծառայելով հաշվարկային կարողությունների ձևավորմանը և մաթեմատիկական մտածողության զարգացմանը։ Այս բնույթի ուսումնական գրքերը նպաստել են թվերի, թվային գործողությունների և հաշվարկային եղանակների համակարգված ուսուցմանը՝ ապահովելով գործնական գիտելիքներ, որոնք անհրաժեշտ են եղել առօրյա կյանքում, առևտրում, արհեստագործության, տնտեսության և կրթության տարբեր ոլորտներում։ Թվաբանական գիտելիքների յուրացումը կարևոր նշանակություն ունի տրամաբանական մտածողության, ճշգրտության, հետևողականության և խնդիրներ լուծելու կարողության զարգացման համար։ Հայերեն մաթեմատիկական գրականության ձևավորումն ու տարածումը կարևոր դեր են ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում՝ հնարավորություն տալով մաթեմատիկական գիտելիքները ներկայացնելու մայրենի լեզվով և դրանք հասանելի դարձնելու հայ ընթերցողին։ Նման աշխատությունները վկայում են նաև հայ կրթական գրականության թեմատիկ բազմազանության և գիտելիքի տարբեր բնագավառները հայերենով ներկայացնելու ձգտման մասին։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում մաթեմատիկայի դասավանդման պատմության, հայերեն ուսումնական գրականության զարգացման և թվաբանական գիտելիքների տարածման ավանդույթների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկայի պատմությամբ, կրթության պատմությամբ, հայ գրքի պատմությամբ և հին ուսումնական հրատարակություններով զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև մատենագետներին ու գրադարանային հավաքածուների մասնագետներին։ Գիրքը կարևոր է որպես պատմական տպագիր նյութ, որն օգնում է ուսումնասիրելու հայերենով գիտական ու գործնական գիտելիքների ներկայացման ավանդույթները և մաթեմատիկական կրթության տեղը հայ մշակութային կյանքում։

Other Subjects

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է էլեկտրադինամիկայի խորացված բաժինների դասավանդման մեթոդիկայի կատարելագործման, ուսումնական գործընթացի արդյունավետության բարձրացման և սովորողների ֆիզիկական գիտելիքների խորացման մանկավարժական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են էլեկտրադինամիկայի տեսական հիմքերը, էլեկտրական և մագնիսական դաշտերի փոխազդեցության օրինաչափությունները, էլեկտրամագնիսական երևույթների մաթեմատիկական նկարագրությունը, ինչպես նաև բարդ ֆիզիկական հասկացությունների յուրացման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Մաքսվելի հավասարումների, էլեկտրամագնիսական ինդուկցիայի, էլեկտրամագնիսական ալիքների տարածման, դաշտերի էներգիայի և էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունների վերաբերյալ թեմաների ուսուցման մեթոդական մոտեցումներին։ Ուսումնասիրվում են տեսական նյութի մատուցման հաջորդականությունը, ֆիզիկական երևույթների մոդելավորման հնարավորությունները, մաթեմատիկական ապարատի կիրառման դժվարությունները և սովորողների գիտական մտածողության զարգացման միջոցները։ Անդրադարձ է կատարվում խնդիրների լուծման տարբեր մեթոդներին, փորձարարական աշխատանքների կազմակերպմանը, ցուցադրական փորձերի կիրառմանը և տեսական գիտելիքների գործնական ամրապնդման եղանակներին։ Կարևորվում են տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների, համակարգչային մոդելավորման, վիրտուալ լաբորատորիաների և ինտերակտիվ ուսուցման միջոցների օգտագործումը՝ էլեկտրամագնիսական գործընթացների տեսանելիությունն ու ընկալելիությունը բարձրացնելու նպատակով։ Դիտարկվում են նաև միջառարկայական կապերի հաստատման, մասնավորապես՝ ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի փոխկապակցված ուսուցման, հետազոտական առաջադրանքների կիրառման և ինքնուրույն ուսումնառության կազմակերպման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել մանկավարժական դիտարկման, փորձարարական ուսուցման, գիտելիքների ստուգման, համեմատական վերլուծության և կրթական արդյունքների գնահատման մեթոդներ՝ առաջարկվող մեթոդական մոտեցումների արդյունավետությունը պարզելու համար։ Առանձնացվում են սովորողների ճանաչողական ակտիվության, տրամաբանական մտածողության, խնդիրների լուծման կարողությունների և ֆիզիկական երևույթները գիտականորեն մեկնաբանելու հմտությունների զարգացման խնդիրները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ֆիզիկայի խորացված ուսուցման որակի բարձրացման, ժամանակակից կրթական տեխնոլոգիաների ներդրման և բնագիտական կրթության կատարելագործման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել ֆիզիկայի ուսուցիչների, դասախոսների, կրթության մեթոդաբանների, մանկավարժական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արտաքին առևտրային գործունեության արդյունավետության վրա լոգիստիկ համակարգի ազդեցության ուսումնասիրությանը և միջազգային շուկաներում երկրի մրցունակությունը պայմանավորող տրանսպորտային, ենթակառուցվածքային, կազմակերպական ու տնտեսական գործոնների վերլուծությանը։ Հետազոտության առանցքում ապրանքների միջազգային տեղաշարժի ամբողջական շղթան է՝ փոխադրումից, պահեստավորումից և բեռնաբաշխումից մինչև մաքսային ձևակերպումներ, սահմանային ընթացակարգեր և տեղեկատվական հոսքերի կառավարում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Հայաստանի աշխարհագրական դիրքով և դեպի ծով անմիջական ելքի բացակայությամբ պայմանավորված լոգիստիկ սահմանափակումներին, որոնք մեծացնում են տարանցիկ ուղիների, հարևան երկրների տրանսպորտային ենթակառուցվածքների և միջազգային փոխադրումների կազմակերպման նշանակությունը։ Քննվում է տրանսպորտային ծախսերի, առաքման ժամկետների, երթուղիների հուսալիության և սահմանային ընթացակարգերի ազդեցությունը ներմուծվող ու արտահանվող ապրանքների վերջնական արժեքի և հայկական տնտեսավարող սուբյեկտների մրցակցային հնարավորությունների վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ավտոմոբիլային, երկաթուղային, օդային և համակցված փոխադրումների հնարավորությունների գնահատումը՝ դրանց տնտեսական արդյունավետության և արտաքին առևտրի պահանջներին համապատասխանության տեսանկյունից։ Կարևորվում են նաև պահեստային տնտեսության, բաշխիչ կենտրոնների, բեռնափոխադրող և լոգիստիկ ծառայություններ մատուցող կազմակերպությունների գործունեությունը և մատակարարման շղթաների համակարգված կառավարումը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում մաքսային վարչարարությանը և արտաքին առևտրային ընթացակարգերի պարզեցմանը, քանի որ փաստաթղթաշրջանառության արդյունավետությունը, տեղեկատվության թվայնացումը և սահմանային գործընթացների կազմակերպումը կարող են էականորեն ազդել ապրանքների շրջանառության արագության վրա։ Քննվում են լոգիստիկ ռիսկերը՝ կապված փոխադրման հնարավոր խափանումների, երթուղիների սահմանափակ ընտրության, ծախսերի փոփոխականության և արտաքին տնտեսական միջավայրի անկայունության հետ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև միջազգային լոգիստիկ ցուցանիշներին և համեմատական գնահատման մեթոդներին՝ Հայաստանի դիրքը այլ երկրների համեմատ բնութագրելու և առավել խնդրահարույց ոլորտները բացահայտելու նպատակով։ Լոգիստիկ մրցունակությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տրանսպորտային խնդիր, այլև որպես արտաքին առևտրի, ներդրումային միջավայրի և տնտեսության ընդհանուր մրցունակության բաղադրիչ։ Համակարգային վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ենթակառուցվածքների, պետական կառավարման, մասնավոր հատվածի և միջազգային տրանսպորտային կապերի փոխկախվածությունը։ Աշխատությունը նպաստում է արտաքին առևտրի լոգիստիկ արդյունավետության բարձրացման գործոնների և մատակարարման շղթաների կառավարման տնտեսական նշանակության առավել ամբողջական ընկալմանը։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արտահանման պետական խթանման տեսական, մեթոդաբանական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում պետական տնտեսական քաղաքականության այն մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով հնարավոր է ընդլայնել հայկական արտադրանքի ներկայությունը արտաքին շուկաներում, բարձրացնել արտահանողների մրցունակությունը և ապահովել արտահանման կայուն աճ։ Աշխատության մեջ արտահանումը դիտարկվում է որպես տնտեսական զարգացման, արտադրության ընդլայնման, նոր շուկաների յուրացման, զբաղվածության ավելացման և ազգային տնտեսության միջազգային ինտեգրման կարևոր գործոն։ Ուսումնասիրվում են արտահանման ծավալների և կառուցվածքի վրա ազդող տնտեսական պայմանները, արտադրողների մրցունակության խնդիրները, արտաքին շուկաների հասանելիությունը, մաքսային և վարչարարական ընթացակարգերը, ֆինանսավորման հնարավորությունները և արտահանման հետ կապված ռիսկերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական աջակցության տարբեր գործիքներին՝ արտահանման ֆինանսավորմանը, ապահովագրությանը, տեղեկատվական և մարքեթինգային աջակցությանը, միջազգային ցուցահանդեսներին ու տոնավաճառներին մասնակցության խթանմանը, արտադրանքի որակի և միջազգային չափանիշներին համապատասխանության ապահովմանը։ Պետական քաղաքականության կարևոր ուղղություն է դիտարկվում նաև արտահանողների համար բարենպաստ իրավական և գործարար միջավայրի ձևավորումը, վարչարարական խոչընդոտների նվազեցումը և արտաքին շուկաներում հայկական արտադրանքի առաջխաղացմանն ուղղված ինստիտուցիոնալ մեխանիզմների զարգացումը։ Աշխատության մեջ կարևորվում է արտահանման պետական խթանման համալիր մոտեցումը, որի շրջանակում ֆինանսական աջակցության միջոցները պետք է զուգակցվեն տեղեկատվական, խորհրդատվական, ենթակառուցվածքային և կազմակերպական աջակցությամբ։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև Հայաստանի արտահանման ներուժի օգտագործման, արտահանման ապրանքային և աշխարհագրական կառուցվածքի բարելավման, ավելացված արժեք ունեցող արտադրանքի մասնաբաժնի մեծացման և միջազգային շուկաներում հայկական ընկերությունների դիրքերի ամրապնդման խնդիրներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, արտաքին տնտեսական գործունեության մասնագետների, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցների, արտահանող ընկերությունների ղեկավարների և վերլուծաբանների, գիտաշխատողների, դասախոսների և տնտեսագիտական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ արտահանման պետական աջակցության արդյունավետ համակարգը կարող է նպաստել արտադրական ներուժի ընդլայնմանը, ներդրումային ակտիվության աճին, հայկական արտադրանքի մրցունակության բարձրացմանը և երկրի արտաքին տնտեսական դիրքերի ամրապնդմանը։

Political Science

Այս գիտատնտեսագիտական և կառավարման ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պետական կառավարման ռազմավարության ձևավորման և զարգացման առանձնահատկություններին գլոբալ փոխակերպումների արդի դարաշրջանում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են պետական կառավարման ժամանակակից մոդելները, կառավարման արդյունավետության բարձրացման մեխանիզմները և հանրային քաղաքականության ձևավորման սկզբունքները՝ արագ փոփոխվող միջազգային միջավայրի համատեքստում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է գլոբալիզացիայի, թվայնացման, տարածաշրջանային անվտանգության մարտահրավերների և տնտեսական ինտեգրացիայի ազդեցությունը պետական կառավարման համակարգի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռազմավարական պլանավորմանը, ինստիտուցիոնալ բարեփոխումներին, պետական ծառայության արդիականացմանը և էլեկտրոնային կառավարման համակարգերի ներդրմանը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև պետական քաղաքականության ճկունության բարձրացման, որոշումների ընդունման որակի բարելավման և հանրային կառավարման թափանցիկության ապահովման հարցերը։ Հեղինակը առաջարկում է պետական կառավարման ռազմավարության կատարելագործման ուղղություններ՝ ուղղված կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը, քաղաքացակենտրոն մոտեցումների ամրապնդմանը և միջազգային մրցունակության ապահովմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է պետական կառավարման մասնագետների, քաղաքագետների, տնտեսագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։