Отражение образно-стилевого своеобразия романа М. Булгакова "Мастер и Маргарита" в армянском переводе

Psychology

Աշխատությունը նվիրված է անցումային հասարակության սոցիալ-տնտեսական պայմաններում արդյունավետ գործարար գործունեության ձևավորմանը նպաստող սոցիալական և հոգեբանական նախադրյալների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գործարարի անձնային առանձնահատկությունների, սոցիալական միջավայրի, արժեքային կողմնորոշումների, մոտիվացիայի և տնտեսական վարքագծի փոխկապակցվածությունն է։ Անցումային հասարակությունը դիտարկվում է որպես արագ փոփոխվող միջավայր, որտեղ տնտեսական հարաբերությունների, սեփականության ձևերի, կառավարման սկզբունքների և սոցիալական նորմերի վերափոխումը կարող է նոր պահանջներ առաջադրել ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվող անձանց։ Այս պայմաններում արդյունավետ գործարարությունը կապված է ոչ միայն մասնագիտական գիտելիքների և ֆինանսական ռեսուրսների, այլև փոփոխություններին հարմարվելու, անորոշության պայմաններում որոշումներ կայացնելու, հաղորդակցվելու, պատասխանատվություն ստանձնելու և սեփական գործունեությունը նպատակային կազմակերպելու կարողությունների հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ձեռքբերումների մոտիվացիան, ինքնուրույնությունը, նախաձեռնողականությունը, ինքնավստահությունը, ստեղծագործական մտածողությունը, սոցիալական ակտիվությունը և համագործակցային վարքագիծը՝ որպես գործարար գործունեության հետ կապված հոգեբանական հատկանիշներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել ռիսկի ընկալմանը և որոշումների կայացման առանձնահատկություններին՝ տարբերակելով հիմնավորված ձեռնարկատիրական նախաձեռնությունը չհաշվարկված վարքագծից։ Կարևորվում է նաև գործարարի սոցիալական կապերի, վստահության, մասնագիտական հաղորդակցության և հասարակության մեջ ձեռնարկատիրության նկատմամբ ձևավորված վերաբերմունքի ազդեցությունը։ Անցումային հասարակությունում տնտեսական և սոցիալական ինստիտուտների փոփոխությունները կարող են անդրադառնալ մարդկանց սպասումների, աշխատանքի նկատմամբ վերաբերմունքի և հաջողության վերաբերյալ պատկերացումների վրա, ինչն իր հերթին ազդում է գործարար վարքագծի ձևավորման վրա։ Հետազոտության առանձին ուղղություն կարող է լինել արդյունավետ գործունեության և անձի արժեքային համակարգի հարաբերակցությունը՝ ներառելով մասնագիտական պատասխանատվությունը, գործարար էթիկան և գործընկերային հարաբերությունների կառուցման սկզբունքները։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև կրթության, մասնագիտական փորձի, ընտանեկան ու սոցիալական միջավայրի և կազմակերպական մշակույթի դերը ձեռնարկատիրական կարողությունների զարգացման գործում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է սոցիալական հոգեբանության, տնտեսական հոգեբանության, ձեռնարկատիրության և կազմակերպական վարքագծի մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել փոփոխվող հասարակական պայմաններում արդյունավետ գործարար գործունեության ձևավորմանը նպաստող հիմնական սոցիալ-հոգեբանական գործոնները։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է անհամասեռ մետաղական կառուցվածքներում մակերևույթային պլազմոնների տեղայնացման ֆիզիկական մեխանիզմների, տարածական բաշխման և էլեկտրամագնիսական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են մակերևույթային պլազմոնների առաջացման տեսական հիմքերը, մետաղի և դիէլեկտրիկ միջավայրի սահմանին էլեկտրամագնիսական ալիքների փոխազդեցության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև մետաղական կառուցվածքների երկրաչափական և նյութական պարամետրերի ազդեցությունը պլազմոնային գրգռումների վարքագծի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կառուցվածքային անհամասեռությունների, մակերևույթի անկանոնությունների, նանոմասշտաբային չափերի և նյութերի օպտիկական հատկությունների փոփոխությունների հետևանքով առաջացող տեղայնացման երևույթներին։ Ուսումնասիրվում են պլազմոնային ռեզոնանսների ձևավորման պայմանները, էլեկտրամագնիսական դաշտի ուժեղացման հնարավորությունները, էներգիայի տարածման և կլանման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տեղայնացված և տարածվող մակերևույթային պլազմոնների փոխազդեցությունները։ Անդրադարձ է կատարվում տեսական մոդելավորման, Մաքսվելի հավասարումների կիրառման, թվային հաշվարկների և օպտիկական բնութագրերի վերլուծության մեթոդներին։ Կարևորվում են հետազոտվող երևույթների նշանակությունը նանոֆոտոնիկայի, պլազմոնիկայի, օպտիկական սենսորների, լուսային ազդանշանների կառավարման և նորագույն ֆունկցիոնալ նյութերի մշակման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տեսական և կիրառական ֆիզիկայի հետազոտողների, օպտիկայի, նանոտեխնոլոգիաների, նյութագիտության և ֆոտոնիկայի մասնագետների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է լեռնային պայմաններում ավտոմոբիլային և տրակտորային շարժակազմի շարժիչներից առաջացող վնասակար արտանետումների փոփոխության օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը և դրանց բնապահպանական նորմավորման գիտական հիմքերի մշակմանը։ Հետազոտության կենտրոնում բարձրության, մթնոլորտային ճնշման, օդի ջերմաստիճանի, ճանապարհային պայմանների և շարժիչի աշխատանքային ռեժիմների ազդեցությունն է արտանետվող գազերի կազմի ու բնութագրերի վրա։ Լեռնային տարածքներում մթնոլորտային պայմանների փոփոխությունը կարող է ազդել շարժիչում վառելիքի այրման գործընթացի արդյունավետության վրա, ինչի հետևանքով փոփոխվում են արտանետումների ցուցանիշները և տրանսպորտային միջոցների բնապահպանական ազդեցությունը։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են համեմատվել տարբեր բարձրություններում և շահագործման պայմաններում ստացված տվյալները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել արտանետումների փոփոխության հիմնական միտումները և դրանց վրա ազդող գործոնների հարաբերական նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ածխածնի օքսիդների, ազոտի օքսիդների, չայրված ածխաջրածինների և շարժիչային արտանետումներին բնորոշ այլ աղտոտիչների ընդհանուր բնապահպանական գնահատմանը։ Կարևորվում է նաև ավտոտրակտորային տեխնիկայի տեխնիկական վիճակի, շարժիչի տեսակի, շահագործման ծանրաբեռնվածության և ճանապարհի թեքության ազդեցության ուսումնասիրությունը։ Ստացված արդյունքների հիման վրա հնարավոր է գնահատել հարթավայրային պայմանների համար սահմանված մոտեցումների կիրառելիությունը լեռնային տարածքներում և հիմնավորել տեղական առանձնահատկությունները հաշվի առնող վերահսկման ու նորմավորման սկզբունքներ։ Հետազոտությունն ունի նաև գործնական բնապահպանական նշանակություն, քանի որ տրանսպորտային արտանետումների գնահատումը կարևոր է բնակավայրերի օդային ավազանի պահպանության, տեխնիկական վերահսկողության և շրջակա միջավայրի աղտոտման նվազեցման միջոցառումների մշակման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ավտոտրանսպորտային ճարտարագիտության, շարժիչների շահագործման, մթնոլորտային օդի պահպանության և բնապահպանական նորմավորման մոտեցումները՝ լեռնային պայմաններում շարժակազմի էկոլոգիական բնութագրերի առավել ճշգրիտ գնահատման նպատակով։

Culture

Հրատարակությունը ընթացիկ մատենագիտական բնույթի մասնագիտական տեղեկատու է, որի նպատակն է համակարգված ներկայացնել Հայկական ԽՍՀ մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող նոր հրատարակությունների և հրապարակումների մասին տեղեկատվությունը։ Այն ներառում է գրադարան նոր մուտք գործած հայերեն և ռուսերեն գրքերի, ինչպես նաև պարբերական մամուլում հրապարակված համապատասխան հոդվածների մատենագիտական տվյալներ։ Նյութերը դասակարգվում են թեմատիկ սկզբունքով՝ ընդգրկելով մշակույթի և արվեստի տարբեր ուղղություններ, այդ թվում՝ երաժշտություն, թատրոն, կերպարվեստ, կինո, ճարտարապետություն, ժողովրդական ստեղծագործություն և մշակութային կյանքի այլ ոլորտներ։ Մատենագիտական գրառումները հնարավորություն են տալիս նույնականացնել անհրաժեշտ աղբյուրները և ստանալ դրանց որոնման համար կարևոր տվյալներ։ Նյութերի համակարգված դասավորությունը հեշտացնում է մասնագիտական գրականության որոնումը և հնարավորություն տալիս հետևելու տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ հրատարակչական գործունեության հիմնական ուղղություններին։ Տեղեկատուն կարևոր գործնական նշանակություն ունի գրադարանների տեղեկատու-մատենագիտական աշխատանքի, հավաքածուների համալրման և ընթերցողների տեղեկատվական սպասարկման համար։ Միաժամանակ այն ունի պատմական և փաստագրական արժեք, քանի որ տարբեր թողարկումների միջոցով պահպանվում է խորհրդային Հայաստանի մշակութային և արվեստագիտական կյանքի վերաբերյալ հրատարակված նյութերի մատենագիտական պատկերը։ Հրատարակությունը նախատեսված է գրադարանավարների, մատենագետների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, գիտաշխատողների, ուսանողների և մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ մասնագիտական գրականություն որոնող ընթերցողների համար։

Medicine

Ա. Տըպեի աշխատությունը նվիրված է տղամարդու և կնոջ բնական առանձնահատկությունների ու կենսաբանական բնույթի ուսումնասիրությանը։ Վերնագրից կարելի է եզրակացնել, որ գիրքն անդրադառնում է մարդու օրգանիզմի կառուցվածքին, սեռային առանձնահատկություններին, ֆիզիոլոգիական գործընթացներին և մարդու կյանքի բնական օրինաչափություններին։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը վերաբերում է մարդուն որպես բնության մաս ուսումնասիրելուն՝ ուշադրություն դարձնելով տղամարդու և կնոջ օրգանիզմների ընդհանրություններին ու տարբերություններին։ Նման բնույթի գրքերը 19-րդ դարում կարևոր դեր են ունեցել բնագիտական և բժշկական գիտելիքների տարածման գործում՝ ընթերցող հասարակությանը ներկայացնելով մարդու մարմնի, առողջության և կենսաբանական գոյության վերաբերյալ տեղեկություններ։ Դրանք նպաստել են նաև մարդու մասին գիտական պատկերացումների ձևավորմանը և բնական գործընթացների վերաբերյալ հանրային իրազեկության ընդլայնմանը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում կենսաբանության, մարդաբանության, անատոմիայի և բժշկության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Այն նաև արժեքավոր նյութ է հայերեն գիտահանրամատչելի գրականության զարգացման, 19-րդ դարում բնագիտական գիտելիքների տարածման և մարդու մասին գիտական տեղեկությունների մատուցման պատմական առանձնահատկությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Religion

Աշխատությունը պատմական փաստաթուղթ է, որը ներկայացնում է Մոսկվայում գործող հայկական եկեղեցուն կից Իվան Լազարևի անվան եկեղեցական-ծխական ուսումնարանի կանոնադրության նախագիծը։ Փաստաթղթում արտացոլվում են ուսումնական հաստատության գործունեության կազմակերպման հիմնական սկզբունքները, նպատակներն ու խնդիրները, կառավարման կառուցվածքը, կրթական գործընթացի կազմակերպման կարգը և հաստատության ներքին գործունեությունը կարգավորող դրույթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում եկեղեցական համայնքի և կրթական հաստատության փոխհարաբերություններին, ուսումնարանի վարչական կառավարմանը, պատասխանատու անձանց իրավասություններին, սովորողների ընդունելության և ուսուցման պայմաններին, ինչպես նաև կրթական ու դաստիարակչական աշխատանքի կազմակերպմանը։ Փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանում Մոսկվայի հայ համայնքի կրթական և հասարակական կյանքի, ազգային կրթության պահպանման, եկեղեցու դերի և համայնքային ուսումնական հաստատությունների գործունեության մասին։ Այն նաև արժեքավոր սկզբնաղբյուր է Ռուսաստանի հայկական համայնքների պատմության ուսումնասիրության համար՝ ցույց տալով, թե ինչ սկզբունքներով էին ձևավորվում և կառավարվում եկեղեցուն կից կրթական հաստատությունները։ Նյութը կարող է հետաքրքրել հայագիտության, կրթության պատմության, եկեղեցագիտության և համայնքային կյանքի պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, պատմաբաններին, ուսանողներին և ընթերցողներին։