Параметрическая интерполяция и приближенное нахождение периодических решений интегро-дифференциально-разностных уравнений

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է գլանաձև քվանտային կետի էլեկտրոնային վիճակների և օպտիկական հատկությունների խորացված տեսական ուսումնասիրությանը՝ սահմանափակող Մորսի պոտենցիալի կիրառմամբ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել քվանտային սահմանափակման պայմաններում համակարգի էներգետիկ սպեկտրի, էլեկտրոնային վիճակների կառուցվածքի և օպտիկական արձագանքի ձևավորման օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրվող մոդելը համադրում է գլանաձև երկրաչափության առանձնահատկությունները և ոչ հարմոնիկ սահմանափակող պոտենցիալը, ինչի շնորհիվ հնարավոր է առավել իրատեսականորեն նկարագրել նանոմասշտաբային համակարգերում մասնիկների շարժման որոշ առանձնահատկություններ։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են քվանտային համակարգի Շրյոդինգերի հավասարման լուծումները, թույլատրելի էներգիական մակարդակները, համապատասխան ալիքային ֆունկցիաները և քվանտային թվերով պայմանավորված վիճակների կառուցվածքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գլանաձև քվանտային կետի երկրաչափական պարամետրերի և Մորսի պոտենցիալի բնութագրերի ազդեցությանը էլեկտրոնային վիճակների էներգիայի և տարածական բաշխման վրա։ Ուսումնասիրվում է նաև այն հարցը, թե սահմանափակման ուժի և նանոկառուցվածքի չափերի փոփոխությունն ինչպես կարող է փոխել էներգիական մակարդակների դասավորությունը և դրանց միջև հնարավոր անցումները։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչը համակարգի օպտիկական հատկությունների ուսումնասիրությունն է։ Դիտարկվում են էլեկտրամագնիսական ճառագայթման հետ փոխազդեցությունը, էլեկտրոնային վիճակների միջև օպտիկական անցումները, անցումների հավանականությունները և դրանց արդյունքում ձևավորվող սպեկտրային բնութագրերը։ Վերլուծվում է օպտիկական արձագանքի կախվածությունը քվանտային կետի երկրաչափական չափերից, պոտենցիալի պարամետրերից և էլեկտրոնային վիճակների էներգետիկ կառուցվածքից։ Այդպիսի կախվածությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տեսականորեն գնահատել նանոկառուցվածքի օպտիկական հատկությունները կառավարելու հնարավորությունները։ Աշխատության շրջանակում մաթեմատիկական մոդելավորման և թվային հաշվարկների միջոցով կարող են ստացվել տարբեր պարամետրերի դեպքում համակարգի էներգիական մակարդակների և օպտիկական անցումների քանակական բնութագրերը, ինչպես նաև ուսումնասիրվել դրանց փոփոխության օրինաչափությունները։ Ստացված արդյունքները կարող են օգտագործվել քվանտային կետերի և այլ ցածրաչափ նանոկառուցվածքների ֆիզիկական հատկությունների հետագա տեսական ուսումնասիրություններում։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել քվանտային ֆիզիկայի, պինդ մարմնի ֆիզիկայի, նանոֆիզիկայի, կիսահաղորդչային ֆիզիկայի և օպտոէլեկտրոնիկայի մասնագետներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտություններով ուսանողներին։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է քվանտային սահմանափակման, էլեկտրոնային վիճակների և օպտիկական երևույթների փոխկապակցված ուսումնասիրությամբ՝ գլանաձև քվանտային համակարգի համար սահմանափակող Մորսի պոտենցիալի մոդելի շրջանակում։

History

Գիրքը ուսումնասիրում է Հայաստանի տարբեր շրջաններում պահպանված ժայռապատկերները՝ սկսած քարի դարից մինչև բրոնզի դար, և փորձում է բացահայտել դրանց իմաստը, խորհրդանիշները և կապը նախնադարյան մարդկանց կյանքին։ Հիմնական բովանդակությունը․ Ժայռապատկերների ծագումը Առաջին պատկերային նշանների առաջացումը նախնադարյան հասարակություններում։ Քարի դարի արվեստ Կենդանիների, որսի տեսարանների և խորհրդանշական պատկերների արտահայտում քարերի վրա։ Բրոնզի դարի զարգացումներ Բարդացված պատկերներ, կրոնական և ծիսական նշանակություն ունեցող նշաններ։ Սիմվոլների վերլուծություն Արեգակ, կենդանիներ, մարդակերպ պատկերներ և դրանց հնարավոր իմաստները։ Հասարակական և կրոնական պատկերացումներ Ինչպես են ժայռապատկերները արտացոլում նախնադարյան մարդկանց հավատալիքներն ու աշխարհընկալումը։ Հայաստանի հնագիտական ժառանգություն Հայաստան-ի ժայռապատկերների կարևորությունը համաշխարհային հնագիտության մեջ։

Religion

Հայ առաքելական եկեղեցու ծիսական և աղոթական ավանդության կարևորագույն գրքերից մեկը, որն ամփոփում է օրվա տարբեր ժամերին կատարվող եկեղեցական աղոթքների, սաղմոսերգությունների, հոգևոր երգերի և պաշտամունքային արարողությունների հարուստ ժառանգությունը։ Աշխատությունը նախատեսված է եկեղեցական ժամերգությունների իրականացման և աղոթական կարգի պահպանման համար՝ ներկայացնելով հայ քրիստոնեական պաշտամունքի ձևավորված ավանդույթները, դրանց բովանդակային առանձնահատկություններն ու հոգևոր նշանակությունը։ Ժամագիրքը Հայոց եկեղեցու ծիսական կյանքի հիմնարար մատյաններից է, որի միջոցով համակարգվել և սերունդներին են փոխանցվել եկեղեցական ամենօրյա աղոթքի, հոգևոր ընթերցանության և երգեցողության ավանդույթները։ Դրա բովանդակային առանցքը ժամանակի հոգևոր իմաստավորումն է, ըստ որի՝ օրվա տարբեր պահերը դառնում են Աստծո հետ հաղորդակցության, փառաբանության, գոհաբանության, ապաշխարության և հոգևոր ինքնաքննության առիթներ։ Հայ եկեղեցու ժամերգական համակարգը ձևավորվել է վաղ քրիստոնեական աղոթական սովորույթների, վանական հոգևոր կյանքի և ազգային եկեղեցական ավանդությունների երկարատև զարգացման ընթացքում։ Ժամերգությունները ներառում են գիշերային, առավոտյան, ցերեկային և երեկոյան աղոթական արարողություններ, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի իր առանձնահատուկ խորհուրդն ու պաշտամունքային նշանակությունը։ Առավոտյան ժամերգությունը խորհրդանշում է նոր օրվա հոգևոր սկիզբը, Աստծո լույսի և առաջնորդության հայցումը, իսկ երեկոյան աղոթքը կապված է անցած օրվա համար երախտագիտության, սեփական գործերի վերանայման և հոգևոր խաղաղության որոնման հետ։ Գիշերային ժամերգություններն արտահայտում են հոգևոր արթնության, աստվածային պահպանության և աղոթական զգոնության գաղափարները։ Օրվա մյուս ժամերին կատարվող աղոթքները ևս արտացոլում են մարդու կյանքի տարբեր հանգրվաններում աստվածային ներկայության գիտակցման և Աստծո ողորմությանն ապավինելու քրիստոնեական սկզբունքը։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչներն են սաղմոսները, աղոթքները, շարականները և եկեղեցական պաշտամունքի այլ բնագրեր, որոնց համադրությամբ ձևավորվում է հայ ժամերգության բովանդակային ու գեղարվեստական ամբողջությունը։ Սաղմոսները ներկայացնում են աստվածաշնչյան աղոթքի հարուստ ժառանգությունը՝ արտահայտելով մարդկային հոգու բազմազան ապրումները՝ փառաբանություն, գոհություն, զղջում, հույս, տրտմություն և աստվածային օգնության հայցում։ Շարականները, իրենց հերթին, մարմնավորում են հայ հոգևոր բանաստեղծության և երաժշտական մշակույթի բարձրագույն ավանդույթները։ Դրանց միջոցով ներկայացվում են քրիստոնեական հավատքի հիմնադրույթները, աստվածաշնչյան պատմությունների խորհուրդները, սրբերի հիշատակությունը և եկեղեցական տոների հոգևոր իմաստը։ Ժամերգական բնագրերի կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ դրանք միավորում են աստվածաբանական միտքը, բանաստեղծական խոսքը և երաժշտական արտահայտչամիջոցները՝ ստեղծելով պաշտամունքային միասնական միջավայր։ Աշխատության գաղափարական հիմքում ընկած է աղոթքի՝ որպես մարդու հոգևոր կյանքի և Աստծո հետ հաղորդակցության անփոխարինելի միջոցի ընկալումը։ Այն կարևորում է ոչ միայն անհատական հավատքն ու անձնական աղոթքը, այլև եկեղեցական համայնքի միասնական պաշտամունքը, որի միջոցով պահպանվում են հավատացյալների հոգևոր կապը, եկեղեցական միասնությունը և քրիստոնեական ավանդության շարունակականությունը։ Ժամերգությունների կանոնավոր կատարումը նպաստում է հոգևոր կարգապահության ձևավորմանը, հավատքի ամրապնդմանը և քրիստոնեական բարոյական արժեքների յուրացմանը։ Դրանց բովանդակությամբ ընդգծվում են խոնարհության, սիրո, ներողամտության, գթասրտության, համբերության, ապաշխարության և Աստծո հանդեպ վստահության գաղափարները։ Գրական առումով աշխատությունը պատկանում է հայ ժամագրական մատենագրության ավանդույթին, որն առանձնանում է աղոթական խոսքի հանդիսավորությամբ, աստվածաշնչյան պատկերների կիրառությամբ, ծիսական բանաձևերի համակարգվածությամբ և հոգևոր բանաստեղծության բարձրարժեք նմուշներով։ Ժամագրական գրականությունը հայ մշակույթի առանձնահատուկ բնագավառ է, որտեղ փոխկապակցված են լեզուն, գրականությունը, աստվածաբանությունը, երաժշտությունը և ծիսական արվեստը։ Սաղմոսերգության ու շարականագրության ավանդույթները ոչ միայն պաշտամունքային նշանակություն ունեն, այլև ներկայացնում են հայ ժողովրդի գեղարվեստական մտածողության և հոգևոր ինքնության կարևոր դրսևորումները։ Ժամագրքի կառուցվածքային համակարգվածությունը հնարավորություն է տալիս ապահովելու արարողությունների կանոնավոր ընթացքը և պահպանելու եկեղեցական պաշտամունքի ավանդական ձևերը։ Այն գործնական նշանակություն ունի հոգևորականների և եկեղեցական սպասավորների համար՝ միաժամանակ ծառայելով որպես հայ հոգևոր մշակույթի փոխանցման ու պահպանման միջոց։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը առանձնահատուկ արժեք ունի 19-րդ դարի հայ գրահրատարակչության և Արցախի հոգևոր-մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։ Այն լույս է տեսել Շուշիում՝ Ղարաբաղի թեմի առաջնորդ Բաղդասար արքեպիսկոպոսի տպարանում։ Այս հանգամանքը հրատարակությանը հաղորդում է կարևոր պատմական նշանակություն, քանի որ այն վկայում է Շուշիում հայկական տպագրության զարգացման և եկեղեցական իշխանության մասնակցության մասին ազգային գրավոր մշակույթի պահպանման ու տարածման գործում։ 19-րդ դարի առաջին կեսին Շուշին դարձել էր Արցախի հայության կրթական, հոգևոր և մշակութային կարևոր կենտրոններից մեկը։ Այստեղ ծավալվող տպագրական գործունեությունը նպաստում էր հայերեն գրքերի տարածմանը, կրթական կյանքի զարգացմանը և ազգային մշակութային ինքնագիտակցության ամրապնդմանը։ Հոգևոր գրականության հրատարակությունը հատկապես կարևոր էր, քանի որ այն ապահովում էր եկեղեցական կյանքի կազմակերպման, ծիսական ավանդությունների պահպանման և հավատացյալ համայնքների հոգևոր կարիքների բավարարման հնարավորությունը։ Բաղդասար արքեպիսկոպոսի նախաձեռնությամբ գործող տպարանը ներկայացնում է հոգևոր առաջնորդության և գրահրատարակչական գործունեության փոխկապակցվածության նշանակալի օրինակ։ Այս հրատարակությունը կարևոր նյութ է հայ ժամագրության, ծիսագիտության, հայ եկեղեցական երաժշտության, հոգևոր բանաստեղծության, Արցախի մշակութային պատմության և հայկական տպագրության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել հայագետներին, աստվածաբաններին, երաժշտագետներին, շարականագետներին, եկեղեցու պատմաբաններին և մատենագետներին։ Ընթերցողական արժեքը պայմանավորված է Հայոց եկեղեցու աղոթական ավանդությանը, ժամերգությունների կառուցվածքին և հայ հոգևոր երաժշտական ժառանգությանը հաղորդակից լինելու հնարավորությամբ։ Իր կրոնական, գրական և պատմամշակութային նշանակությամբ այս հրատարակությունը հայ հոգևոր մատենագրության արժեքավոր նմուշներից է, որը միաժամանակ արտացոլում է եկեղեցական ավանդության շարունակականությունը, Շուշիի տպագրական կյանքի զարգացումը և Արցախի հայության մասնակցությունը ազգային հոգևոր ու մշակութային ժառանգության պահպանմանն ու տարածմանը։

Literature

Գիրքը նվիրված է հայ մեծ գրող, լուսավորիչ, մանկավարժ և հասարակական գործիչ Խաչատուր Աբովյանի կյանքին, ստեղծագործական ժառանգությանը և հայ գրականության ու հասարակական մտքի զարգացման գործում ունեցած նշանակալի ներդրմանը։ Ներկայացվում են նրա կենսագրության հիմնական փուլերը, կրթական գործունեությունը, աշխարհայացքի ձևավորումը և XIX դարի հայ հասարակության մշակութային ու մտավոր կյանքի հետ ունեցած առնչությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Աբովյանի գրական ստեղծագործություններին, հատկապես «Վերք Հայաստանի» վեպին, դրա պատմական, գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկություններին, ինչպես նաև աշխարհաբար հայերենի զարգացման գործում գրողի ունեցած դերին։ Քննարկվում են նրա լուսավորական գաղափարները, ժողովրդի կրթության և դաստիարակության վերաբերյալ հայացքները, ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդման և հասարակական առաջընթացի խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև Աբովյանի մանկավարժական գործունեությանը, հայ ժողովրդի պատմության ու մշակույթի նկատմամբ նրա վերաբերմունքին, ինչպես նաև եվրոպական և ռուսական լուսավորական մտքի ազդեցությանը նրա աշխարհայացքի վրա։ Դիտարկվում են գրողի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրության և գնահատման առանձնահատկությունները, նրա գաղափարների արդիականությունն ու ազդեցությունը հայ գրականության հետագա զարգացման վրա։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, պատմաբանների, մանկավարժների, հայագետների, ուսանողների և հայ դասական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Other Subjects

Գիրքը նվիրված է վեբ ծրագրավորման կարևորագույն տեխնոլոգիաներից երկուսին՝ PHP ծրագրավորման լեզվին և MySQL տվյալների բազայի կառավարման համակարգին, որոնք լայնորեն կիրառվում են դինամիկ և տվյալների հետ աշխատող վեբկայքերի ու առցանց հավելվածների ստեղծման համար։ Նյութը ներկայացնում է սերվերային ծրագրավորման հիմնական սկզբունքները՝ բացատրելով, թե ինչպես կարելի է PHP-ի միջոցով մշակել օգտատերերի հարցումները, իրականացնել տվյալների մշակում, կառավարել վեբէջերի բովանդակությունը և ապահովել կայքի փոխգործակցությունը տվյալների բազայի հետ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ծրագրավորման լեզվի հիմնական կառուցվածքներին՝ փոփոխականներին, տվյալների տեսակներին, օպերատորներին, պայմանական արտահայտություններին, ցիկլերին, ֆունկցիաներին, զանգվածներին և օբյեկտակողմնորոշված ծրագրավորման սկզբունքներին։ MySQL-ի բաժինը վերաբերում է տվյալների բազաների ստեղծմանը, աղյուսակների կառուցվածքի կազմակերպմանը, տվյալների պահպանմանը, որոնմանը, փոփոխմանը և ջնջմանը՝ SQL հարցումների կիրառմամբ։ PHP-ի և MySQL-ի համատեղ օգտագործումը հնարավորություն է տալիս մշակել օգտատերերի գրանցման ու նույնականացման համակարգեր, բովանդակության կառավարման հարթակներ, առցանց խանութներ, որոնման գործիքներ և տվյալների դինամիկ ներկայացում ապահովող այլ ծրագրային լուծումներ։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչներից են նաև HTML ձևաթղթերի մշակումը, օգտատերերից ստացված տվյալների փոխանցումն ու ստուգումը, սեսիաների և թխուկների կառավարումը, սխալների մշակումն ու ծրագրային կոդի կազմակերպումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վեբհավելվածների անվտանգության սկզբունքներին, այդ թվում՝ SQL ներարկումներից պաշտպանությանը, մուտքային տվյալների ստուգմանը, գաղտնաբառերի անվտանգ պահպանմանը և տվյալների բազայի հետ ապահով կապի հաստատմանը։ Թեմայի գործնական ուղղվածությունը հնարավորություն է տալիս տեսական գիտելիքները կիրառել իրական ծրագրավորման խնդիրներում՝ աստիճանաբար ձևավորելով վեբհավելվածների նախագծման, մշակման և սպասարկման հմտություններ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել սկսնակ և միջին մակարդակի ծրագրավորողներին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ուսանողներին, վեբ մշակմամբ հետաքրքրվողներին և այն մասնագետներին, որոնք ցանկանում են զարգացնել սերվերային ծրագրավորման ու տվյալների բազաների հետ աշխատանքի կարողությունները։ Այն ներկայացնում է վեբտեխնոլոգիաների փոխկապակցված կիրառության սկզբունքները և նպաստում դինամիկ, գործունակ ու տվյալների վրա հիմնված կայքերի ստեղծման համար անհրաժեշտ գիտելիքների ձևավորմանը։

Agriculture

Այս գիտատնտեսագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Գեղարքունիքի մարզի գյուղացիական տնտեսություններում գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության բարձրացման հիմնական ուղիների վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են մարզի ագրարային ոլորտի ներկա վիճակը, արտադրական կառուցվածքը, հողօգտագործման առանձնահատկությունները և բնական-կլիմայական գործոնների ազդեցությունը գյուղատնտեսական գործունեության վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է արտադրողականության մակարդակը, ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը, աշխատանքային և նյութական ծախսերի կառուցվածքը, ինչպես նաև գյուղացիական տնտեսությունների եկամտաբերության վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կաթնամթերքի և բուսաբուծական արտադրության զարգացման խնդիրներին, անասնապահության կազմակերպման առանձնահատկություններին, ոռոգման համակարգերի արդյունավետությանը և շուկաների հասանելիությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև պետական աջակցության ծրագրերի ազդեցությունը, գյուղատնտեսական վարկավորման հասանելիությունը և կոոպերացիայի զարգացման հնարավորությունները։ Հեղինակը առաջարկում է արտադրողականության բարձրացման ուղիներ՝ ներառյալ նոր տեխնոլոգիաների ներդրում, սերմնաբուծության և անասնաբուծության բարելավում, կլաստերային համագործակցություն և գյուղացիական տնտեսությունների ինստիտուցիոնալ ամրապնդում։ Աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագետների, գյուղատնտեսության մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։