More in Literature

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Բանասիրական գիտություններ: Գրականագիտություն: Լեզվաբանություն: Պատմություն: Պատմական գիտություններ: Աշխարհագրություն: Հնագիտություն: Ազգագրություն: Ինֆորմացիոն ցանկ = Новые книги. Обшест (1978, Մայիս, թիվ 5)

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրություն, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Բանասիրական գիտություններ: Գրականագիտություն: Լեզվաբանություն: Պատմություն: Պատմական գիտություններ: Աշխարհագրություն: Հնագիտություն: Ազգագրություն: Ինֆորմացիոն ցանկ = Новые книги. Обшест (1978, Մայիս, թիվ 5)
    Online

    Pedagogy

    Научно-методические основы совершенствования точности двигательных действий

    Աշխատությունը նվիրված է շարժողական գործողությունների ճշգրտության կատարելագործման գիտական և մեթոդական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մարդու շարժումների կառավարման և համակարգման օրինաչափությունները, շարժողական հմտությունների ձևավորման առանձնահատկությունները և նպատակային գործողությունների ճշգրիտ կատարման վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Վերլուծվում են շարժման տարածական, ժամանակային և ուժային բնութագրերը, դրանց փոխկապակցվածությունը և շարժողական առաջադրանքների կատարման արդյունավետության գնահատման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կոորդինացիոն կարողությունների, շարժումների վերահսկման, ռեակցիայի, հավասարակշռության և շարժողական հիշողության զարգացման նշանակությանը։ Դիտարկվում են ուսուցման և մարզման տարբեր մեթոդների կիրառման առանձնահատկությունները, վարժությունների ընտրության սկզբունքները, կրկնությունների կազմակերպումը և շարժողական գործողությունների աստիճանական կատարելագործման մեթոդական պայմանները։ Քննարկվում է հետադարձ կապի դերը շարժումների սխալների հայտնաբերման և շտկման գործընթացում, ինչպես նաև տեսողական, լսողական և շարժողական տեղեկատվության նշանակությունը ճշգրիտ գործողությունների ձևավորման համար։ Կարևորվում են սովորողների և մարզիկների անհատական առանձնահատկությունների, պատրաստվածության մակարդակի և շարժողական փորձի հաշվառումը ուսուցման գործընթացում։ Անդրադարձ է կատարվում շարժումների ճշգրտության գնահատման չափանիշներին, փորձարարական ուսումնասիրության մեթոդներին և ստացված տվյալների կիրառմանը մարզման ծրագրերի կատարելագործման նպատակով։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու շարժողական գործողությունների ճշգրտության զարգացման տեսական սկզբունքներն ու գործնական միջոցները և կարող է նպաստել ֆիզիկական դաստիարակության ու մարզական պատրաստության արդյունավետության բարձրացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական դաստիարակության մասնագետների, մարզիչների, մանկավարժների, սպորտային գիտությունների հետազոտողների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-01
    Научно-методические основы совершенствования точности двигательных действий
    Online

    Informatics

    Modeling dynamic recognition problems using graph algorithms and machine learning methods

    Աշխատությունը նվիրված է դինամիկ ճանաչման խնդիրների մոդելավորմանը՝ գրաֆային ալգորիթմների և մեքենայական ուսուցման մեթոդների համատեղ կիրառմամբ։ Ուսումնասիրվում են ժամանակի ընթացքում փոփոխվող տվյալների, օբյեկտների և դրանց միջև փոխկապակցվածությունների ներկայացման ու վերլուծության մոտեցումները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով գրաֆային կառուցվածքների օգտագործմանը։ Դիտարկվում են հանգույցների և կապերի միջոցով բարդ համակարգերի ներկայացման սկզբունքները, ինչպես նաև գրաֆներում փոփոխությունների հայտնաբերման, օրինաչափությունների բացահայտման, դասակարգման և ճանաչման ալգորիթմական խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն իրավիճակներին, երբ մուտքային տվյալները մշտապես թարմացվում են, իսկ ճանաչման համակարգը պետք է հարմարվի նոր պայմաններին և պահպանի արդյունքների բավարար ճշգրտությունը։ Քննարկվում են մեքենայական ուսուցման տարբեր մոտեցումների կիրառման հնարավորությունները՝ տվյալներից նշանակալի հատկանիշների առանձնացման, օբյեկտների դասակարգման, փոխկապակցվածությունների կանխատեսման և բարդ կառուցվածքային օրինաչափությունների հայտնաբերման նպատակով։ Վերլուծվում են գրաֆային ալգորիթմների և ուսուցման մոդելների ինտեգրման սկզբունքները, հաշվարկային արդյունավետության բարձրացման և մեծածավալ տվյալների մշակման հետ կապված խնդիրները։ Կարևորվում է նաև մոդելների ճշգրտության, կայունության և փոփոխվող տվյալներին հարմարվելու կարողության գնահատումը։ Դիտարկվող մոտեցումները կարող են կիրառվել պատկերների և ազդանշանների ճանաչման, սոցիալական ու տեղեկատվական ցանցերի վերլուծության, կիբեռանվտանգության, առաջարկող համակարգերի, տրանսպորտային և այլ դինամիկ համակարգերի հետազոտման ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մեքենայական ուսուցման, արհեստական բանականության, գրաֆների տեսության, տվյալների վերլուծության և ալգորիթմների մշակման ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-01
    Modeling dynamic recognition problems using graph algorithms and machine learning methods
    Online

    Culture

    Մարտիրոս Սարյան

    Մարտիրոս Սարյանը հայ կերպարվեստի ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից և գեղանկարչության խոշոր վարպետներից մեկն է, որի ստեղծագործությունները մեծապես նպաստել են հայ ազգային գեղանկարչության ձևավորմանն ու զարգացմանը։ Նա ծնվել է Նոր Նախիջևանում և վաղ տարիքից հետաքրքրվել է արվեստով՝ հետագայում ուսանելով Մոսկվայի գեղարվեստական ուսումնարանում, որտեղ ստացել է բարձր մասնագիտական կրթություն։ Սարյանի արվեստը առանձնանում է վառ գույներով, արևային լուսավորությամբ և բնության հանդեպ առանձնահատուկ սիրով, որի միջոցով նա կարողացել է ստեղծել իր ուրույն գեղարվեստական աշխարհը։ Նրա նկարներում հաճախ պատկերված են Հայաստանի բնաշխարհը, լեռները, գյուղերը, ինչպես նաև արևելյան կոլորիտը, որը նրան առանձնացնում է եվրոպական գեղանկարչական դպրոցներից։ Սարյանի ստեղծագործությունները համադրում են իրականությունն ու հուզական ընկալումը՝ ստեղծելով կենսախինդ և դրական տրամադրությամբ լի պատկերներ։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայաստան», «Արարատյան դաշտ», «Ծաղկած լեռներ», ինչպես նաև բազմաթիվ դիմանկարներ և բնանկարներ, որոնք համարվում են հայ գեղանկարչության դասական նմուշներ։ Սարյանը մեծ դեր է ունեցել նաև հայկական արվեստի կազմակերպման և զարգացման գործում՝ մասնակցելով արվեստի հաստատությունների ստեղծմանը և նոր սերնդի նկարիչների կրթությանը։ Նրա արվեստը գնահատվել է ոչ միայն Հայաստանում, այլև միջազգային ցուցահանդեսներում, որտեղ նա ստացել է բարձր պարգևներ և ճանաչում։ Մարտիրոս Սարյանի ստեղծագործական ժառանգությունը համարվում է հայ մշակույթի անգնահատելի հարստություն, իսկ նրա նկարները պահվում են աշխարհի տարբեր թանգարաններում։ Նրա անունը այսօր խորհրդանշում է հայկական գեղանկարչության պայծառությունը, ազգային ինքնությունը և ստեղծագործական ազատությունը։

    Updated: 2026-09-19
    Մարտիրոս Սարյան
    Online

    Pedagogy

    Ավագ դպրոցի աշակերտի գիտական աշխարհայացքի ձևավորման մեթոդական համակարգը կենսաբանության ուսուցման գործընթացում

    Աշխատությունը նվիրված է ավագ դպրոցի աշակերտների գիտական աշխարհայացքի ձևավորման տեսական և մեթոդական հիմքերի ուսումնասիրությանը կենսաբանության ուսուցման գործընթացում։ Դիտարկվում է կենսաբանական կրթության դերը սովորողների՝ բնության, կենդանի համակարգերի, մարդու և շրջակա միջավայրի վերաբերյալ գիտական պատկերացումների ձևավորման ու զարգացման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի մեթոդների, ուսուցման ձևերի և միջոցների մշակմանը, որոնք նպաստում են գիտական մտածողության, պատճառահետևանքային կապերը բացահայտելու, փաստերը վերլուծելու, հիմնավորված եզրակացություններ կատարելու և գիտական տեղեկատվությունը քննադատաբար գնահատելու կարողությունների զարգացմանը։ Վերլուծվում են կենսաբանության դասընթացի բովանդակային հնարավորությունները՝ գիտական աշխարհայացքի հիմնական բաղադրիչների ձևավորման տեսանկյունից, ինչպես նաև ուսումնասիրվում են դասավանդման ավանդական և ժամանակակից մոտեցումների արդյունավետ կիրառման պայմանները։ Քննարկվում է փորձարարական և հետազոտական աշխատանքի, դիտումների, խնդրահարույց առաջադրանքների, ինքնուրույն աշխատանքի և միջառարկայական կապերի նշանակությունը սովորողների ճանաչողական ակտիվության բարձրացման համար։ Կարևորվում է կենսաբանական երևույթների և օրինաչափությունների ուսումնասիրության կապը բնապահպանական խնդիրների, առողջության, կենսաբազմազանության և մարդու գործունեության հետևանքների գիտական ընկալման հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ուսուցչի դերին՝ որպես սովորողների հետազոտական հետաքրքրությունը, ինքնուրույն մտածողությունը և գիտական հիմնավորումներով առաջնորդվելու կարողությունը զարգացնող կրթական գործընթացի կազմակերպողի։ Առաջադրվող մեթոդական համակարգը նպատակ ունի փոխկապակցել ուսուցման բովանդակությունը, մեթոդները, առաջադրանքները և գնահատման միջոցները՝ նպաստելով ոչ միայն կենսաբանական գիտելիքների յուրացմանը, այլև գիտական մտածելակերպի և ամբողջական աշխարհայացքի ձևավորմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կենսաբանության ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթության մեթոդաբանների, հետազոտողների և մանկավարժական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-01
    Ավագ դպրոցի աշակերտի գիտական աշխարհայացքի ձևավորման մեթոդական համակարգը կենսաբանության ուսուցման գործընթացում
    Online

    Mathematics

    Տերահերցային ճառագայթման տարածումը մետաղական և պլազմոնային ալիքատարներում

    Այս աշխատանքը նվիրված է տերահերցային (THz) ճառագայթման տարածման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը մետաղական և պլազմոնային ալիքատարներում՝ ընդգծելով ենթամիլիմետրային տիրույթում էլեկտրամագնիսական ալիքների վարքագիծը և դրանց կառավարելիությունը տարբեր կառուցվածքներում։ Տերահերցային ճառագայթումը զբաղեցնում է սպեկտրի միջանկյալ հատվածը՝ ինֆրակարմիրի և միկրոալիքային տիրույթների միջև, և առանձնանում է բարձր զգայունությամբ նյութերի կառուցվածքային և դիէլեկտրիկ հատկությունների նկատմամբ։ Մետաղական ալիքատարներում տարածումը պայմանավորված է անդրադարձումների և մոդալ կառուցվածքների ձևավորմամբ, ինչը թույլ է տալիս ուղղորդել ալիքը, սակայն ուղեկցվում է որոշակի էներգետիկ կորուստներով։ Պլազմոնային ալիքատարներում, ընդհակառակը, մակերևութային պլազմոնների առաջացման շնորհիվ հնարավոր է հասնել լույսի ուժեղ տեղայնացման և ենթադիֆրակցիոն չափերի սահմաններում տարածման, ինչը հատկապես կարևոր է նանոֆոտոնիկ համակարգերի համար։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են տարածման արագությունը, կլանման կորուստները, դիսպերսիոն հատկությունները և կառուցվածքային պարամետրերի ազդեցությունը ալիքների վարքագծի վրա։ Այս ուսումնասիրությունները ունեն կիրառական նշանակություն տերահերցային պատկերագրման, սենսորների, բարձր արագության հաղորդակցության համակարգերի և նոր սերնդի օպտոէլեկտրոնային սարքերի զարգացման ոլորտներում։

    Updated: 2026-09-02
    Տերահերցային ճառագայթման տարածումը մետաղական և պլազմոնային ալիքատարներում