Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Բյուջեի կատարման գործընթաց /գծապատկերներ և աղյուսակներ/
Այս թեման վերաբերում է պետական կամ կազմակերպչական բյուջեի կատարման գործընթացին, որի ընթացքում հաստատված եկամուտների և ծախսերի պլանը աստիճանաբար իրականացվում է հաշվետու ժամանակաշրջանում։ Գործընթացը սկսվում է բյուջեի հաստատումից հետո և ներառում է եկամուտների հավաքագրում (հարկեր, տուրքեր, այլ մուտքեր), ինչպես նաև ծախսերի իրականացում ըստ նախատեսված ծրագրերի՝ սոցիալական, կրթական, առողջապահական, ենթակառուցվածքային և այլ ոլորտներում։ Բյուջեի կատարման վերահսկողությունը իրականացվում է ֆինանսական մարմինների կողմից՝ ապահովելով, որ ծախսերը համապատասխանեն հաստատված սահմաններին և արդյունավետ օգտագործվեն պետական միջոցները։ Գծապատկերների միջոցով սովորաբար ներկայացվում են եկամուտների և ծախսերի կառուցվածքը, դրանց համեմատական փոփոխությունները ժամանակի ընթացքում, ինչպես նաև պլանավորված և փաստացի ցուցանիշների տարբերությունները։ Աղյուսակները թույլ են տալիս մանրամասն ցուցադրել բյուջեի հոդվածները, գումարային բաշխումը և կատարման աստիճանը՝ տոկոսային արտահայտությամբ։ Այս գործիքները միասին օգնում են վերլուծել ֆինանսական կարգապահությունը, գնահատել պետական քաղաքականության արդյունավետությունը և կատարել անհրաժեշտ ճշգրտումներ հաջորդ բյուջետային փուլերում։
Updated: 2026-09-20
Political Science
Թուրքիայի տարածաշրջանային քաղաքականությունը Հարավային Կովկասում «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության իշխանության շրջանում
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Թուրքիայի Հանրապետության տարածաշրջանային քաղաքականության ուսումնասիրությանը Հարավային Կովկասում՝ հատկապես «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության իշխանության շրջանում։ Գրքում ներկայացվում են Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղությունները, ռազմավարական նպատակները և գործիքակազմը՝ կապված տարածաշրջանային ազդեցության ընդլայնման հետ։ Հեղինակը վերլուծում է Անկարայի քաղաքականությունը Հայաստանի, Ադրբեջանի և Վրաստանի նկատմամբ, էներգետիկ և տրանսպորտային նախագծերի դերակատարությունը, ինչպես նաև անվտանգային և տնտեսական համագործակցության ձևերը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև աշխարհաքաղաքական մրցակցության գործոնները, Ռուսաստանի, Իրանի, Եվրամիության և ԱՄՆ-ի ազդեցությունը Հարավային Կովկասում, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը Թուրքիայի քաղաքականության հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գաղափարական բաղադրիչին, ներառյալ նեոօսմանական մոտեցումների ազդեցությունը արտաքին քաղաքական դոկտրինի վրա, ինչպես նաև տարածաշրջանային հակամարտությունների կառավարման մեխանիզմներին։ Գիրքը նախատեսված է քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, վերլուծաբանների, պատմաբանների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական, այնպես էլ գործնական վերլուծություններ տարածաշրջանային քաղաքականության վերաբերյալ։
Updated: 2026-09-18
History
Բուն Աղուանքի եւ Հայոց Արեւելից կողմանց իշխանատոհմերը Թ-ԺԳ դարերում (պատմա-աղբիւրագիտական քննութիւն)
Այս աշխատությունը նվիրված է Բուն Աղուանքի և Հայոց Արևելից կողմերում ձևավորված ու գործած իշխանատոհմերի պատմական զարգացման, քաղաքական գործունեության և ծագումնաբանական կապերի ուսումնասիրությանը Թ-ԺԳ դարերի ընթացքում։ Հետազոտության հիմքում ընկած է պատմա-աղբյուրագիտական մոտեցումը, որի միջոցով քննության են առնվում միջնադարյան գրավոր աղբյուրներում պահպանված տեղեկությունները, տոհմական ավանդությունները, պատմագրական հաղորդումները և այլ վկայություններ՝ իշխանական տների ծագումը, ժառանգական իշխանությունը և քաղաքական դիրքը հնարավորինս ամբողջական կերպով ներկայացնելու նպատակով։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են տարածաշրջանի քաղաքական և վարչական կառուցվածքի առանձնահատկությունները, տեղական իշխանությունների ձևավորումը, նրանց հարաբերությունները միմյանց և հարակից քաղաքական ուժերի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իշխանատոհմերի ծագումնաբանությանը, տոհմերի հաջորդականությանը, տարածքային տիրույթներին և իշխանության փոխանցման մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև Բուն Աղուանքի և Հայոց Արևելից կողմերի տարբեր իշխանական կենտրոնների փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև հայկական և հարևան քաղաքական միավորների հետ նրանց ունեցած կապերին։ Պատմական գործընթացների վերլուծության ընթացքում հաշվի են առնվում տարածաշրջանում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունները, արտաքին ներխուժումները, իշխանական կենտրոնների վերադասավորումները և նոր պետական կազմավորումների ի հայտ գալը։ Աղբյուրագիտական քննության կարևոր բաղադրիչ է տարբեր ժամանակաշրջանների հեղինակների հաղորդումների համադրումը, դրանց հավաստիության գնահատումը և հակասական կամ թերի տեղեկությունների համեմատական վերլուծությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտագործել հայկական միջնադարյան պատմագրության, վիմագրական նյութերի, տոհմաբանական տվյալների և այլ սկզբնաղբյուրների տեղեկությունները՝ իշխանական տների պատմությունը վերականգնելու համար։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում իշխանատոհմերի դերին տարածաշրջանի քաղաքական, սոցիալական, տնտեսական և մշակութային կյանքի կազմակերպման գործում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև միջնադարյան Հայաստանի արևելյան տարածքների պատմական և քաղաքական պատկերը վերականգնելու, իշխանական համակարգի առանձնահատկությունները հասկանալու և տեղական ազնվականության դերը գնահատելու տեսանկյունից։ Տոհմերի պատմության քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու իշխանական ավանդույթների շարունակականությունը, քաղաքական դաշինքների ձևավորման տրամաբանությունը և տարածաշրջանային իշխանության կառուցվածքի փոփոխությունները։ Աշխատության աղբյուրագիտական բնույթը այն դարձնում է արժեքավոր նյութ միջնադարյան հայկական պատմության վիճելի կամ քիչ ուսումնասիրված հարցերի հետագա հետազոտության համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, հայագետների, կովկասագետների, աղբյուրագետների, տոհմաբանության մասնագետների, միջնադարյան պատմության հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-15
History
ԴԱՎԻԻԹ ԲԷԿ. ԸՆՏԻՐ ՊԱՏՄՈՒԹԻԻՆ
Այս աշխատությունը պատմական բնույթի ընտրանի է, որը նվիրված է 18-րդ դարի հայկական ազգային-ազատագրական պայքարի կարևորագույն դեմքերից մեկին՝ Դավիթ Բեկ։ Գիրքը ներկայացնում է Դավիթ Բեկի գործունեությունը՝ հատկապես Սյունիքում ծավալված պայքարի համատեքստում, որտեղ նա առաջնորդել է հայերի դիմադրությունը արտաքին ուժերի դեմ։ Աշխատության մեջ հեղինակը նկարագրում է այն ժամանակաշրջանի քաղաքական և ռազմական իրավիճակը, երբ Հայաստանի տարբեր շրջաններում շարունակվում էին իշխանական պայքարները և օտար տիրապետության ազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Սյունիքի ազատագրական շարժմանը, ամրոցների պաշտպանությանը և տեղական ուժերի կազմակերպմանը։ Գրքում ընդգծվում են հետևյալ հիմնական թեմաները․ Դավիթ Բեկի առաջնորդական գործունեությունը և ռազմական ռազմավարությունը Սյունիքի ինքնապաշտպանական պայքարի կազմակերպումը տեղական իշխանությունների և զինված ուժերի համագործակցությունը հակամարտությունները օսմանյան և պարսկական ուժերի դեմ ազգային-ազատագրական շարժման գաղափարական հիմքերը Ղուկաս Սեբաստացին իր շարադրանքում համադրում է պատմական փաստերը և ժողովրդական ավանդությունները՝ ստեղծելով ինչպես փաստագրական, այնպես էլ նկարագրական բնույթի պատմություն։ Այդ պատճառով աշխատությունը ունի ոչ միայն պատմագիտական, այլ նաև գրական և գաղափարական արժեք։
Updated: 2026-09-10
History
Հայերի մասնակցությունը Օսմանյան տիրապետության դեմ բալկանյան ժողովուրդների ազգային-ազատագրական պայքարին 19-րդ դարում
Պատմագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 19-րդ դարում Օսմանյան տիրապետության դեմ բալկանյան ժողովուրդների ազգային-ազատագրական շարժումներին հայերի մասնակցության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ժամանակաշրջանի քաղաքական և հասարակական պայմանները, Բալկաններում ծավալված ազատագրական շարժումների հիմնական ուղղությունները և դրանց հետ հայերի առնչությունների ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ անհատների և խմբերի մասնակցությանը, բալկանյան ժողովուրդների հետ ձևավորված կապերին, փոխադարձ աջակցության դրսևորումներին և ընդհանուր քաղաքական ու հասարակական շահերի շուրջ համագործակցությանը։ Վերլուծվում են ազատագրական շարժումների վերաբերյալ հայկական միջավայրում ձևավորված արձագանքները, ինչպես նաև այդ իրադարձությունների ազդեցությունը ազգային ինքնագիտակցության և հասարակական-քաղաքական մտքի զարգացման վրա։ Քննարկվում են հայ և բալկանյան ժողովուրդների պատմական փոխհարաբերությունները, նրանց միջև ձևավորված կապերի առանձնահատկությունները և ազգային շարժումների համատեքստում դրանց նշանակությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական ներկայացնելու 19-րդ դարի ազգային-ազատագրական գործընթացների բազմակողմ բնույթը և դրանցում հայերի ունեցած մասնակցության տարբեր դրսևորումները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, բալկանագիտության և Օսմանյան կայսրության պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար։
Updated: 2026-10-05
Other Subjects
Նոր գրքեր։ Հասարակական գիտություններ։ Բանասիրական գիտություններ: Լեզվաբանություն։ Գրականագիտություն: Պատմական գիտություններ: Պատմություն: Աշխարհագրություն: Հնագիտություն; Ազգագրություն։ (Ինֆորմացիոն ցանկ) = Новые книги։ Общественно-политичес (1973, թիվ 4)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական և հումանիտար գիտությունների տարբեր բնագավառներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին և ուսանողներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն նոր հրատարակությունների մասին։ Ցանկում ընդգրկված են հասարակական գիտություններին, բանասիրական գիտություններին, լեզվաբանությանը, գրականագիտությանը, պատմական գիտություններին, պատմությանը, աշխարհագրությանը, հնագիտությանը և ազգագրությանը վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ոլորտներում իրականացվող ժամանակակից հետազոտությունները, գիտական քննարկումները և տեսական զարգացումները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ գիտահետազոտական, ուսումնական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական ռեսուրս է, որը նպաստում է գիտելիքների տարածմանը, միջգիտակարգային համագործակցության զարգացմանը և հասարակագիտական ու հումանիտար գիտությունների ոլորտներում արդի գրականության հասանելիության ապահովմանը։
Updated: 2026-08-21