Հայոց լեզու և հայ գրականություն շտեմարան 5

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է բենզո[h]քինազոլինների և կարբոցիկլերի հետ սպիրոկապակցված միացությունների սինթեզի, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և կենսաքիմիական ու քիմիական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են օրգանական սինթեզի ժամանակակից մեթոդները, ռեակցիոն մեխանիզմները և փորձարարական մոտեցումները, որոնք կիրառվում են նշված հետերոցիկլային համակարգերի ստացման համար։ Հեղինակը մանրամասն վերլուծում է ստացված միացությունների կառուցվածք-ակտիվություն կապերը՝ ընդգծելով դրանց ազդեցությունը կենսաբանական ակտիվության վրա, այդ թվում՝ հակամանրէային, հակաուռուցքային և ֆերմենտային համակարգերի վրա ազդող հատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սպիրոկապակցված կարբոցիկլերի տարածական կառուցվածքին, էլեկտրոնային հատկություններին և դրանց դերին կենսաբանական թիրախների հետ փոխազդեցության գործընթացներում։ Աշխատությունում ներառված են նաև ֆիզիկաքիմիական հետազոտության մեթոդներ՝ սպեկտրոսկոպիա, քրոմատոգրաֆիա և կառուցվածքային անալիզ, որոնք հնարավորություն են տալիս հաստատել ստացված միացությունների կառուցվածքը և մաքրությունը։ Գրքի արդյունքները կարևոր են դեղագործական քիմիայի, օրգանական սինթեզի, կենսաօրգանական քիմիայի և նոր կենսաակտիվ միացությունների մշակման ոլորտներում աշխատող գիտնականների և հետազոտողների համար՝ նպաստելով նոր դեղանյութերի և կենսաակտիվ մոլեկուլների նախագծման գործընթացին։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական ֆինանսական վերահսկողություն իրականացնող մարմինների իրավական կարգավիճակի և դրա առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում այն պետական կառույցների գործունեությունն է, որոնց միջոցով վերահսկվում է պետական ֆինանսական միջոցների ձևավորման, բաշխման և օգտագործման օրինականությունը, արդյունավետությունն ու նպատակային բնույթը։ Ուսումնասիրվում են այդ մարմինների իրավական հիմքերը, լիազորությունների շրջանակը, գործառույթները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և պետական կառավարման համակարգում նրանց տեղն ու դերը։ Աշխատության մեջ կարևոր ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական վերահսկողության իրականացման ձևերին և մեթոդներին, վերահսկող մարմինների իրավունքներին ու պարտականություններին, ստուգումների և ուսումնասիրությունների կազմակերպման ընթացակարգերին, ինչպես նաև վերահսկողության արդյունքների հիման վրա համապատասխան միջոցների կիրառման իրավական հնարավորություններին։ Առանձին նշանակություն ունի վերահսկողություն իրականացնող մարմինների անկախության, հաշվետվողականության և օրինականության սկզբունքների ուսումնասիրությունը, քանի որ արդյունավետ ֆինանսական վերահսկողությունը պետք է համատեղի պետական ֆինանսների պաշտպանության անհրաժեշտությունը և վերահսկվող սուբյեկտների օրինական շահերի ապահովումը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև պետական ֆինանսական վերահսկողության տարբեր ինստիտուտների միջև լիազորությունների բաշխմանը, փոխգործակցությանը և դրանց իրավասությունների սահմանազատման խնդիրներին։ Կարևոր է նաև վերահսկողության համակարգի համապատասխանությունը իրավական պետության, թափանցիկության, արդյունավետ կառավարման և հանրային ֆինանսների պատասխանատու օգտագործման սկզբունքներին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչ իրավական գործիքներով է պետությունը վերահսկում հանրային ֆինանսների կառավարումը և ինչպիսի մեխանիզմներով է ապահովվում ֆինանսական կարգապահությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, պետական կառավարման մասնագետների, ֆինանսական վերահսկողության ոլորտի աշխատակիցների, տնտեսագետների, հետազոտողների և իրավաբանական ու կառավարչական մասնագիտությունների ուսանողների համար՝ հատկապես պետական ֆինանսների իրավական կարգավորման և վերահսկողության ինստիտուցիոնալ համակարգի ուսումնասիրության շրջանակում։

Գեղարվեստական հայ․

«Անտիպ էջեր. Գիրք 2»՝ Հովհաննես Շիրազի այս երկը ներկայացնում է նրա ստեղծագործական վարպետության և խորը մտորումների շարունակությունը։ Շիրազը, որպես մեծ հայ բանաստեղծ, իր գրականությանը բնորոշ է եղել իմաստային և համահայկական խորությունը, իսկ «Անտիպ էջեր» շարքը առանձնանում է լուրջ պոետիկ փիլիսոփայությամբ, որը խորացնում է ազգային ինքնության, սիրո, հայրենիքի, մարդկային գոյության հարցերը։ Երկի գլխավոր թեմաներից մեկը շատ նման է Շիրազի մյուս գործերին՝ մարդու և հայրենիքի անքակտելի կապն է, բայց այս գիրքը նաև անդրադառնում է գրականության և արվեստի դերին։ Շիրազը հայ ժողովրդի պատմության, անցյալի և ներկայի անհնարին պայքարների մեջ փորձում է գտնել մի հավատալի ու անհատական հնչեղություն՝ որը կկարողանա դուրս բերել մարդուն իր ներքին խճճվածությունից։ **«Անտիպ էջեր. Գիրք 2»-ը**՝ բաղկացած լինելով տարբեր մոնոլոգներից և բանաստեղծություններից, Շիրազի համար մի յուրահատուկ հավաքածու է, որտեղ չի միայն լեզվաբառային հմտությունն ու սուր պատկերները, այլ նաև այն անձնական ապրումները, որոնցից նա անցել է՝ ծավալելով տարբեր տրամադրություններ՝ սկսած ծանր տագնապներից մինչև հույսի ու հաղթանակի շողերը։ Այս գրքում ամեն քայլափոխի հայտնվում են այնպիսի հարցեր, որոնք հաճախ մնում են անպատասխան՝ այն թեմաներով, որոնք վերաբերում են մարդկային հոգուն և նրա տարածքին՝ թե՛ ներքին, թե՛ արտաքին։ Շիրազը շարունակում է փնտրել կամ վերահաստատել այն արժեքները, որոնք մշտապես փչացել կամ խեղվել են՝ մինչդեռ հայ ժողովուրդը միշտ գտնում է իր հույսի նոր աղբյուրները։ Նրա պոեզիան լի է սիրո ու կարոտի արտահայտություններով, բայց միևնույն ժամանակ նաև հուսահատության ու գերհույսի՝ ազգային պայքարի ոգով։ **«Անտիպ էջեր. Գիրք 2»**-ը իր պոետիկ ոճով, բարոյական հարցադրումներով ու հայրենասիրական շնչով բացահայտում է այն շերտերը, որոնք խմորել են բանաստեղծի հոգում՝ հայ ժողովրդի վերածննդի և մարդկային գոյության իմաստների շուրջ։ Շիրազը կարծես ոչ միայն մի ասպետ է՝ իր բանաստեղծություններով պայքարող, այլ նաև փիլիսոփա՝ փորձելով հասկանալ, թե որտեղից է գալիս ժողովրդի ու անձի էությունն, և ինչպես կարելի է լինել հավատարիմ դրան՝ առանց խոչընդոտների։ Այս ստեղծագործությունն անշուշտ դառնում է հայ գրականության կարևոր հատված՝ ընթերցողին մղելով դեպի ինքնազննում և ազգային արժեքների վերաիմաստավորում։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2019

Բժշկություն

Այս աշխատանքը նվիրված է արգանդի և նրա հավելումների քրոնիկական բորբոքային հիվանդությունների պաթոլոգիական անատոմիայի և պաթոգենեզի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով տվյալ ախտաբանությունների ձևաբանական փոփոխությունները, զարգացման մեխանիզմները և ընթացքի առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է հյուսվածքային մակարդակում տեղի ունեցող կառուցվածքային փոփոխությունները, բորբոքային պրոցեսների տարածման ուղիները, ինչպես նաև օրգանիզմի պաշտպանական և հարմարվողական ռեակցիաները, որոնք ձևավորում են հիվանդության քրոնիկ ընթացքը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում էթիոլոգիական գործոններին, միկրոօրգանիզմների դերին, իմունաբանական մեխանիզմներին և այն պայմաններին, որոնք նպաստում են հիվանդության երկարատև պահպանմանը և կրկնմանը։ Աշխատությունը կարևոր է կլինիկական և տեսական բժշկության համար, քանի որ այն օգնում է ավելի խորությամբ հասկանալ կանանց վերարտադրողական համակարգի քրոնիկական բորբոքային հիվանդությունների զարգացման հիմքերը, բարելավել ախտորոշման մոտեցումները և մշակել ավելի արդյունավետ բուժական ռազմավարություններ։

Lեզվաբանություն

Այս աշխատությունը ներկայացնում է օտար լեզուներով նոր և արդի ուսումնական գրքերի տեղեկատվական համառոտ ցանկ՝ ընդգրկելով անգլերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և իսպաներեն լեզուների ուսուցման ժամանակակից ձեռնարկներ, որոնք նախատեսված են ինչպես սկսնակների, այնպես էլ միջին և բարձր մակարդակի սովորողների համար։ Ցանկում ընդգրկված գրքերը արտացոլում են լեզվի ուսուցման արդի մեթոդաբանությունը՝ հաղորդակցական մոտեցման, ինտեգրված հմտությունների զարգացման և թվային ուսուցման հարթակների կիրառման համադրությամբ, ինչը թույլ է տալիս արդյունավետորեն զարգացնել խոսակցական, գրավոր և լսողական կարողությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի ժամանակակից դասագրքերին, ինչպիսիք են English File 4th Edition, Grammaire Progressive du Français Nouvelle Edition, Schritte International Neu և Aula Internacional Plus, որոնք լայնորեն կիրառվում են միջազգային կրթական համակարգում և բնութագրվում են կառուցվածքային հստակությամբ, թեմատիկ բազմազանությամբ և պրակտիկ վարժությունների մեծ քանակով։ Աշխատությունը ընդգծում է նաև, որ ժամանակակից օտար լեզուների ուսուցման գրականությունը գնալով ավելի է համադրվում թվային ռեսուրսների, ինտերակտիվ հարթակների և ինքնուսուցման գործիքների հետ՝ նպաստելով լեզվական միջավայրի ավելի բնական ընկալմանը և արագ հմտությունների ձևավորմանը։

Կրոն

Այս աշխատանքը նվիրված է շարականի՝ որպես հայ միջնադարյան հոգևոր երաժշտության և բանաստեղծական ժանրի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրա ձևավորման պատմական արմատները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և գեղարվեստական-աստվածաբանական բովանդակությունը։ Շարականը ներկայացվում է որպես հայ եկեղեցական երգարվեստի կարևոր բաղադրիչ, որը զարգացել է վաղ քրիստոնեական շրջանից սկսած և իր բարձրակետին է հասել միջնադարում՝ հատկապես Ներսես Շնորհալու և այլ հոգևոր հեղինակների ստեղծագործական գործունեության շնորհիվ։ Հեղինակը վերլուծում է շարականի երաժշտական կառուցվածքը՝ մեղեդիական ձևերը, ռիթմիկ առանձնահատկությունները և կատարողական ավանդույթները, որոնք փոխանցվել են բանավոր և գրավոր ձևերով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեքստային բովանդակությանը՝ աստվածաբանական գաղափարների, հոգևոր խորհրդածությունների և սրբերի կյանքի փառաբանման թեմաներին, որոնք արտահայտվում են բարձր գեղարվեստական լեզվով։ Աշխատությունը նաև ուսումնասիրում է շարականի դերը հայ մշակութային ինքնության պահպանման, եկեղեցական ծեսերի ձևավորման և ազգային երաժշտական մտածողության զարգացման գործում։ Ներկայացվում է նրա կապը հայ հոգևոր դպրոցի, ձեռագիր ավանդույթի և երաժշտական նոտագրության համակարգերի հետ։ Շեշտվում է, որ շարականը ոչ միայն կրոնական երգատեսակ է, այլև հայ միջնադարյան արվեստի և հոգևոր մտածողության ամբողջական արտահայտություն, որը կարևոր տեղ ունի համաշխարհային հոգևոր երաժշտության ժառանգության մեջ։