Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловЛитература
Աքլոր եղբայր կամ մի մանկան պատմությունը՝ առակային իմաստներով
Ստեղծագործությունը մանկական ընթերցանության համար նախատեսված բարոյախոսական բնույթի երկ է, որի վերնագիրը մատնանշում է մանկան պատմության և առակային իմաստների համադրությունը։ Առակին բնորոշ այլաբանական ու խորհրդանշական շարադրանքի միջոցով ընթերցողին առաջարկվում է խորհել մարդկային վարքի, բնավորության գծերի և առօրյա կյանքի բարոյական դասերի շուրջ։ Աքլորի կերպարի հիշատակումը կարող է ծառայել որպես կենդանական աշխարհի միջոցով մարդկային հատկանիշներ ներկայացնելու գեղարվեստական միջոց, որը բնորոշ է առակային ավանդույթին։ Մանկան պատմության ձևը ստեղծագործությունը կապում է դաստիարակչական գրականության հետ՝ այն դարձնելով հասկանալի և հետաքրքիր երիտասարդ ընթերցողների համար։ Նման գործերում կարևոր տեղ են զբաղեցնում խոհեմության, ազնվության, աշխատասիրության, պատասխանատվության, բարության և սեփական արարքների հետևանքները գիտակցելու գաղափարները։ Առակային իմաստները նպաստում են ոչ միայն ընթերցանության հմտությունների զարգացմանը, այլև քննադատական մտածողության ու բարոյական դատողության ձևավորմանը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի հայ մանկական գրականության, առակային ստեղծագործության և կրթադաստիարակչական ընթերցանության ավանդույթների ուսումնասիրության տեսանկյունից։
Обновлено. 2026-11-05
Другие предметы
Հայաստան 1979 ։ Համահավաք գրացուցակ
Հրատարակությունը մատենագիտական և տեղեկատու բնույթի աշխատություն է, որը համակարգված ձևով ներկայացնում է Հայաստանի վերաբերյալ որոշակի ժամանակահատվածում հրատարակված գրականությունը և ծառայում որպես համապատասխան նյութերի որոնման ու ուսումնասիրության գործիք։ Այն կազմվել է Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան պետական գրադարանի ինֆորմացիայի և մատենագիտության բաժնի կողմից և նախատեսված է տարբեր ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, գրադարանավարների, մատենագետների, ուսանողների ու Հայաստանի վերաբերյալ գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Գրացուցակում ընդգրկված մատենագիտական տեղեկությունները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանում հրատարակված գրքերի, ուսումնասիրությունների և այլ տպագիր նյութերի շրջանակի մասին։ Նյութերի համակարգված ներկայացումը հեշտացնում է անհրաժեշտ հրատարակությունների հայտնաբերումը, դրանց մատենագիտական տվյալների ճշտումը և թեմատիկ ուսումնասիրությունների համար համապատասխան աղբյուրների ընտրությունը։ Հրատարակությունն արժեքավոր է նաև որպես ժամանակաշրջանի գիտական, հասարակական և մշակութային գործունեությունն արտացոլող տեղեկատվական շտեմարան, քանի որ գրական արտադրանքի ամբողջացումը հնարավորություն է տալիս հետևելու տարբեր գիտակարգերի և ուսումնասիրության ուղղությունների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտագործվել պատմության, մշակույթի, գրականության, լեզվաբանության, հասարակական գիտությունների, արվեստի և այլ ոլորտների վերաբերյալ մատենագիտական հետազոտություններ իրականացնելիս։ Գրացուցակի առանձնահատուկ նշանակությունը պայմանավորված է տարբեր աղբյուրներում և հավաքածուներում առկա նյութերի վերաբերյալ տեղեկությունների մեկ միասնական համակարգում համախմբմամբ, ինչի շնորհիվ ընթերցողը կարող է առավել արագ կողմնորոշվել մեծածավալ գրականության մեջ։ Միաժամանակ հրատարակությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է գրքի և տպագրության պատմության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով վերականգնել տվյալ ժամանակաշրջանի հրատարակչական պատկերը, ուսումնասիրել գիտական ու մշակութային հետաքրքրությունների հիմնական ուղղությունները և կատարել վիճակագրական կամ համեմատական վերլուծություններ։ Իր կառուցվածքով և նշանակությամբ այն ոչ թե մեկ թեմայի վերաբերյալ շարադրանք է, այլ տեղեկությունների կազմակերպված հավաքածու, որի հիմնական նպատակն է ապահովել գրականության մատենագիտական հաշվառում, որոնում և հետագա գիտական օգտագործում։
Обновлено. 2026-09-29
Медицина
Нейронные механизмы сенсоневральной тугоухости, вызванной аминогликозидными антибиотиками, и ее коррекция таурином
Աշխատությունը նվիրված է սենսոնյուրալ խանգարման (sensorineural hearing loss) նեյրոնալ մեխանիզմների ուսումնասիրմանը, որը առաջանում է ամինոգլիկոզիդային հակաբիոտիկների ազդեցությամբ, և դրա հնարավոր ուղղման մեթոդներին՝ հատկապես тауրինի կիրառմամբ։ Գրքում ներկայացվում են աուդիտոր նեյրոնների և ունկների բջիջների վնասման ուղիները, նեյրոտոքսիկ ազդեցության բիոքիմիական և էլեկտրոֆիզիոլոգիական հատկանիշները, ինչպես նաև լսողական նեյրոնների վնասվածքի աստիճանի գնահատման մեթոդները։ Հեղինակը վերլուծում է тауրինի պաշտպանիչ և վերականգնող ազդեցությունը՝ ներկայացնելով փորձնական մոդելների տվյալները, ներառյալ լսողական խթանման փորձերը, արյան շրջանառության փոփոխությունները և հիստոքիմիական ուսումնասիրությունները։ Աշխատությունը նաև ընդգրկում է դեղաչափերի, կիրառման եղանակների և ազդեցության ժամանակային պրոֆիլի օպտիմալացման առաջարկություններ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նեյրոֆիզիոլոգների, օտոլարինգոլոգների, фармакոլոգների և կլինիկական հետազոտողների համար՝ նպաստելով հակաբիոտիկների հետ կապված լսողական կողմնակի ազդեցությունների կանխարգելմանը և բուժման արդյունավետության բարձրացմանը։
Обновлено. 2026-09-18
Другие предметы
Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1989, Հոկտեմբեր, թիվ 10)
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։
Обновлено. 2026-09-21
Философия
Մարդկային իմաստություն․ ինչպես ճիշտ օգտագործել բանականությունը, դառնալ կատարյալ մարդ և հասնել մեծության
Սույն աշխատությունը նվիրված է մարդկային իմաստության, բանականության ճիշտ կիրառման, անձնային կատարելագործման և մարդկային մեծության հասնելու գաղափարներին։ Այն ներկայացնում է մարդու մտավոր ու բարոյական զարգացման հիմնախնդիրները՝ ընդգծելով գիտելիքի, խոհեմության, ինքնաճանաչման և առաքինության կարևորությունը անհատի ձևավորման ու հասարակական կյանքում նրա դիրքի հաստատման գործում։ Գրքի վերնագիրն արտահայտում է ստեղծագործության հիմնական նպատակը՝ սովորեցնել մարդուն ճիշտ գործածել իր բանականությունը, կատարելագործել բնավորությունը և իր ընդունակությունների ու արժանիքների շնորհիվ հասնել բարձր նպատակների։ Աշխատության գաղափարական հիմքում ընկած է այն համոզմունքը, որ մարդկային կատարելությունը միայն բնատուր ընդունակությունների կամ արտաքին հաջողությունների արդյունք չէ, այլ շարունակական մտավոր աշխատանքի, բարոյական ինքնադաստիարակության, փորձի և սեփական վարքի գիտակցված կատարելագործման հետևանք։ Մարդկային իմաստությունը դիտարկվում է որպես գիտելիքի և կյանքի փորձի միասնություն, որը մարդուն հնարավորություն է տալիս տարբերակելու օգտակարն ու վնասակարը, ճիշտն ու սխալը, էականն ու երկրորդականը։ Բանականության ճիշտ կիրառումը ենթադրում է ոչ միայն մտածելու և դատելու կարողություն, այլև սեփական մտքերը վերահսկելու, որոշումների հետևանքները կանխատեսելու և գործողություններում խոհեմություն ցուցաբերելու հմտություն։ Մարդը պետք է սովորի առաջնորդվել ոչ թե պահի զգացմունքներով, անզուսպ ցանկություններով կամ արտաքին ազդեցություններով, այլ բանականությամբ, բարոյական սկզբունքներով և սեփական խղճի թելադրանքով։ Այս տեսանկյունից իմաստությունը ներկայացվում է որպես կյանքի բոլոր բնագավառներում ճիշտ կողմնորոշվելու անհրաժեշտ պայման։ Աշխատության կարևոր գաղափարական ուղղություններից մեկը կատարյալ մարդու ձևավորման խնդիրն է։ Մարդկային կատարելությունը ներկայացվում է որպես մտավոր, բարոյական և հոգևոր հատկանիշների ներդաշնակ զարգացում։ Գիտելիքը, եթե զուգակցված չէ առաքինության հետ, չի կարող ապահովել մարդու ամբողջական զարգացումը, իսկ բարոյական արժանիքները պահանջում են գիտակցված մտածողություն և սեփական գործողությունների նկատմամբ պատասխանատվություն։ Մարդը պետք է ձգտի ազնվության, արդարամտության, չափավորության, համեստության, համբերության, աշխատասիրության և ճշմարտասիրության։ Այս հատկանիշները ոչ միայն ձևավորում են անհատի բնավորությունը, այլև պայմանավորում նրա հարաբերությունները շրջապատի հետ։ Ինքնակատարելագործման գործընթացը ենթադրում է սեփական թերությունների ճանաչում, սխալների գիտակցում, դրանցից դասեր քաղելու կարողություն և շարունակական ձգտում դեպի ավելի բարձր բարոյական ու մտավոր մակարդակ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև ինքնատիրապետման գաղափարը։ Մարդը պետք է կարողանա կառավարել իր ցանկությունները, հաղթահարել ծուլությունը, զսպել բարկությունը, խուսափել նախանձից և չտրվել անհիմն հպարտությանը։ Այսպիսի մոտեցումը մարդկային արժանապատվությունը կապում է ոչ թե արտաքին դիրքի կամ նյութական հարստության, այլ ներքին ուժի, խոհեմության և բարոյական կայունության հետ։ Վերնագրում առանձնացված մեծության հասնելու գաղափարը նույնպես ունի խորքային բարոյափիլիսոփայական նշանակություն։ Մեծությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես հասարակական բարձր դիրքի, ճանաչման կամ նյութական հաջողության ձեռքբերում, այլև որպես մարդու ընդունակությունների լիարժեք դրսևորում, գիտելիքի կուտակում, նպատակասլաց աշխատանք և հասարակության համար օգտակար գործունեություն։ Մարդու իսկական արժեքը պայմանավորված է իր կարողությունները գործնականում կիրառելու, դժվարությունները հաղթահարելու և իր գործունեությամբ դրական ազդեցություն ունենալու հնարավորությամբ։ Այս իմաստով մեծության ձգտումը պահանջում է նպատակների հստակ գիտակցում, հաստատակամություն, կարգապահություն և ժամանակի արդյունավետ օգտագործում։ Աշխատանքի ու ջանասիրության գաղափարը միահյուսվում է մարդկային արժանիքների ձևավորման հետ, քանի որ նշանակալի ձեռքբերումները պահանջում են շարունակական ջանքեր և սեփական հնարավորությունների հետևողական զարգացում։ Աշխատության բարոյախոսական ուղղվածության մեջ կարևոր է նաև հասարակական հարաբերությունների խնդիրը։ Մարդը հասարակության անդամ է, և նրա կատարելագործումը չի կարող սահմանափակվել միայն անձնական հաջողություններով։ Խոհեմությունը պետք է արտահայտվի նաև ուրիշների նկատմամբ արդար և հարգալից վերաբերմունքի, բարեկամության պահպանման, փոխադարձ վստահության և հասարակական պարտականությունների գիտակցման մեջ։ Մարդկային հարաբերությունների հիմքում պետք է լինեն անկեղծությունը, հավատարմությունը, գթասրտությունը և փոխադարձ օգնությունը։ Այս սկզբունքները հնարավորություն են տալիս անհատական առաքինությունները կապելու հասարակական բարօրության հետ՝ ընդգծելով, որ իմաստուն մարդը ոչ միայն հոգ է տանում սեփական զարգացման մասին, այլև գիտակցում է իր պատասխանատվությունը շրջապատի նկատմամբ։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում առանձնահատուկ նշանակություն ունի կրթության և գիտելիքի դերը։ Մարդու մտավոր զարգացումը պահանջում է ընթերցանություն, ուսումնասիրություն, դիտարկում և փորձի վերլուծություն։ Գիտելիքը պետք է ոչ միայն կուտակել, այլև կարողանալ այն կիրառել կյանքի տարբեր իրավիճակներում։ Ուսումնասիրելու և սովորելու մշտական ձգտումը դիտարկվում է որպես մարդկային առաջընթացի կարևոր պայման, իսկ դատողության ինքնուրույնությունը՝ որպես մտավոր հասունության արտահայտություն։ Այս առումով իմաստությունը չի նույնացվում պարզապես տեղեկությունների կամ գիտելիքների մեծ պաշարի հետ. այն ենթադրում է ձեռք բերված գիտելիքի ճիշտ գնահատում և նպատակային օգտագործում։ Գրական-գաղափարական առումով աշխատությունը պատկանում է եվրոպական բարոյափիլիսոփայական և խրատական գրականության այն ավանդույթին, որը մարդու անհատական կատարելագործումը դիտարկում է որպես բանականության, գիտելիքի և առաքինության միասնության արդյունք։ Նման գրականությանը բնորոշ են ընդհանուր փիլիսոփայական դատողությունները, բարոյական սկզբունքների մեկնաբանությունը, գործնական խորհուրդները և մարդու վարքագծի վերաբերյալ ընդհանրացումները։ Շարադրանքի հիմնական նպատակն է ընթերցողին ոչ միայն տեղեկություններ հաղորդել, այլև խթանել ինքնուրույն մտածողությունը, ինքնաքննությունը և սեփական կյանքի նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունքը։ Վերնագրի ընդարձակ բացատրական ձևակերպումն ինքնին ունի ծրագրային նշանակություն, քանի որ հստակ ներկայացնում է գրքի դաստիարակչական նպատակը՝ բանականության ճիշտ գործածումից մինչև անձնային կատարելագործում և հասարակական մեծության հասնելու ձգտում։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը կարևոր տեղ ունի XIX դարի հայ լուսավորչական և բարոյախոսական գրականության զարգացման համատեքստում։ Վենետիկի Սուրբ Ղազարի Մխիթարյան միաբանությունը նշանակալի դեր է ունեցել հայ մտավոր կյանքի, կրթության, թարգմանական գրականության և գիտական մտքի զարգացման գործում։ Միաբանության հրատարակչական գործունեությունը նպաստել է եվրոպական փիլիսոփայական, բարոյագիտական և կրթական գաղափարների տարածմանը հայ ընթերցողների շրջանում։ Այսպիսի աշխատությունները կարևոր դեր են ունեցել հայ հասարակության կրթական ու բարոյական դաստիարակության գործում՝ ընթերցողին ծանոթացնելով մարդու բանական կարողությունների, անհատական զարգացման և հասարակական պատասխանատվության վերաբերյալ եվրոպական մտքի ավանդույթներին։ Դրանք արտացոլում են այն ժամանակաշրջանի կրթական իդեալը, որի համաձայն՝ գիտելիքը պետք է ծառայեր ոչ միայն մտավոր զարգացմանը, այլև մարդու բնավորության կատարելագործմանը և հասարակության առաջընթացին։ Հայերեն նման գրականության տարածումը նպաստել է նաև աշխարհիկ բարոյագիտական բառապաշարի հարստացմանը, փիլիսոփայական հասկացությունների զարգացմանը և հայերեն մտավոր խոսքի արտահայտչական հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայագիտության, փիլիսոփայության, բարոյագիտության, գրականագիտության և հայ գրքի պատմության ուսումնասիրողների համար։ Այն կարող է դիտարկվել որպես XIX դարի հայերեն խրատական ու իմաստասիրական գրականության ուշագրավ օրինակ, որը ներկայացնում է անհատական կատարելագործման և բանականության դաստիարակության գաղափարների տարածումը հայ մշակութային միջավայրում։ Ընթերցողական արժեքը պայմանավորված է բարձրացված հարցերի համամարդկային և ժամանակից անկախ բնույթով։ Բանականության ճիշտ կիրառումը, գիտելիքի ձեռքբերումը, բնավորության կատարելագործումը, նպատակասլացությունը և հասարակության մեջ արժանի տեղ զբաղեցնելու ձգտումը շարունակում են մնալ մարդու զարգացման կարևոր հիմնախնդիրներ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել փիլիսոփայական և դաստիարակչական գրականության ընթերցողներին, ինքնակրթությամբ զբաղվողներին, ինչպես նաև հայ լուսավորական մտքի պատմությամբ հետաքրքրվողներին։ Իր գաղափարական ուղղվածությամբ այն կարևորում է այն սկզբունքը, որ մարդու իսկական մեծությունը պայմանավորված է ոչ միայն նրա մտավոր կարողություններով ու ձեռքբերումներով, այլև այդ կարողությունները բարոյապես ճիշտ և հասարակության համար օգտակար նպատակների ծառայեցնելու ունակությամբ։
Обновлено. 2026-11-13
История
Հայ ազգագրության աղբյուրներ (Հնագույն շրջանից մինչև XVIII դ. երկրորդ կես)
Այս գիրքը ներկայացնում է հայ ազգագրության աղբյուրների համակարգված ժողովածու՝ ընդգրկելով հնագույն շրջանից մինչև XVIII դարի երկրորդ կեսը։ Այն ներառում է պատմական, գրական, եկեղեցական և ճանապարհորդական վկայություններ, որոնք վերաբերում են հայ ժողովրդի կենցաղին, սովորույթներին, հավատալիքներին և սոցիալական կազմակերպմանը։ Գրքում վերլուծվում են տարբեր աղբյուրների՝ մատենագրական, օտար հեղինակների և տեղական ավանդույթների տվյալները՝ որպես ազգագրական նյութի ուսումնասիրության հիմք։ Հեղինակը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում ժողովրդական մշակույթի ձևերին՝ ծեսեր, տոնակատարություններ, ընտանեկան հարաբերություններ և հասարակական վարքագծի առանձնահատկություններ։ Նյութը կարևոր աղբյուրագիտական հիմք է հայ ազգագրության և մշակութային պատմության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով վերականգնել հայ ժողովրդի ավանդական կյանքի ամբողջական պատկերը տարբեր դարաշրջաններում։
Обновлено. 2026-09-16