Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionMathematics
Теория явлений упорядочения в кристаллах с позиционным и ориентационным беспорядком
Աշխատանքը նվիրված է դիրքային և կողմնորոշիչ անկարգավորվածությամբ բյուրեղներում կարգավորման երևույթների տեսական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում բյուրեղային համակարգերում մասնիկների կամ կառուցվածքային միավորների անկանոն բաշխման և դրանց հետագա կարգավորման գործընթացների ուսումնասիրությունն է՝ նպատակ ունենալով բացահայտել այդ երևույթների ընդհանուր օրինաչափությունները և ֆիզիկական մեխանիզմները։ Ուսումնասիրվում է, թե ինչպես կարող են ջերմաստիճանի, փոխազդեցությունների, արտաքին պայմանների և բյուրեղային կառուցվածքի փոփոխությունները հանգեցնել համակարգի սկզբնական անկարգ վիճակից ավելի կարգավորված վիճակի անցմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դիրքային անկարգավորվածությանը, որի դեպքում բյուրեղային ցանցի տարբեր հանգույցներում մասնիկների կամ ատոմների դասավորությունը լիովին որոշված չէ, և կողմնորոշիչ անկարգավորվածությանը, երբ մոլեկուլների կամ կառուցվածքային խմբերի տարածական կողմնորոշումները կարող են տարբեր լինել։ Աշխատանքը կարող է հիմնվել վիճակագրական ֆիզիկայի և թերմոդինամիկայի մեթոդների վրա՝ նկարագրելու կարգավորման փուլային անցումները, հավասարակշռային վիճակները և համակարգի կառուցվածքային պարամետրերի փոփոխությունը։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից է կարգավորվածության աստիճանի քանակական նկարագրությունը և համապատասխան կարգավորման պարամետրերի որոշումը, որոնց միջոցով հնարավոր է հետևել համակարգի կառուցվածքային վերափոխումներին։ Ուսումնասիրվում են նաև դիրքային և կողմնորոշիչ կարգավորման փոխազդեցությունները, քանի որ այդ երկու տեսակի կարգավորվածությունը կարող են փոխկապակցված լինել և առաջացնել ավելի բարդ փուլային վարք։ Կարևորվում է անկարգության ազդեցությունը բյուրեղների ջերմային, կառուցվածքային և այլ ֆիզիկական հատկությունների վրա, ինչպես նաև համակարգի ազատ էներգիայի և կայունության փոփոխությունների վերլուծությունը։ Տեսական մոդելների միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել տարբեր տեսակի բյուրեղային համակարգերում կարգավորման գործընթացների ընդհանուր առանձնահատկությունները և սահմանել այն պայմանները, որոնց դեպքում առաջանում են տարբեր կարգավորված փուլեր։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ անկարգավորված բյուրեղների ֆիզիկական հատկությունների կանխատեսման, փուլային անցումների մեխանիզմների բացահայտման և բարդ պինդմարմնային համակարգերի տեսական նկարագրության կատարելագործման համար։ Исследование կարող է օգտակար լինել բյուրեղագիտության, նյութագիտության և վիճակագրական ֆիզիկայի խնդիրների ուսումնասիրման համար՝ ընդլայնելով պատկերացումները անկարգավորված համակարգերում կառուցվածքային կարգավորման գործընթացների վերաբերյալ։
Updated: 2026-09-09
Literature
Մխիթար Գոշի առակները
Ժողովածուն ներկայացնում է հայ միջնադարյան գրականության նշանավոր ներկայացուցիչ Մխիթար Գոշի առակագրական ժառանգությունը, որն առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում հայ գեղարվեստական և խրատական գրականության պատմության մեջ։ Նրա առակներում կենդանիների, մարդկանց և այլ կերպարների միջոցով բացահայտվում են մարդկային բնավորության առանձնահատկությունները, հասարակական հարաբերությունները, բարու և չարի հակադրությունը, արդարության, խոհեմության ու պատասխանատվության նշանակությունը։ Պատմությունները հաճախ ունեն խորհրդանշական բնույթ․ կերպարների գործողություններն ու փոխհարաբերությունները ներկայացնում են մարդկային կյանքի տարբեր իրավիճակներ և ընթերցողին հնարավորություն տալիս դրանցից հետևություններ անելու։ Հեղինակի ստեղծագործություններին բնորոշ են սեղմ պատումը, պատկերավոր արտահայտությունը, դիպուկ դիտարկումները և բարոյական եզրահանգումները։ Առակների միջոցով արծարծվում են նաև իշխանության, հասարակական կարգի, մարդկային թուլությունների, փոխադարձ վստահության և արդար դատողության հարցեր։ Մխիթար Գոշի առակագրությունը կարևոր է ոչ միայն իր գեղարվեստական արժեքով, այլև միջնադարյան հայ հասարակության մտածողության, արժեքային պատկերացումների և աշխարհայացքի ուսումնասիրության համար։ Ժողովածուն հնարավորություն է տալիս ճանաչելու հայ առակագրության հարուստ ավանդույթը և հասկանալու, թե ինչպես է գրական պատումը ծառայել բարոյական ու հասարակական գաղափարների փոխանցմանը։
Updated: 2026-11-04
Other Subjects
Գրադարանագիտական և մատենագիտական գրականություն։ Մատենագիտական ինֆորմացիա
Հրատարակությունը նվիրված է գրադարանագիտության և մատենագիտության բնագավառներում լույս տեսած մասնագիտական գրականության վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկատվության հավաքագրմանը, համակարգմանը և ներկայացմանը։ Այն ունի տեղեկատվական և մասնագիտական-մատենագիտական բնույթ՝ նպատակ ունենալով գրադարանային ոլորտի աշխատակիցներին, մատենագետներին և հետազոտողներին ծանոթացնել համապատասխան գիտական, մեթոդական ու գործնական հրատարակություններին։ Դիտարկվում են գրադարանային գործի կազմակերպման, գրադարանային ֆոնդերի համալրման և պահպանման, գրականության մշակման, դասակարգման ու գրացուցակավորման, ընթերցողների սպասարկման և մատենագիտական գործունեության զարգացման հետ առնչվող նյութերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մասնագիտական գրականության մատենագիտական նկարագրությանը, թեմատիկ խմբավորմանը և տեղեկատվության որոնումն ու օգտագործումը հեշտացնող սկզբունքներին։ Հրատարակությունը կարող է ներառել գրքերի, գիտական հոդվածների, մեթոդական ձեռնարկների, տեղեկատուների և այլ մասնագիտական նյութերի վերաբերյալ մատենագիտական տվյալներ։ Կարևորվում են գրադարանագիտական հետազոտությունների արդյունքների տարածումը, մասնագիտական փորձի փոխանակումը, գրադարանային աշխատանքի նոր մեթոդների ուսումնասիրությունը և մատենագիտական սպասարկման կատարելագործումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տեղեկատվական ռեսուրսների կազմակերպման, գրադարանների գործունեության արդյունավետության և մասնագիտական կրթության համար անհրաժեշտ գրականության ընտրության հարցերին։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես օժանդակ տեղեկատվական աղբյուր գրադարանային և մատենագիտական աշխատանքների պլանավորման, մասնագիտական ինքնակրթության և գիտահետազոտական գործունեության համար։ Այն նախատեսված է գրադարանավարների, մատենագետների, տեղեկատվական ծառայությունների մասնագետների, գրադարանագիտության դասախոսների, հետազոտողների և ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-12
Biology
Исследование загрязненности объектов окружающей среды города Еревана яйцами возбудителей аскаридатозов плотоядных
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Երևանի քաղաքային միջավայրի օբյեկտների աղտոտվածության ուսումնասիրությանը՝ մսակեր կենդանիների ասկարիդատոզների հարուցիչների ձվերով։ Գրքում ուսումնասիրվում են մակաբուծային հիվանդությունների տարածման առանձնահատկությունները, շրջակա միջավայրում հարուցիչների պահպանման պայմանները և կենդանիների ու մարդկանց առողջության վրա դրանց հնարավոր ազդեցությունները։ Հեղինակը վերլուծում է քաղաքային տարբեր տարածքների, հողի և շրջակա միջավայրի այլ բաղադրիչների մակաբուծաբանական վիճակը՝ կիրառելով լաբորատոր հետազոտությունների և համաճարակաբանական գնահատման մեթոդներ։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են մակաբույծների հայտնաբերման եղանակները, աղտոտվածության մակարդակի գնահատման արդյունքները, ինչպես նաև կանխարգելիչ միջոցառումների և սանիտարահիգիենիկ վերահսկողության կարևորությունը։ Ուսումնասիրությունը նպաստում է կենդանիների շրջանում մակաբուծային հիվանդությունների տարածման օրինաչափությունների բացահայտմանը և քաղաքային միջավայրում կենսաբանական անվտանգության ապահովման միջոցների կատարելագործմանը։ Գիրքը նախատեսված է անասնաբույժների, մակաբուծաբանների, կենսաբանների, էկոլոգների, սանիտարահիգիենիկ ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների և կենդանիների առողջության ու շրջակա միջավայրի պահպանության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-08-13
History
Ադրբեջանական Դեմոկրատական Հանրապետության կովկասյան քաղաքականությունը 1918-1920 թթ.
Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետության արտաքին և ներքին քաղաքականությանը Կովկասյան տարածաշրջանում 1918-1920 թվականներին, առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով տարածաշրջանային ուժերի, ազգային և միջազգային շահերի փոխհարաբերություններին։ Աշխատությունը վերլուծում է Ադրբեջանի վարչական, ռազմական և դիվանագիտական ռազմավարությունները՝ փորձում հասկանալ, թե ինչպես երիտասարդ պետությունը փորձում էր ամրապնդել իր ինքնիշխանությունը և պաշտպանել պետական շահերը amid համակողմանի քաղաքական ճգնաժամերի և ռազմական հակամարտությունների։ Ուսումնասիրության մեջ ընդգրկվում են Հայաստանի, Վրաստանի, Ռուսաստանի Բելեյչիկ ռեգիոնների հետ հարաբերությունները, ինչպես նաև Օսմանյան կայսրության և Եվրոպական մեծ պետությունների ազդեցությունը տարածաշրջանային քաղաքական պրոցեսների վրա։ Աշխատանքը ուսումնասիրում է also ներքին քաղաքականություն, ազգային փոքրամասնությունների, տնտեսական և սոցիալական պայմանների ազդեցությունը արտաքին քաղաքական որոշումների վրա, ընդգծելով այդ ժամանակաշրջանի բարդ դիվանագիտական ու ռազմավարական դինամիկան, որն ազդել է հետագա տարածաշրջանային զարգացումների վրա և ձևավորել Կովկասյան տարածաշրջանի պատմական ընթացքը։
Updated: 2026-09-19
Culture
Христофор Кара-Мурза и внедрение многоголосия в армянской музыке
Աշխատությունը նվիրված է հայ երաժշտության մեջ բազմաձայնության ձևավորման և տարածման գործընթացին՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Քրիստափոր Կարա-Մուրզայի գործունեությանը և նրա ունեցած նշանակությանը։ Գրքում ուսումնասիրվում է հայ երաժշտական մշակույթի այն ժամանակաշրջանը, երբ ժողովրդական և հոգևոր միաձայն երգեցողության ավանդույթների հիման վրա սկսեցին ձևավորվել բազմաձայն երաժշտության նոր արտահայտչամիջոցներ։ Հեղինակը ներկայացնում է Կարա-Մուրզայի երաժշտական գործունեության պատմական և մշակութային միջավայրը, նրա գաղափարները, ստեղծագործական մոտեցումները և ժողովրդական երգերի մշակման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմաձայնության ներդրման մեթոդներին, երգերի բազմաձայն մշակման առանձնահատկություններին, ձայնային շերտերի փոխհարաբերությանը և ազգային երաժշտական նյութի պահպանման ու վերաիմաստավորման խնդիրներին։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է նաև այն հարցը, թե ինչպես է բազմաձայն երգեցողությունը ներգործել հայ երաժշտական մտածողության զարգացման վրա և ինչ նոր հնարավորություններ է ստեղծել խմբերգային արվեստի համար։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ժողովրդական երաժշտության հավաքագրման, գրառման և մշակման գործընթացներին, քանի որ այդ գործունեությունը նպաստել է ազգային երաժշտական ժառանգության պահպանմանը և դրա ներմուծմանը պրոֆեսիոնալ երաժշտական միջավայր։ Գրքում վերլուծվում են նաև Կարա-Մուրզայի գործունեության պատմական նշանակությունը և նրա ներդրումը հայ խմբերգային մշակույթի ձևավորման գործում՝ այն դիտարկելով հետագա երաժշտական զարգացումների համատեքստում։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող էր եվրոպական բազմաձայնության սկզբունքների և հայկական ավանդական երաժշտական մտածողության համադրումը նպաստել ազգային երաժշտության նոր ձևերի զարգացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել երաժշտագետների, խմբավարների, կոմպոզիտորների, մշակութաբանների, երաժշտական կրթության մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են հայկական խմբերգային արվեստի պատմությամբ և ազգային երաժշտական մշակույթի զարգացման գործընթացներով։
Updated: 2026-08-31