Պողոս Ադրիանապոլսեցին և իր ՚՚Խրատի թանգարան՚՚ երկը

Chemistry

Քիմիա ոլորտի «Քիմիա շտեմարան 2»-ը միջին մակարդակի ուսումնական առաջադրանքների հավաքածու է, որը նախատեսված է քիմիայի հիմքերի վրա կառուցված ավելի խորացված գիտելիքների ամրապնդման և կիրառական հմտությունների զարգացման համար, այստեղ ընդգրկվում են թեմաներ՝ ատոմի կառուցվածքի ավելի մանրամասն ուսումնասիրություն, քիմիական կապերի տեսակներ, պարբերական համակարգի օրենքների կիրառություն, անօրգանական միացությունների դասակարգում, լուծույթներ և դրանց կոնցենտրացիայի հաշվարկներ, ինչպես նաև քիմիական ռեակցիաների հավասարեցում և էներգետիկ փոփոխությունների պարզ վերլուծություն, շտեմարանի առաջադրանքները օգնում են սովորողին զարգացնել հաշվարկային ճշգրտություն, տրամաբանական մտածողություն և քիմիական երևույթների պատճառահետևանքային կապերը հասկանալու կարողություն, և այն հաճախ օգտագործվում է որպես անցումային մակարդակ՝ սկսնակ և առաջադեմ քիմիայի միջև, ապահովելով ավելի ամուր հիմք հետագա խորացված ուսումնասիրության համար։

Culture

Հրատարակությունը մշակույթի և արվեստի բնագավառին վերաբերող ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակն է համակարգված կերպով ներկայացնել Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականությունը։ Այն կազմվել է գիտնականներին, մասնագետներին, գրադարաններին, մշակութային կազմակերպություններին և ընթերցողների լայն շրջանակին անհրաժեշտ տեղեկատվությունը ժամանակին տրամադրելու համար։ Տեղեկատուն ընդգրկում է հայերեն և ռուսերեն լեզուներով հրատարակված համապատասխան գրքեր ու այլ նյութեր, ինչպես նաև հանրապետությունում լույս տեսնող պարբերականների և որոշ կենտրոնական հրատարակությունների մշակույթի ու արվեստի թեմաներով հոդվածների վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկություններ։ Ներկայացվող նյութերի թեմատիկ շրջանակը լայն է և ներառում է մշակույթի պատմությունը, մշակութային շինարարությունը, մշակութալուսավորչական գործունեությունը, թանգարանագիտությունը, պատմության և մշակույթի հուշարձանների պահպանությունը, գրադարանագիտությունն ու մատենագիտությունը, ինչպես նաև արվեստի տարբեր տեսակները՝ գրականություն, թատրոն, երաժշտություն, կերպարվեստ, ճարտարապետություն և այլ ուղղություններ։ Հրատարակության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ գրականությունը դասակարգվում է համակարգված սկզբունքով՝ տասնորդական դասակարգման սխեմայի համաձայն, իսկ առանձին բաժինների ներսում մատենագիտական նկարագրությունները դասավորվում են այբբենական կարգով։ Նկարագրությունների հետ կապված գրադարանային շիֆրերի առկայությունը լրացուցիչ որոնողական նշանակություն է տալիս տեղեկատուին՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ հրատարակությունների հայտնաբերումն ու դրանց հետագա օգտագործումը գրադարանային ֆոնդերում։ Որպես ընթացիկ տեղեկատու՝ այն հնարավորություն է տալիս հետևելու որոշակի ժամանակահատվածում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրապարակվող գրականության ընթացքին, բացահայտելու առավել ակտիվ ուսումնասիրվող թեմաները և կողմնորոշվելու գիտական ու մասնագիտական տեղեկատվության աճող հոսքում։ Միաժամանակ այն արժեքավոր աղբյուր է տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և գիտական կյանքի ուսումնասիրության համար, քանի որ մատենագիտական գրառումների ամբողջությունը պատկերացում է տալիս այն թեմաների, հեղինակների, հրատարակությունների և գիտական ուղղությունների մասին, որոնք արտացոլվել են ժամանակի տեղեկատվական դաշտում։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես սկզբնաղբյուր հետազոտական աշխատանքի համար՝ օգնելով կազմել գրականության ցանկեր, հայտնաբերել անհրաժեշտ աղբյուրներ, ուսումնասիրել խորհրդահայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գիտական ու մասնագիտական գրականության զարգացումը և հետազոտել տվյալ ժամանակաշրջանի գրադարանամատենագիտական համակարգը։ Այն հատկապես օգտակար է արվեստաբանների, մշակութաբանների, գրականագետների, պատմաբանների, գրադարանագետների, մատենագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

History

Հայ ժողովրդի պատմության քրեստոմատիա. Հատոր 2-ը աղբյուրագիտական ժողովածու է, որը շարունակում է առաջին հատորի տրամաբանությունը և ներառում է հայ ժողովրդի պատմության հետագա փուլերի վերաբերյալ սկզբնաղբյուրների ընտրանի՝ հիմնականում ընդգրկելով նոր և նորագույն շրջանը, որտեղ ներկայացվում են քաղաքական, սոցիալական և մշակութային գործընթացները արտացոլող փաստաթղթեր, պատմիչների վկայություններ, պաշտոնական արձանագրություններ և հրապարակախոսական նյութեր, աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Օսմանյան և Ռուսական կայսրությունների ազդեցության տակ ձևավորված պատմական իրավիճակին, ազգային-ազատագրական շարժումներին, Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ստեղծմանն ու գործունեությանը, ինչպես նաև 20-րդ դարի սկզբի ճակատագրական իրադարձություններին, ներառյալ պատերազմական և ժողովրդագրական ծանր փոփոխությունները, միաժամանակ նյութերը ուղեկցվում են գիտական մեկնաբանություններով, որոնք օգնում են հասկանալ աղբյուրների տարբեր տեսակետները, դրանց արժանահավատությունը և պատմական համատեքստը, աշխատությունը ծառայում է որպես կարևոր ուսումնական և հետազոտական գործիք՝ զարգացնելով աղբյուրների քննադատական ընթերցման հմտությունները և խորացնելով հայ ժողովրդի նորագույն պատմության ընկալումը։

Psychology

Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է մոր ագրեսիվ վարքի հոգեբանական պատճառները և դրանց կանխարգելման հնարավոր ուղիները՝ ընդգծելով անձնային, սոցիալական և իրավիճակային գործոնների փոխազդեցությունը։ Նշվում է, որ նման վարքագիծը հաճախ կապված է երկարատև հուզական լարվածության, քրոնիկական սթրեսի, հոգնածության և ծնողական բեռնվածության բարձր մակարդակի հետ, երբ բավարար ռեսուրսներ չեն մնում հուզական ինքնակարգավորման համար։ Կարևորվում են նաև անձնային գործոնները՝ ցածր սթրեսակայունությունը, ինքնահսկման դժվարությունները, չլուծված ներքին կոնֆլիկտները, ինչպես նաև սեփական մանկական փորձառություններում բռնության կամ անբավարար խնամքի ազդեցությունը, որոնք կարող են ձևավորել ագրեսիայի արտահայտման կայուն մոդելներ։ Վերլուծվում է, որ սոցիալական աջակցման պակասը, ընտանիքում կոնֆլիկտային հարաբերությունները, տնտեսական դժվարությունները և զուգընկերոջ կողմից անբավարար ներգրավվածությունը կարող են զգալիորեն բարձրացնել ագրեսիվ արձագանքների հավանականությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև հուզական սպառման և ծնողական բեռնվածության համախտանիշին, որը հաճախ ուղեկցվում է գրգռվածությամբ և վերահսկողության կորուստի դրվագներով։ Կանխարգելման համատեքստում ընդգծվում է հոգեբանական աջակցության, սթրեսի կառավարման հմտությունների զարգացման, ծնողական կրթության և սոցիալական աջակցության համակարգերի կարևորությունը, ինչպես նաև ընտանեկան հաղորդակցության բարելավումը և էմոցիոնալ բեռի հավասարակշռումը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ մոր ագրեսիվ վարքը բազմագործոնային երևույթ է, որի արդյունավետ կանխարգելումը հնարավոր է միայն անհատական հոգեբանական աշխատանքների և սոցիալական աջակցության համալիր կիրառման միջոցով։

Pedagogy

Այս գիրքը ներկայացնում է մաթեմատիկայի դասավանդման մեթոդիկան՝ որպես մանկավարժական գիտակարգ, որը ուսումնասիրում է մաթեմատիկայի ուսուցման նպատակները, բովանդակությունը, մեթոդները և կազմակերպման ձևերը։ Գրքում քննարկվում են ուսուցման հիմնական սկզբունքները՝ մատչելիություն, գիտակցվածություն, համակարգվածություն և կիրառական ուղղվածություն։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև դասի կառուցվածքին, ուսուցման ժամանակակից տեխնոլոգիաներին, խնդիրների լուծման մեթոդներին և սովորողների մտածողության զարգացման ուղիներին։ Նյութում ներկայացվում են տարբեր տարիքային խմբերի համար մաթեմատիկայի ուսուցման առանձնահատկությունները, գնահատման համակարգերը և ուսուցչի դերի կարևորությունը ուսումնական գործընթացում։ Գիրքը համադրում է տեսական մանկավարժական մոտեցումները և գործնական մեթոդները՝ նպատակ ունենալով աջակցել արդյունավետ և ժամանակակից մաթեմատիկայի ուսուցման կազմակերպմանը։

Law

Գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի միջնադարյան իրավունքի զարգացման և առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը Ժ-ԺԳ դարերի ընթացքում։ Այս ժամանակաշրջանը հայկական իրավական մտքի և իրավակարգավորման պատմության մեջ կարևոր փուլ է, քանի որ այն ընդգրկում է քաղաքական, սոցիալական և տնտեսական նշանակալի փոփոխությունների ժամանակաշրջան, երբ հայկական տարբեր իշխանություններում և թագավորություններում ձևավորվում ու կիրառվում էին հասարակական հարաբերությունները կարգավորող բազմաբնույթ իրավական նորմեր։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է ներկայացնել միջնադարյան հայկական իրավունքի աղբյուրները, դրա հիմնական ճյուղերն ու ինստիտուտները, ինչպես նաև պարզել դրանց ձևավորման վրա ազդած պատմական և հասարակական գործոնները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է իրավական աղբյուրների ուսումնասիրությունը։ Դրանց թվում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն հայկական իրավագիտական երկերը, եկեղեցական կանոնները, աշխարհիկ իշխանությունների իրավական ակտերը, դատական և վարչական պրակտիկային վերաբերող նյութերը, ինչպես նաև ժամանակագրական ու պատմագրական աղբյուրներում պահպանված տեղեկությունները։ Այդ աղբյուրների համադրումը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու այն իրավական միջավայրը, որի պայմաններում կարգավորվում էին հասարակության տարբեր շերտերի փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել եկեղեցական և աշխարհիկ իրավունքի փոխհարաբերությանը։ Միջնադարյան հայկական հասարակության մեջ Հայ եկեղեցին կարևոր դեր էր կատարում ոչ միայն հոգևոր, այլև հասարակական և իրավական կյանքում։ Կանոնական իրավունքի նորմերը կարգավորում էին ամուսնության, ընտանիքի, ժառանգության, բարոյական վարքի և եկեղեցական հարաբերությունների մի շարք հարցեր, իսկ աշխարհիկ իրավական կարգավորումները վերաբերում էին սեփականությանը, պարտավորություններին, հանցագործություններին, պատժին և այլ հասարակական հարաբերություններին։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև սեփականության և հողատիրության իրավական հարաբերությունները, քանի որ միջնադարյան հասարակության տնտեսական կառուցվածքում հողը հիմնական հարստություններից էր։ Կարևոր են նաև ժառանգության, պայմանագրային հարաբերությունների, պարտավորությունների և առևտրային գործունեության իրավական կարգավորումները, որոնք արտացոլում են ժամանակաշրջանի տնտեսական կյանքի առանձնահատկությունները։ Քրեական իրավունքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու միջնադարյան հասարակության կողմից վտանգավոր համարվող արարքների շրջանակը, դրանց համար նախատեսված պատժատեսակները և պատժի կիրառման սկզբունքները։ Կարող են դիտարկվել նաև դատավարական գործընթացների առանձնահատկությունները, ապացույցների տեսակները, դատարանների իրավասությունը և դատական իշխանության իրականացման ձևերը։ Իրավական համակարգի զարգացման ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս նկատել, որ միջնադարյան հայկական իրավունքը ձևավորվել է ինչպես տեղական իրավական ավանդույթների, այնպես էլ քրիստոնեական, բյուզանդական և տարածաշրջանային իրավական մշակույթների ազդեցության պայմաններում։ Միաժամանակ այն պահպանել է սեփական առանձնահատկությունները և արտահայտել հայկական հասարակության սոցիալական կառուցվածքը, կրոնական պատկերացումները և տնտեսական հարաբերությունները։ Ժ-ԺԳ դարերի ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս հետևելու իրավական ինստիտուտների զարգացմանը տարբեր քաղաքական պայմաններում և բացահայտելու դրանց շարունակականությունն ու փոփոխությունները։ Աշխատության կարևորությունը նաև այն է, որ միջնադարյան իրավունքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել հայ ժողովրդի պետական, հասարակական և մշակութային պատմության մասին։ Իրավական նորմերը ոչ միայն կարգավորում էին հարաբերությունները, այլև արտացոլում էին տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական արժեքները, իշխանության կառուցվածքը, սոցիալական շերտավորումը և մարդու ու համայնքի փոխհարաբերությունների ընկալումները։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Ժ-ԺԳ դարերի հայկական իրավական մշակույթը որպես բազմաշերտ համակարգ, որտեղ փոխկապակցված էին աշխարհիկ և եկեղեցական իրավունքը, ավանդական սովորութային նորմերը և գրավոր իրավական աղբյուրները։ Թեման կարևոր նշանակություն ունի հայ իրավունքի պատմության, միջնադարյան Հայաստանի հասարակական կառուցվածքի և հայկական իրավական մտքի զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրման համար։