Պռոշյան. Երկեր

History

Պատմագիտական և ռազմապատմական բնույթի այս աշխատությունը նվիրված է Խորհրդային Հայաստանի զավակների մասնակցությանը Լենինգրադի պաշտպանությանը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ Քննության են առնվում Լենինգրադի պաշտպանության պատմական հանգամանքները, քաղաքի շրջափակման և ռազմական գործողությունների ընդհանուր ընթացքը, ինչպես նաև խորհրդային տարբեր հանրապետությունների ներկայացուցիչների մասնակցությունը պաշտպանական մարտերին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանից զորակոչված զինվորների, սպաների և ռազմական մասնագետների ծառայությանը, նրանց կատարած մարտական առաջադրանքներին և Լենինգրադի պաշտպանության գործում ունեցած ներդրմանը։ Դիտարկվում են հայ զինծառայողների անձնական պատմությունները, ռազմաճակատային գործունեության առանձնահատկությունները, մարտական ընկերակցության դրսևորումները և պատերազմի պայմաններում ցուցաբերած տոկունությունը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում կարող են ներկայացվել արխիվային փաստաթղթեր, զինվորական հուշագրություններ, նամակներ, կենսագրական տեղեկություններ և պատմական վկայություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս լուսաբանելու Լենինգրադի պաշտպանության մասնակից հայերի գործունեությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ռազմաճակատի և թիկունքի փոխհարաբերություններին, պատերազմի տարիներին Հայաստանի բնակչության մասնակցությանը ընդհանուր ռազմական ջանքերին և պատմական հիշողության պահպանման հիմնախնդիրներին։ Կարևորվում է Լենինգրադի պաշտպանության պատմության ուսումնասիրությունը հայ ժողովրդի՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցության և խորհրդային ժամանակաշրջանի ռազմապատմական ժառանգության համատեքստում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի պատմության, Հայաստանի նորագույն պատմության, ռազմական պատմագիտության և հայ զինծառայողների կենսագրությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Chemistry

Քիմիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ջրածնի պերօքսիդի, ջրի և քլորաջրածնի մասնակցությամբ ցածրջերմաստիճանային քիմիական տրանսպորտային ռեակցիաների ընթացքի և օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում նյութերի տեղափոխման մեխանիզմները գազային և պինդ փուլերի փոխազդեցության պայմաններում, ռեակցիոն միջավայրի կազմի ազդեցությունը և համապատասխան հավասարակշռային գործընթացների առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջերմաստիճանի, ճնշման, ռեագենտների հարաբերակցության և քիմիական ակտիվության ազդեցությանը նյութի տեղափոխման ուղղության ու արդյունավետության վրա։ Վերլուծվում են միջանկյալ միացությունների առաջացման հնարավորությունները, հետադարձելի ռեակցիաների դերը և համակարգի թերմոդինամիկական ու կինետիկական բնութագրերը։ Քննարկվում են նաև ցածր ջերմաստիճաններում ընթացող տրանսպորտային գործընթացների փորձարարական ուսումնասիրման և համապատասխան պայմանների օպտիմալացման մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները քիմիական տրանսպորտի մեխանիզմների և տարբեր նյութերի ստացման, մաքրման կամ վերաբյուրեղացման գործընթացներում դրանց կիրառման հնարավորությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անօրգանական քիմիայի, ֆիզիկական քիմիայի, նյութագիտության և բյուրեղների ստացման տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Informatics

Աշխատությունը նվիրված է հիշողության սխեմաներում առաջացող անսարքությունների որոշ դասերի հայտնաբերման, ախտորոշման և դրանց նկատմամբ արդյունավետ ալգորիթմների նախագծման խնդիրներին։ Հետազոտության հիմքում ընկած է թվային հիշողության սարքերի հուսալիության բարձրացման խնդիրը, քանի որ ժամանակակից հաշվողական համակարգերում հիշողության սխեմաները մեծ նշանակություն ունեն տեղեկատվության պահպանման և մշակման գործընթացների համար, իսկ դրանց առանձին տարրերի խափանումները կարող են հանգեցնել տվյալների աղավաղման, աշխատանքի խափանման կամ համակարգի ընդհանուր արդյունավետության նվազման։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակը հիշողության սխեմաներում հնարավոր անսարքությունների բնույթի բացահայտումն ու դրանց հայտնաբերման համար այնպիսի ալգորիթմների մշակումն է, որոնք կապահովեն ստուգման բարձր արդյունավետություն՝ հնարավորինս փոքր ժամանակային և հաշվողական ծախսերով։ Հիշողության սխեմաներում անսարքությունները կարող են տարբեր բնույթ ունենալ․ դրանք կարող են կապված լինել առանձին հիշողության բջիջների մշտական կամ ժամանակավոր սխալ վարքի, որոշակի արժեք գրելու կամ կարդալու անկարողության, բջիջների միջև փոխազդեցության, հասցեավորման սխալների կամ այլ ֆիզիկական և տրամաբանական խնդիրների հետ։ Հետևաբար անսարքությունների դասակարգումը կարևոր նախապայման է դրանց հայտնաբերման համապատասխան մեթոդների ընտրության համար։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է հիշողության սխեմաների թեստավորման մոդելների ձևավորումը։ Թեստավորման ալգորիթմը պետք է հիշողության բջիջներին հաղորդի որոշակի հաջորդականությամբ տվյալներ և կատարի դրանց ընթերցում՝ ստացված արդյունքները համեմատելով սպասվող արժեքների հետ։ Այդ գործողությունների ճիշտ կազմակերպումը հնարավորություն է տալիս հայտնաբերել թաքնված կամ դժվար հայտնաբերվող անսարքությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տարբեր թեստային հաջորդականություններ և դրանց արդյունավետությունը տարբեր անսարքությունների դասերի նկատմամբ։ «Արդյունավետություն» հասկացությունը կարող է ներառել մի քանի չափանիշ՝ թեստի կատարման ժամանակը, հիշողության վրա կատարվող գործողությունների քանակը, հայտնաբերվող անսարքությունների ամբողջականությունը, պահանջվող ապարատային կամ ծրագրային ռեսուրսները և սխալների տեղայնացման հնարավորությունը։ Այս չափանիշների համադրումը թույլ է տալիս ոչ միայն ստեղծել անսարքություն հայտնաբերող ալգորիթմ, այլև գնահատել դրա առավելությունները գոյություն ունեցող մոտեցումների համեմատ։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել այն անսարքություններին, որոնք չեն հայտնաբերվում պարզ հաջորդական ստուգումների միջոցով։ Որոշ սխալներ դրսևորվում են միայն այն ժամանակ, երբ հիշողության տարբեր բջիջներ որոշակի արժեքներով են լցված կամ երբ դրանց նկատմամբ գործողությունները կատարվում են որոշակի հերթականությամբ։ Այդ պատճառով թեստային ալգորիթմները կարող են ներառել հիշողության գրանցման և ընթերցման հատուկ հաջորդականություններ, որոնք նախատեսված են բարդ փոխազդեցությունների բացահայտման համար։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է նաև ալգորիթմների մաթեմատիկական կամ ձևական հիմնավորումը։ Կարող է ապացուցվել, որ տվյալ թեստային հաջորդականությունը երաշխավորում է որոշակի անսարքությունների դասի հայտնաբերումը։ Նման վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել ալգորիթմի ամբողջականությունը և սահմանել այն պայմանները, որոնց դեպքում այն արդյունավետ է։ Բացի այդ, հնարավոր է որոշել այն գործողությունների նվազագույն կամ մոտարկված նվազագույն քանակը, որոնք անհրաժեշտ են որոշակի սխալների հայտնաբերման համար։ Աշխատության մեջ կարող է ուսումնասիրվել նաև հիշողության սխեմաների տարբեր ճարտարապետությունների ազդեցությունը թեստավորման գործընթացի վրա։ Հիշողության կազմակերպման կառուցվածքը, հասցեավորման եղանակը, բջիջների փոխկապակցվածությունը և տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները կարող են փոփոխել անսարքությունների դրսևորման ձևը։ Այդ պատճառով մշակվող ալգորիթմները պետք է հնարավորինս հարմարեցված լինեն հիշողության կոնկրետ կառուցվածքին կամ ունենան ընդհանրացման հնարավորություն։ Հետազոտության փորձարարական կամ հաշվարկային մասը կարող է ներառել հիշողության մոդելի ստեղծում և տարբեր անսարքությունների արհեստական ներմուծում։ Այնուհետև մշակված ալգորիթմի միջոցով իրականացվում է թեստավորում՝ ստուգելու համար, թե որ անսարքություններն են հայտնաբերվում, որքան գործողություն է պահանջվում և ինչ արագությամբ է կատարվում ստուգումը։ Ստացված արդյունքները կարող են համեմատվել այլ հայտնի թեստավորման ալգորիթմների հետ՝ գնահատելու մշակված մեթոդի արդյունավետությունը։ Հիշողության սխեմաների հուսալիության բարձրացումը կարևոր է հատկապես այն համակարգերում, որտեղ տվյալների ամբողջականությունը և անխափան աշխատանքը առաջնային նշանակություն ունեն։ Դրանք կարող են ներառել համակարգչային տեխնիկան, կապի սարքավորումները, ներկառուցված համակարգերը, արդյունաբերական կառավարման համակարգերը, տրանսպորտային և այլ տեխնիկական համակարգեր։ Հիշողության սխալների ժամանակին հայտնաբերումը հնարավորություն է տալիս կանխել ավելի լուրջ համակարգային խափանումները և բարձրացնել սարքավորման շահագործման հուսալիությունը։ Աշխատության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է մշակված ալգորիթմների հնարավոր կիրառմամբ հիշողության սարքերի արտադրության, որակի վերահսկման, տեխնիկական ախտորոշման և համակարգերի շահագործման ընթացքում։ Արդյունավետ թեստային ալգորիթմները կարող են կրճատել ստուգման համար անհրաժեշտ ժամանակը և միաժամանակ ապահովել անսարքությունների հայտնաբերման բարձր մակարդակ։ Սա հատկապես կարևոր է մեծ ծավալով հիշողության համակարգերի դեպքում, որտեղ յուրաքանչյուր բջիջի կամ հասցեի առանձին ստուգումը կարող է պահանջել զգալի ռեսուրսներ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել համակարգչային ճարտարապետության, թվային էլեկտրոնիկայի, միկրոէլեկտրոնիկայի, ալգորիթմների տեսության, ավտոմատացված թեստավորման և տեխնիկական ախտորոշման ոլորտների մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի բացահայտել հիշողության սխեմաներում որոշակի դասերի անսարքությունների արդյունավետ հայտնաբերման սկզբունքները և դրանց հիման վրա նախագծել ու հիմնավորել ալգորիթմներ, որոնք համատեղում են թեստավորման ամբողջականությունը, արագությունը և ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը՝ նպաստելով ժամանակակից հիշողության համակարգերի հուսալիության և կայունության բարձրացմանը։

Technology

Ջրային տնտեսության, քաղաքաշինության և ինժեներական ենթակառուցվածքների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Երևանի ջրամատակարարման և ջրահեռացման համակարգերի զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ քաղաքային ենթակառուցվածքների արդյունավետության, հուսալիության և կայուն կառավարման ապահովման համատեքստում։ Քննության են առնվում մայրաքաղաքի ջրամատակարարման և կոյուղու համակարգերի ձևավորման ու զարգացման առանձնահատկությունները, դրանց տեխնիկական կառուցվածքը, շահագործման պայմանները և քաղաքային բնակչության ու տնտեսության ջրային պահանջների բավարարման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրային պաշարների օգտագործմանը, ջրամատակարարման ցանցերի տեխնիկական վիճակին, ջրի կորուստներին, մատակարարման անխափանությանը և խմելու ջրի որակի ապահովման պահանջներին։ Վերլուծվում են ջրահեռացման համակարգերի թողունակության, կեղտաջրերի հավաքման ու հեռացման, ցանցերի մաշվածության և քաղաքային տարածքների զարգացման հետևանքով առաջացող ինժեներական դժվարությունները։ Քննարկվում են ջրամատակարարման և ջրահեռացման ենթակառուցվածքների վերակառուցման, տեխնիկական արդիականացման, ավտոմատացված վերահսկման և կառավարման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ջրային ցանցերի հիդրավլիկական հաշվարկների, տեխնիկական վիճակի գնահատման, ներդրումային ծրագրերի հիմնավորման և ենթակառուցվածքների զարգացման երկարաժամկետ պլանավորման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում ջրային ռեսուրսների խնայողությանը, շրջակա միջավայրի պահպանությանը, սանիտարահիգիենիկ անվտանգության ապահովմանը և քաղաքային ջրային համակարգերի կայուն զարգացման սկզբունքներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ջրամատակարարման և ջրահեռացման ճարտարագիտության, քաղաքաշինության, կոմունալ տնտեսության, բնապահպանության և Երևանի քաղաքային ենթակառուցվածքների զարգացման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Other Subjects

Գրքում նկարագրվում է Ալժիրի՝ Օրան քաղաքում տեղի ունեցող ժանտախտի համաճարակը և դրա հետևանքով քաղաքային կյանքում, մարդկանց հոգեբանական վիճակում ու հասարակական կառուցվածքում առաջացող փոփոխությունները։ Կամյուն ժանտախտը ներկայացնում է ոչ միայն որպես հիվանդություն, այլև որպես բացարձակ չարիքի, անհավատության և մարդկային ճնշումների խորհրդանիշ։ Նա ուսումնասիրում է մարդու պատասխանատվությունը, ազատ կամքի սահմանները, ինչպես նաև մարդկանց միջև հարաբերությունների և համերաշխության նշանակությունը ճգնաժամի ժամանակ։ Գիրքը նաև հաճախ ընթերցվում է որպես մետաալեգորիա՝ մարդու առօրյա կյանքում գոյություն ունեցող «ճգնաժամերի», պատերազմների, բռնաճնշումների և սոցիալական անարդարության մասին։ Ժանտախտը վերածվում է խորհրդանիշի՝ մարդկության առջև կանգնած անտեսանելի վտանգների և մարդու հոգեբանական դիմակայության խորհրդանիշ։

Literature

Պարույր Սևակ (իսկական անունը՝ Պարույր Ղազարյան) հայ գրականության 20-րդ դարի ամենանշանավոր բանաստեղծներից է, գրականագետ և թարգմանիչ։ Նա ծնվել է 1924 թվականին Արարատի մարզի Չանախչի (այժմ՝ Զանգակատուն) գյուղում։ Սովորել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում, ապա շարունակել է ուսումը Մոսկվայի Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտում։ Սևակի ստեղծագործությունը առանձնանում է խորը փիլիսոփայական մտածողությամբ, հայրենիքի, սիրո, մարդու ներաշխարհի և ազգային ինքնության թեմաների վերլուծությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Անլռելի զանգակատուն» պոեմը, ինչպես նաև բազմաթիվ բանաստեղծությունների ժողովածուներ։