Ռազմավարության և անվտանգության հարցեր

History

Ժողովածուն ներկայացնում է Հին Արևելքի քաղաքների և առևտրի պատմությանը նվիրված գիտական զեկուցումների թեզիսները՝ ընդգրկելով մ.թ.ա. III–I հազարամյակների պատմական ժամանակաշրջանը։ Նյութերն առնչվում են հին արևելյան քաղաքների ձևավորման ու զարգացման, քաղաքային կյանքի կազմակերպման, տնտեսական գործունեության և տարբեր տարածաշրջանների միջև առևտրական կապերի ուսումնասիրությանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի առևտրի դերի դիտարկումը հին հասարակությունների տնտեսական և հասարակական կառուցվածքում, ինչպես նաև ապրանքների, հումքի ու մշակութային ազդեցությունների փոխանակման նշանակությունը քաղաքակրթությունների զարգացման գործընթացներում։ Քաղաքների և առևտրային հարաբերությունների համատեղ ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Հին Արևելքի տնտեսական համակարգերի, հաղորդակցության ուղիների և տարածաշրջանային փոխազդեցությունների մասին։ Գիտաժողովի թեմատիկ շրջանակը ներառում է պատմագիտական և հնագիտական մոտեցումներ՝ նպաստելով գրավոր ու նյութական սկզբնաղբյուրների հիման վրա հին աշխարհի քաղաքային և տնտեսական պատմության հարցերի քննարկմանը։ Ժողովածուն արժեքավոր նյութ է Հին Արևելքի պատմությամբ, հնագիտությամբ, քաղաքակրթությունների զարգացմամբ և հին տնտեսական հարաբերություններով զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների ու ուսանողների համար։

Law

Աշխատանքը նվիրված է ՀՀ քրեական դատավարության շրջանակներում օրենքով պահպանվող գաղտնիքի պաշտպանության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով քրեական վարույթի ընթացքում գաղտնի տեղեկատվության ձեռքբերման, օգտագործման, պահպանման և չհրապարակման իրավական երաշխիքներին։ Հետազոտության կենտրոնում այն խնդրի վերլուծությունն է, թե ինչպես կարելի է քրեական գործի հանգամանքների լիարժեք և արդյունավետ բացահայտումը համատեղել անձի, կազմակերպության կամ պետության կողմից պաշտպանվող գաղտնի տեղեկատվության պահպանման անհրաժեշտության հետ։ ՀՀ գործող քրեական դատավարական կարգավորումները վարույթն իրականացնող մարմնին պարտավորեցնում են միջոցներ ձեռնարկել պետական, բժշկական, նոտարական, բանկային, ծառայողական, առևտրային և օրենքով նախատեսված այլ գաղտնիք պարունակող տեղեկությունների պաշտպանության համար, իսկ նման տեղեկությունները չեն կարող կամայականորեն հավաքվել, պահպանվել, օգտագործվել կամ տարածվել։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել գաղտնիքի տարբեր տեսակների իրավական առանձնահատկությունները, դրանց ձեռքբերման դատավարական հիմքերը և համապատասխան քննչական կամ վարութային գործողությունների իրականացման պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ գաղտնիք պարունակող տեղեկությունը միաժամանակ կարող է ունենալ ապացուցողական նշանակություն քրեական վարույթի համար։ Այդ իրավիճակում առաջանում է գաղտնի տեղեկատվության պաշտպանության և քրեական արդարադատության արդյունավետության միջև հավասարակշռության ապահովման անհրաժեշտություն։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև դատական վերահսկողության դերին, տեղեկությունների ստացման անհրաժեշտության հիմնավորմանը, գաղտնիք պարունակող տվյալների օգտագործման սահմանափակումներին և վարույթի մասնակիցների կողմից դրանց չհրապարակման պարտականությանը։ Օրենսդրական կարգավորումների համաձայն՝ որոշ գաղտնի տեղեկությունների ստացումը պահանջում է համապատասխան դատական որոշում, իսկ քրեական դատավարության ընթացքում սահմանվում են նաև դրանց չհրապարակման հատուկ երաշխիքներ։ Կարևոր ուղղություն է նաև մարդու անձնական և ընտանեկան կյանքի պաշտպանության հարցը, քանի որ գաղտնի տեղեկատվության հավաքումն ու օգտագործումը կարող են անմիջականորեն առնչվել անձի մասնավոր կյանքի անձեռնմխելիությանը։ Աշխատանքը կարող է բացահայտել գործող իրավակարգավորման գործնական խնդիրները, իրավական նորմերի կիրառման հնարավոր հակասությունները և գաղտնի տեղեկատվության պաշտպանության մեխանիզմների կատարելագործման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ քրեական դատավարության ընթացքում գաղտնիքի պաշտպանության ավելի հստակ և արդյունավետ ընթացակարգերի առաջարկման, դատավարական երաշխիքների ամրապնդման և անձի իրավունքների ու հանրային շահի միջև պատշաճ հավասարակշռության ապահովման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել իրավաբաններին, դատավորներին, դատախազներին, քննիչներին, փաստաբաններին, իրավագիտության ոլորտի հետազոտողներին և քրեական դատավարության հիմնախնդիրներով զբաղվող ուսանողներին։

Linguistics

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է անգլալեզու առցանց հաղորդագրություններում հապավումների և համառոտագրությունների լեզվաոճական առանձնահատկությունների վերլուծությանը՝ դիտարկելով դրանք որպես ժամանակակից թվային հաղորդակցության կարևոր բաղադրիչ։ Վերլուծության մեջ ընդգծվում է, որ ինտերնետային միջավայրում ձևավորված հաղորդակցական արագությունը և սահմանափակ նշանային տարածքը նպաստում են տարբեր տիպի կրճատումների լայն կիրառմանը՝ ներառյալ բառային հապավումները, սկզբնատառային ձևերը և խոսակցական սլենգային կրճատումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դրանց ոճական գործառույթներին՝ էմոցիոնալ արտահայտչականության բարձրացում, հաղորդագրության արագացում, խմբային նույնականության ձևավորում և ոչ պաշտոնական հաղորդակցության տոնայնության ստեղծում։ Աշխատությունում վերլուծվում է նաև համատեքստի դերը հապավումների ընկալման գործընթացում, քանի որ դրանց իմաստը հաճախ կախված է սոցիալական միջավայրից, հաղորդակցական իրավիճակից և խոսողների փոխհարաբերություններից։ Միաժամանակ դիտարկվում են տարբեր առցանց հարթակներում՝ սոցիալական ցանցերում, չատերում և ֆորումներում հապավումների կիրառման տարբերությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը լեզվի զարգացման և նորմատիվ համակարգի վրա։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ հապավումներն ու համառոտագրությունները ժամանակակից անգլալեզու առցանց հաղորդակցության մեջ ոչ միայն լեզվական տնտեսման միջոց են, այլև կարևոր ոճական և սոցիալ-լեզվական գործիքներ։

Agriculture

Նվիրված է գյուղատնտեսական մեքենաշինության մեջ օգտագործվող մետաղանյութերի ընտրության, հատկությունների և ջերմային մշակման տեխնոլոգիաների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նախատեսված մեքենաշինական, նյութագիտական և ագրոինժեներական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների ու ոլորտի մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են գյուղատնտեսական տեխնիկայում կիրառվող հիմնական մետաղները և համաձուլվածքները՝ դրանց մեխանիկական, ֆիզիկական և քիմիական հատկությունների վերլուծությամբ, բացատրվում է նյութերի աշխատանքի պայմանները դաշտային ծանրաբեռնվածության, մաշվածության, հարվածային ազդեցությունների և կոռոզիայի պայմաններում, ինչպես նաև դրանց դիմացկունության ապահովման ինժեներական մոտեցումները, աշխատությունը մանրամասն անդրադառնում է ջերմային մշակման հիմնական տեսակներին՝ կոփում, թրծում, նորմալացում և մակերեսային կարծրացում, ներկայացնելով դրանց ազդեցությունը մետաղների կառուցվածքի և շահագործական հատկությունների վրա, քննարկվում են նաև ջերմային մշակման տեխնոլոգիական ռեժիմների ընտրության սկզբունքները և դրանց ազդեցությունը վերջնական արտադրանքի որակի վրա, գրքում ընդգծվում է նյութերի ճիշտ ընտրության կարևորությունը գյուղատնտեսական մեքենաների հուսալիության, երկարատևության և արդյունավետության ապահովման համար, ինչպես նաև արտադրական պայմաններում կիրառվող տեխնոլոգիական և էներգախնայող մոտեցումները, աշխատությունը համադրում է տեսական նյութագիտության հիմքերը և գործնական տեխնոլոգիական կիրառությունները՝ հանդիսանալով կարևոր աղբյուր մեքենաշինության և գյուղատնտեսական ինժեներիայի ոլորտներում։

Economics

Ինստիտուտները և արդյունավետ շուկաները ժամանակակից տնտեսագիտության կարևոր հասկացություններից են, որոնք բացատրում են, թե ինչպես է կազմակերպվում տնտեսական վարքագիծը և ինչպես են ձևավորվում ռեսուրսների բաշխման մեխանիզմները։ Ինստիտուտները հասարակության կողմից ձևավորված կանոնների, օրենքների, նորմերի և կազմակերպությունների համակարգ են, որոնք կարգավորում են տնտեսական հարաբերությունները և նվազեցնում անորոշությունը։ Դրանք կարող են լինել ինչպես ձևական՝ օրենքներ, պայմանագրեր, պետական կարգավորումներ, այնպես էլ ոչ ձևական՝ ավանդույթներ, սոցիալական նորմեր և վարքագծային կանոններ։ Ինստիտուտների հիմնական դերը տնտեսության մեջ այն է, որ դրանք ապահովում են սեփականության իրավունքների պաշտպանություն, պայմանագրերի կատարում և գործարքների անվտանգություն, ինչը կարևոր նախապայման է շուկաների արդյունավետ գործունեության համար։ Արդյունավետ շուկան այն շուկան է, որտեղ գները լիարժեք արտացոլում են առկա տեղեկատվությունը, և ռեսուրսները բաշխվում են հնարավորինս օպտիմալ ձևով՝ նվազագույն կորուստներով։ Այս դեպքում շուկայի մասնակիցները՝ գնորդները և վաճառողները, ունեն բավարար տեղեկատվություն և կարող են կայացնել ռացիոնալ որոշումներ։ Ինստիտուտների որակը անմիջական ազդեցություն ունի շուկաների արդյունավետության վրա, քանի որ թույլ ինստիտուտները կարող են առաջացնել կոռուպցիա, տեղեկատվական ասիմետրիա և շուկայական ձախողումներ։ Ընդհակառակը՝ ուժեղ իրավական համակարգը, թափանցիկ կարգավորումները և վստահության բարձր մակարդակը նպաստում են ներդրումների աճին, տնտեսական աճին և մրցակցության զարգացմանը։ Ժամանակակից տնտեսագիտությունում մեծ նշանակություն ունի ինստիտուցիոնալ մոտեցումը, որը շեշտում է, որ տնտեսական զարգացումը կախված է ոչ միայն ռեսուրսներից, այլ նաև այն կանոններից և կառույցներից, որոնք ձևավորում են տնտեսական վարքագիծը։

Other Subjects

Պատմաճարտարապետական ուսումնասիրությունը նվիրված է Էջմիածնի Մայր տաճարի հնագույն ճարտարապետական ձևերի, սկզբնական կառուցվածքի և պատմական զարգացման առանձնահատկությունների հետազոտությանը՝ հայկական վաղքրիստոնեական ճարտարապետության ձևավորման և զարգացման համատեքստում։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում քննության են առնվում հայկական եկեղեցաշինության սկզբնական շրջանի ճարտարապետական ավանդույթները, քրիստոնեության ընդունումից հետո պաշտամունքային կառույցների ձևավորման պատմական նախադրյալները և Էջմիածնի տաճարի նշանակությունը հայ ժողովրդի կրոնական, մշակութային ու ճարտարապետական ժառանգության մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տաճարի նախնական հատակագծային հորինվածքի վերակազմության խնդիրներին, կառուցվածքային տարրերի առանձնահատկություններին, տարածական կազմակերպման սկզբունքներին և շինարարական տարբեր ժամանակաշրջաններում իրականացված փոփոխությունների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են տաճարի հնագույն ճարտարապետական ձևերի վերաբերյալ պատմական տեղեկությունները, միջնադարյան մատենագրական վկայությունները, շինարարական ավանդույթները և դրանց համադրման հնարավորությունները պահպանված ճարտարապետական կառույցի առանձնահատկությունների հետ։ Կարևորվում են տաճարի սկզբնական կառուցվածքի վերաբերյալ գիտական տեսակետների համեմատական քննությունը, վաղքրիստոնեական եկեղեցական շինությունների հատակագծային տիպերի ուսումնասիրությունը և հայկական կենտրոնագմբեթ ճարտարապետության զարգացման պատմական օրինաչափությունների բացահայտումը։ Անդրադարձ է կատարվում շինության կառուցվածքային համակարգին, կրող պատերի և հենարանների կազմակերպմանը, ներքին տարածության բաժանմանը, գմբեթային հորինվածքի ձևավորման խնդիրներին և ճարտարապետական առանձին տարրերի ժամանակագրական պատկանելության որոշման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում են հայկական եկեղեցական ճարտարապետության և հարակից տարածաշրջանների վաղքրիստոնեական շինարարական ավանդույթների միջև առկա տիպաբանական ընդհանրություններն ու տարբերությունները՝ հաշվի առնելով պատմամշակութային փոխազդեցությունները և տեղական ճարտարապետական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տարբեր ժամանակաշրջաններում կատարված վերակառուցումների, նորոգումների և հավելումների ազդեցության գնահատումը տաճարի նախնական ճարտարապետական կերպարի վրա։ Քննության են առնվում հնագույն կառուցվածքային շերտերի տարբերակման, շինարարական փուլերի հաջորդականության պարզաբանման և սկզբնական հորինվածքի գիտական վերականգնման մեթոդաբանական հարցերը։ Աշխատությունը կարևորում է ճարտարապետական հուշարձանի ուսումնասիրությունը ոչ միայն որպես կրոնական նշանակություն ունեցող կառույցի, այլև որպես հայկական շինարարական արվեստի, գեղագիտական պատկերացումների և պատմական հիշողության բացառիկ վկայության։ Հատուկ նշանակություն է տրվում Էջմիածնի Մայր տաճարի տեղին հայկական միջնադարյան ճարտարապետության զարգացման պատմության մեջ, նրա կառուցվածքային առանձնահատկությունների ազդեցությանը հետագա եկեղեցաշինության վրա և հայկական ճարտարապետական ինքնատիպության ձևավորման գործընթացներին։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել հայկական վաղքրիստոնեական ճարտարապետության պատմության վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը, պատմական հուշարձանների կառուցվածքային զարգացման օրինաչափությունների բացահայտմանը և մշակութային ժառանգության պահպանության ու վերականգնման գիտական մոտեցումների կատարելագործմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ճարտարապետության պատմաբանների, հնագետների, արվեստաբանների, հայագետների, պատմաբանների, մշակութային ժառանգության պահպանության մասնագետների, գիտաշխատողների և ուսանողների, ինչպես նաև հայկական եկեղեցական ճարտարապետության, վաղքրիստոնեական արվեստի և Էջմիածնի Մայր տաճարի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։