Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1948
Հրատարակությունը մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի օրացուցային տեղեկատու է, որը համակարգում է 1948 թվականին լրացող պատմական, հասարակական, գիտական, գրական և մշակութային նշանակություն ունեցող տարեդարձերի ու հիշարժան իրադարձությունների վերաբերյալ նյութերը։ Այն նախատեսված է համապատասխան տարեթվերի մասին տեղեկատվությունը մեկ աղբյուրում հավաքելու և գրադարանների, մշակութային ու կրթական հաստատությունների տեղեկատվական և հանրային աշխատանքներում օգտագործելու համար։ Նյութերը կազմակերպվում են ժամանակագրական սկզբունքով՝ հնարավորություն տալով տարվա ընթացքում հետևողականորեն անդրադառնալ նշանավոր գործիչների ծննդյան կամ գործունեության տարեդարձերին, կարևոր պատմական իրադարձություններին, գրականության, արվեստի, գիտության, կրթության և հասարակական կյանքի նշանակալի դրվագներին։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում այն տարեթվերին, որոնք կարող են հիմք ծառայել գրքային ցուցահանդեսների, թեմատիկ միջոցառումների, ընթերցանությունների, զեկուցումների, գրական երեկոների և գրադարանային այլ նախաձեռնությունների կազմակերպման համար։ Տեղեկատուի մատենագիտական նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ հիշարժան իրադարձությունների վերաբերյալ տվյալները կարող են ուղեկցվել համապատասխան գրականության ընտրության կամ լրացուցիչ աղբյուրների օգտագործման ուղղորդմամբ՝ նպաստելով թեմաների առավել ամբողջական ներկայացմանը։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանում մշակութային և կրթական հաստատությունների կողմից կարևորվող պատմական հիշողության, գիտական ժառանգության և գրական-մշակութային արժեքների շրջանակի մասին։ Միաժամանակ այն պատմական աղբյուրի նշանակություն ունի գրադարանային և մատենագիտական գործունեության զարգացման ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է այն ժամանակվա տեղեկատվական աշխատանքի սկզբունքները, տարեդարձերի ընտրության չափանիշները և հասարակական-մշակութային լուսաբանման առաջնահերթությունները։ Նման օրացույցների կիրառական նշանակությունը հատկապես կարևոր է գրադարանավարների, ուսուցիչների, մշակութային աշխատողների և դասախոսների համար, որոնք դրանց միջոցով կարող են նախապես պլանավորել տարվա ընթացքում կազմակերպվող թեմատիկ և կրթադաստիարակչական միջոցառումները։ Տարբեր բնագավառների հիշարժան իրադարձությունների համատեղ ներկայացումը նպաստում է պատմության, գրականության, գիտության և մշակույթի միջև կապերի բացահայտմանը և համապատասխան ժամանակաշրջանների վերաբերյալ համակարգված գիտելիքների ձևավորմանը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել նաև մատենագիտության, գրադարանագիտության, մշակույթի պատմության և պատմական ժամանակագրության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների ու ուսանողների համար՝ որպես որոշակի ժամանակաշրջանի տեղեկատվական և մշակութային քաղաքականության առանձնահատկություններն արտացոլող աղբյուր։
Updated: 2026-09-16Economics
Մակրոտնտեսական կարգավորում.Թեստերի և խնդիրների ժողովածու
Այն ընդգրկում է տարբեր բարդության թեստեր և խնդիրներ, որոնք օգնում են ամրապնդել տեսական գիտելիքները և զարգացնել վերլուծական կարողությունները մակրոտնտեսական կարգավորման հիմնական ոլորտներում։ Խմբագիր Հ.Բ. Ղուշչյանի ղեկավարությամբ կազմված նյութում ներկայացվում են հարցադրումներ, որոնք վերաբերում են տնտեսական աճի, գնաճի, գործազրկության, պետական բյուջեի, հարկաբյուջետային և դրամավարկային քաղաքականության, ինչպես նաև արտաքին տնտեսական հավասարակշռության խնդիրներին։ Ժողովածուն կառուցված է այնպես, որ ընթերցողը կարողանա աստիճանաբար անցնել պարզ հասկացությունների կրկնությունից դեպի ավելի բարդ մակրոտնտեսական մոդելների և քաղաքականության գործիքների կիրառման խնդիրներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տնտեսական գործընթացների փոխկապակցվածության ընկալմանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են տարբեր մակրոտնտեսական ցուցանիշները ազդում միմյանց վրա իրական տնտեսական համակարգերում։ Աշխատությունը նաև պարունակում է իրավիճակային խնդիրներ և հաշվարկային վարժություններ, որոնք նպաստում են քննադատական մտածողության և գործնական հմտությունների զարգացմանը։ Այն լայնորեն կիրառելի է տնտեսագիտության ուսանողների, դասախոսների և պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների համար՝ որպես ուսումնառության և ինքնաստուգման արդյունավետ գործիք։
Updated: 2026-09-23Law
Հարկային իրավունքի հիմունքներ
Հարկային իրավունքի հիմունքներ աշխատությունը ներկայացնում է հարկային իրավունքի տեսական և գործնական հիմքերը՝ նպատակ ունենալով ձևավորել ամբողջական պատկերացում պետության հարկային համակարգի իրավական կարգավորման մասին։ Հեղինակ Գրիգորյան Կ-Կ.-ն գրքում համակարգված ձևով բացատրում է հարկային իրավունքի էությունը որպես հանրային իրավունքի կարևոր ճյուղ, որը կարգավորում է պետության և հարկ վճարողների միջև առաջացող հարաբերությունները հարկերի սահմանման, հաշվարկման, գանձման և վերահսկման գործընթացներում։ Աշխատության մեջ մանրամասն քննարկվում են հարկային իրավունքի աղբյուրները, հարկային հարաբերությունների սուբյեկտները, հարկային պարտավորությունների ձևավորման հիմքերը և հարկային պատասխանատվության տեսակները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկերի դասակարգմանը՝ ուղղակի և անուղղակի հարկեր, ինչպես նաև հարկային համակարգի կառուցվածքային սկզբունքներին՝ արդարություն, հավասարություն, օրինականություն և կանխատեսելիություն։ Գրքում ներկայացվում են նաև հարկային վարչարարության հիմնական մեխանիզմները, հարկային ստուգումների և վեճերի կարգավորման գործընթացները, ինչպես նաև հարկ վճարողների իրավունքների պաշտպանության իրավական գործիքները։ Աշխատությունը համադրում է տեսական դրույթները և իրավական պրակտիկայի օրինակները՝ հնարավորություն տալով ընթերցողին հասկանալ հարկային համակարգի գործառնական տրամաբանությունը և կիրառել գիտելիքները իրական իրավահարաբերություններում։ Այն հատկապես օգտակար է իրավագիտության, տնտեսագիտության, պետական կառավարման և ֆինանսների ոլորտների ուսանողների, ինչպես նաև հարկային ոլորտի մասնագետների համար։
Updated: 2026-09-19Other Subjects
Թվային ճարտարապետության նախադրյալները և հեռանկարները Հայաստանում / Preconditions of digital architecture and perspective in Armenia
Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում թվային ճարտարապետության ձևավորման նախադրյալների, զարգացման հնարավորությունների և ապագա հեռանկարների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության հիմքում ժամանակակից թվային տեխնոլոգիաների և ճարտարապետական նախագծման փոխազդեցության վերլուծությունն է, ինչպես նաև այն հարցի ուսումնասիրությունը, թե ինչպես են նոր տեխնոլոգիական գործիքները փոխում ճարտարապետի աշխատանքի մեթոդները, նախագծային մտածողությունը և կառուցված միջավայրի ձևավորման գործընթացը։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են համակարգչային նախագծման, եռաչափ մոդելավորման, պարամետրային նախագծման, թվային արտադրության և այլ ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները ճարտարապետության ոլորտում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում թվային միջավայրի այն հնարավորություններին, որոնք թույլ են տալիս ստեղծել բարդ երկրաչափական ձևեր, արագորեն փոփոխել նախագծային լուծումները, վերլուծել շենքի տարբեր բնութագրերը և ավելի արդյունավետ կազմակերպել նախագծման ու շինարարության փոխկապակցված փուլերը։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է Հայաստանի ճարտարապետական և քաղաքաշինական միջավայրի առանձնահատկություններին՝ դիտարկելով, թե տեղական մասնագիտական, կրթական, տեխնոլոգիական և տնտեսական պայմաններն ինչպիսի հնարավորություններ ու սահմանափակումներ են ստեղծում թվային ճարտարապետության զարգացման համար։ Քննարկվում են մասնագիտական կրթության արդիականացման, թվային հմտությունների զարգացման, նոր նախագծային գործիքների տարածման և ճարտարապետական պրակտիկայում տեխնոլոգիական նորարարությունների ներդրման խնդիրները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև հայկական ճարտարապետական ավանդույթի և ժամանակակից թվային մեթոդների հնարավոր համադրմանը, որի շնորհիվ տեխնոլոգիական առաջընթացը կարող է ոչ միայն փոխել նախագծման գործընթացը, այլև նոր ձևերով վերաիմաստավորել տեղական ճարտարապետական ժառանգությունը և ժամանակակից ինքնությունը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են թվային ճարտարապետության հետագա զարգացման հեռանկարները՝ հաշվի առնելով շինարարական տեխնոլոգիաների առաջընթացը, թվային արտադրության ընդլայնումը, խելացի շենքերի և քաղաքների զարգացումը, ինչպես նաև նախագծման ավտոմատացման և տվյալահեն մոտեցումների տարածումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել Հայաստանի ճարտարապետական ոլորտում տեխնոլոգիական նորարարությունների կիրառման հնարավորությունների ավելի հստակ գնահատմանը և ոլորտի զարգացման ռազմավարական ուղղությունների ձևավորմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել ճարտարապետներին, քաղաքաշինարարներին, դիզայներներին, շինարարության և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետներին, դասախոսներին, հետազոտողներին և ճարտարապետական կրթություն ստացող ուսանողներին։
Updated: 2026-09-06Pedagogy
Восстановление речевой коммуникации при афазии
Աշխատությունը նվիրված է աֆազիայի պայմաններում խաթարված խոսքային հաղորդակցության վերականգնման տեսական, կլինիկական և հոգեբանամանկավարժական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում գլխուղեղի խոսքային գործառույթների խանգարման հետևանքով առաջացող հաղորդակցական դժվարություններն են, որոնք կարող են արտահայտվել բանավոր խոսքի արտադրման կամ ընկալման, անվանման, կրկնության, ընթերցանության և գրավոր խոսքի տարբեր աստիճանի փոփոխություններով։ Խոսքի վերականգնումը դիտարկվում է ոչ միայն առանձին լեզվական կարողությունների վերականգնման, այլև մարդու առօրյա հաղորդակցությանը մասնակցելու հնարավորությունների բարելավման տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում խանգարման տեսակի և արտահայտվածության գնահատմանը, պահպանված լեզվական ու ճանաչողական հնարավորությունների բացահայտմանը և դրանց հիման վրա վերականգնողական աշխատանքի անհատականացման սկզբունքներին։ Քննվում են բառապաշարի ակտիվացման, բառերի իմաստային կապերի վերականգնման, նախադասությունների կառուցման, խոսքի ընկալման և երկխոսության կարողությունների զարգացման ընդհանուր մոտեցումները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նյարդահոգեբանական տեսանկյունը, որը հնարավորություն է տալիս խոսքային խանգարումները կապել բարձրագույն հոգեկան գործառույթների համակարգային կազմակերպման և գլխուղեղի տարբեր գործառական համակարգերի փոխազդեցության հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հիշողության, ուշադրության, մտածողության և հուզական վիճակի նշանակությանը, քանի որ դրանց փոփոխությունները կարող են ազդել հաղորդակցական վերականգնման ընթացքի վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում է մասնագետների համատեղ աշխատանքը՝ խոսքի և լեզվի թերապիայի, նյարդաբանության, նյարդահոգեբանության և վերականգնողական բժշկության մոտեցումների համադրմամբ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ընտանիքի և սոցիալական միջավայրի մասնակցությանը, քանի որ բնական հաղորդակցական իրավիճակներում ձեռք բերված կարողությունների կիրառումը կարևոր նշանակություն ունի առօրյա գործունեության և սոցիալական ներգրավվածության համար։ Դիտարկվում են նաև վերականգնողական առաջընթացի գնահատման սկզբունքները՝ հաշվի առնելով ոչ միայն լեզվական առաջադրանքների կատարումը, այլև իրական հաղորդակցության արդյունավետությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է խոսքային հաղորդակցության վերականգնումը որպես համալիր և անհատականացված գործընթաց, որի նպատակը լեզվական գործառույթների հնարավոր բարելավման հետ մեկտեղ մարդու հաղորդակցական ինքնուրույնության և կյանքի որակի բարձրացումն է։
Updated: 2026-09-19Law
Инструкция нотариусам Эриванскаго судебнаго округа и исполняющим их обязанности, утвержденная Окружным судом 10 октября 1901 г.
Հրատարակությունը պատմական իրավական բնույթի պաշտոնական հրահանգ է, որը սահմանում է Երևանի դատական շրջանի նոտարների և նրանց պարտականությունները կատարող անձանց մասնագիտական գործունեության կազմակերպման ու իրականացման հիմնական կանոնները։ Փաստաթուղթը հաստատվել է շրջանային դատարանի կողմից 1901 թվականի հոկտեմբերի 10-ին և արտացոլում է Ռուսական կայսրության իրավական համակարգի շրջանակում տվյալ ժամանակաշրջանի նոտարական գործունեության կարգավորման առանձնահատկությունները։ Հրահանգի բովանդակությունը կարևոր է առաջին հերթին այն պատճառով, որ այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել նոտարական հաստատության գործառույթները, իրավասության սահմանները, աշխատանքի կազմակերպման սկզբունքները և նոտարների կողմից իրավական գործողությունների կատարման ընթացակարգերը։ Նման փաստաթղթերում սովորաբար մանրամասն կարգավորվում են փաստաթղթերի ընդունման, ստուգման և ձևակերպման, կողմերի ինքնության ու իրավունակության պարզման, գործարքների վավերացման, գրանցամատյանների վարման, վճարների գանձման և նոտարական գործողությունների պատշաճ արձանագրման հարցերը։ Հրահանգը կարող է կարևոր տեղեկություններ պարունակել նաև նոտարների պաշտոնական պարտականությունների, պատասխանատվության, փաստաթղթերի պահպանման և գործավարության պահանջների վերաբերյալ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ հրահանգը վերաբերում է Երևանի դատական շրջանին, ուստի այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ տարածքում գործող իրավական և վարչական մեխանիզմների մասին։ Փաստաթղթի ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել, թե ինչպես էր կազմակերպվում մասնավոր իրավահարաբերությունների պետական կամ իրավական վերահսկողությունը, ինչպես էին պաշտոնապես ամրագրվում գույքային և այլ իրավական գործարքները և ինչ դեր էր վերապահված նոտարական համակարգին հասարակական ու տնտեսական հարաբերությունների կարգավորման գործում։ Հրահանգը կարող է արժեքավոր լինել նաև անշարժ գույքի, ժառանգության, պարտավորությունների, լիազորագրերի, պայմանագրերի և այլ քաղաքացիաիրավական գործողությունների պատմական ուսումնասիրության համար, քանի որ նոտարական փաստաթղթերը հաճախ հանդիսացել են նման հարաբերությունների իրավական ամրագրման կարևոր միջոց։ Նման աղբյուրի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել ոչ միայն իրավական նորմերը, այլև իրավական մշակույթի և գործարար շրջանառության գործնական կողմերը։ Կարևոր է նաև փաստաթղթի լեզվական և գործավարական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը։ 20-րդ դարի սկզբի պաշտոնական իրավական փաստաթղթերի ձևակերպումները, տերմինաբանությունը և կառուցվածքը արտացոլում են այդ ժամանակաշրջանի վարչական ու իրավական մշակույթը և կարող են հետաքրքրել իրավական լեզվի ու փաստաթղթագիտության ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին։ Հրահանգը կարող է դիտարկվել նաև որպես աղբյուր Երևանի և ընդհանրապես Արևելյան Հայաստանի հասարակական-իրավական պատմության ուսումնասիրության համար։ Նոտարական համակարգի գործունեության կարգավորումը կապված էր քաղաքացիական շրջանառության, սեփականության հարաբերությունների, առևտրի և տնտեսական կյանքի զարգացման հետ, ուստի փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակության իրավական կազմակերպվածությունը։ Պատմական իրավագիտության տեսանկյունից այն կարևոր է նաև նրանով, որ ցույց է տալիս կայսերական իրավական նորմերի կիրառումը կոնկրետ դատական վարչատարածքային միավորում և թույլ է տալիս ուսումնասիրել կենտրոնական իրավական համակարգի ու տեղական վարչական պրակտիկայի փոխհարաբերությունները։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը արժեքավոր առաջնային աղբյուր է 1901 թվականի Երևանի դատական շրջանի նոտարական գործունեության, իրավական գործավարության և քաղաքացիաիրավական հարաբերությունների կարգավորման ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել իրավաբաններին, պատմաբաններին, աղբյուրագետներին, նոտարական համակարգի պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողներին և Ռուսական կայսրության վերջին շրջանի Երևանի իրավական ու վարչական պատմությունն ուսումնասիրող մասնագետներին։
Updated: 2026-09-14