Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionEconomics
Ձեռնարկությունների հիմնական կապիտալ
Այս աշխատությունը նվիրված է ձեռնարկությունների հիմնական կապիտալի էությանը, կառուցվածքին և արդյունավետ օգտագործման տնտեսական նշանակությանը ժամանակակից արտադրական համակարգում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչ է հիմնական կապիտալը՝ որպես երկարաժամկետ օգտագործման արտադրական միջոցների ամբողջություն, որոնք մասնակցում են արտադրության գործընթացին՝ առանց իրենց բնական ձևը փոխելու, սակայն աստիճանաբար մաշվելով և փոխանցելով իրենց արժեքը պատրաստի արտադրանքին։ Հեղինակը անդրադառնում է հիմնական կապիտալի կազմին՝ շենքեր, մեքենաներ, սարքավորումներ, տրանսպորտային միջոցներ և այլ հիմնական միջոցներ, ինչպես նաև դրանց դասակարգման և գնահատման մեթոդներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ամորտիզացիայի հաշվարկին, հիմնական կապիտալի նորացման, վերազինման և արդյունավետ օգտագործման խնդիրներին։ Գրքում քննարկվում են նաև հիմնական կապիտալի արտադրողականության բարձրացման ուղիները՝ տեխնոլոգիական արդիականացում, ներդրումների ներգրավում և կառավարման բարելավում։ Վերլուծվում է հիմնական կապիտալի դերը ձեռնարկության մրցունակության, արտադրողականության և ֆինանսական կայունության ապահովման գործում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական հիմքերը և գործնական մոտեցումները՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, հաշվապահների, ֆինանսիստների և կառավարման ոլորտի մասնագետների համար։
Updated: 2026-10-23
Mathematics
Сборник задач по уравнениям математической физики
Сборник задач по уравнениям математической физики աշխատությունը բարձրագույն մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի կիրառական բաժնի ուսումնական խնդիրների ժողովածու է, որը նախատեսված է մասնակի դիֆերենցիալ հավասարումների և մաթեմատիկական ֆիզիկայի հիմնական մեթոդների խորացված յուրացման համար, այն ընդգրկում է ջերմահաղորդականության, ալիքների տարածման, էլեկտրամագնիսական դաշտերի և պոտենցիալային խնդիրների մոդելավորման վարժություններ, ինչպես նաև սահմանային և սկզբնական խնդիրների լուծման տարբեր մոտեցումներ, գիրքը համակարգված կերպով ներկայացնում է լուծման անալիտիկ և թվային մեթոդներ՝ Ֆուրիեի շարքեր, Գրինի ֆունկցիաներ և փոփոխականների տարանջատման տեխնիկա, միաժամանակ ընդգրկելով բարդության աճող մակարդակ ունեցող խնդիրներ, որոնք օգնում են ուսանողներին զարգացնել մաթեմատիկական ֆիզիկայի տեսական ըմբռնումը և կիրառական հաշվարկային հմտությունները, հատկապես ինժեներական և գիտական հետազոտությունների ոլորտներում։
Updated: 2026-09-21
Literature
Ալեքսանդր Շիրվանզադե-Ավերակների վրա
Այս ստեղծագործությունը Շիրվանզադեի սոցիալ-ռեալիստական արձակի կարևոր նմուշներից է, որտեղ հեղինակը պատկերում է հասարակական կործանման, բարոյական անկման և մարդկային հարաբերությունների քայքայման գործընթացները՝ դրանք ներկայացնելով ինչպես անհատի, այնպես էլ ամբողջ սոցիալական միջավայրի մակարդակում։ Վեպում կամ մեծածավալ պատմության մեջ կենտրոնական տեղ է զբաղեցնում այն գաղափարը, որ «ավերակները» ոչ միայն նյութական կամ արտաքին իրականության մասին են, այլ նաև ներքին՝ հոգեբանական և բարոյական աշխարհների փլուզման խորհրդանիշ են։ Շիրվանզադեն մանրամասն հոգեբանական վերլուծությամբ բացահայտում է կերպարների շարժառիթները, նրանց պայքարը սեփական շահերի, խղճի և հասարակական ճնշումների միջև՝ ցույց տալով, թե ինչպես են սոցիալական պայմանները ձևավորում մարդու ճակատագիրը և հաճախ նրան տանում անկման կամ հիասթափության։ Ստեղծագործությունը աչքի է ընկնում ռեալիստական դիտարկմամբ, սուր քննադատական մոտեցմամբ և դրամատիկ լարվածությամբ, որոնք միասին ստեղծում են հասարակության լայն պատկերը՝ իր հակասություններով և խնդիրներով։ Լեզուն հարուստ է նկարագրական մանրամասներով և հոգեբանական նրբություններով, ինչը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին խորապես ընկալել ներկայացված իրականության ծանրությունը և գաղափարական ուղերձը։
Updated: 2026-10-13
History
Սմբատ Սպարապետի «Տարեգիրքը» / The "Chronicle" of Smbat Sparapet
Այս աշխատությունը նվիրված է Սմբատ Սպարապետի «Տարեգիրք»-ին՝ որպես միջնադարյան հայկական պատմագրության կարևոր աղբյուրի, որը ներկայացնում է XII–XIII դարերի Կիլիկյան Հայաստանի քաղաքական, ռազմական և հասարակական կյանքի իրադարձությունները՝ հեղինակի՝ պետական գործչի և ռազմական առաջնորդի անմիջական դիտարկումների հիման վրա։ Smbat Sparapet Chronicle Գրքում վերլուծվում է տարեգրության պատմական արժեքը՝ ընդգծելով նրա դերը որպես ոչ միայն պատմական իրադարձությունների արձանագրություն, այլ նաև քաղաքական մտածողության և պետական կառավարման ընկալումների արտացոլում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Կիլիկյան Հայաստանի և շրջակա պետությունների՝ խաչակիրների, Բյուզանդիայի և հարևան իսլամական իշխանությունների միջև հարաբերություններին, ինչպես նաև ռազմական արշավների, դաշինքների և հակամարտությունների մանրամասն նկարագրություններին։ Աշխատությունում քննարկվում է նաև Սմբատ Սպարապետի պատմագրական ոճը, աղբյուրների օգտագործման առանձնահատկությունները և միջնադարյան հայ պատմագրության ընդհանուր ավանդույթների հետ նրա կապը։ Վերլուծվում է «Տարեգիրք»-ի լեզվական և կառուցվածքային առանձնահատկությունը՝ որպես ժամանակագրական և դեպքային պատմության համադրություն, որը թույլ է տալիս վերականգնել տվյալ շրջանի քաղաքական իրականության բազմաշերտ պատկերը։ Գրքի նպատակն է ցույց տալ այս տարեգրության գիտական և պատմագիտական արժեքը՝ որպես Կիլիկյան Հայաստանի պատմության ուսումնասիրության առաջնային աղբյուր։
Updated: 2026-09-24
Other Subjects
Архитектурно-градостроительное развитие Кубани XVII-XX вв.
Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Կուբանի տարածաշրջանի ճարտարապետական և քաղաքաշինական զարգացման պատմական ուսումնասիրությանը XVII-XX դարերի ընթացքում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է տարածաշրջանի բնակավայրերի ձևավորման, ընդարձակման և վերափոխման գործընթացը՝ տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական, ժողովրդագրական և մշակութային փոփոխությունների համատեքստում։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս հետևելու, թե ինչպես են փոխվել բնակավայրերի տարածական կառուցվածքը, փողոցային ցանցը, հրապարակների և հասարակական կենտրոնների կազմակերպումը, բնակելի և հասարակական շենքերի բնույթը, ինչպես նաև քաղաքների ու գյուղական բնակավայրերի փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանի յուրահատուկ աշխարհագրական պայմանների և պատմական իրադարձությունների ազդեցությանը ճարտարապետական ու քաղաքաշինական լուծումների վրա։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են առանձնացվել տարբեր փուլեր, որոնցից յուրաքանչյուրն ունեցել է իր բնորոշ քաղաքաշինական սկզբունքները, կառուցապատման առանձնահատկությունները և ճարտարապետական ոճերը։ XVII-XVIII դարերի զարգացումները կապված են բնակավայրերի սկզբնական ձևավորման, պաշտպանական կառույցների և տարածքի յուրացման գործընթացների հետ, մինչդեռ հետագա ժամանակաշրջաններում աստիճանաբար մեծացել է կանոնավոր հատակագծման, վարչական և առևտրային կենտրոնների ձևավորման ու քաղաքային ենթակառուցվածքների զարգացման նշանակությունը։ XIX-XX դարերում քաղաքաշինական գործընթացներն ավելի բարդ և բազմաշերտ են դառնում՝ պայմանավորված բնակչության աճով, տնտեսական գործունեության ընդլայնմամբ, արդյունաբերության և տրանսպորտային կապերի զարգացմամբ։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև տարբեր տիպաբանության շենքերի և համալիրների ձևավորմանը՝ բնակելի տներից մինչև վարչական, կրթական, մշակութային, առևտրային և կրոնական նշանակության կառույցներ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պատմական կառուցապատման և նոր քաղաքաշինական պահանջների փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև այն ճարտարապետական ավանդույթների բացահայտումը, որոնք ձևավորել են տարածաշրջանի առանձնահատուկ կերպարը։ Հետազոտությունը արժեքավոր է նաև պատմական քաղաքային միջավայրի պահպանության տեսանկյունից, քանի որ անցյալի քաղաքաշինական փորձի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու ճարտարապետական ժառանգության արժեքը և դրա պահպանման անհրաժեշտությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է Կուբանի ճարտարապետական և քաղաքաշինական զարգացման բազմադարյա ընթացքը՝ բացահայտելով բնակավայրերի տարածական կազմակերպման, ճարտարապետական կերպարի և քաղաքային միջավայրի ձևավորման հիմնական միտումները և դրանց կապը տարածաշրջանի պատմական զարգացման հետ։
Updated: 2026-09-14
Economics
ՀՀ ծառայությունների ոլորտի զարգացման հիմնախնդիրները անցման շրջանում
Գիտատնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ծառայությունների ոլորտի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը տնտեսության անցումային ժամանակաշրջանի պայմաններում։ Քննարկվում են շուկայական հարաբերությունների ձևավորմանը զուգահեռ ծառայությունների կառուցվածքում, կազմակերպման ձևերում և տնտեսական նշանակության մեջ տեղի ունեցած փոփոխությունները։ Ուսումնասիրվում են ոլորտի զարգացման վրա ազդող տնտեսական, սոցիալական, իրավական և կազմակերպական գործոնները, մասնավոր հատվածի ընդլայնումը, մրցակցային միջավայրի ձևավորումը և բնակչության պահանջարկի փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծառայությունների տարբեր տեսակների զարգացման անհամաչափություններին, դրանց որակի և հասանելիության խնդիրներին, զբաղվածության ապահովման գործում ոլորտի դերին և երկրի տնտեսական աճի հետ ունեցած փոխկապակցվածությանը։ Վերլուծվում են անցումային տնտեսությանը բնորոշ սահմանափակումները, ներդրումային և ֆինանսական դժվարությունները, կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման անհրաժեշտությունը և շուկայական ենթակառուցվածքների զարգացման խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ծառայությունների ոլորտի արդյունավետության բարձրացման, նոր ծառայությունների ձևավորման, ձեռնարկատիրական գործունեության խթանման և պետական կարգավորման մեխանիզմների կատարելագործման հնարավոր ուղղություններին։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել ոլորտի տեղն ու նշանակությունը Հայաստանի տնտեսության կառուցվածքային վերափոխումների գործընթացում և բացահայտել դրա հետագա զարգացման համար կարևոր տնտեսական նախադրյալները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, կառավարման մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և Հայաստանի անցումային շրջանի սոցիալ-տնտեսական զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-10-02